Ay: Mart 2025

Maliye’den milyonlarca kişiye kira vergisi borcu uyarısı mesajı gitti. Maliye, bankalardan yapılan “diğer” seçenekli ödemelerin tümünü kira geliri saydı. Maliye’dan mesaj alanlar ne yapmalı? Yeminli Mali Müşavir Abdullah Tolu ntv.com.tr için yazdı.

2024 yılında 33 bin TL’nin üzerinde kira geliri elde edenlerin ise, 1 Mart – 2 Nisan 2025 tarihleri arasında verecekleri yıllık gelir vergisi beyannamesi ile bu gelirlerini beyan etmeleri gerekiyor. Bu beyanlar üzerine tahakkuk eden gelir vergisinin ise tamamını peşin veya birisi Mart ayında diğeri ise Temmuz ayında olmak üzere 2 eşit taksitte ödenmesi mümkün bulunuyor.

Buraya kadar herhangi bir sorun yok!

2024 yılında ciddi kayıt dışı denetim yapıldı!

Özellikle kayıt dışı ekonomiyle mücadele kapsamında 2024 yılında sahada 1,1 milyon “kayıt dışı denetim” gerçekleştirildi. Bu denetimlerde 7,4 milyar TL ceza kesildi, 132,5 milyar TL kayıt dışı hasılat için mükelleflerden izahat istenildi.

425 bin kiracılı konutta yoklama yapıldı!

Şimdi sıkı durun, Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından 2024 yılında kiracılı 425 bin konutta yoklama yapıldı ve kira geliri elde ettiği halde 376 bin yeni mükellefin beyanname vermesi sağlandı.

Kiracılı konutlarda denetimler 2025 yılında da yapılacak!

Evet, 2024 yılında kiracılı konutlarda yapılan yoklama işlemleri, 2025 yılında da yapılacak, kira geliri elde ettiği halde gelir vergisi beyannamesi vermeyenler tespit edilecek ve bunlara muhtelif cezalar uygulanarak beyannamelerini vermeleri sağlanacak.

Mart ayına çok az kala bilgilendirme mesajları gelmeye başladı!

Maliye, 2024 yılında kira geliri elde ettiğini tespit ettiği binlerce vatandaşa bilgilendirme mesajı göndererek, kira gelirlerini 1 Mart – 2 Nisan 2025 tarihleri arasında beyan etmeleri gerektiği konusunda uyarıda bulundu.

Gelen mesaj şu şekilde:

“Değerli Mükellefimiz, Başkanlığımız verilerine göre, 2024 yılında gelir vergisine tabi konut kira geliri elde ettiğiniz tespit edilmiştir.
2024 yılına ilişkin gelir vergisi beyannameleri 1 Mart – 2 Nisan 2025 tarihleri arasında verilecektir. Kira gelirine ilişkin yıllık gelir vergisi beyannamenizi, Dijital Vergi Dairesi (dijital.gib.gov.tr) veya Hazır Beyan Sistemi (hazirbeyan.gib.gov.tr) üzerinden hızlı, kolay ve güvenilir bir şekilde verip, verginizi banka ya da kredi kartı ile ödeyebilirsiniz.”

Maliye’nin uyarı mesajı panikletti!

Maliye’den gelen bu kira vergisi mesajı, mesaj gelen tüm vatandaşları panikletti.

Paniğin nedeni ise, mesaj gönderilen vatandaşların büyük bir kısmının, kira geliri elde etmedikleri halde bu mesajın gelmiş olması! Vatandaşlar bu konuda oldukça hassas, mesajın geldiği saatten itibaren hummalı bir şekilde Maliye’ye, meslek mensuplarına ve basına ulaşarak, böyle bir kira gelirlerinin olmadığını belirterek, nasıl hareket edeceklerini ve nereye itirazda bulunacakları konusunda bilgi almaya çalıştı/çalışıyor!

Maliye neden SMS mesajı gönderdi?

Maliye, 2024 yılında yaptığı tespit ve denetimlerin verdiği tecrübeye dayanarak, bankacılık sistemini kullanarak yapılan “kira ödemesi”, “diğer kira ödemesi” ve dekont açıklaması bulunmayan ve tutarı toplamda 2024 yılı için belirlenen istisna tutarı olan 33 bin TL’yi aşan havale ve EFT’leri sistemden çekerek, bu kişilere mesaj yoluyla uyarıda bulundu!

Maliye’den uyarı mesajı alan ne yapacak?

Vatandaş öncelikle Maliye’den gelen mesajdaki verilere ulaşacak ve doğruluğunu tespit edecek.

Peki, ama nereye ve nasıl itiraz edecek?

Maliyenin mesajını itiraz nasıl yapılacak?

Birinci Yol: Vatandaş kullanıcı kodu ve şifresi varsa bununla yoksa e-devlet şifresiyle doğrudan dijital vergi dairesine giriş yapacak. Daha sonra sırasıyla Hazır Beyan Sistemi- Gelirlerim ve Kesinti Bilgilerim- Adıma Yapılan Kira Ödemeleri ve Kesintileri bölümünden 2024 yılı seçilip listelenecek ve Maliye’nin yaptığı tespitlere ulaşılacak.

Eğer bu bilgilerde hata varsa yani gelen ödeme kira geliri değilse, bu defa aynı menüde İşlemlerim- Açıklama Yapmak İstiyorum-Açıklama Giriş ve Görüntüleme – Hangi Yıl için açıklama yapmak istiyorsunuz (2024 seçilecek)- Adıma Yapılan Kira Ödemelerine İlişkin Açıklama- Hesabıma Gönderilen Tutar Kira Ödemesi Değildir sekmesi işaretlenecek – Ayrılan bölüme doğru açıklama yazılacak – Kaydet butonuna basılacak, sistem otomatik olarak vergi dairesine gönderecek.

İkinci Yol: Bu yol zorsa, dijital vergi dairesinden – Dilekçelerim – Yeni Dilekçe Oluştur- Genel Amaçlı Dilekçe seçilerek ayrıntılı açıklama yapılarak, sistem üzerinden başvuruda bulunulacak.

Ya da vatandaş hiçbir şey yapmayıp beyan dönemi olan Mart ayından sonra vergi dairesinden yazı gelmesini bekleyecek, yazıyı aldıktan sonra ise verilen süre içerisinde izahta bulunup, gerekli bilgi ve belgeleri verecek.

Maliye neden SMS mesajı gönderdi?

Maliye, bankalardan yapılan havalelerde “diğer” seçeniğini kira geliri olarak ele aldı. Maalesef mesaj gelmesine neden olan hataların bir kısmı vatandaşın kendisinden kaynaklanıyor. Vatandaş banka masrafı ödememek için kira dışındaki bazı ödemelerini “kira ödemesi”, “diğer kira ödemesi” sekmelerini işaretleyerek bankacılık sistemi üzerinden gönderiyorlar. Maliye’yi hataya düşüren nedenlerden birisi bu. Kimisi de, açıklama kısmına yanlışlıkla “kira ödemesi” yazıyor. Ayrıca şifreli ibareleri seven bir toplum olduğumuz için Maliye, “gün parası”, “borç”, “aktarma”, “diğer” vb. şeklinde açıklamaları da kira ödemesi kapsamında değerlendiriyor.

Maliye’ye itiraz dilekçesi nasıl verilir?

Uyarı mesajı alan binlerce vatandaşın Maliye’ye itiraz dilekçesi vermesi bekleniyor. Eğer yapılan işlem kira geliri veya başka bir ticari faaliyetten kaynaklanıyorsa da, Maliye’nin tarif ettiği yollarla Gelir İdaresi Başkanlığı internet sitesinden beyan verilmesi, eğer internet ile işlem yapılamıyorsa vergi dairelerine giderek gelir beyanında bulunmaları gerekiyor. Bu itiraz ve beyanların 1 Mart – 2 Nisan 2025 tarihleri arasında yapılması gerekiyor.

İstisna hakkınızı kaybetmeyin!

Hemen belirtelim; konutlardan elde edilen kira gelirleri süresinde beyan edilmez veya eksik beyan edilirse, 2024 yılı için belirlenen 33 bin TL’lik istisnadan yararlanılamıyor. Ancak, idarece herhangi bir tespit yapılmadan önce, süresinde beyan edilmeyen veya süresinde verilen beyannamede yer almayan konut kira gelirlerini, süresinden sonra verilen beyanname ile beyan edenler söz konusu istisnadan yararlanabiliyor.

