2019 Yılında Tutulacak Defterler, Tasdik Zamanları Ve Ticaret Sicil Tasdiknamesi Hakkında

2019 Yılında Tutulacak Defterler, Tasdik Zamanları Ve Ticaret Sicil Tasdiknamesi Hakkında.

VUK ve TTK hükümlerine göre 2019 yılında tutulacak defterlerin açılış ve kapanış onayı hakkında ve Defter Beyan sisteminden tutulacak defterler konusundaki bilgiler aşağıda belirtilmiştir.

MÜKELLEFİYETE GÖRE 2019 YILINDA TASDİK ETTİRİLECEK DEFTERLER

❖ GELİR VERGİSİ MÜKELLEFLERİ İÇİN:

1) -Bilanço Esasına Göre Tutulacak Defterler (Gerçek Kişiler);

a) -Yevmiye Defteri

b) -Defteri Kebir

c) -Envanter Defteri

2) -Kollektif ve Komandit Şirketler

a) -Yevmiye Defteri

b) -Defteri Kebir

c) -Envanter Defteri

d) -Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri (Ticari Defter Tebliği Madde -5/2)

3) -İşletme Esasına Göre 2019 Yılında Tutulacak Defter;

13.12.2017    Tarihli Resmi gazetede yayımlanan VUK 486 Seri numaralı Genel tebliğine göre; İşletme Defteri GİB Web sayfası üzerinden. 01.01.2019 Tarihinden itibaren “Defter-Beyan” sisteminden elektronik ortamda tutulacaktır.

2019 yılı için İşletme Defteri notere tasdik ettirilmeyecek, Kâğıt ortamında tutulmayacaktır.

2019 YILI İÇİN İŞLETME DEFTERİ NOTERDEN TASDİK ETTİRİLMEYECEK; ELEKTRONİK ORTAMDA TUTULACAKTIR.

4) -Serbest Meslek Erbabının Tutacağı Defter;

13.12.2017    Tarihli Resmi gazetede yayımlanan VUK 486 Seri numaralı Genel tebliğine göre; Serbest Meslek Kazanç Defteri GİB Web sayfası üzerinden. “Defter-Beyan Sistemi” de Elektronik ortamda tutulmaya devam edilmektedir. 2019 yılı için SMK Defteri de tasdik ettirilmeyecektir.

Defter Beyan Sisteminde tutulan defterlerin açılış ve kapanış onayı:

İlk defa veya yeniden işe başlama ile sınıf değiştirme hallerinde kullanmaya başlamadan önce, izleyen faaliyet dönemlerindeki açılış onayları ise defterlerin kullanılacağı faaliyet döneminin ilk gününde GİB tarafından elektronik olarak yapılır. Açılış onayı Vergi Usul Kanun’da öngörülen tasdik hükmündedir.

Defterlere ait oldukları takvim yılının son ayını takip eden dördüncü ayın sonuna kadar GİB tarafından elektronik ortamda kapanış onayı yapılır.

Defter-Beyan Sistemi üzerinden tutulan defterler, Vergi Usul Kanun’u kapsamında geçerli kanuni defter olarak kabul edilecektir.

Defter-Beyan Sistemi kullanmakla yükümlü olan mükelleflerden defter tutmak zorunda olanların kâğıt ortamında tuttukları defterlerin hukuki geçerliliği bulunmamaktadır.

•    KURUMLAR VERGİSİ MÜKELLEFLERİ İÇİN:

ANONİM ŞİRKETLER İÇİN  2019 YILINDA TUTALACAK DEFTERLER

a) -Yevmiye Defteri

b) -Defteri Kebir

c) -Envanter Defteri

d) -Damga Vergisi Defteri

e) -Yönetim Kurulu Karar Defteri

f) -Pay Defteri

g) -Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri

•    Mevcut durumda kullanılmakta olan, pay defteri ile genel kurul toplantı ve müzakere defteri yeterli yaprakları bulunmak kaydıyla ve bu Tebliğde belirtilen bilgilerden eksik olanların yazılması suretiyle açılış onayı yapılmaksızın kullanılmaya devam edilebilir. (Ticari defter tebliği Geçici Madde -3/1)

LİMİTED ŞİRKETLER  İÇİN  2019 YILINDA TUTALACAK DEFTERLER

a)    Yevmiye Defteri

b)    Defteri Kebir

c)    Envanter Defteri

d)    Pay Defteri

e)    Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri

•    Limited şirketlerde halen kullanılmakta olan ortaklar kurulu karar defterlerinde yeterli yaprakları bulunmak kaydıyla, genel kurul toplantı ve müzakere defteri olarak kullanılmaya devam olunabilir. (Ticari Defter Tebliği Geçici Madde -3/2)

•    Mevcut durumda kullanılmakta olan, pay defteri ile genel kurul toplantı ve müzakere defteri yeterli yaprakları bulunmak kaydıyla ve bu Tebliğde belirtilen bilgilerden eksik olanların yazılması suretiyle açılış onayı yapılmaksızın kullanılmaya devam edilebilir. (Ticari defter tebliği Geçici Madde -3/1)

LIMITED ŞİRKET MÜDÜRLER KURULU DEFTERİ HAKKINDA AÇIKLAMA:

(Bu defterin tutulması zorunlu değildir.) Bu defteri tutmak istemeyenler; Limited şirkette aldıkları kararları genel kurul toplantı ve müzakere defterine kaydetmek zorundadırlar. Limited şirketlerde müdür veya müdürler kurulunun şirket yönetimi ile ilgili olarak aldığı kararlar genel kurul toplantı ve müzakere defterine kaydedilebileceği gibi ayrı bir müdürler kurulu karar defteri de tutulabilir.

Müdürler kurulu karar defterinin tutulması halinde açılış ve kapanış onayları dahil olmak üzere yönetim kurulu karar defterine ilişkin hükümler uygulanır. Kararların genel kurul toplantı ve müzakere defterine kaydedilmesi halinde Ticari Defterler Tebliğinin 10 uncu maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen hususların yazılması zorunludur. Ayrı bir müdürler kurulu karar defteri tutulması halinde müdür veya müdürler kurulu kararları genel kurul toplantı ve müzakere defterine kaydedilemez.

❖ E-DEFTER TUTANLAR; YEVMİYE VE DEFTERİ KEBİR DIŞINDAKİ DEFTERLERİ NOTERE TASDİK ETTİRECEKLER:

e-Defter tutan mükellefler; Yevmiye ve Defteri Kebir defterleri dışında, Tutmak zorunda oldukları defterleri kağıt ortamında tasdik ettirmek ve tutmak zorundadırlar.

❖ DERNEK VE VAKIFLARIN İKTİSADİ İŞLETMELERİNİN TUTACAĞI DEFTERLER (Ticari Defter Tebliği Md.5/4)

a)    Yevmiye Defteri

b)    Defteri Kebir

c)    Envanter Defteri

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’na göre kurulan kooperatifler ile bunların üst kuruluşları aşağıdaki defterleri tutacaktır.

a)    Yevmiye Defteri

b)    Defteri Kebir

c)    Envanter Defteri

d)    Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri

e)    Yönetim Kurulu Karar Defteri

f)    Pay Defteri

Yukarıda sayılanlar dışında ihtiyaç halinde tutulması gereken DİĞER DEFTERLER:

İmalat defteri, Kombine imalatta imalat defteri, Bitim işleri defteri, Yabancı nakliyat kurumlarının hasılat defteri, Ambar defteri ve Çiftçi İşletme defteri. Anonim şirketler ile Damga Vergisi SÜREKLİ mükellefiyetti olanlar DAMGA VERGİSİ DEFTERİ.

❖    2019 YILI DEFTER TASDİK ZAMANI:

Gerek VUK Md.221 gerekse TTK Md.64 hükümlerine göre:

1.    Öteden beri işe devam etmekte olanlar defterin kullanılacağı yıldan önce gelen son ayda (Normal hesap dönemleri için ARALIK AYI SONUNA KADAR );

2.    Hesap dönemleri Maliye Bakanlığı tarafından tespit edilenler, defterin kullanılacağı hesap döneminden önce gelen son ayda;

3.    Yeniden işe başlayanlar, sınıf değiştirenler ve yeni bir mükellefiyete girenler işe başlama, sınıf değiştirme ve yeni mükellefiyete girme tarihinden önce; vergi muafiyeti kalkanlar, muaflıktan çıkma tarihinden başlayarak on gün içinde;

4.    Tasdike tabi defterlerin dolması dolayısıyla veya sair sebeplerle yıl içinde yeni defter kullanmaya mecbur olanlar bunları kullanmaya başlamadan önce.

❖    2019 TASDİK YENİLEME ( ARA TASDİK ) (VUK MD. 222 ve TİCARİ DEFTER TEBLİĞİ MADDE 17-18)

Defterlerini ertesi yılda da kullanmak isteyenler Ocak ayı, hesap dönemleri Maliye Bakanlığınca tespit edilenler bu dönemin ilk ayı içinde tasdiki yeniletmeye mecburdurlar.

❖    2019 ARA TASDİK (TASDİK YENİLEME) YAPILABİLECEK DEFTERLER:

1-    Yevmiye defteri, ( Ara tasdik yapılmasan önce, kapanış onayı yaptırılması gerekir.)

2-    Defteri kebir,

3-    Envanter defteri

4-    A.Ş Yönetim Kurulu Karar Defteri, ( Ara tasdik yapılmasan önce. kapanış onayı yaptırılması gerekir.)

5- İşletme defteri,

6- Serbest meslek kazanç defteri,

7- Kullanılması halinde Damga Vergisi Defteri

❖   2019  KAPANIŞ ONAYI (TASDİKİ ) YAPILACAK DEFTERLER : ( TTK MD 64/ 3, 5 )

1) -Anonim Şirket Yönetim Kurulu KARAR DEFTERİ, (İzleyen faaliyet döneminin birinci ayının sonuna kadar normal hesap dönemleri için OCAK AYI Sonu)

2) – YEVMİYE DEFTERİ, (İzleyen faaliyet döneminin altıncı ayının sonuna kadar normal hesap dönemleri için HAZİRAN AYI Sonu)

Yukarıdaki defterler dışındaki defterlerin KAPANIŞ TASDİKİ YAPTIRILMAZ.

TİCARET SİCİL TASDİKNAMESİ ALMA ZORUNLULUĞU:

Ticaret siciline kayıtlı bulunanlar; Ticari defterlerinin noterlere tasdikleri sırasında, TTK. nun 64. maddesinde belirtilen ve Ticaret Sicili Yönetmeliğinin 16’ncı maddesi uyarınca Ticaret sicil müdürlüklerinden alacakları “TİCARET SİCİLİ TASDİKNAMESİ” Noterlere ibraz edilecektir.

Ancak; 27/01/2013 Tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Ticaret Sicili Yönetmeliğinin 16/6. maddesine göre “Sicil tasdiknamesi; Tasdiknamede yer alan bilgilerde bir değişiklik olmadığı veya yenisi düzenlenmediği sürece geçerlidir.” Hükmüne göre önceki yıl veya yıllarda alınmış belgeler yukarıdaki koşulları taşıması halinde yeniden alınmasına gerek yoktur. Eski tarihli belge notere ibrazı yeterlidir

Çalışmalarınızda kolaylıklar dilerim.