(Kaynak: Abdullah Tolu / NTV | 28.02.2025)

Kaynak: https://www.muhasebetr.com/ulusalbasin/haber_oku.php?haber_id=34643

T.C.
SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI
Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü

Sayı: E-58680964-201.02.01-112409200    19.02.2025

Konu:2013/11 sayılı Genelgede Değişiklik

GENELGE

2025/7

Kurumumuzun 22/02/2013 tarihli, 2013/11 sayılı ve Sigortalılık İşlemleri konulu Genelgesinin Dokuzuncu Kısım, İkinci Bölümünde yer alan;

1 – “4- Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerine tabi olarak aynı anda prim ödenmiş hizmetlerin değerlendirilmesi” başlığının; yedinci paragrafı ile “Örnek 1″,”Örnek 2”, “Örnek 3” ve “Örnek 4” kaldırılmıştır.

2- “5- Kısmi süreli olarak 30 günden az çalışılan sürelerde hizmetlerin çakışması” başlığındaki açıklamalar aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“28/2/2014 tarihli 2014/5 sayılı Genelge ile yapılan düzenleme kapsamında; 4857 sayılı Kanuna göre kısmi süreli iş sözleşmesiyle çalışanlar (eksik gün nedeni 06-Kısmi istihdam), tam süreli çalışmakla birlikte ay içinde puantaj kaydı tutularak kısmi hizmet bildirilenler (eksik gün nedeni 7- Puantaj kaydı) ile ev hizmetlerinde 30 günden az çalışanların (eksik gün nedeni 17-Ev hizmetlerinde 30 günden az çalışma) aynı anda Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde sayılan sigortalılık hallerinin bulunması durumunda sadece çakışan süredeki (b) bendine tabi sigortalılıkları iptal edilmiş, çakışma sürelerinin tespitinde her bir ay için ayrı ayrı değerlendirme yapılacağı belirtilmiş, yine aynı Genelge ile kısmi süreli çalışanlara ilişkin hizmet çakışmalarında 1/3/2011-28/2/2014 tarihleri arasında söz konusu eksik gün sebepleriyle kısmi süreli çalışması nedeniyle Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalılığı sona erdirilenlerin çakışan süreler dışındaki primlerini ödemek için talepte bulunmaları halinde, söz konusu ayların (b) bendi kapsamında 30 güne tamamlanıp hizmet süresi olarak değerlendirileceği belirtilmiştir.

2025 yılı Ocak ayından itibaren Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında ay içinde 30 günden az çalışanların aynı anda Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde sayılan sigortalılık hallerinin bulunması durumunda eksik gün nedenine bakılmaksızın sadece çakışan süredeki (b) bendine tabi sigortalılıkları iptal edilerek, Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında ay içinde 30 günden az çalışmaları Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında 30 güne tamamlanacaktır.

Sigortalıların ay içindeki (a) ve (b) bentlerine tabi gün sayılarının hesabında ay 30 gün kabul edilecek (b) bendine tabi gün sayısı (a) bendine ilave edilerek hesaplanacaktır. Sigortalının (a) bendine tabi işe girdiği ve işten çıktığı ay için parmak hesabı yapılarak işlem yapılacaktır. Artık güne ait kazançlar sigortalının prime esas kazancına ilave edilecektir. Ay içinde giriş veya çıkış tarihi bulunmuyorsa kısmi çalışılan aylarda (a) bendi kapsamındaki sigortalılık ayın ilk gününden itibaren başlatılacaktır. (b) bendine tabi sigortalılık ise (a) bendi kapsamındaki sigortalılığının sona erdiği günü takip eden günden itibaren başlatılacaktır.

Ancak, sigortalının Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sayıldığı sürelerde iş kazası geçirmesi durumunda (a) bendi kapsamında bildirilen prim gün sayısı kaza tarihine yaslanacak ve öncesinde eksik kalan sürelerde (b) bendi kapsamında sigortalılığı sağlanacaktır.

Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında kısmi süreli olarak çalışanlar, bu süreleri dışında kalan günleri (b) bendine tabi zorunlu çalışmaları ile tamamladıklarından kalan sürelerinde kısmi süreleri olarak (a) bendi kapsamında isteğe bağlı sigortalı olamayacaklar, genel sağlık sigortalısı olarak bu süreleri ayrıca tamamlamayacaklar

SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü

ve 4857 sayılı Kanuna göre kısmi süreli iş sözleşmesi ile çalışan sigortalılar kısmi süreli çalıştıkları aylara ait eksik süreleri borçlanamayacaklardır.

Sigortalıların ay içinde birden fazla işyerinde çalışmaları halinde eksik gün nedenine bakılmaksızın 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendine tabi çalışmalarının tamamı toplanacak olup sigortalılar ay içinde kalan günler için (b) bendine tabi sigortalı sayılacaktır. Birden fazla işyerinde çalışması toplam 30 gün olan sigortalılar hakkında (b) bendine tabi prim alınmayacak olup bu Genelgenin “4- Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerine tabi olarak aynı anda prim ödenmiş hizmetlerin değerlendirilmesi” başlıklı bölüm doğrultusunda işlem yapılacaktır.

Ayrıca 31/12/2024 tarihine kadar Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında ay içinde herhangi bir eksik gün nedeniyle çalışması bulunduğu halde ay içinde kalan günleri Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında 30 güne tamamlanmamış sigortalılar hakkında tamamlama işlemi yapılmayacaktır. Ancak sigortalının yazılı talepte bulunması halinde, 2011 yılı Mart ayı (dahil) ile 2024 yılı Aralık ayı (dahil) arasında eksik gün nedenine bakılmaksızın 30 günden az çalıştığı tüm aylar Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında 30 güne tamamlanıp hizmet süresi olarak değerlendirilecektir.

Örnek 1: Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine tabi sigortalı iken 8/1/2025 tarihinde 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında çalışmaya başlayan sigortalı adına Ocak 2025 döneminde 10 gün hizmet bildiriminde bulunulmuş olup bu sigortalı;

1/1/2025 – 7/1/2025 tarihleri arasında (7 gün) 4/1-(b) kapsamında,

8/1/2025- 17/1/2025 tarihleri arasında (10 gün) 4/1-(a) kapsamında,

18/1/2025- 31/1/2025 tarihleri arasında (14 gün) 4/1-(b) kapsamında, sigortalı sayılacaktır. Bu sigortalının aylık bağlamada gün sayısı 30, prime esas kazancının ise prime esas kazanç üst sınırını aşmamak üzere tamamı dikkate alınacaktır.

Ancak kısa vadeli sigorta kollarından sağlanan yardımlarda sigortalılık kapsamı Kanunun 53 üncü maddesindeki hükümlere göre belirlenir.

Örnek 2: Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine tabi sigortalı iken 8/1/2025 tarihinde 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında çalışmaya başlayan ve 15/2/2025 tarihinde iş kazası nedeniyle ölen sigortalı adına Şubat 2025 döneminde 10 gün hizmet bildiriminde bulunulmuş olup bu sigortalı;

1/2/2025 – 5/2/2025 tarihleri arasında (5 gün) 4/1-(b) kapsamında,

6/2/2025 – 15/2/2025 tarihleri arasında (10 gün) 4/1-(a) kapsamında,

sigortalı sayılacaktır.

Örnek 3: Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine tabi sigortalığı devam eder iken 3/1/2022 tarihinde 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında çalışmaya başlayan sigortalı adına 2022 yılı Ocak ayında “06-Kısmi istihdam” eksik gün nedeniyle 8 gün, Şubat ayında “07- Puantaj kaydı” eksik gün nedeniyle 10 gün, Nisan ayında “21-Diğer Ücretsiz İzin” eksik gün nedeniyle 12 gün, Temmuz ayında “1-İstirahat” eksik gün nedeniyle 5 gün hizmet bildiriminde bulunulmuş olup, 31/12/2022 tarihinde 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalılığı sona ermiştir. 1/1/2023 tarihinde tekrar Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalılığı başlatılmıştır. Sigortalı, eksik günlerinin Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında 30 güne tamamlanması için 2025 yılı Şubat ayında talepte bulunmuştur. Yapılan incelemelerde kişinin eksik günlerinin Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında tamamlanmadığı anlaşılmıştır. Bu sigortalının 2022 yılında Kanunun 4 üncü maddesinin birinci

SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü

fıkrasının (a) bendi kapsamında ay içinde tüm eksik gün bildirimi yapılan sürelerdeki eksik kalan süreler Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında 30 güne tamamlanacaktır. Ancak sigortalının 30 güne tamamlama talebinden sonra bu talebinden vazgeçmesi mümkün değildir.

Örnek 4: Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine tabi sigortalı iken 5/6/2023 tarihinde Kanunun 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında çalışmaya başlayan sigortalı adına 2023 yılı Haziran ayında “06-Kısmi istihdam” eksik gün nedeniyle 14 gün, Temmuz ayında “”06-Kısmi istihdam” eksik gün nedeniyle 20 gün, Ağustos ayında “17-Ev hizmetlerinde 30 günden az çalışma” eksik gün nedeniyle 12 gün hizmet bildirilmiş olup, Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki faaliyeti devam etmesine rağmen ay içinde eksik bildirilen sürelerin Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında 30 güne tamamlanmadığı anlaşılmıştır. Bu sigortalı, 2023 yılı Haziran, Temmuz, Ağustos aylarındaki eksik günlerini Kanunun 41 inci maddesinin birinci fıkrasının (i) bendi kapsamında borçlanmak için 2025 yılı Şubat ayında talepte bulunmuştur. Sigortalının söz konusu aylarda Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında faaliyetinin bulunması nedeniyle borçlanma talebi kabul edilmeyecektir. Talepte bulunması halinde eksik gün bildirimi bulunan tüm aylar Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında 30 güne tamamlanacaktır.”

Bilgi edinilmesini ve gereğini rica ederim.

Dr. Raci KAYA
Kurum Başkanı

(28.02.2025)

Kaynak: https://www.muhasebetr.com/guncelmevzuat/mevzuat_oku.php?mevzuat_id=6844

Önsöz

Geçtiğimiz yüzyılda, nerdeyse 40 yıl kadar önce, vergi inceleme elemanı olarak vergicilik mesleğine başladığım yıllarda, sabah çayımızı yudumlarken, bir taraftan da masamıza basılı olarak gelmiş resmi gazeteyi didikler, vergiye dair bir şeyler var mı diye bakınırdık.

Resmi gazetede işimizi ilgilendiren bir vergi düzenlemesi varsa işte o zaman şenlik başlardı. Önce hepimiz sessizce masamıza gömülür, yeni düzenlemenin deyim yerindeyse şifrelerini çözmeye çalışır, arkasından odalardan birisinde toplanır, konuyu diğer meslektaşlarımızla enine boyuna tartışarak doğruyu bulmaya çalışırdık.

Bu tartışmalar sırasında o kadar değişik görüşler ortaya konulurdu ki birkaç saat içerisinde görüş sayısı tartışmayı yapan insan sayısını aşardı. Konuyu üç kişi tartışıyorsak, öyle olursa böyle olur, böyle olursa şöyle olur diyerek, çeşitli senaryolar ortaya konulur bazen ortaya beş altı görüş çıktığı bile olurdu.

Tartıştığımız vergi düzenlemesinin konusu ne olursa olsun, bu çalışma şeklinin bize kazandırdığı bir kültür vardı. Tartışmaya katılanlar arasında bir astlık üstlük ilişkisi olmaksızın, ortaya konulan her türlü düşünceye saygı gösterilir ve getirilen düzenleme çok açık bir şekilde tartışılırdı.

Eskiden Tebliğe Aykırı Rapor Yazanlar Olurdu

Efendim gençler bilmez, eskiden tebliğe aykırı vergi inceleme raporu yazıldığını dahi görmüşlüğümüz vardır. Ortalık karışır, yer yerinden oynardı, ama sonrasında sular durulurdu. İnceleme elemanının haklılığı görülürse, olay uygulama veya yasa değişikliğine kadar gider, aksi takdirde rapor yerleşik görüşlere uygun olarak düzeltilirdi.

Hadi aklıma gelmişken, en meşhurlarından birisini anlatayım. Efendim, eskiden menkul kıymetler alış bedeline göre değerlenirdi. Bu durumu fırsat bilen bir firma kendine göre şöyle bir yöntem geliştirmiş. Diyelim ki o yıl 100 milyon kar elde etmeyi bekliyorlar, o yıl 100 milyon liralık kredi faizi gideri oluşturacak şekilde ticari kredi kullanıyorlar, bu parayla gidip menkul kıymet satın alıyorlar.

Yılsonu geldiğinde banka kredi faizini gider yazıyorlar, ortada kurumlar vergisine tabi tutulacak dönem karı kalmıyor. Çektikleri krediyle aldıkları menkul kıymetler alış bedeliyle değerlendiği için, yılsonuna kadar elde edilmiş karı ertesi yıla aktarmış oluyorlar. Kurdukları bu dümeni her sene tekrarlıyorlar ve beş kuruş kurumlar vergisi ödemiyorlar.

İncelemeyi yapan ekip, kanuna karşı hile kavramından hareketle, yani kanunun izin vermediği bir hususa, kanuna uygun başka yollar kullanarak varıldığı yönünde çok güzel bir inceleme raporu hazırladı. Konu günlerce konuşuldu, tartışıldı. En sonunda menkul kıymetlerin değerlemesine ilişkin kanunda yer alan madde, inceleme elemanı arkadaşlarımızın eleştirileri doğrultuda düzeltildi, artık menkul kıymetler değerlenirken yılsonuna kadar elde edilmiş kıst kazançlar kurum kazancının tespitinde dikkate alınıyor.

Yeni Uygulamaya Göre Tebliğe ve Sirkülere Aykırı Rapor Yazılamıyor

Yukarıdaki anlattığımız yaşanan sıkıntılardan sonra, yasal bir düzenleme yapılması yoluna gidildi. Vergi inceleme elemanları artık Cumhurbaşkanı kararı, yönetmelik, genel tebliğ ve sirkülere aykırı rapor düzenleyemiyor. Ancak, bu belirtilen düzenlemelerin vergi kanunlarına aykırı olduğu sonucuna varmaları durumunda, bağlı oldukları birimler aracılığıyla, konuyu düzenleyecekleri bir rapor ile Gelir İdaresi Başkanlığına (GİB) aktarılabiliyor.

Ayrıca günümüz uygulamasında; vergi müfettişleri ve yardımcıları tarafından düzenlenen vergi inceleme raporları, işleme konulmak üzere ilgili vergi dairesine gönderilmeden önce, Rapor Değerlendirme Komisyonları (RDK) tarafından vergi kanunları ile bunlara ilişkin kararname, tüzük, yönetmelik, genel tebliğ, sirküler ve özelgelere uygunluğu yönünden değerlendiriliyor.

RDK, inceleme raporlarını özelgelere uygunluk yönünden değerlendirirken, raporda eleştiri konusu yapılan hususla ilgili olarak, GİB tarafından gerek mükellefin kendisine gerekse başka mükelleflere verilmiş olan özelgelerin en güncel halini dikkate alıyor.

Vergideki Master Chef: Gelir İdaresi Başkanlığı

Fransa’da 18. yüzyılda yapılan kazan yemeklerine ratatouille denirmiş, sebze artıkları bir arada kaynatılırmış, genellikle yoksul köylülerin yemeği sayılırmış. Hatırladığım kadarıyla, beyaz perdede “Şef” filmleri çılgınlığı “Ratatouille (ratatuy)- Aşçı Fare” isimli animasyon filmiyle başladı ve bu film Oscar ödülüne ulaşmayı başardı. Arkasından çevrilen aşçılık filmleri bu başarıyı yakalayamadı sanırım.

Bu filmden öğrendiğim kadarıyla, bir mutfakta sadece bir şef aşçı olur, yoksa işler karışır, yapılan yemeğin tadı tuzu kalmaz. Ülkemizde vergi uygulamalarında mutfağı çekip çeviren, yemekleri pişirilmesine ve servis edilmesine nezaret eden, yemeğin kalitesinden ve lezzetinden sorumlu birim, yani “Master Chef” bellidir: Gelir İdaresi Başkanlığı.

Stok Affında Ödenen KDV’nin İadesinde Görüş Ayrılığı Yaşanıyor

Efendim, işin hikâyesini anlatmaya çalıştık, alınan yasal önlemlerin de yardımıyla, yıllar vardır Vergi Denetim Kurulu ile Gelir İdaresi Başkanlığı arasında bildiğimiz kadarıyla bir anlaşmazlık yaşanmıyordu. Hatta VDK’nın duraksamaya yol açan konularda bazen GİB’dan uygulamaya dair görüş istediğine dahi şahit olmuştuk.

Ne olduysa geçen sene oldu, stok affında ödenen katma değer vergisinin iade edilmeyeceğine dair son yapılan yasal düzenlemenin ne şekilde uygulanacağı konusunda iki kurum arasındaki görüş ayrılığı yaşanıyor, ne olacağını herkes merakla bekliyor.

Stok Affında Ödenen KDV Konusunda Yasal Düzenleme Ne Diyor?