Saygılarımla,

Yücel AKDEMİR 
İstanbul SMMMO Başkanı

(30.11.2018)

YAYINLANAN SON MEVZUATLAR:

  1. 2019 Yılında Tutulacak Defterler, Tasdik Zamanları Ve Ticaret Sicil Tasdiknamesi Hakkında(30.11.2018)
  2. Defter Beyan: Gelir Belgelerinde Tahsilat Türü Eklendi (30.11.2018)
  3. Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 503) (30.11.2018)
  4. BOBİ FRS Uygulaması Başlıyor. (29.11.2018)
  5. Özel Tüketim Vergisi Tutarlarına İlişkin Duyuru (29.11.2018)
  6. Muhasebat Ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü Genel Tebliği (Sıra No: 59) Genel Yönetim Mali İstatistikleri (29.11.2018)
  7. ASMMMO: Bilirkişiliğe Kabule ve Bilirkişilik Başvuru Usul ve Esaslarına İlişkin Duyuru (27.11.2018)
  8. Banka Kartları ve Kredi Kartları Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yönetmelik(27.11.2018)
  9. Bankaların Kredi İşlemlerine İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik(27.11.2018)
  10. Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (27.11.2018)

Kaynak : http://www.muhasebetr.com/guncelmevzuat/mevzuat_oku.php?mevzuat_id=4591

İş Göremezlik Geliri Almakta İken Ölenlerin Eş ve Çocuklarına Yeni Hak

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), 2008 yılı ekim ayından önce sürekli iş göremezlik geliri almakta iken ölenlerin eş ve çocuklarına yeni hak tanıdı. SGK, daha önce başvurusu reddedilen söz konusu kişilere bu yılın başından geçerli olmak üzere gelir bağlamaya başladı. Ölüm nedeni iş kazası ve meslek hastalığı olmasa da söz konusu sigortalıların hak sahipleri SGK’ya başvurarak aylık bağlatabilecek. 2008 ekim ayından önce ölen sigortalıların hak sahipleri aylık bağlatmak için nereye başvuracak? Bu haktan kimler, nasıl yararlanacak? Geriye dönük ödeme yapılacak mı? Aylıklar kaç yıl içinde alınabilecek? Habertürk’ten Ahmet Kıvanç, hak sahiplerinin çoğunun henüz bilmediği SGK’nın yeni düzenlemesine ilişkin ayrıntıları yazdı.

Sosyal Güvenlik Kurumu ( SGK), 5 Aralık 2017 tarihinde Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği’nde çok önemli değişiklikler yaptı. Bu değişiklikler arasında, sürekli iş göremezlik derecesi yüzde 50’nin altında olup 2008 yılı ekim ayından önce hayatını kaybedenlerin eş ve çocuklarını ilgilendiren düzenleme de yer alıyor.
Habertürk’ten Ahmet Kıvanç’ın haberine göre, SGK, iş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünü yüzde 50 oranının altında kaybetmesi nedeniyle sürekli iş göremezlik geliri bağlanmış iken 2008 ekim ayından önce ölenlerin hak sahiplerine ölüm geliri bağlamıyordu. Geçen yıl aralık ayında yapılan yönetmelik değişikliğiyle bu kişilerin hak sahiplerine ölüm geliri bağlanması imkânı getirildi.

NEREYE BAŞVURACAKLAR?

2008 ekim ayından önce ölen kişilerin eş ve çocuklarının, söz konusu haktan yararlanmak için sosyal güvenlik il müdürlükleri veya sosyal güvenlik merkezlerine müracaat ederek gelir bağlanmasını talep etmeleri gerekiyor.

Ölüm tarihinde ödenmekte olan sürekli iş göremezlik geliri, o tarihten bu yana yapılan artışlar dikkate alınarak güncellenecek. Emekli aylıklarına muhtelif zamanlarda yapılan seyyanen zamlar da dikkate alınarak güncellenen tutar, eş ve çocuklarına paylaştırılacak.

DAVADAN VAZGEÇMELERİ ŞART

SGK daha önce, ölüm doğrudan iş kazası ve meslek hastalığı sonucu gerçekleşmemişse ölüm geliri talebini kabul etmiyordu. Daha önce yaptıkları ölüm geliri bağlanması talebi reddedildiği için dava açanların, yeni getirilen haktan yararlanabilmek için öncelikle açtıkları davalardan feragat etmeleri istenecek. Davalarını çektikten sonra yeniden başvuru yapanlara aylık bağlanacak.

AYLIKLAR 1 OCAK 2018 TARİHİNDEN GEÇERLİ OLACAK

Yönetmelik değişikliği 5 Aralık 2017’de yürürlüğe girdiği için, talep eden hak sahiplerine 1 Ocak 2018 tarihinden itibaren aylık bağlanacak. SGK’dan alınmayan aylıklarda beş yıllık zaman aşımı uygulanıyor. Beş yıl içinde herhangi bir tarihte başvuru yapanlar da 1 Ocak 2018’den geçerli olmak üzere aylıklarını topluca alabilecekler. Ancak, 2018’den önceki dönemlere ilişkin aylık ödenmeyecek.

AYLIKLAR İŞ GÖREMEZLİK DERECESİNE GÖRE BELİRLENİYOR

Sürekli iş göremezlik geliri, sigortalı kişinin iş göremezlik derecesine göre belirleniyor. Tam iş göremezlik halinde brüt ücretinin yüzde 70’i oranında gelir bağlanıyor.

Kısmi iş göremezlik halinde ise brüt ücretin yüzde 70’i üzerinden hesaplanan tutar, iş göremezlik derecesi ile çarpılıyor. Örneğin brüt ücreti 2 bin 500 lira olan sigortalıya tam iş göremezlik durumunda bin 750 lira gelir bağlanıyor. İş göremezlik derecesi yüzde 20 olan kişiye ise yine aynı brüt ücret üzerinden 350 lira gelir bağlanıyor.

Sigortalının başkasının bakımına muhtaç olması durumunda ise brüt ücretin yüzde 100’ü oranında gelir bağlanıyor.

(Haber Türk | 01.12.2018)

Kaynak : http://www.muhasebetr.com/ulusalbasin/haber_oku.php?haber_id=26184

İşsizlik Maaşında ‘Sürekli’ 120 Gün Şartı Kaldırılıyor

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 3 Ağustos 2018 tarihinde açıkladığı 100 günlük eylem planında yer alan işsizlik maaşı alabilmek için 120 gün “sürekli” çalışma koşulunun esnetileceği müjdesi hayata geçiriliyor. Konuyla ilgili yasal düzenleme, AK Parti Adıyaman Milletvekili İbrahim Halil Fırat ve arkadaşlarınca TBMM’ye sunulan 71 maddelik yasa teklifiyle hayata geçirilecek. Binlerce işsizin işsizlik maaşı almasının önündeki engeli kaldıran düzenleme ne anlama geliyor? Düzenlemeden kimler yararlanabilecek? Daha önce işsiz kalanlar bu düzenlemeyle işsizlik maaşı alabilecek mi? Ayrıntılar Habertürk’ten Ahmet Kıvanç’ın haberinde

İşsizlik maaşı bağlanabilmesi için son üç yılda en az 600 gün sigortalı olmak ve son 120 gün “sürekli” çalışmak gerekiyor. Sürekli çalışma kuralının bazı istisnaları bulunuyor. Hastalık, ücretsiz izin, disiplin cezası, gözaltına alınma, mahkumiyetle sonuçlanmayan tutukluluk hali, kısmi istihdam, grev, lokavt, genel hayatı etkileyen olaylar, ekonomik kriz, doğal afetler nedeniyle iş yerinde faaliyetin durdurulması veya işe ara verilmesi halinde, son 120 günün hesabında prim yatırılmayan süreler kesinti sayılmıyor.

Son 120 gün içinde iş değişikliği yapan ve iki iş yeri arasında bir gün boşluğu bulunanlar ise işsizlik maaşı alamıyor. Üç yıl işsizlik primi ödeyen işçi işsiz kaldığında on aylık işsizlik maaşı alabiliyor. Ancak, 15 yıl kesintisiz çalışan bir işçi son 120 gün içinde bir şirketten ayrılıp başka bir şirkette işe başlarken 1 gün prim ödenmemişse işsizlik maaşından yararlanamıyor.

”SÜREKLİ” ŞARTI KALDIRILIYOR

Yasa teklifinin 26. maddesinde yer alan düzenlemeyle, işsizlik maaşı alma koşullarında kolaylık sağlanacak. İşsizlik Kanunu’nda yer alan, işsizlik maaşı almak için son 120 günlük “prim ödeyerek sürekli çalışma” koşulu, “hizmet akdine tabi” olma şeklinde değiştirilecek. Böylece, iş değişiklikleri sırasında doğan bir günlük boşluklar, işsizlik maaşı ödenmesine engel teşkil etmeyecek.

 

GERİYE DÖNÜK UYGULANMAYACAK

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın 100 günlük eylem planını açıkladığı tarihte, bu durumda olan işçi sayısının 12 bin 500 kişi olduğu belirtildi. Bu sayının daha da arttığı tahmin ediliyor.

Ancak, yapılan değişiklik geriye dönük uygulanmayacak. Bu haktan, yasanın TBMM’de kabul edilip Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihten sonra hizmet akdi feshedilen kişiler yararlanabilecek. Halen işsiz durumda olan ve “sürekli” koşuluna takıldığı için işsizlik maaşı alamayanların bu haktan yararlanabilmesi için teklifin Meclis’teki görüşmeleri sırasında değişiklik yapılması gerekiyor.

SON 4 AYIN ÜCRETİNE GÖRE ÖDENİYOR

İşsizlik maaşı, çalışırken alınan son 4 aylık ortalama ücretin yüzde 40’ı üzerinden ödeniyor. Asgari ücretli işçiler 2018 yılında 805.60 lira işsizlik maaşı alabiliyor. En yüksek işsizlik maaşı ise bin 611.30 lirayı aşamıyor. Son dört aylık brüt maaşı 3 bin lira olan kişiye, damga vergisi düşüldükten sonra bin 191 lira işsizlik maaşı ödeniyor. Son dört aylık brüt maaşı 4 bin lira olanlar net bin 587.86 lira alıyor. Brüt maaşı 5 bin lira olanlar ise bin 611.30 lira alabiliyor.

İşsizlik maaşı süresi, prim ödenen gün sayısına göre değişiyor. Son üç yılda 600 gün çalışanlara 6 ay; 900 gün çalışanlara 8 ay, 1080 gün çalışanlara on ay işsizlik maaşı ödeniyor. Emekli olduktan sonra çalışmaya devam edenler işsiz kaldıklarında işsizlik maaşı alamıyor. Gelir getirici bir işte çalıştığı tespit edilenlerin işsizlik maaşı kesiliyor.

(Haber Türk | 01.12.2018)

Kaynak : http://www.muhasebetr.com/ulusalbasin/haber_oku.php?haber_id=26185

Konut Hesabı Açanlara Devlet Desteği Artacak

İlk kez ev sahibi olacaklara 20 bin lira devlet desteği veren konut hesabı yeniden düzenleniyor. AK Parti tarafından TBMM’ye sunulan 71 maddeden oluşan torba yasa teklifiyle konutta devlet katkısının artırılması öngörülüyor. Konut hesabının daha etkin hale getirilmesi için yapılan değişiklikle sistem Hazine Bakanlığı’nca yürütülecek. Konut yardımları için belirlenen devlet katkısı 20 bin TL’den 25 bin TL’ye çıkarılacak.