7440 sayılı kanun uyarıca, stoklarda bulunduğu halde kayıtlarda yer almayan malların uygulamadan yararlanarak kayda alınmasına, diğer bir ifadeyle stok affına ilişkin olarak ödenen katma değer vergisine ilişkin düzenlemenin özeti şöyle:

• Beyan edilen malların bedeli üzerinden, malın tabi olduğu oranın yarısı esas alınarak KDV hesaplanır,
• Hesaplanan KDV ayrı bir beyanname ile sorumlu sıfatıyla beyan edilerek, belirlenen süre içinde ödenir,
• Ödenen KDV genel esaslara indirim konusu yapılır,
• Ödenen KDV iade konusu yapılamaz.

Yukarıda gördüğünüz üzere, yasal düzenleme aslında son derece basit ve net. Devlet uygulamadan yararlanacak vatandaşlara şunu söylemiş: Stoklarında faturasız aldığın mallar mı var, değeri neyse beyan et, bunların üzerinden hesaplanan KDV’nin yarısını ödeyerek kayıtlarına al, ödediğin bu vergi tutarını indirim konusu yapabilirsin, ama zaten af yoluyla ödediğin bu vergiyi sana iade etmem.

Gelir İdaresi Başkanlığı Yasayı Nasıl Uyguluyor?

Efendim, her zaman olduğu üzere konuyu ilk defa değerli meslektaşımız Abdullah TOLU’nun bir yazısından öğrendik, sevgili kardeşimizin 13 Şubat 2024 tarihli Ekonomim gazetesindeki köşe yazısında, stok beyanında bulunanların iade talebinde bulunması durumunda, vergi idaresinin uygulamasına yönelik açıklamalar ve vergi incelemesi sürpriziyle karşılaşan mükellefler yer alıyordu.

Sonrasında, Ankara YMM Odasının Mevzuat İzleme ve Değerlendirme Komisyonu’nun 8 Ağustos 2024 Tarih ve 2024/254-03 Kararı’nda vergi idaresinin uygulamasına yönelik aşağıdaki bilgiler ortaya döküldü:

Gelir İdaresi Başkanlığı’nın, Ankara ve Tekirdağ Vergi Dairesi Başkanlıklarına gönderdiği yazılarda; 7440 sayılı Kanun kapsamında beyan edilen mallara ilişkin olarak hesaplanan ve ödenen katma değer vergisinin genel esaslar çerçevesinde indirim konusu yapılabileceği, ancak doğrudan yüklenim konusu edilerek iade hesabında dikkate alınmayacağı, diğer yandan yüklenilen katma değer vergisi iadesinin yapılmadığı kısmi tevkifat veya ihraç kayıtlı teslim kapsamındaki işlemlere ilişkin iade edilecek tutardan düşülmesinin söz konusu olmayacağı ifade edilmiştir.

Sn. Abdullah TOLU 2 Aralık 2024 tarihli Ekonomim gazetesinde bir yazı daha yazarak, Gelir İdaresi Başkanlığı’nın vergi dairelerine tamim ettirdiği yazının içeriğine aşağıdaki şekilde açıklık getirdi:

“Emtia stok beyanı nedeniyle ödenen KDV’ler, doğrudan yüklenim olarak iade hesabında dikkate alınamaz. Örneğin, ihracat istisnası, indirimli KDV oranına tabi teslimler gibi doğrudan yüklenim KDV’lerin iade edildiği iade işlemlerinde, emtia stok beyanı nedeniyle ödenen KDV’ler iade edilecek KDV’nin hesabında dikkate alınamaz ve iadesi talep edilemez. Ancak, doğrudan yüklenim KDV’lerin iadesinin yapılmadığı ihraç kayıtlı teslimler, kısmi tevkifat kapsamındaki işlemler ve ı̇malatçı-ı̇hracatçılara tanınan yüzde 10 götürü KDV ı̇adesı̇nde ise, iade hesabı yapılırken emtia stok beyanı nedeniyle ödenen KDV’ler indirilecek KDV tutarından düşülemez.”

Vergi Denetim Kurulu’nun Olaya Farklı Baktığı Söylentisi Açıklık Kazandı

Vergi Denetim Kurulu’nun olaya daha farklı baktığına dair söylentilerle, ortalık uzun bir süre çalkalandıktan sonra, olaya nihayet açıklık getiren bilgileri alma olanağı bulduk. Nihat Uzunoğlu Üstadımızın Vergi Dünyası Dergisi’nin Ocak 2025 sayısına kapak olan “Stok Affı Kapsamında KDV Ödeyip Diğer İşlemler Nedeniyle İade Talep Edenler Yanlış mı Yapıyor?” başlıklı makalesi resmen gündeme damga vurdu. Üstadımız bilgisini ve tecrübesini konuşturmuş, gerçekten müthiş bir makale yazmış.

Olayın 32 kısım tekmilini birden inceleyen 11 sayfalık bu makalenin tamamını buraya alma imkânımız bulunmuyor, konuya ilgi duyanlar ilgili dergiden ayrıntılı bilgi edinebilir. https://www.vergidunyasi.com.tr/dergiler/ocak-2025-vergi-dunyasi-dergisi

Efendim, şimdi okuduklarınıza inanamayacaksınız, ama yukarıdaki bölümde belirtilen, Ankara Vergi Dairesi Başkanlığı’nın stok aflarında ödenen katma değer vergisinin yüklenim içermeyen durumlarda iade edileceğine dair verdiği mukteza, Özelge Değerlendirme Komisyonu tarafından 18 Ekim 2024 tarihinde iptal edilmiş. Vergi Denetim Kurulu, bu iptal kararını 21 Ekim 2024 tarihli yazı ile ilgili birimlere göndermiş.

Özelge Değerlendirme Komisyonu tarafından verilen kararın sonuç kısmında yer alan açıklamaların bir kısmına aşağıda yer verilmiştir:

“7440 sayılı Kanunun 6 ncı maddesinin lafzında yer alan “iadeye konu edilmez” hükmünün yalnızca doğrudan yüklenim kaynaklı iadelerle sınırlı olmadığı değerlendirilmektedir. Kanun maddesinden, ödenerek ilgili dönemde indirilen ve devreden KDV yoluyla sonraki dönemlere sirayet eden KDV’nin de iade hesabında dikkate alınamayacağı anlaşılmaktadır. Bu kapsamda; iade edilecek KDV tutarının devreden KDV ile kıyas yoluyla tespit edildiği durumlarda, iade edilecek tutar hesaplanırken, indirilecek KDV veya devreden KDV içerisinde yer alan, beyan edilen emtiadan kaynaklanan indirim hariç tutarın dikkate alınması (iade edilebilir KDV tutarının emtia üzerinden ödenen KDV dikkate alınmadan hesaplanması ve emtiaya isabet eden KDV’nin indirim hakkı bulunduğundan devreden KDV tutarı içerisinde yer alması) gerektiği değerlendirilmektedir.”

Kurtlar Sofrası ve Gordion Düğümü

Müsaadenizle durumu özetleyeyim. Meclisten stok affı yasası çıkmış, yasada ödediğin katma değer vergisini indirebilirsin ama geriye alamazsın yazıyor.

Gelir İdaresi Başkanlığı’nın 2023 yılında vergi dairesi başkanlıklarına gönderdiği yazılarda; yüklenim hesaplanarak yapılan KDV iadelerinde stok affında ödenen katma değer vergilerinin iade edilmeyeceği, ama ihraç kayıtlı teslim, kısmi tevkifat, ihracatta hâsılat esasına göre götürü olarak yapılan diğer iade türlerinde, devir veya indirim KDV’lerden stok affında ödenen katma değer vergisinin tenzil edilmeyeceği yazıyor.

Ankara YMM Odasının Mevzuat İzleme ve Değerlendirme Komisyonu, 2024 yılı ağustos ayında gelir idaresinin bu uygulamasının hatalı olduğuna dair bir karar alıyor.

Hazine ve Maliye Bakanlığı bünyesindeki Özelge Değerlendirme Komisyonu, 2024 yılı ekim ayında bakanlığın yukarıdaki görüşlerini içeren bir muktezayı iptal ediyor ve bu durum VDK tarafından ilgili birimlere gönderiliyor.

Nihat Uzunoğlu Üstadımızın Vergi Dünyası Dergisi’nin Ocak 2025 sayısında yer alan “Stok Affı Kapsamında KDV Ödeyip Diğer İşlemler Nedeniyle İade Talep Edenler Yanlış mı Yapıyor?” makalesinde yer alan çoğu değerlendirme, çekince ve kaygıya katılıyor ve dile getirdiği düşüncelere saygı duyuyorum.

Efendim, ortada tam bir kurtlar sofrası var, kimseye yem olmak istemem. Ama doğrusunu isterseniz, bana Ankara YMM Odasının Mevzuat İzleme ve Değerlendirme Komisyonu’nun gelir idaresinin uygulamasını hatalı bulduğuna dair karar daha doğru gibi geliyor.

Vergi hukuku derya deniz, çeşitli değerlendirmeler ve farklı görüşler elbette olacaktır. Ama bana kalırsa “Gordion Düğümü” haline gelen bu olayı, daha fazla komplikasyon yaratmadan, gerekirse kılıcı vurup çözmekte fayda görüyorum. Kılıç ne diyecek olursanız, genel tebliğdir derim. Gelir İdaresi Başkanlığı tebliğ taslağını hazırlar ve Sn. Bakana sunar, tebliğ imzalanır ve tüm karmaşa sona erer.

Sıfır Taşıt Aracı Nakliyesiyle Uğraşan Lojistik Firmalarının Başı Belada

Efendim sıfır otobüs, kamyon ve treyler gibi taşıt araçlarının uluslararası dağıtımı ve nakliyesiyle uğraşan firmaların başı belada. Sıkıntıları nedir derseniz, dağıtımı yapılan bu araçlara geçici plaka alınıyor, dağıtım sırasında akaryakıt alınıp, kısmen karayoluyla da teslim noktalarına kadar sürülmeleri gerekiyor.

Sorunu şıp diye anladığınızı sanıyorum, bu araçlara da TTB (Taşıt Tanıma Birimi) alınacak mı? Şaka değil devletimiz, TTB yoksa bu araçların akaryakıt giderlerini indirtmem diyor, binlerce taşıtın taşınması için bir hayli akaryakıt alınması gerekiyor.

Gelir İdaresi Başkanlığı bu soruna ne der bilemiyorum, ama bana göre bu taşıtların TTB alması gerekmez diye düşünüyorum. Neden diyecek olursanız, yapılan düzenlemeye göre, “Kiralama yoluyla edinilen veya işletmeye dâhil olan ve işte kullanılan taşıtlara 31.12.2024 tarihine kadar TTB takılması zorunluluğu getirilmiş olup,” taşınan araçlar nakliye şirketine ait olmadığı gibi kendi işlerinde de kullanılmıyor, sadece teslimat noktasına kadar taşımayı yapıyorlar.

İnce Memed

Kaç yaşındaydım şimdi hatırlamıyorum, belki dokuz belki de on. Misafirliğe gittiğimiz bir evde kalın bir kitap görmüştüm, çok ilgimi çekmişti. İsteyip ödünç almıştım, hatırladığım kadarıyla okuduğum ilk roman o olmuştu: İnce Memed.

Aradan yıllar geçtikten sonra, büyük ustanın “Bir Ada Hikâyesi” adı altında yazdığı 4 romanı bitmesini hiç istemeyerek okumuştum. 28 Şubat 2015, Yaşar Kemal’in aramızdan ayrıldığı on yıl olmuş, ruhu şad olsun. Tam da onun söylediği gibi, “O iyi insanlar, o güzel atlara bindiler ve çekip gittiler.”

28.02.2025

Kaynak: www.MuhasebeTR.com

Vergi Daireleri tarafından, şirket veya şahıs işletmesi çalışanlarının vergi borcu olması durumunda, işverenlere maaş haciz yazıları gönderilebilmektedir. Söz konusu yazılara yasal süresinde cevap verilmemesi veya itiraz edilmemesi halinde şirket veya şahıs işletmelerinin yani işverenlerin borç elinde ve zimmetinde sayılmaktadır. Bu durumda işverenler kendilerine ait vergi borcu olmamasına rağmen çalışanlarının vergi borçlarından sorumlu tutulmakta ve E-Hacizlerle karşılaşabilmektedirler. Bu yazımızda vergi dairesinden çalışanların vergi borçları nedeniyle gönderilen maaş haciz yazılarının gelmesi durumunda yapılması gereken işlemlerden bahsedeceğim.

MAAŞ HACİZ YAZILARININ YASAL DAYANAĞI

Çalışanların işverenden olan tüm hak ve alacakları ile maaşlarına vergi borçları nedeniyle haciz konulabileceği 6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 79. Maddesi ile getirilmiştir. İlgili maddeye göre maaş haciz yazısıyla birlikte borçlunun ismi, borcun nevi ve miktarını da içeren haciz bildirisi de işverene tebliğ edilir.

İŞÇİNİN MAAŞINDAN KESİNTİ YAPILMASI GEREKEN TUTAR

6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre; aylıklar, ödenekler, her çeşit ücretler, intifa hakları ve hasılatı, ilama bağlı olmayan nafakalar, emeklilik aylıkları, sigorta ve emeklilik sandıkları tarafından bağlanan gelirler kısmen haczedilebilir. Ancak haczedilecek miktar bunların üçte birinden çok dörtte birinden az olamaz. Asgari ücreti aşmayan aylık gelirlerin onda birinden fazlası haczedilemez. Bu nedenle 79. Maddeye göre gönderilen yazılara istinaden bu miktarlardan fazla kesinti yapılması istenemez.

MAAŞ HACİZ YAZILARINA CEVAP VEYA İTİRAZ SÜRESİ İLE YAZIDA BELİRTİLMESİ GEREKENLER

Haciz Bildirisi ve Maaş Haciz Yazısı tebliğ edilen işveren, tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde cevap vermeli veya itirazda bulunmalıdır. İlgili yazılara duruma göre aşağıda belirtilen şekilde  cevap verilmelidir.

–İşçi, yazı ve haciz bildirisi tebliğ edildiğinde işyerinde artık  çalışmıyorsa, bu durum cevap yazısında açıkça belirtilmeli ve işten ayrılış tarihi yazılmalıdır.

–İşçinin, vergi borcu halihazırda bulunmuyorsa neden vergi borcunun olmadığına dair açıklama belgeleriyle birlikte yapılmalıdır.

— İşçinin vergi borcu varsa, işçinin hangi tarihlerde maaşını aldığı ve bloke edilen tutarın ne zaman vergi dairesine aktarılacağı yazıda belirtilmelidir.

İTİRAZ VEYA CEVAP VERİLMEZSE NE OLUR?

İşverenlerin söz konusu yazılara  süresinde cevap vermemesi veya itiraz etmemesi halinde, borç elinde ve  zimmetinde sayılmakta ve hakkında  6183 Sayılı  Kanun  hükümleri uygulanmaktadır. Yani, şirket veya şahıs işletmeleri kendilerine ait vergi borcu olmamasına rağmen, işçilerinin vergi borçlarından sorumlu tutulmakta ve E-Hacizlerle karşılaşabilmektedirler.

HERHANGİ BİR NEDENLE İTİRAZ SÜRESİNİN GEÇİRİLMESİ HALİNDE DAVA AÇMA HAKKI VAR MI?

Herhangi bir nedenle itiraz süresinin geçirilmesi halinde işverenler, haciz bildirisinin tebliğinden itibaren bir yıl içinde genel mahkemelerde (Asliye Hukuk Mahkemesi)  menfi  tespit davası açmak ve haciz bildirisinin tebliğ edildiği tarih itibarıyla amme borçlusuna borçlu olmadığını veya işçinin kendisinden hak ve alacağının  bulunmadığını ispat etmek zorundadır.

UYGULAMADA KARŞILAŞILAN DİĞER ÖZELLİKLİ HUSUSLAR

Yukarıda belirttiğim konular dışında, uygulamada söz konusu yazılar tebliğ edildikten sonra işverenler tarafından, vergi borcu olan işçinin, işten çıkışının yapılıp, tekrar işe alındığı da gözlemlenmektedir. Bu durumda işçinin maaşından kesinti yapılmaması ve vergi dairesince ilgili husususun tespit edilmesi durumunda da işverenin borç elinde ve  zimmetinde sayılmakta ve hakkında  6183 Sayılı  Kanun  hükümleri uygulanmaktadır.

Diğer taraftan, işverenler hakkında 6183 Sayılı  Kanun  hükümleri uygulanması durumunda, kendilerine ödeme emri tebliğ edilmektedir. Bu durumda yukarıda bahsedilen genel mahkemelerde açılan davalar haricinde ödeme emrine karşı da yasal yolların kullanılması gerekmektedir.