İlk kez ev alacaklara konut desteği artıyor.  AK Parti tarafından TBMM’ye sunulan 71 maddeden oluşan torba yasa teklifinde konut yardımları için belirlenen devlet katkısının 20 bin TL’den 25 bin TL’ye çıkarılması öngörüldü. Teklife göre konut hesabının daha etkin hale getirilmesi için yapılan değişiklikle sistem Hazine Bakanlığı’nca yürütülecek. Daha önce bu görev Aile, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’ndaydı. Konut sahibi olmayan vatandaşların ev alabilmesini ve bunun için harcamaların önceden tasarruf edilerek karşılanmasını amaçlayan “konut hesabı” Ağustos 2016’da uygulamaya konulmuştu.

Aile, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Zehra Zümrüt Selçuk, eylül ayı sonu itibarıyla 15 bin 85 kişinin bankalarda konut hesabı açtığını duyurdu. Eylül ayı sonu itibariyle konut hesabında  104 milyon 686 bin lira birikti. Konut hesabına ilgi mart ayında devlet katkısının artırılmasına ilişkin düzenlemenin ardından artış göstermişti.

Mart ayında yapılan yasa değişikliğiyle konut hesabında 15 bin lira olan devlet katkısı 20 bin liraya çıkarıldı.  Devlet, hesapta biriken paranın yüzde 25’ine kadar katkıda bulunuyor. 20 bin liralık azami devlet katkısı tutarı, her yıl yeniden değerleme oranında artırılıyor. 2018 yılı yeniden değerleme oranı yüzde 23.73 olarak belirlendiği için 2019 yılı için azami devlet katkısı tutarı 24 bin 746 lira olarak uygulanacak.

Devlet Katkılı Konut Hesabı’ndan yararlanmak isteyenlerin konut satın aldıktan itibaren 6 (altı) ay içinde gerekli belgelerle anlaşmayı bankalara başvurması gerekiyor. Düzensiz ödeme durumunda devlet katkısı kazanma hakkı kayboluyor. Devlet katkısı almak için başvurulan konut dışında, 07.04.2015 tarihinden itibaren devlet katkısına konu olacak nitelikte başka bir konut edinilmemiş olunması gerekiyor.

Konut hesabına yapılan düzenli ödeme sürelerine göre 2018 yılı için devlet katkısı tutarları şöyle:

Vade Devlet Katkısı Oranı Azami Katkı Tutarı
36-47 %15,00 16.313,21
48-59 %18,00 17.568,08
60+ %25,00 20.000

Ödeme dönemine göre asgari ve azami birikim tutarları 2018 yılı için şöyle:

Ödeme Dönemi Asgari Birikim Tutarı Azami Birikim Tutarı
1 Aylık 313,72 3.137,15
3 Aylık 941,16

DEVLET DESTEĞİNİN TAMAMINI ALMAK İÇİN 60 AY TASARRUF ŞART

Konut hesabı açanların en az 3 yıl birikim yapması gerekiyor. Devlet katkısının tamamının alınabilmesi için beş yıllık tasarruf yapılması gerekiyor. Hali hazırdaki düzenlemeye göre tasarruf süresi 36-47 ay olanlara devlet katkısının yüzde 15’i (16 bin 313 lira); 48-59 ay arasında olanlara yüzde 18’i (17 bin 568 lira); 60 ay ve üzeri olanlara ise devlet katkısının yüzde 25’i (20 bin lira) verilecek.

AYLIK EN AZ 314 TL TASARRUF GEREKİYOR

Konut hesabı açanların bankaya ayda en az 313.72 ile 3 bin 137.15 lira arasında yatırması gerekiyor. İsteyenler ödemeleri üç aylık dönemler halinde de yapabiliyor. Bu durumda konut hesabına üç ayda bir 941.16 lira ile 9 bin 411.45 lira arasında değişen tutarlarda para yatırılacak.  Konut hesabına bir defaya mahsus olmak üzere, 2018 yılı için 37 bin 645 liraya kadar toplu para yatırılabilecek.

YILDA İKİ DEFA PARA ÇEKİLEBİLİYOR

Konut hesabına aylık para yatıranlar, bir yıl içinde en fazla üç defa; üç ayda bir para yatıranlar ise bir defa ödemeyi aksatabiliyor. Tasarruf sahipleri bir yıl içinde konut hesabından en fazla iki defa para çekebiliyor. Ancak, para çekildikten sonra hesapta kalan tutarın, ödenmesi gereken asgari tutarın altına düşmemesi gerekiyor.

(Haber Türk | 01.12.2018)

Kaynak : http://www.muhasebetr.com/ulusalbasin/haber_oku.php?haber_id=26186

2019 Yılı Çalışma Hayatında Artan İdari Para Cezaları

I- GİRİŞ

İdarî para cezaları her takvim yılı başından geçerli olmak üzere o yıl için 04.01.1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 298. maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilân edilen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır.

II- HANGİ KANUNLAR ETKİLENECEK

213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesinin (B) fıkrasına göre, yeniden değerleme oranı, yeniden değerleme yapılacak yılın Ekim ayında (Ekim ayı dâhil) bir önceki yılın aynı dönemine göre Türkiye İstatistik Kurumunun Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksinde meydana gelen ortalama fiyat artış oranı olup, bu oranın Hazine ve Maliye Bakanlığınca Resmî Gazete ile ilan edilmesi gerekmektedir.

Bu hüküm uyarınca yeniden değerleme oranı;

2018 yılı için % 23,73 (yirmi üç virgül yetmiş üç) olarak tespit edilmiştir.

Bu oran, aynı zamanda 2018 yılına ait son geçici vergi dönemi için de uygulanacaktır.

ÇALIŞMA HAYATINI İLGİLENDİREN KANUN DÜZENLEMELERİ

KANUNUN NO KANUNUN ADI
854 DENİZ İŞ KANUNU
4857 İŞ KANUNU
5953 BASIN İŞ KANUNU
4904 TÜRKİYE İŞ KURUMU KANUNU
6331 İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU
6356 SENDİKALAR VE TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ KANUNU
6735 ULUSLAR ARASI İŞ GÜCÜ KANUNU

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun, zabıtanın “Görev ve Yetkileri” başlıklı 51. maddesi ile “Belediye Zabıtası beldede esenlik, huzur, sağlık ve düzenin sağlanmasıyla görevli olup bu amaçla, Belediye Meclisi tarafından alınan ve Belediye Zabıtası tarafından yerine getirilmesi gereken emir ve yasaklarla bunlara uymayanlar hakkında mevzuatta öngörülen ceza ve diğer yaptırımları uygular.”, yine aynı Kanun’un 83. maddesi ile “bu Kanun’un 15, 18 ve 34. maddelerinde belirtilen parasal miktarlar, her yıl 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’na göre belirlenecek yeniden değerleme oranına göre artırılır.” hükmü bulunmaktadır.

Diğer taraftan, 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanun’un “ Büyükşehir, ilçe ve ilk kademe belediyelerinin Görev ve Sorumlulukları” adı altında yer alan 7. madde de belirtilen hükümlerle yetkilendirilmiş olup kabahat fiillerinden dolayı, belediye encümenine ve zabıtasına, idari para cezalarına dönüştürülmesine ilişkin yetki veren Kanunlardan;

1) 1608 sayılı Kanunu’nun; 1 ve 2. maddesi,

2) 5326 Sayılı Kabahatler Kanunu’nun; 32, 33, 36, 37, 38, 39, 40, 41 ve 42. maddeleri,

3) 6301 sayılı Öğle Dinlenmesi Kanunu’nun; 7. maddesi,

4) 4207 sayılı Tütün Ürün. Zar. Önl. Kont. Hk. Kanunu’nun; 5. maddesi,

5) 2559 sayılı Polis Vazife ve Selahiyet Kanunu’nun; 6. maddesinde belirtilen parasal miktarların artırılması ve usulü hakkındaki, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu ve 5326 sayılı Kabahatler Kanun’un 17. maddesinin (7) fıkrasında; İdari para cezaları her takvim yılı başından geçerli olmak üzere o yıl için 04.01.1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 298. maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır. Bu suretle idari para cezasının hesabında bir Türk lirasının küsuru dikkate alınmaz. Bu fıkra hükmü, nispi nitelikteki idari para cezaları açısından uygulanmaz.

6)1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanun’u 4. ve 6. maddeleri gereğince verilen sürekli veya geçici olarak çalışanlara ait kimlik bilgileri bildirilmemesi halinde uygulanır.

III- SONUÇ

İdarî para cezaları her takvim yılı başından geçerli olmak üzere o yıl için 04.01.1961 tarih ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 298. maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilân edilen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır.

2019 yılı idari para cezaları % 23,73 oranında yeniden değerleme ile birlikte artacaktır. Çalışma hayatını ilgilendiren kanun düzenlemeleri de bundan etkilenecektir.

5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nda belirtilen kurallar çerçevesinde işlemler yapılacak, ödeme ve itiraz işlemleri kanunda açıklanan maddeler doğrultusunda uygulanacaktır.

(Alitezel | 01.12.2018)

Kaynak: http://www.muhasebetr.com/ulusalbasin/haber_oku.php?haber_id=26183

Avans Kar Payı Dağıtımında Vergi Kesintisi

Cevap: Kurumlar vergisi mükelleflerince avans kâr payı dağıtımı yapılması halinde, dağıtılan kâr payları üzerinden elde edenin hukuki niteliğine göre vergi kesintisi yapılacaktır. Kesilen vergiler, avans kâr payı dağıtımının yapıldığı aya ait muhtasar beyanname ile beyan edilecektir.

Avans kâr payı dağıtımında kurum ortakları açısından elde etme, kurumun yıllık safi kazancının kesinleşip, kârın nakden veya hesaben dağıtıldığı, diğer bir ifadeyle avansın kâr dağıtım kararı uyarınca dağıtılan kârdan mahsup edildiği tarihte gerçekleşecektir. Şu kadar ki; bu süre, ilgili hesap dönemine ilişkin beyannamenin verilmesi gereken tarihi içeren hesap döneminin sonunu geçemeyecektir.

Avans kâr payı dağıtılması halinde, transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı hükümleri uygulanmayacaktır.

Ancak, hesap dönemi itibarıyla zarar doğması veya safi kazancın avans olarak dağıtımı yapılan kârdan düşük çıkması halinde, ilgili mevzuatına göre geri çağrılan tutarlara transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı hükümleri uygulanacaktır. Aynı husus, birden fazla takvim yılına yaygın inşaat ve onarım işlerinin bitiminde zarar doğması veya safi kazancın avans olarak dağıtımı yapılan kârdan düşük olması halinde de geçerlidir. Bu nedenle, Gelir Vergisi Kanununda belirtilen esaslara göre birden fazla takvim yılına yaygın inşaat ve onarım işleri ile uğraşan mükelleflerin, dağıtılabilecek avans kâr payı tutarlarını, devam eden işlerin gerçekleşen maliyet ve hakedişleri arasındaki müspet farktan, kesinti suretiyle ödenen vergiler, varsa geçmiş yıl zararlarının tamamı ile kanunlara ve esas sözleşmeye göre ayrılmak zorunda olan yedek akçeler düşüldükten sonra kalan kısmın yarısı üzerinden hesaplamaları gerekmekte olup bu hesaplamanın yapılması için ayrıca bir bilanço düzenlemesine gerek bulunmamaktadır.

Dr. Koray ATEŞ
korayates@muhasebetr.com

(06.11.2018)

Kaynak: www.MuhasebeTR.com

Yapı Kayıt Belgesi Alınan Yerler için Belediyeler Geriye Dönük Emlak Vergisi Tahakkuk Ettirebilir mi ? Yapı Kayıt Belgesi Alınan Yerlerin Emlak Vergisi Nasıl Ödenecek ?