SONUÇ

Günümüzde yapay zeka destekli çalışmalar neticesinde, yukarıda bahsettiğim maaş haciz yazıları, sıklıkla şirketlere veya şahıs işletmelerine tebliğ edilmektedir. Bu nedenle söz konusu yazılara süresinde cevap veya itiraz etmek herhangi bir olumsuz durum veya cezayla muhatap olmamak adına çok önemlidir. Ayrıca işçiden yapılan kesintinin süresinde vergi dairesine aktarılması da gerekmektedir. Saygılarımla…

28.05.2024

Kaynak: www.MuhasebeTR.com

I- GENEL BİLGİLER

Dahilde işleme rejimi kapsamında, serbest dolaşımda olmayan eşya, işlem görmüş ürünlerin üretiminde kullanılmasından sonra Türkiye Gümrük Bölgesinden yeniden ihraç edilmesi amacıyla, gümrük vergileri ve ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmaksızın ve vergileri teminata bağlanmak suretiyle, dahilde işleme rejimi kapsamında geçici olarak ithal edilebilir. Eşyanın işlem görmüş ürünler şeklinde ihracı halinde, teminat iade olunur. Eşyanın bu şekilde dahilde işleme rejiminden yararlanmasına şartlı muafiyet sistemi denir. Serbest dolaşımda bulunan eşyanın işlem görmüş ürünlerin üretiminde kullanılmasından sonra Türkiye Gümrük Bölgesinden ihraç edilmesi halinde, bu eşyanın serbest dolaşıma girişi esnasında tahsil edilmiş olan ithalat vergileri, dahilde işleme rejimi kapsamında geri verilir. Eşyanın bu şekilde dahilde işleme rejiminden yararlanmasına geri ödeme sistemi denir.

İşlem görmüş ürünlerin eşdeğer eşyadan elde edilmesine veya eşdeğer eşyadan elde edilen işlem görmüş ürünlerin ithal eşyasının serbest dolaşıma girmesinden önce Türkiye Gümrük Bölgesi dışına ihraç edilmesine izin verilebilir. İşlem görmüş ürünlerin eşdeğer eşyadan elde edilmesi durumunda, gümrük işlemlerinde ithal eşyası eşdeğer eşya, eşdeğer eşya ise ithal eşya olarak değerlendirilir. Henüz ithal edilmemiş eşyanın yerine ihracat vergilerine tabi eşdeğer eşyadan elde edilen işlem görmüş ürünlerin ihracı halinde, ithal eşyasının süresi içinde ithal edilmesine karşılık olarak izin hak sahibinden, ihracat vergileri kadar teminat alınır.

Dahilde işleme izni kapsamında, Ek-7’de yer alan listedeki eşyalar hariç olmak üzere aşağıda belirtilen işlemlere konu eşyanın ithaline izin verilir. Bu eşyalar; 1-a) Elyaf, iplik, ham ve mamul mensucat (astar dahil) gibi temel tekstil hammaddeleri ile tekstil ve deri kimyasal maddeleri dışında kalan yardımcı maddelerin (tela, etiket, düğme, fermuar, çıtçıt, rivet, askı, kuşgözü, şerit, kordela, lastik vb.) ithalatını müteakip, ihraç ürünlerinin elde edilmesinde kullanılması, b) Kıymetli maden ve taşların, 32 sayılı Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında Karar hükümleri çerçevesinde ithalatını müteakip, işlendikten sonra ihraç edilmek üzere işçiliğe tabi tutulması, c) Eşyanın korunması, görünüş ya da satış kalitesinin iyileştirilmesi, yeniden dağıtım veya yeniden satış için hazırlanmasına yönelik işlemler, d) Eşyanın montajı, kurulması, diğer eşyayla birleştirilmesi, bir araya getirilmesi veya ihraç edilecek eşyanın tamamlanması dahil olmak üzere işçiliğe tabi tutulması, e) Eşyanın yenilenmesi ve düzenli hale getirilmesi dahil olmak üzere tamir edilmesi veya boyanması, f) Eşyanın elden geçirme ve ayarlar da dahil olmak üzere onarımı, g) Eşyanın baskı işlemine tabi tutulması, asorti edilmesi, etiketlenmesi, ambalajlanması, temizlenmesi, elenmesi, fiziksel boyutunun değiştirilmesi, kavrulması veya kabuğundan ayrılması, asorti bağırsağın tüplenmesi, h) Fide ithalatına müteakip, ihraç edilmek üzere kesme çiçek yetiştirilmesi, i) Çelik filmaşin ithalatına müteakip, ihraç edilmek üzere çivi ve sıcak çekme siyah tel üretimi, k) Rulo sacın ithalatını müteakip, ihraç edilmek üzere kesilmiş sac elde edilmesinde kullanılması, l) Bedelsiz olarak ithal edilen eşyanın işleme faaliyetine tabi tutulması (Tarım ürünlerindeki bedelsiz ithalat, Savunma Sanayi Projeleri kapsamında bedelsiz ithalat ile 8531.20.40 gümrük tarife istatistik pozisyonunda yer alan “Aktif matris sıvı kristal tertibatlı olanlar (LCD)” isimli maddenin bedelsiz ithalatı hariç olmak üzere). 2) Bakanlığının (Gümrükler Genel Müdürlüğü) görüşü alınmak suretiyle İhracat Genel Müdürlüğü’nce birinci fıkrada belirtilen dahilde işleme izninin kapsamı genişletilebilir.

– İthal eşyasının ve işlem görmüş ürünün asgari 8 (sekiz)’li bazda gümrük tarife istatistik pozisyonu (Tarım ürünlerinde münhasıran 12 “oniki”’libazda), adı, verimlilik oranına göre belirlenen miktarı ve değeri ile belge kapsamındaki işlemler için satır kodu, belge/izin süresi, döviz kullanım oranı, varsa yan sanayici, belirlenerek, proje bazında dahilde işleme izin belgesi/dahilde işleme izni verilir. Geçici veya kati anti-damping vergisi veya sübvansiyon vergisine tabi eşyanın ithalatında anti-damping ve sübvansiyon vergisinin % 100’ü teminata bağlanır. Belge/izin kapsamında ihracat taahhüdünün azami % 1’i oranında değişmemiş eşya ithalatına izin verilebilir. Belge/izin kapsamında ithaline izin verilecek işletme malzemesi değeri, ihracat taahhüdünün % 2’sini geçemez. Ancak, doğal taşlar ile kıymetli maden ve taş ihraç taahhüdü içeren belgede/izinde, bu oran % 10’a kadar tespit edilebilir.

II- TANIMLAR

Bakanlık: Ticaret Bakanlığını,

Topluluk: Avrupa Topluluğunu (Avrupa Birliğini),

Üçüncü Ülke: Avrupa Topluluğuna üye ülkeler dışındaki ülkeleri,

Serbest Bölgeler: Türkiye Gümrük Bölgesi üzerindeki serbest bölgeleri,

Serbest Dolaşımda Bulunan Eşya: 4458 sayılı Gümrük Kanununun 18.maddesi hükmüne göre tümüyle Türkiye Gümrük Bölgesinde elde edilen ve bünyesinde Türkiye Gümrük Bölgesi dışındaki ülke veya topraklardan ithal edilen girdileri bulundurmayan veya şartlı muafiyet düzenlemelerine tabi tutulan eşyadan elde edilen ve tabi olduğu rejim hükümleri uyarınca özel ekonomik önem taşımadığı tespit edilen veya Türkiye Gümrük Bölgesi dışındaki ülke veya topraklardan serbest dolaşıma giriş rejimine tabi tutularak ithal edilen veya Türkiye Gümrük Bölgesinde yukarıda belirtilen eşyadan ayrı ayrı veya birlikte elde edilen veya üretilen eşyayı,

İşleme Faaliyeti: Eşyanın montajı, kurulması ve diğer eşya ile birleştirilmesi dahil olmak üzere işçiliğe tabi tutulması, işlenmesi, yenilenmesi, düzenli hale getirilmesi dahil olmak üzere tamir edilmesi ile işleme sırasında tamamen veya kısmen tüketilse dahi işlem görmüş ürünün bünyesinde bulunmayan ancak, bu ürünün üretilmesini sağlayan veya kolaylaştıran önceden belirlenmiş bazı eşyanın kullanılmasını,

İşleme Faaliyetleri: a) Eşyanın montajı, kurulması ve diğer eşya ile birleştirilmesi dahil olmak üzere işçiliğe tabi tutulmasını, b) Eşyanın işlenmesini, c) Eşyanın yenilenmesi ve düzenli hale getirilmesi dahil olmak üzere tamir edilmesini, d) İşleme sırasında tamamen veya kısmen tüketilseler dahi, işlem görmüş ürünler içinde bulunmayan ancak, bu ürünlerin üretilmesini sağlayan veya kolaylaştıran önceden belirlenmiş bazı eşyanın kullanılmasını,

Şartlı Muafiyet Sistemi: Serbest dolaşımda olmayan eşyanın, işlem görmüş ürünlerin üretiminde kullanılmasından sonra Türkiye Gümrük Bölgesinden yeniden ihraç edilmesi amacıyla, gümrük vergileri ve ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmaksızın ve vergileri teminata bağlanmak suretiyle, dahilde işleme rejimi kapsamında geçici olarak ithal edilebilmesini, eşyanın işlem görmüş ürünler şeklinde ihracı halinde, teminatın iade edilmesi ve eşyanın bu şekilde dahilde işleme rejiminden yararlanmasını,

Geri Ödeme Sistemi: Serbest dolaşımda bulunan eşyanın işlem görmüş ürünlerin üretiminde kullanılmasından sonra Türkiye Gümrük Bölgesinden ihraç edilmesi halinde, bu eşyanın serbest dolaşıma girişi esnasında tahsil edilmiş olan ithalat vergilerinin, dahilde işleme rejimi kapsamında geri verilmesini ve eşyanın bu şekilde dahilde işleme rejiminden yararlanmasını,

Satır Kodu:Dahilde işleme izin belgesinde yer alan, ithal ve ihraç eşyasını tarif eden ve Bakanlığımız birimleri ile diğer bakanlık birimleri arasındaki Dahilde İşleme Rejimine ilişkin bilgi iletişiminde dikkate alınacak belge numarasını da içeren kod bilgisini,

Elde Etmek: Eşyanın işleme faaliyetine tabi tutulmasını,

İşlem Görmüş Ürün: İşleme faaliyetleri sonucunda elde edilen asıl veya ikincil işlem görmüş ürün, başka bir değişle, işleme faaliyetleri sonucunda elde edilen tüm ürünleri,

Asıl İşlem Görmüş Ürün: Dahilde işleme rejimi kapsamında elde edilmesi amaçlanan ürünü,

İkincil İşlem Görmüş Ürün: İşleme faaliyetleri sonucunda elde edilen asıl işlem görmüş ürün dışındaki ürünü/ürünleri,

İthal Eşyası: İşlem görmüş ürünün elde edilmesinde kullanılan hammadde, yardımcı madde, yarı mamul, mamul ile işlem görmüş ürünün bünyesinde yer almamakla birlikte çalışmasını sağlayan madde (yakıt ve yağ dahil) ya da hizmetin devamını sağlayan madde (yedek parça, vb.), ambalaj ve işletme malzemesini,

İşletme Malzemesi: İşleme faaliyetleri sırasında tamamen veya kısmen tüketilseler dahi, ihracı taahhüt  edilen işlem görmüş ürünün elde edilmesinde kullanılan ancak ürünün bünyesinde yer almayan ve sabit tesislerin çalışabilir durumda olmasını temin eden (enerji ve yakıt hariç), yatırım malı makine ve teçhizat niteliğinde olmayan malzemeyi,

Değişmemiş Eşya: İşlem görmemiş ithal eşyasını,

Tarım Ürünleri: İthalat Rejimi Kararının ilgili listelerinde yer alan ve toprakta veya yeni üretim teknikleri ve teknolojileri kullanarak topraksız ortamda yetiştirilen bitkisel ürünler, hayvancılık, balıkçılık ile diğer su ürünleri ve bunların ilk işleme tabi tutulmuş şekillerini,

İşlenmiş Tarım Ürünleri: İthalat Rejimi Kararının ilgili listesinde yer alan ve bünyesinde temel tarım ürünlerini (hububat, şeker ve süt) bulunduran ürünleri,

Sanayi Ürünleri: Tarım Ürünleri ve işlenmiş tarım ürünleri dışındaki diğer tüm ürünleri,

Fire: İşleme faaliyetleri sırasında özellikle kuruma, buharlaşma, sızma veya gaz kaçağı şeklinde yitirilen ve imha olan kısım ile ekonomik değeri olmayan atıkları,

Fire Ve Zayiat: İthal eşyasından, işleme faaliyetleri esnasında buharlaşma, gaz olarak havaya karışma, kuruma veya damıtma sonucu tahrip veya zayi şeklindeki eksilmeleri,

Verimlilik Oranı: Belirli miktardaki eşyanın işlenmesi sonucunda elde edilen işlem görmüş ürünün miktarı veya yüzde oranını,

Döviz Kullanım Oranı: Dahilde işleme izin belgesi/dahilde işleme izni kapsamındaki CIF ithal (yurt içi alımlar hariç) tutarının FOB ihraç tutarına (ikincil işlem görmüş ürünün serbest dolaşıma giriş rejimi hükümlerine göre ithalatının yapılması halinde bu ürünün gümrük kıymeti dahil) olan yüzde oranını,

Önceden İthalat: İşlem görmüş ürünün ihracından önce bu ürünün elde edilmesinde kullanılacak eşyanın ithalini,

Önceden İhracat: İthal eşyasının şartlı muafiyet sisteminde ithal edilmesinden önce, eşdeğer eşyadan elde edilmiş işlem görmüş ürünün ihraç edilmesini,

Eşdeğer Eşya: İşlem görmüş ürünün elde edilmesinde ithal eşyasının yerine kullanılan ve ithal eşyası ile asgari 8 (sekiz)’li bazda gümrük tarife istatistik pozisyonu, ticari kalite ve teknik özellikleri itibarıyla aynı kalite ve nitelikleri taşıyan serbest dolaşımda bulunan eşyayı,

Ticaret Politikası Önlemleri: İthalat Rejimi Kararının 4 üncü maddesinde belirtilen mevzuat çerçevesinde alınan önlemleri,

Vergi: Eşyanın ithali ve ihracında tahsili öngörülen vergi, resim, harç, fon ve benzeri-bütün mali yükleri,

Eşyanın Gümrükçe Onaylanmış Bir İşlem veya Kullanıma Tabi Tutulması: Eşyanın bir gümrük rejimine tabi tutulması, Türkiye Gümrük Bölgesi dışına yeniden ihracı veya serbest bölgelere ihracı, imhası veya gümrüğe terk edilmesini,

Gümrük Rejimi: Serbest dolaşıma giriş rejimi, transit rejimi, gümrük antrepo rejimi, dahilde işleme rejimi, gümrük kontrolü altında işleme rejimi, geçici ithalat rejimi, hariçte işleme rejimi veya ihracat rejimini,

Dahilde İşleme İzin Belgesi: İhracat ile ihracat sayılan satış ve teslimlerde gümrük muafiyetli ithalat ve/veya yurt içi alımlara imkan sağlayan Bakanlıkça düzenlenen belgeyi,

Belge: Dahilde işleme izin belgesini,

Belge Süresi: Dahilde işleme izin belgesi üzerinde kayıtlı bulunan ve belge kapsamında ithalat ve/veya ihracat işlemlerinin gerçekleştirileceği ve tüm istisnaların uygulanacağı dönemi,

Belge Süresi Sonu: Belge süresi bitiminin rastladığı ayın son gününü,

Dahilde İşleme İzin Belgeleri (DİİB’ler) üzerinde bulunan “D1”, “D2”, “D3”, “D4” ve “D5” kodlarına ilişkin açıklamalar aşağıda yer almaktadır;

1- “D1” Kodlu DİİB’ler: Dahilde İşleme Rejimi kapsamındaki Şartlı Muafiyet Sistemi çerçevesinde (Eşdeğer Eşya Kullanımı dahil) Bakanlığımızca düzenlenen Belgelerdir. İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ’in 5 ve 6 ncı maddelerine (5.madde: Şartlı muafiyet, 6.madde: Eşdeğer eşya) istinaden düzenlenmektedir.

2- “D2” Kodlu DİİB’ler: Dahilde İşleme Rejimi kapsamındaki Şartlı Muafiyet Sistemi altında yer alan Eşdeğer Eşya Kullanımı çerçevesinde (“D1” kodlu DİİB’lerden ayrı bir çerçevede) 1/1/1996-5/2/2000 tarihleri arasında Bakanlığımızca düzenlenmiş olan Belgelerdir. Halihazırda, bu çerçevede bir belge düzenlenmemektedir. Mülga

3- “D3” Kodlu DİİB’ler: Dahilde İşleme Rejimi kapsamındaki İhracat Sayılan Satış ve Teslimlerde gümrük muafiyeti çerçevesinde Bakanlığımızca düzenlenen Belgelerdir. İhracat 2005/2 sayılı Tebliğ’e istinaden düzenlenmektedir.