30.11.2018 Tarihine kadar emlak vergisinin 2.taksitinin ödenmesi gerektiği için kısa süre içinde karşımıza çıkacak bir konu hakkında bilgi vermek istiyorum.

Yapı kayıt belgesi alımından sonra yapıları belediyeye tespit ettirildikten sonra; belediyeler yapılara yapım tarihinden itibaren geçmişe yönelik emlak vergisi, vergi ziyaı cezası ve gecikme zammı tahakkuk ettirebilir mi ?

Yapı Kayıt Belgesi alınan her yapı 31.12. 2017 tarihinden önce yapılmış olduğu için akıllara bu soru gelmiyor değil.

Ayrıca Yapı Kayıt Belgesi alınan yerlerin emlak vergisi nasıl ödenecek, geçmişe dönük istenen emlak vergisi tutarlarına itiraz edilebilir mi ?

Bu sorular çok önemli;

Öncelikle; Emlak vergisi kanununa göre mükellefiyet ne zaman başlar, bu hususu netleştirmek gerekli.

1319 Sayılı emlak vergisi kanununun 9.maddesine göre mükellefiyetin başlaması;

33 üncü maddenin (1) ilâ (7) numaralı fıkralarında yazılı vergi değerini tadil eden sebeplerin doğması halinde bu değişikliklerin vuku bulduğu, aynı maddenin (8) numaralı fıkrasında yazılı halde ise bu duruma bağlı olarak takdir işleminin yapıldığı tarihi,

33.Maddeye gittiğimizde ise ilgili fıkraları aşağıya aldım.

Madde 33 — Vergi değerini tadil eden sebepler aşağıda gösterilmiştir:

  1. Yeni bina inşa edilmesi (Mevcut binalara ilaveler yapılması veya asansör veya kalorifer tesisleri konulması yeni inşaat hükmündedir.)
  2. Bir binanın kullanış tarzının tamamen değiştirilmesi veya bir binanın ikamete mahsus mahallerinden bir kısmının dükkan, mağaza, depo gibi ticaret ve sanat icrasına mahsus mahaller haline kalbedilmesi, (Bu hükmün uygulanmasında bir apartmanın her dairesi bir bina sayılır ve tadil sebebi, yalnız kullanış tarzı tamamen veya kısmen değiştirilen daire için geçerli olur.)

Maddelerden de anlaşılacağı üzere yapı kayıt belgesi alınan yerler için eğer daha önce bina bildirimi yapılmamış ise geriye dönük emlak vergisi alınabilecektir.

Emlak vergisi bildirimlerinin süresinde verilmemesi Vergi Usul Kanununun 352/II-4 üncü maddesi uyarınca ikinci derece usulsüzlük fiilini oluşturmaktadır. Ayrıca emlak vergisi bildiriminin süresinde verilmemesi üzerine mükellefiyetin başlangıç yılı için idarece yapılacak tarhiyat sırasında kesilecek ikinci derece usulsüzlük cezası ile vergi ziyaı cezasının karşılaştırılarak miktar itibariyle fazla olan cezanın kesilmesi gerekmektedir.

Sonuç olarak bu kapsamda imar barışı 2017 yılı öncesi inşaa edilmiş binaları kapsaması nedeni yapı kayıt belgesi alınan yerler için daha önce emlak beyannamesi verilmemiş ise geriye dönük en fazla beş yıl için emlak vergisi istenebilmesi mümkündür.

Saygılarımla

06.11.2018

Kaynak: www.MuhasebeTR.com

Engelli Vatandaşlarımızın Yararlanabileceği Bazı Vergisel Avantajlar

Günümüzde engelli vatandaşlarımızın sosyal hayata daha kolay adapte olabilmeleri amacıyla çeşitli sivil toplum kuruluşları tarafından sosyal organizasyonlar tertiplenmektedir. Bunların yanı sıra Devletimizin de bu doğrultuda engelli vatandaşlarımızın gündelik hayatlarını kolaylaştıracak, engelli olmayan vatandaşlarımız ile aralarındaki eşitsizliği bir nebze olsun telafi edecek bazı düzenlemeleri bulunmaktadır. Bunlardan bazıları vergi Kanunları aracılığıyla engelli vatandaşlarımıza sunulan istisnalardan oluşmakta olup; en çok kullanılanlar gelir vergisi, özel tüketim vergisi, katma değer vergisi ve emlak vergisinde sağlanan istisnalardır. Şimdi bu Kanunlarda engelli vatandaşlarımızın faydalanabileceği istisnalardan ve bu istisnalardan faydalanmak için ne yapılması gerektiğinden kısaca bahsedelim.

  1. Gelir Vergisi

Engelli vatandaşlarımızın sosyal ve ekonomik hayata katılmalarını ve engelli olmayan vatandaşlarla rekabet eşitsizliğini gidermek amacı ile Gelir Vergisi Kanununda bazı düzenlemeler bulunmaktadır. G.V.K. nın 31 inci maddesi Engelli İndirimi başlığı ile düzenlenmiş olup; aşağıda belirtilen vatandaşlarımıza engellilik indiriminden faydalanabilme imkânı getirmiştir.

  • Engelli olup ücretli olarak çalışanlar,
  • Bakmakla yükümlü olduğu engelli bulunan ücretli çalışanlar,
  • Engelli serbest meslek erbabı,
  • Bakmakla yükümlü olduğu engelli bulunan serbest meslek erbabı,
  • Basit usulde vergilendirilen engelliler.

Yapılması Gerekenler

Söz konusu engelli indiriminden faydalanabilmek için %40 veya daha üzerinde engelli sağlık kurulu raporuna ihtiyacınız bulunmaktadır. Söz konusu Kanunda engellilik oranlarına göre belirlenmiş olan üç adet derece bulunmaktadır. Asgari çalışma gücünün en az %80 ini kaybetmiş olanlar 1 inci derece, en az  %60 ını kaybedenler 2 inci derece ve en az %40 ını kaybedenler ise 3 üncü derece engellilik oranlarına karşılık gelen vergi indirimlerinden faydalanabilmektedir.

Engelli olup ücretli çalışanlar başvuru için;

  • Başvuru formu,
  • Çalıştığı iş yerinden çalıştığına dair imzalı kaşeli yazı,
  • Nüfus cüzdan fotokopisi,
  • Yönetmeliğe uygun sağlık kurulu raporu (Aslı, Noter onaylı sureti ya da Hastanece tasdikli örneği),

Belgeleri gerekmektedir. Bakmakla yükümlü olduğunuz kişiye istinaden başvuru yapıyorsanız eğer, yukarıda sayılan belgelere ek olarak;

  • Bakmakla yükümlü olduğunuz kişinin nüfus cüzdan fotokopisi,
  • Bakmakla yükümlü olduğunuza dair belge gerekmektedir.

Serbest meslek erbabı ve basit usul mükellefler yukarıda sayılan belgelerden işyerinden alınan belge yerine vergi levhalarının bir suretini getireceklerdir.

Söz konusu belgeler tamamlandığında, Vergi Dairesi Başkanlıkları ilgili belgeleri Gelir İdaresi Başkanlığı’nda kurulmuş Merkez Sağlık Kurulu’na göndermektedir. Gerekli değerlendirmeler yapıldıktan sonra söz konusu cevaplar olumlu, olumsuz ya da ek tetkikler gerektirdiği şeklinde olabilmektedir.

Başvurunuz neticelendiğinde Vergi Dairesi Başkanlığı tarafından işyerinize vergi indirimi talebi ile ilgili yapması gerekenler resmi yazı ile bildirilmektedir.

Söz konusu raporlara itiraz etmek isterseniz, rapor henüz Merkez Sağlık Kurulu’na gönderilmemiş ise il sağlık müdürlüklerine itirazda bulunabilirsiniz. Eğer Merkez Sağlık Kurulu’nun almış olduğu karar konusunda tereddüt içerisinde iseniz Gelir İdaresi Başkanlığı’na raporunuzun tekrar incelenmesi talebinizi iletebilirsiniz.

Engelli indiriminden faydalanma talebinize istinaden vergi dairesi başkanlıkları tarafından hastaneye sevk edilmeniz durumunda rapor tarihinden itibaren, eski tarihli bir rapor ile başvuru yaptıysanız ve kabul edildi ise başvuru tarihinden itibaren yararlanmaya başlayacaksınız.

2018 takvim yılı için Birinci derece engelliler aylık 1.000,00-TL, İkinci derece engelliler 530,00-TL, Üçüncü derece engelliler ise 240,00-TL tutarlarını gelir vergisi matrahlarından indirebileceklerdir.

Engelli indiriminden yaralanırken veyahut başvuru yaptıktan sonra işyerinizin değişmesi durumunda yeni iş yerlerinin adreslerini işlem tesis ettirdikleri müdürlüklere bildirerek yeni iş yerlerinize hitaben yazı almanız yeterli olacaktır.

Emekli olduktan sonra tekrar ücretli olarak çalışmaya başlayanların alacakları ücretlerde engelli indirimi uygulamasına devam edilebilmektedir.

  1. Özel Tüketim Vergisi

Özel Tüketim Vergisi Kanunu’nun 7. maddesinde engelli ve malullerin taşıt alımlarında yaralanabileceği istisnalardan bahsedilmiştir.

1.Engellilik Derecesi %90 veya Üzerinde Olanların Taşıt Alımında ÖTV İstisnası

ÖTV Kanununun 7-2/a maddesi uyarınca engellilik dereceleri %90 veya üzerinde olan malul ve engellilerin sıfır araç alımları beş yılda bir defaya mahsus olmak üzere ÖTV den istisna edilmiştir. Bu istisnadan faydalanmak için engelli kişilerin bu durumlarını belirten engelli sağlık kurulu raporlarının yetkili sağlık kuruluşlarından alınması gerekmektedir.

Bu uygulama kapsamında ÖTV istisnası için taşıtı bizzat kendisinin kullanması şartı aranmamaktadır.

Uygulama kapsamındaki taşıtlar ise;

  • ÖTV ve tüm vergiler dâhil fiyatı 200.000-TL ve altında bulunan otomobil, panelvan, pick-up, arazi taşıtı vb.
  • Eşya taşımaya mahsus, 2800 cm³ veya altında motor hacminde kamyonet, pick-up vb. ile
  • Motosikletlerdir.

2.Engellilik Derecesi %90’ın Altında Olanların Taşıt Alımlarında ÖTV İstisnası

ÖTV Kanununun 7-2/c maddesi uyarınca ÖTV ve tüm vergiler dâhil fiyatı 200.000-TL ve altında bulunan araçlar ile motor silindir hacmi 2800 cm³ ve altında olan araçların, malul ve engelliler tarafından bizzat kullanılması ve hareket ettirici aksamlarına özel tertibat eklenmesi şartıyla beş yılda bir kez olmak üzere ilk iktisaplarına ÖTV istisnası uygulanmaktadır.

Yine bu uygulama kapsamında ÖTV istisnasından faydalanmak isteyen engellilerin yetkili kurumlardan engelli sağlık raporu almaları gerekmektedir. Engellilik oranı %90’ın altında olup; işitme engelliler, görme engelliler, böbrek rahatsızlığı olanlar, kalp rahatsızlığı olanlar ve zihinsel engelli olanların bu istisnadan yararlanma imkânları bulunmamaktadır.

%90’ın altında engelli raporu bulunanların bu şartların haricinde A, A1, A2, B, B1, BE ve M sınıfı sürücü belgesine sahip olması gerekmektedir.

Uygulamada, taşıtı hareket ettirici aksam olarak fren, gaz pedalı, vites kolu ve debriyaj kabul edilmektedir. Engellilikle uyumlu olarak bu aksamlara sabit bir özel tertibat eklenmesi gerekmektedir. Otomatik vitesli araçların özel tertibatlı sayılabilmesi için engellinin durumuna bakılıp karar verilmesi gerekmektedir.

Yapılması Gerekenler

Yetkili sağlık kuruluşlarından almış olduğunuz engelli sağlık kurulu raporunun aslı veya noter onaylı sureti ile taşıtı satın alacağınız bayiye giderek istisna uygulaması kapsamında taşıt almak istediğinizi belirtmeniz yeterli olacaktır.

İlgili bayi raporunuz ile birlikte ÖTV beyannamesini vergi dairesine ibraz edecek ve yapılan tetkikler sonucu istisnadan yararlanmanıza engel bir durumun olmadığına kanaat getirildiğinde ÖTV Ödeme Belgesi tanzim edilir ve bir örneği bayi tarafından engelliye kaşeli ve imzalı olarak verilir.

Eğer birden çok engelli sağlık kurulu raporunuz bulunmakta ise bayilere en son aldığınız raporu ibraz etmeniz gerekmektedir. Ayrıca raporunuz belli bir süre içeren rapor ise süresinin bitmesine altı aydan az kalmaması şartıyla değerlendirmeye alınacağı gözden kaçırılmamalıdır.

Diğer Hususlar

Engelliler tarafından ibraz edilen raporun en son tarihli rapor olmadığı anlaşılırsa ve son tarihli raporunda belirtilen şartları sağlamadığı tespit edilmesi durumunda söz konusu ÖTV vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi ile birlikte malul ve engelliden tahsil edilecektir.

İstisna uygulanarak iktisap edilen taşıtın veraset yolu ile müştereken bütün mirasçılar adına kayıt tescilinde ÖTV uygulanmayacaktır.

Bu şekilde iktisap edilmiş taşıtın beş yıl içerisinde istisnadan yararlanmayan kişi veya kurumlara satılması halinde ise ÖTV tahsil edilecektir.

  1. Motorlu Taşıtlar Vergisi

Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu’nun istisnalar bölümünün c bendine göre engellilik dereceleri %90 ve üzerinde olan malul ve engelliler ile diğer engellilerin, durumlarına uygun hale getirilmiş özel tertibatlı taşıtları motorlu taşıtlar vergisinden istisna edilmiştir.

Yapılması Gerekenler

Engelli vatandaşlarımızın bu uygulamadan faydalanabilmesi için öncelikle yetkili sağlık kuruluşlarından engelli sağlık kurulu raporu almaları gerekmektedir.

Taşıtın ilk alımında ÖTV istisnasından faydalanılması durumunda, ‘Malul ve Engelliler Adına Kayıt ve Tescilli Taşıtlarda Motorlu Taşıtlar Vergisi İstisnası Bildirim Formu’nun doldurulup ilgili vergi dairesine başvurulması yeterli olacaktır. ÖTV istisnasından faydalanmamış olan engelliler ise ‘Malul ve Engelliler Adına Kayıt ve Tescilli Taşıtlarda Motorlu Taşıtlar Vergisi İstisnası Bildirim Formu’, sağlık raporu, araç için teknik belge ve proje raporunu ilgili vergi dairesine ibraz etmeleri gerekmektedir.

Söz konusu motorlu taşıtlar vergisi istisnası, belli süreli raporlarda rapor süresince geçerli olacaktır.

  1. Katma Değer Vergisi

Katma Değer Vergisi Kanunu’nda engelli ve malullerin iktisap ettikleri taşıtlara ilişkin bir istisna bulunmamaktadır. Fakat engellilerin eğitimleri, meslekleri ve günlük yaşamları için özel olarak üretilmiş her türlü araç-gereç ve özel bilgisayar programları istisna edilmiştir. Bu araç-gerecin ithali de KDV den istisna edilmiştir.

  1. Emlak Vergisi

Emlak Vergisi Kanunu’nun sekizinci maddesine göre brüt 200m² yi geçmeyen tek meskene sahip olan engellilerden emlak vergisi alınmayacaktır.

Birden fazla meskeni olanlar ile 200m² yi geçen tek konuta sahip olanlar bu istisnadan faydalanamayacaktır.

Yapılması Gerekenler

Eğer engelli kimlik kartı sahibi iseniz ‘Engellilere Ait İndirimli Bina Vergisi Formu’ doldurup, engelli kimlik kartı fotokopisini de bu formun ekine ekleyerek ilgili belediyeye ibraz etmeniz yeterli olacaktır.

Engelli kimlik kartı sahibi değilseniz yukarıda belirtilen form ile engelli sağlık kurulu raporu ile birlikte ilgili belediyeye başvurmanız gerekmektedir.

06.11.2018

Kaynak: www.MuhasebeTR.com

Bağışlar ve Yardımlar İle Muhasebe Kayıtları

Bu yazımızda bağışlar ve yardımlar konusunu detaylı bir şekilde ele alacağız. Bağışlar ve yardımlar konusunun detaylarında, Gıda Bankacılığı yapılan bağış ve yardımlar konusunu anlatacağız.

Gıda Bankacılığı faaliyetinde bulunan dernekler ve vakıflar nasıl olmalı, her derneğe yapılan bağış, gıda bankacılığı kapsamında olur mu ve yapılan bağışların ne tür bir bağışın olması gerekir? Bu ve buna benzer birçok sorunun cevabını yazımızda bulacaksınız. Bunun yanında gıda bankacılığı kapsamında Gelir Vergisi Kanunu, Kurumlar Vergisi, Katma Değer Vergisi Kanunu ve Vergi Usul Kanunu açısından ele alacağız.

Yukarda anlatmaya çalıştığımız konular hakkında hem muhasebe kayıtları hem de beyannameler üzerinde örnekler halinde anlatılacaktır.

1- GIDA BANKACILIĞI FAALİYETİNDE BULUNAN DERNEK VE VAKIFLARA YAPILAN BAĞIŞ VE YARDIMLAR

Gıda bankacılığı faaliyetinde bulunan dernek ve vakıfların vergi kanunları açısından değerlendirdiğimizde:

  1. Gelir Vergisi Kanunu Açısından

Gıda bankacılığı kapsamında yapılan bağış ve yardımlar konusunda incelediğimizde özellikle 251 seri nolu Gelir Vergisi Genel Tebliği bizlere çok yardımcı olmaktadır. Bunun yanında Gelir Vergisi Kanunun 40/10 ve 89/6 maddeleri de detaylı açıklamalar yapılmıştır.

Gelir Vergisi 40/10  Fakirlere yardım amacıyla gıda bankacılığı faaliyetinde bulunan dernek ve vakıflara Maliye Bakanlığınca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde bağışlanan gıda, temizlik, giyecek ve yakacak maddelerinin maliyet bedeli.

Gelir Vergisi 89/6 Fakirlere yardım amacıyla gıda bankacılığı faaliyetinde bulunan dernek ve vakıflara Maliye Bakanlığınca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde bağışlanan gıda, temizlik, giyecek ve yakacak maddelerinin maliyet bedelinin tamamı.

251 Seri Nolu Genel Tebliğine göre :

Resmi Gazete No: 25409 Resmi Gazete Tarihi: 21/03/2004

5035 sayılı(*) Kanunla Gelir Vergisi Kanununun 40 ve 89 uncu maddelerinde, Katma Değer Vergisi Kanununun ise 17 nci maddesinde yapılan değişikliklerle Maliye Bakanlığının belirleyeceği usul ve esaslar çerçevesinde gıda bankacılığı kapsamında bağışlanan gıda maddelerinin maliyet bedellerinin gelir veya kurumlar vergisi matrahının tespitinde indirim konusu yapılması ve bu teslimlerin katma değer vergisinden istisna edilmesine yönelik düzenlemelere yer verilmiştir. Bu Tebliğ, Bakanlığımıza verilen yetki çerçevesinde gıda bankacılığı kapsamında yapılacak bağışlara ilişkin usul ve esasları düzenlemektedir.

2. BAĞIŞIN YAPILACAĞI DERNEK VEYA VAKIFLAR

Gıda maddesi bağışının dernek veya vakfa yapılmış olması gerekmektedir. İhtiyacı bulunanlara doğrudan veya başka organizasyonlar aracılığıyla yapılacak gıda yardımlarının yukarıda belirtilen maddeler kapsamında yapılmış bağış olarak değerlendirilmesi mümkün değildir. Bağışı kabul edecek dernek veya vakfın tüzüğünde veya senedinde ihtiyacı bulunanlara gıda yardımı yapabilmesine ilişkin hükümlerin bulunması gerekmektedir. Bununla beraber, dernek veya vakfın başka alanlarda da faaliyet gösteriyor olmasının, kamuya yararlı dernek veya vergiden muaf vakıf olup olmamasının uygulama açısından herhangi bir önemi bulunmamaktadır.

“ Yukarıda ki madde kapsamından incelendiğinde, gıda bankacılığı faaliyetinde  her derneğe yapılan bağışlar ve yardımlar indirim konusu yapılamaz. Bunun için gıda bankacılığı faaliyetinde bulunan derneğin ve vakfın mutlaka tüzüğünde de buna dair ifadeler yer almak zorunda ve bu faaliyette mutlak suretle bulunması gerekir.

Bunun gibi gıda bankacılığı faaliyetinde bulunmak amacıyla giyecek, yakacak vb. maddelerden oluşan bu yardımların belediyelerin ilgili kuruluşlarına yapılanlar geçerli olmayacaktır. Bunun sebebi de yukarı da saydığımız madde den kaynaklanmaktadır.”

3. BAĞIŞA KONU OLACAK MALLAR VE BAĞIŞIN NİTELİĞİ

Gıda bankacılığı kapsamında yapılacak bağışların gıda maddesi niteliğinde olması gerekmektedir. Yapılacak bağışlar şartlı olarak (bedelsiz olarak ihtiyaç sahiplerine dağıtılmak üzere) yapılmalıdır. Gıda maddesi niteliğini taşımayan veya şartlı olarak yapılmayan bağışlar, gıda bankacılığı kapsamında yapılacak bağış olarak değerlendirilmeyecektir.

“ Bu madde yi de değerlendirdiğimizde kemer, anti bakteriyel jel, traş bıçağı, traş köpüğü, ayakkabı olarak sayılan ürünler temizlik ve giyecek maddeleri olarak gıda bankacılığı kapsamında yapılanların bağış olarak değerlendirilebileceğinden, bu bağışın vergi matrahının tespitinde gider veya indirim olarak dikkate alınması mümkün bulunmaktadır. Ancak çanta, cüzdan, giyim aksesuarı, haşere ilaçları, krem, ayakkabı boyası, her türlü kırtasiye ürünü, kozmetik, yara bandı, deodorant, parfüm, oda spreyi vb. olarak sayılan ürünler bu kapsamda değerlendirilemeyeceğinden bu ürünlerin bağışının vergi matrahının tespitinde gider veya indirim dikkate alınmayacağı tabiidir.”

“ Evlerde ısınma veya yemek pişirmede kullanmaları amacıyla ihtiyaç sahibi ailelere vakıf ve dernek tarafından dağıtımı planlanan ve gerçek veya tüzel kişilerce bu amaçla vakıf ve dernek tarafından teslim edilecek mutfak tüplerine ilişkin olarak gerçek veya tüzel kişilerce yapılan giderlerin, gelir veya kurumlar vergisi matrahının tespitinde gider veya indirim olarak dikkate alınması mümkün bulunmaktadır.”

4. BAĞIŞI YAPANLARCA DÜZENLENECEK BELGE

Gelir Vergisi Kanununun 40 ıncı maddesine eklenen hüküm çerçevesinde indirim konusu yapılacak bağışlar, bağışa konu mal bedeli Vergi Usul Kanununun 232 inci maddesinde belirtilen fatura düzenleme sınırının altında kalsa dahi mutlaka fatura ile belgelendirilecek ve ayrıca taşıma için sevk irsaliyesi düzenlenecektir. Bağışlanan mala ilişkin bilgileri eksiksiz olarak içerecek fatura, bağış yapılan dernek veya vakıf adına düzenlenecektir. Mal bedeli olarak faturada, bağışa konu malın maliyet bedeli (yüklenilen katma değer vergisi hariç) yazılı olacaktır. Faturada “İhtiyaç sahiplerine yardım şartıyla bağışlandığından KDV hesaplanmamıştır.” ibaresinin yer alması zorunludur. Gelir Vergisi Kanununun 89 uncu maddesinde yapılan düzenleme çerçevesinde, yıllık beyannamede yer alacak gelir vergisi matrahının tespitinde indirim konusu yapılacak işlemlerde bağışı yapan tarafından bir belge düzenlenmesine gerek bulunmamakta olup, varsa bağış yapılan malın edinimine ilişkin belgelerin saklanması zorunludur.

5. DERNEK VE VAKIFLARCA DÜZENLENECEK BELGE

Dernek ve vakıflar kendi mevzuatlarının öngördüğü belgeleri düzenleyecek ve bağış yapanlara bir örneğini vereceklerdir. Ticari faaliyetle uğraşanlarca düzenlenen faturalar dernek ve vakıf tarafından muhafaza edilecektir.

6. KAYIT DÜZENİ VE BEYANNAMELERDE GÖSTERİM

Ticari işletmeye dahil malların (gıda maddelerinin) bağışlanması durumunda bu malların maliyet bedeli Gelir Vergisi Kanununun 40 ıncı maddesi çerçevesinde gider kaydedilir. Bu işlem, faturanın bir yandan gelir bir yandan da gider kaydedilmesi suretiyle gerçekleştirilir. Gıda bankacılığı kapsamında yapılan bağışlar 3065 sayılı Kanunun 17/2-b maddesine göre katma değer vergisinden müstesnadır. Katma değer vergisi mükellefleri, bir vergilendirme döneminde yaptıkları bağışların toplam tutarını ilgili dönem beyannamesinin 6 ve 7 nci satırlarına dahil etmek suretiyle beyanda bulunacaklardır. Aynı Kanunun 30/a ve 32 nci maddelerine göre, kısmi istisna mahiyetindeki bu teslimin (gıda maddesi bağışlarının) bünyesine giren katma değer vergisi tutarının indirim konusu yapılması mümkün bulunmamaktadır. Bu nedenle, bağışın yapıldığı dönemde, bağışlanan gıda maddelerinin iktisabı dolayısıyla yüklenilen katma değer vergisi tutarının hesaplanması ve aynı döneme ait katma değer vergisi beyannamesinin 20. satırına dahil edilmesi, aynı tutarın defter kayıtlarında “indirim KDV” hesaplarından çıkarılarak, gider hesaplarına aktarılması gerekmektedir. Bağışlanan gıda maddelerinin işletmeye dahil olmaması halinde ise, söz konusu malın maliyet bedeli (KDV dahil) Gelir Vergisi Kanununun 89 uncu maddesi çerçevesinde yıllık beyannamenin bağış ve yardımlara ilişkin bölümüne yazılarak gelir vergisi matrahının tespitinde indirim olarak dikkate alınacaktır.    

a. Kurumlar Vergisi Kanunu Açısından

Kurumlar Vergisi Kanunu

Safî kurum kazancı MADDE 6-

(1) Kurumlar vergisi, mükelleflerin bir hesap dönemi içinde elde ettikleri safî kurum kazancı üzerinden hesaplanır. (2) Safî kurum kazancının tespitinde, Gelir Vergisi Kanununun ticarî kazanç hakkındaki hükümleri uygulanır.

Görüldüğü gibi Kurumlar Vergisi Kanunu burada Gelir Vergisi Kanunu dayanak olarak gösteriyor. Burada yazılı olanlar Kurumlar Vergisi mükellefleri için de uygulanır.

b. Katma Değer Vergisi Kanunu Açısından

17-2 b) (Değişik: 16/7/2004-5228/15 md.) 8/2/2007 tarihli ve 5580 sayılı Kanun hükümlerine tâbi özel okullarca bedelsiz verilen eğitim, öğretim hizmetlerinde ilgili dönemdeki kapasitelerinin % 10’unu, 24/3/1950 tarihli ve 5661 sayılı Yüksek Öğrenim Öğrenci Yurtları ve Aşevleri Hakkındaki Kanuna Ek Kanun ile 30/4/1992 tarihli ve 3797 sayılı Milli Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun hükümlerine göre kurulan öğrenci yurtları tarafından bedelsiz verilen yurt hizmetlerinde ilgili dönemdeki kapasitelerinin % 10’unu, üniversite ve yüksekokullarda ise % 50’sini geçmemek üzere verilen bedelsiz eğitim ve öğretim hizmetleri, kanunların gösterdiği gerek üzerine bedelsiz olarak yapılan mal teslimi ve hizmet ifaları, birinci fıkrada sayılan kurum ve kuruluşlara bedelsiz olarak yapılan her türlü mal teslimi ve hizmet ifaları ile fakirlere yardım amacıyla gıda bankacılığı faaliyetinde bulunan dernek ve vakıflara Maliye Bakanlığınca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde bağışlanan gıda, temizlik, giyecek ve yakacak maddelerinin teslimi.

Madde 30 – Aşağıdaki vergiler mükellefin vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden indirilemez:

a) Vergiye tabi olmayan veya vergiden istisna edilmiş bulunan malların teslimi ve hizmet ifası (Bu Kanunun 17 nci maddesinin (2) numaralı fıkrasının (b), (c) ve (d) bentleri ile (4) numaralı fıkrasının (ı) ve (ö) bentleri uyarınca katma değer vergisinden istisna edilen işlemler hariç) ile ilgili alış vesikalarında gösterilen veya bu mal ve hizmetlerin maliyetleri içinde yer alan katma değer vergisi, (3) b) (Değişik : 3/6/1986 – 3297/10 md.)

Katma Değer Vergisi kanunu açısından da değerlendirdiğimizde, gıda bankacılığı kapsamında yapılan bağışlar istisnadır.

d. Vergi Usul Kanunu Açısından

Bağışa konu mal bedeli Vergi Usul Kanununun 232 inci maddesinde belirtilen fatura düzenleme sınırının altında kalsa dahi mutlaka fatura ile belgelendirilecek ve ayrıca taşıma için sevk irsaliyesi düzenlenecektir. Bağışlanan mala ilişkin bilgileri eksiksiz olarak içerecek fatura, bağış yapılan dernek veya vakıf adına düzenlenecektir. Mal bedeli olarak faturada, bağışa konu malın maliyet bedeli (yüklenilen katma değer vergisi hariç) yazılı olacaktır. Faturada “İhtiyaç sahiplerine yardım şartıyla bağışlandığından KDV hesaplanmamıştır.” ibaresinin yer alması zorunludur.

Örnek

Abc Gıda Pazarlama Ltd. Şti. gıda bankacılığı faaliyetinde bulunan A derneğine maliyet bedeli 100.000 TL olan gıda tesliminde bulunmuştur. Bahse konu olan gıda maddelerine ilişkin 8.000 TL KDV yükleniminde bulunulduğu anlaşılmıştır. Abc Gıda Pazarlama Ltd. Şti. bu teslime ilişkin muhasebe kaydını aşağıdaki gibi yapacaktır.

—————————————/——————————————

157. Diğer Stoklar                                           100.000

191. İnd. Kdv                                                        8.000

320. Satıcılar                                             108.000

Bağışlanacak malın alım kaydı

—————————————/——————————————

—————————————/——————————————

120. A Derneği                                            100.000

600. Yurt İçi Satışlar                                100.000

Malın bağışlanması

—————————————/——————————————

—————————————/——————————————

770. Bağış ve Yardımlar                               100.000

120. A Derneği                                          100.000

Bağışlanan malin gider kaydı

————————————–/——————————————

————————————-/——————————————-

770. Bağış ve Yardımlar                                  8.000

391. Hesaplanan KDV                        8.000

Bağışlanan malın kdv sinin gider kaydı

————————————/——————————————–

———————————–/———————————————-

623. Diğer Satışların Maliyeti Hs.               100.000

157. Diğer Stoklar Hs.                              100.000

Bağışlanan malın maliyet kaydı

———————————/————————————————–

7. GIDA BANKACILIĞI FAALİYETİNDE BULANAN DERNEK VE VAKIFLARA PARA BAĞIŞINDA BULUNMAK

Bağışın para olarak da yapılmasına vergi mevzuatımız imkan tanımaktadır. Tabi ki de bunun için gerekli şartları taşıması gerekmektedir. Özellikle 251 Seri Nolu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde belirtilen hususları taşıması gerekir.

Bağışın mutlaka banka yoluyla yapılması ve dekontun açıklamasına da yazılması gereken notu da ilave etmemiz gerekmektedir.

I- KURUMLAR VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN:

Bu hüküm ve açıklamalara göre, gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerince Derneğin banka hesabına “Gıda bankacılığı faaliyetinde kullanılmak üzere gönderilmiştir.” açıklamalı dekontla havale yapılması, havale edilen meblağ ile Dernek tarafından söz konusu gelir veya kurumlar vergisi mükellefleri adına gıda, temizlik, giyecek ve yakacak maddesi alınarak faturanın da bu gelir veya kurumlar vergisi mükellefleri adına düzenlettirilmesi ve Gelir Vergisi Kanununun 40 ve 89 uncu maddeleri ile 251 seri no.lu Gelir Vergisi Tebliğinde belirtilen ve yukarıda açıklanan şartların taşınması kaydıyla, gıda bankacılığı kapsamında doğrudan veya dolaylı olarak bağışlanan gıda, temizlik, giyecek ve yakacak maddelerinin maliyet bedellerinin vergi matrahının tespitinde bağış yapanın hukuki statüsüne göre gider veya indirim olarak dikkate alınması mümkün bulunmaktadır.

II- KATMA DEĞER VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN:

3065 sayılı KDV Kanununun 1/1 inci maddesinde; ticari, sınaî, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde Türkiye’de yapılan teslim ve hizmetlerin KDV ye tabi olduğu hükme bağlanmıştır.  Buna göre, gıda bankacılığı kapsamında kullanılmak üzere Derneğinizin banka hesabına yapılacak para aktarımları, herhangi bir teslim veya hizmetin karşılığını teşkil etmediğinden KDV nin konusuna girmemektedir. Dolayısıyla Derneğiniz hesabına para aktaran KDV mükelleflerinin söz konusu tutarlar üzerinden KDV hesaplamasına gerek bulunmamaktadır.

8. DEĞERLENDİRME

Gıda bankacılığı kapsamında yapılan bağış ve yardımlar belli şartları taşıması gerekir. Bunun için yapılacak bağışın Kurumlar Vergisinden veya Gelir Vergisinden tam indirimden yararlanmak için dikkatli olmak gerekir. Aksi takdirde hem matrah indirimi hem de kdv indiriminden yararlanmamız söz konusu olamaz.

Gıda bankacılığında ne tür bağışların, yapılması gerektiği ve bunun karşılığında mutlaka bağış makbuzunun alınması gerekir. Zorunlu olmamakla beraber tavsiyemiz yönetim kurulu kararı alınarak yapılırsa çok daha iyi olur kanaatindeyiz.

Bunların haricinde de gıda bankacılığı kapsamında faaliyette bulunan dernek ve vakıfa banka yoluyla yukarıda belirtilen şartları sağlamak suretiyle de bağış yapılabilmektedir. Ancak, bu yolu seçtiğimizde gönderilen miktar indirim konusu yapılmakta olup, KDV ilgilendiren bir durum olmamaktadır.

Mevzuatımızı bu konu hakkında incelediğimizde, gıda bankacılığı faaliyetinde yapılacak bağış ve yardımların temelinde insani yardım amaçlı olup, zor durumda olan kişilerin temel ihtiyacını karşılamaya yönelik olması gerekmektedir.

Vakıf veya derneğin kamu yararına olması durumunda veya belediyelere yapılmasında gıda bankacılığı faaliyetinde bulunması için yeterli değildir. Bunun için dernek ve vakfın mutlaka tüzüğün de yer alması bununla beraber kesinlikle bu faaliyette aktif olarak da yapması gerekmektedir.

Önemli bir hatırlatma da yapılacak bağışın ister ayni isterse nakdi yardım olsun mutlaka şekil şartlarına da uygun olması gerekmektedir. Ayni olarak yapılacak bağışta düzenlenecek fatura da olmazsa olmaz unsurumuz “İhtiyaç sahiplerine yardım şartıyla bağışlandığından KDV hesaplanmamıştır.” İbaresinin olması gerekir. Bunun yanında nakdi olarak yapılacak bağışında banka dekontunda “Gıda bankacılığı faaliyetinde kullanılmak üzere gönderilmiştir.” İbaresinin dekontta bulunması gerekir. Aksi takdirde bu unsurların olmaması durumunda gerek matrah indiriminden gerekse KDV nin gider olarak yazılması konusundan yararlanma imkanı olmayacaktır.

Bağış yaparken gerekli önemi, vergi kanunları açısından düzenlemesi gerektiği aksi takdirde vergi müfettişinin Vergi Usul Kanunu 30.maddesinde göre resen takdir yapabilmektedir.

06.11.2018

Kaynak: www.MuhasebeTR.com

Telif Kazançları İstisnasında Eser Sahiplerinin Sorumlulukları

  1. Giriş

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununa göre, her türlü serbest meslek faaliyetinden doğan kazançlar serbest meslek kazancı ve serbest meslek faaliyetini mutat meslek halinde ifa edenler de serbest meslek erbabıdır. Uygulamada genellikle serbest meslek erbabı sayılan kişiler tarafından ortaya konan bir eserin veya çalışmanın Gelir Vergisi Kanununun 18. maddesinde yer alan istisnadan yararlanıp yararlanamayacağı, daha doğrusu ortaya çıkarılan eserden elde edilen gelir için yıllık beyanname verilip verilmeyeceği sıkça tartışılan bir konudur. Gelir Vergisi Kanununa göre, serbest meslek kazançları GVK’nın 94. maddesine göre tevkif suretiyle ön bir vergilendirilmeye tabi tutulmakta olup nihai vergi ise mükellefin beyanı üzerine alınmaktadır. Bilindiği üzere, GVK’nın 94. maddesinde kimlerin hangi ödemeler üzerinden tevkifat yapacakları hüküm altına alınmış ve serbest meslek ödemelerine ilişkin tevkifat oranı, GVK’nın 18. madde kapsamına giren serbest meslek işlerinde (telif hakkı ve ihtira beratı kazançları) %17, diğerlerinde %20 olarak belirlenmiştir.

Gelir Vergisi Kanununda gelir vergisinden istisna edilen serbest meslek kazançları 18. madde de yer alan telif hakkı ve ihtira beratları kazanç istisnası ile 30. madde de yer alan sergi ve panayır istisnası olmak üzere iki başlık altında düzenlenmiştir. Ayrıca, GVK’nın 29. maddesinde yer alan teşvik ödülü istisnası kapsamında, serbest meslek erbablarına verilen ikramiye ve mükafatlar da gelir vergisinden istisna edilmiştir. İstisna kapsamındaki serbest meslek faaliyetlerinden elde edilen gelirin vergilendirilmesi GVK’nın 94. maddesine göre gelir vergisi tevkifatı yoluyla olmaktadır. Ödemelerden yapılan gelir vergisi tevkifatı, bu tür gelirler için nihai vergileme olmakta, gelir sahibi açısından başka bir vergisel yükümlülük bulunmamaktadır. GVK’nın 94. maddesinin (2) numaralı bendinin (a) alt bendine bakıldığında, GVK’nın 18. maddesi kapsamına giren serbest meslek işleri dolayısıyla yapılan ödemelerden %17 nispetinde gelir vergisi stopajı yapılacağı görülmektedir. Bununla birlikte, ödemenin stopaj yapma zorunluluğu bulunan kişilerce, yani vergi sorumlularınca değil de bunun dışındaki kişilerce yapılıyor olması halinde, gelir vergisi stopajı yapılamayacağından, istisna tam istisna niteliği taşımaktadır.

2. Telif Hakkı Kazanç İstisnası

GVK’nın 86. maddesine göre, gelir vergisinden istisna edilen kazanç ve iratlar için yıllık beyanname verilmesi söz konusu değildir. Diğer gelir unsurları için beyanname verilmesi halinde de gelir vergisinden istisna edilen bu kazanç ve iratlar yıllık beyannameye dahil edilmeyecektir. GVK’nın 18. maddesinde yer alan telif kazançları istisnası kapsamındaki çalışmaların GVK’nın 94. maddesine istinaden tevkifat yapmak mecburiyetinde olanlarca satın alınması halinde, eser sahibine yapılacak ödemelerden gelir vergisi tevkifatı yapılacak ve istisna hadleri içinde kalan bu kazançlar için yıllık beyanname verilmeyecektir.

GVK’nın 18. maddesinde yer alan hükme göre; müellif, mütercim, heykeltraş, hattat, ressam, bestekâr, bilgisayar programcısı ve mucitlerin bunların kanuni mirasçılarının şiir, hikaye, roman, makale, bilimsel araştırma ve incelemeleri, bilgisayar yazılımı, röportaj, karikatür, fotoğraf, film, video band, radyo ve televizyon senaryo ve oyunu gibi eserlerini gazete, dergi, bilgisayar ve internet ortamı, radyo, televizyon ve videoda yayınlanmak veya kitap, CD, disket, resim, heykel ve nota halindeki eserleri ile ihtira beratlarını satmak veya bunlar üzerindeki mevcut haklarını devir ve temlik etmek veya kiralamak suretiyle elde ettikleri hasılat gelir vergisinden müstesnadır. Eserlerin neşir, temsil, icra ve teşhir gibi suretlerle değerlendirilmesi karşılığında alınan bedel ve ücretler istisnaya dahildir. Yukarıda yazılı kazançların arızî olarak elde edilmesi istisna hükmünün uygulanmasına engel değildir. Serbest meslek kazançları istisnasının, bu Kanunun 94. maddesi uyarınca tevkif suretiyle ödenecek vergiye etkisi yoktur.

Madde hükmüne göre, maddede belirtilen kişiler tarafından devamlı veya arızi olarak yapılan ve yine maddede belirtilen çalışmaların; 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu hükümlerine göre eser niteliği taşıması ve bu durumun kişiler tarafından tevsik ve ispat edilmesi şartıyla, söz konusu çalışmalardan elde edilecek hasılata (satmak, yayınlamak, çalışmalar üzerindeki mevcut hakları devir ve temlik etmek veya kiralamak suretiyle) münhasır olmak üzere, gelir vergisinden istisna edilmesi gerekmektedir. 135 seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde ise, GVK’nın 18. maddesi kapsamında değerlendirilecek eserlerin, 5846 sayılı Kanun hükümlerine göre eser niteliğinde olması ve ihtira beratlarının tescil edilmiş bulunması gerektiği açıklanmıştır. Bu durumda, maddede belirtilen kişiler tarafından yapılan ve yine maddede belirtilen çalışmaların, 5846 sayılı Kanun hükümlerine göre eser niteliği taşıması ve bu durumun kişiler tarafından tevsik ve ispat edilmesi şartı ile söz konusu çalışmalardan elde edilecek hasılata münhasır olmak üzere istisnadan faydalanılması mümkün bulunmaktadır.

Öte yandan, istisna kapsamındaki çalışmaların GVK’nın 94. maddesinin 1. fıkra hükmüne göre vergi tevkifatı yapmakla yükümlü olanlarca satın alınması halinde, bedeli üzerinden aynı maddenin 2/a bendi uyarınca  %17 nispetinde gelir vergisi tevkifatı yapılması gerekir. İstisna kapsamındaki çalışmaların arızi olarak yapılması durumunda da gelir vergisi tevkifatının yapılması gerekmektedir. İstisna kapsamında olmayan serbest meslek ödemelerinde ise %20 oranında gelir vergisi tevkifatı yapılması gerekmektedir.

3. Eser Sahiplerinin Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan Alması Gereken Belge

Maliye Bakanlığı resim, heykel veya tasarım gibi çalışmaların 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu hükümlerine göre eser niteliğinde olduğunun Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan alınan belge ile tevsik edilmesi gerektiğini belirtmektedir. Verilen görüşlerde, yapılan çalışmanın eser niteliğinde olduğunun tevsik ve ispat edilmesi halinde ise söz konusu çalışmalardan dolayı elde edilecek hasılata münhasır olmak üzere, Gelir Vergisi Kanununun 18. maddesinde yer alan istisnadan faydalanılmasının mümkün olduğu açıklanmaktadır. Ancak, konu hakkında Kültür ve Turizm Bakanlığı Telif Hakları Genel Müdürlüğü tarafından internet sayfasında 2017 yılında aşağıdaki açıklama yapılmış bulunmaktadır.[1]

“193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 18 inci maddesi kapsamında gelir vergisi istisnasından faydalanmak isteyen eser sahiplerinin, Genel Müdürlük tarafından gerçekleştirilen İsteğe Bağlı Kayıt-Tescil işlemini yaptırmaları ve işlem sonucunda düzenlenecek kayıt-tescil belgesi ile Maliye Bakanlığının ilgili birimlerine (Vergi Dairesi Başkanlıkları/Müdürlükler, Defterdarlık)  başvurmaları gerekmektedir. Yönetmen,  özgün müzik bestecisi, senaryo yazarı ve diyalog yazarı, (varsa) animatörler, düzenlenmiş ise Zorunlu Kayıt-Tescil Belgesi ile Maliye Bakanlığının ilgili birimlerine başvurabileceklerdir. Söz konusu zorunlu kayıt-tescil belgesinin örneğini, yapımcı firma, Telif Hakları Genel Müdürlüğü veya İstanbul Telif Hakları ve Sinema Müdürlüğünden temin edilebilecektir. Yapımcısı tarafından zorunlu kayıt tescil işlemine tabi tutulmamış dizi filmlerin yapım ekibinde yer alan yönetmen, senarist ve özgün müzik bestecisi ile varsa animatörlerin, isteğe bağlı kayıt tescil başvuru sisteminde oluşturulan Sinema Eseri seçeneğinden başvuru yapmaları gerekmektedir. Henüz çekim aşamasına gelmemiş veya tamamlanmamış sinema ve dizi film projelerinde; senaristlerin İlim ve Edebiyat Eseri, özgün müzik bestecilerinin Musiki Eseri olarak başvurmaları uygun olacaktır. Gelir vergisi istisnasından faydalanıp faydalanılamayacağı konusundaki nihai karar Maliye Bakanlığınca verilmektedir.”

Eser sahiplerinin Eserlerini 5846 sayılı Kanunun 13’üncü maddesi kapsamında kayıt ve tescil ettirdiklerine ilişkin belgeyi Maliye Bakanlığına ibraz etmeleri gerekmektedir;

Konu hakkında resim çalışmaları dolayısıyla GVK’nın 18. maddesinden yararlanılması için Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan “Güzel Sanat Eserlerine İlişkin Kayıt-Tescil Belgesi” alınması gerektiği hakkında Gelir İdaresince verilen bir görüşte; “…Öte yandan, konu ile ilgili olarak Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından Başkanlığımıza gönderilen 16/8/2017 tarihli ve 46729386-640-E.168250 sayılı yazıda, “…gelir vergisi istisnasından yararlanmak isteyenlerin, Genel Müdürlüğümüze başvuru yaparak meydana getirdikleri eserlerin, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında yer aldığına ilişkin bir yazı alması uygulamasına 4/8/2017 tarihinden itibaren son verilmiş ve konuya ilişkin Genel Müdürlüğümüz internet sayfasında gerekli duyuru yapılmıştır. Bu tarihten sonra söz konusu gelir vergisi istisnasından yararlanmak isteyenlerin, 5846 sayılı Kanun’un 13 üncü maddesi çerçevesinde Genel Müdürlüğümüz nezdinde gerçekleştirilen kayıt ve tescil işlemlerine yönlendirilmesi sağlanmaktadır….” şeklinde açıklama yapılmıştır.

Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın söz konusu yazısı uyarınca, Gelir Vergisi Kanununun 18’inci maddesi kapsamında serbest meslek kazanç istisnasından yararlanmak üzere başvuruda bulunan mükelleflerin, Başkanlık/Defterdarlıklara başvurusu sırasında, eserlerini 5846 sayılı Kanunun 13’üncü maddesi çerçevesinde kayıt ve tescil ettirdiklerine ilişkin belgeyi ibraz etmeleri yeterli olacaktır. Diğer taraftan, ilgide kayıtlı özelge talep formu ekinde yer alan Kültür ve Turizm Bakanlığının 03.10.2017 tarih ve GSE/1677 numaralı Güzel Sanat Eserlerine İlişkin Kayıt-Tescil Belgesine göre, söz konusu resim çalışmalarınızın 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu hükümlerine göre eser olarak kayıt ve tescil edildiği anlaşılmıştır.

Bu hüküm ve açıklamalara göre, söz konusu resim çalışmalarınızın satışı, devri, temlik edilmesi, kiralanması, icra ve teşhir gibi suretlerle değerlendirilmesi karşılığında elde edeceğiniz hâsılata münhasır olmak üzere, Gelir Vergisi Kanununun 18’inci maddesinde yer alan istisnadan faydalanmanız mümkün bulunmaktadır. Ayrıca, söz konusu istisna kapsamında bulunan çalışmalarınızın tevkifat yapmak mecburiyetinde olanlarca satın alınması halinde, tarafınıza yapılacak ödemelerden gelir vergisi tevkifatı yapılacağı ve istisna kapsamında kalan bu kazançlarınız için yıllık beyanname verilmeyeceği, diğer kazançlar için beyanname verilmesi durumunda ise bu kazançlarınızın beyannameye dâhil edilmeyeceği tabiidir…”[2] açıklaması yapılmış bulunmaktadır.

4. Telif Kazançları İstisnasından Yararlanan Kişilerin KDV Karşısındaki Durumu

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 9. maddesinde, gerekli görülen hallerde vergi alacağının emniyet altına alınması amacıyla vergiye tabi işlemlere taraf olanları verginin ödenmesinden sorumlu tutma konusunda Maliye Bakanlığına yetki verilmiştir. Bu konuda gerekli açıklamalar, Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliğinin “2.1.2.2. Serbest Meslek Faaliyeti Çerçevesinde Yapılan Teslim ve Hizmetler” başlıklı bölümünde yapılmış bulunmaktadır. Yapılan açıklamalara göre; 3065 sayılı Kanunun (1/1)’inci maddesine göre, serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetler vergiye tabidir. Sözü edilen faaliyetleri mutat ve sürekli olarak yapanlar KDV mükellefi olacak, arızi serbest meslek faaliyetinde bulunanların ise KDV mükellefiyeti tesis edilmeyecektir.

Serbest meslek faaliyetlerini mutat ve sürekli olarak yapanların, prensip olarak KDV mükellefiyeti tesis ettirmeleri gerekmektedir. Ancak, Gelir Vergisi Kanunu’nun 18. maddesi kapsamına giren teslim ve hizmetleri münhasıran aynı Kanunun 94. maddesinde belirtilen kişi, kurum ve kuruluşlara yapanların hesaplayacağı KDV’nin, bu kişi veya kuruluşlar tarafından sorumlu sıfatıyla beyan edilmesi gerekir. Serbest meslek erbabının bu uygulamadan faydalanabilmesi için KDV mükellefiyetinin sadece GVK’nın 18. maddesi kapsamına giren işlemlerden ibaret olması ve işlemlerinin tamamının aynı Kanunun 94. maddesinde sayılan kişi, kurum ve kuruluşlara yapılması gerekmektedir. Ayrıca, sorumluluk uygulaması kapsamında işlem yapılabilmesi için GVK’nın 18. maddesi kapsamına giren işlemleri yapan kişilerin, bu şekilde işlem yapılmasını önceden vergi sorumlusuna (GVK’nın 94. maddesinde sayılanlara) bildirmesi gerekmektedir.

İşlemlerine ait verginin beyan ve ödeme mükellefiyeti sorumlular tarafından yerine getirilen serbest meslek mensupları (GVK’nın 18. maddesinde sayılanlar) ayrıca KDV beyannamesi vermez ve defter tutmazlar. İşlemin belgelendirilmesi ise Vergi Usul Kanunu’nun genel hükümlerine göre gerçekleştirilir. Bu uygulamaya göre, Gelir Vergisi Kanunu’nun 94. maddesinde sayılan kişi, kurum ve kuruluşlar, aynı Kanunun 18. maddesi kapsamına giren kişilere yaptıkları ödemeler ile ilgili olarak gelir vergisi stopaj tutarı dâhil işlem bedeli üzerinden KDV hesaplayıp sorumlu sıfatıyla beyan edip öderler. Hesaplanan KDV tutarı gelir vergisi stopaj matrahına dâhil edilmez.[3]

5. Telif Kazancı Elde Edenlerin Diğer Vergisel Yükümlülükleri

Serbest meslek erbabının, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 153. maddesi uyarınca işe başlamayı vergi dairesine bildirme, 172 ve 210. maddeleri uyarınca serbest meslek kazanç defteri tutma, 236. maddesi uyarınca da mesleki faaliyetlerine ilişkin her türlü tahsilâtları için serbest meslek makbuzu düzenleme mecburiyeti bulunmaktadır. Buna göre, serbest meslek faaliyetini mutat meslek halinde ifa edenlerin, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun belirtilen hükümlerde yer alan yükümlülükleri yerine getirmesi gerekmektedir. Diğer taraftan, konuya ilişkin olarak 224 seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde, münhasıran Gelir Vergisi Kanununun 18. maddesinde belirtilen türden faaliyetlerde bulunan ve eserlerini sadece aynı Kanunun 94. maddesinde belirtilen kişi veya kurumlara teslim eden serbest meslek erbabından isteyenlerin, defter tasdik ettirme ve tutma ile belge düzenleme zorunluluklarının kaldırıldığı açıklanmıştır. Ancak, serbest meslek faaliyetinde bulunan kişinin yapmış olduğu GVK’nın 18. maddesi kapsamındaki faaliyeti mutat meslek halinde ifa etmesi ve istisna kapsamındaki eserlerini GVK’nın 94. maddesinde sayılanlar dışındakilere de satması halinde, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 153, 172, 210 ve 236. maddeleri uyarınca işe başlama bildiriminde bulunma, serbest meslek kazanç defteri tutma ve serbest meslek makbuzu düzenleme mecburiyeti bulunmaktadır.

6. Sonuç

Serbest meslek erbapları tarafından yapılan ve GVK’nın 18. maddesi kapsamında sayılan çalışmaların Kültür ve Turizm Bakanlığı Telif Hakları Genel Müdürlüğünden veya İstanbul Telif Hakları ve Sinema Müdürlüğünden alınacak “Kayıt-Tescil Belgesi” ile eser niteliğinde olduğunun tespit edilmesi halinde, telif kazançları istisnasından faydalanılması mümkün bulunmaktadır. Bu durumda, söz konusu eserden elde edilecek gelir için yıllık beyanname verilmesi söz konusu olmayacak ve yapılan ödemeler üzerinden yapılan %17 oranındaki gelir vergisi tevkifatı nihai vergi olacaktır. Ancak, yapılan çalışmanın eser niteliği taşıdığının Kültür ve Turizm Bakanlığından alınan belge ile tevsik edilememesi halinde, serbest meslek kazancı yönünden mükellefiyet tesis edilmesi ve buradan elde edilecek kazanç için de yıllık gelir vergisi beyannamesi verilmesi gerekmektedir.

İstisna kapsamındaki eserlerin GVK’nın 94. maddesinde sayılanlar dışındaki kişi veya kuruluşlara satılması halinde işe başlama, defter tutma ve makbuz düzenleme yükümlülüğünün gerektiği unutulmamalıdır. Ayrıca, yapılan faaliyetin devamlılık arz etmeksizin ve mutat meslek haline getirilmeksizin yürütülmesi halinde bu faaliyetin arızi serbest meslek faaliyeti olarak değerlendirilmesi ve istisna şartları sağlanıyorsa vergiden istisna edilmesi, şartlar sağlanmıyorsa GVK’nın 82. maddesine göre bir takvim yılında arızi kazanç nedeniyle elde edilen gelirlerin toplamının yıllık olarak belirlenen istisna tutarını[4] aşması durumunda yıllık gelir vergisi beyannamesi ile beyan edilmesi gerekmektedir.

NOT: BU MAKALE HAZİRAN 2018 YAKLAŞIM DERGİSİNDE YAYIMLANMIŞTIR.

NOT: BU YAZIDA YAPILAN AÇIKLAMALAR, TAMAMIYLA YAZARINA AİT OLUP, HİÇBİR ŞEKİLDE YAZARIN ÇALIŞTIĞI KURUMUNU BAĞLAMAZ, KURUMUNUN GÖRÜŞÜ OLARAK KULLANILAMAZ VE DEĞERLENDİRİLEMEZ.


[1] http://telifhaklari.gov.tr/Eser-Sahipleri-Icin-Gelir-Vergisi-Muafiyeti, erişim tarihi:12.04.2018.

[2] http://www.gib.gov.tr/Özelge Sistemi (İzmir Vergi Dairesi Başkanlığının 27.11.2017 tarih ve 84098128-120.04.02[18-2017/18]-142801 sayılı özelgesi).

[3] İmdat Türkay, Serbest Meslek Kazançlarının Vergilendirilmesi, Seçkin Yayıncılık, Ocak/2016, S:276-277.

[4] GVK’nın 82. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan arızi kazançlara ilişkin istisna tutarı, 302 seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 2018 yılı gelirlerine uygulanmak üzere 27.000 TL olarak belirlenmiştir.

06.11.2018

Kaynak: www.MuhasebeTR.com