4- “D4” Kodlu DİİB’ler : Dahilde İşleme Rejimi kapsamında, mülga İhracat 96/1 sayılı Tebliğ’e istinaden 1996 yılında Bakanlığımızca düzenlenmiş olan Belgelerdir. Halihazırda, bu çerçevede bir belge düzenlenmemektedir. Mülga

5- “D5” Kodlu DİİB’ler : Dahilde İşleme Rejimi kapsamındaki Geri Ödeme Sistemi çerçevesinde Bakanlığımızca düzenlenen Belgelerdir. Halihazırda, İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ’in 11, 12 ve 13 üncü maddelerine istinaden düzenlenmektedir.

Dahilde İşleme İzni: İhraç amacıyla gümrük muafiyetli ithalata imkan sağlayan ve gümrük idaresince verilen izni,

İzin: Dahilde işleme iznini,

İzin Süresi: Dahilde işleme izni üzerinde kayıtlı bulunan ve izin kapsamında ithalat ve/veya ihracat işlemlerinin gerçekleştirilerek tüm istisnaların uygulanacağı dönemi,

İzin Süresi Sonu: İzin süresi bitiminin rastladığı ayın son gününü,

Not: Bu konu başta olmak üzere, YYS Yıllık Faaliyet Raporu Hazırlanması, YYS Yıllık Zorunlu Eğitimlerinin Verilmesi, YYS Revizyonları, Ön İzleme, Yeni YYS Belgesi Hazırlıkları ve YYS Belgesi Alım Süreci, YYS Başvuru Formlarının Doldurulması, YYS Danışmanlığı, vb. Tüm YYS Süreçleri hakkında daha  fazla ayrıntılı bilgiyi, Gümrük ve Dış Ticaret Mevzuatı konularında gerekli Hukuki ve Mevzuat Desteğini, İdari ve Adli İtiraz Süreçleri, Dava Açılması, Dava Aşamalarının Takibi, İlgili Mevzuat Ve Hukuki Açılardan Gerekli İtiraz Ve Savunmaların Yapılarak Dava Sonucunun Olumlu Sonuçlandırılması, Sonradan Kontrol/ Firma İncelemesi Yaptırılması, Antrepo Açma, Antrepo Genişletme, AN6, AN7, AN8 Raporlarının düzenlenmesi, … vb, işlemleri, Sürekli/ Düzenli, Aylık, Yıllık Gümrük ve Dış Ticaret Danışmanlığı, Olay (Konu) Başı Gümrük ve Dış Ticaret Danışmanlığı, Gümrük ve Dış Ticaret Mevzuatı Eğitimleri, … vb. konularında yardım, destek, danışmanlık ve benzeri hizmetleri -İsterseniz- Firmalarımız “Çoban Gümrük Dış Ticaret Denetim, Danışmanlık ve Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği A. Ş.”den veya “Çözüm Denetim Gümrük Dış Ticaret Ve Danışmanlık A. Ş.”den alabilirsiniz.

Onaylanmış Kişi Statü Belgesi: Gümrük mevzuatı çerçevesinde Ticaret Bakanlığınca verilen belgeyi,

A.TR Dolaşım Belgesi: Türkiye veya Toplulukta (Avrupa Birliğinde) serbest dolaşımda bulunan eşyanın Katma Protokolde öngörülen tercihli rejimden yararlanabilmesini sağlamak üzere, ihracatçı ülke yetkili kuruluşlarınca düzenlenip gümrük idaresince vize edilen belgeyi,

Menşe İspat Belgeleri: Türkiye’nin taraf olduğu anlaşmalar çerçevesinde tercihli rejimden yararlanmak üzere ihracatçı ülke yetkili kuruluşlarınca düzenlenip gümrük idaresince vize edilen ve malın menşeini belirleyen EUR.1 dolaşım sertifikası, EUR-MED dolaşım sertifikası, EUR-MED fatura beyanı veya fatura beyanını, 

Pan-Avrupa Menşe Kümülasyonu: Avrupa’da, aynı menşe kurallarını havi Serbest Ticaret Anlaşmaları ile birbirlerine bağlanmış ülkeler arasında oluşturulan ve taraf ülkeler menşeli eşya kullanılarak elde edilen işlem görmüş ürünün Kümülasyona tabi bir diğer ülkeye tercihli rejim kapsamında ithaline imkan sağlayan ticaret sistemini,

Pan-Avrupa-Akdeniz Menşe Kümülasyonu: Avrupa’da ve Akdeniz Havzasında, aynı menşe kurallarını havi Serbest Ticaret Anlaşmaları ile birbirlerine bağlanmış ülkeler arasında oluşturulan ve taraf ülkeler menşeli eşya kullanılarak elde edilen işlem görmüş ürünün Kümülasyona tabi bir diğer ülkeye tercihli rejim kapsamında ithaline imkan sağlayan ticaret sistemini,

Tedarikçi Beyanı:A.TR dolaşım belgesi, EUR.1 dolaşım sertifikası veya EUR-MED dolaşım sertifikası ile birlikte kullanılan ve Türkiye ile Topluluk arasında ticarete konu Pan-Avrupa Menşe Kümülasyonu veya Pan-Avrupa-Akdeniz Menşe Kümülasyonu kapsamı eşyanın menşeini gösteren belgeyi,

İmalatçı-İhracatçı: İşlem görmüş ürünün tamamını veya bir kısmını üreten ve bu ürünün ihracatını kendisi ve/veya aracı ihracatçı vasıtasıyla gerçekleştiren dahilde işleme izin belgesi/dahilde işleme izni sahibi firmayı,

İhracatçı: Yan sanayici firmaya ithal eşyasından işlem görmüş ürün ürettiren ve bu ürünün ihracatını kendisi ve/veya aracı ihracatçı vasıtasıyla gerçekleştiren imalatçı olmayan dahilde işleme izin belgesi/dahilde işleme izni sahibi firmayı,

Yan Sanayici: Dahilde işleme izin belgesinde/dahilde işleme izninde taahhüt edilen ihraç ürününün tamamını ya da bir kısmını üreten, belgede/izinde kayıtlı ancak belge/izin sahibi olmayan firmayı,

Aracı İhracatçı: Dahilde işleme izin belgesinde/dahilde işleme izninde taahhüt edilen ihracatı, belge/izin sahibi firmadan tedarik ettiği şekliyle gerçekleştiren belge/izin sahibi olmayan firmayı,

İmalatçı-İhracatçı: İşlem görmüş ürünün tamamını veya bir kısmını üreten ve bu ürünün ihracatını kendisi ve/veya aracı ihracatçı vasıtasıyla gerçekleştiren dahilde işleme izin belgesi/dahilde işleme izni sahibi firmayı,

Grup Firması: Ana ortaklığın doğrudan kendisi veya diğer grup firmaları veya iştirakleri vasıtasıyla; sermaye ve yönetim ilişkileri çerçevesinde asgari % 50 oranında hisseye veya asgari % 50 oranında oy hakkına veya yönetim kurulu üyelerinin asgari % 50’sini seçme hakkına veya yönetim kurulu üyelerinin asgari % 50’sine sahip olduğu işletme

Başlamış İşlem: Dahilde işleme rejimi kapsamında ithalata ve ihracata ilişkin gümrük beyannamesinin tescil edilmiş olmasını,

Yetkilendirilmiş Yükümlü Sertifikası: Gümrük mevzuatının öngördüğü basitleştirilmiş uygulamalardan ve/veya emniyet ve güvenlik kontrollerine ilişkin kolaylaştırmalardan yararlanmak üzere yetkilendirilen kişiler adına düzenlenen sertifikayı,

Elektronik Ortam: Bilgisayar veri işleme tekniği kullanılarak, Bakanlık web sayfası üzerinden ulaşılan ve dahilde işleme izin belgesi ile ilgili tüm işlemlerin yapılabildiği ortamı,

BİLGE Sistemi: Ticaret Bakanlığınca yürütülen bilgisayarlı gümrük etkinlikleri sistemini,

Bilgi Sistemi: Bakanlıkça bilgilerin tutulduğu ve bilgisayar uygulamalarının çalıştırıldığı bilgisayar sistemini,

Elektronik İmza Sertifikası: Nitelikli elektronik imza için kullanılan ve Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından yetkilendirilmiş Elektronik Sertifika Hizmet Sağlayıcılarından (ESHS) alınan elektronik veriyi,

İhracat Süresi: Dahilde işleme izin belgesinde kayıtlı bulunan ve belge kapsamında sadece ihracat ile ihracat sayılan satış ve teslim işlemlerinin gerçekleştirileceği ve tüm istisnaların uygulanacağı dönemi,

İthalat Süresi: Dahilde işleme izin belgesinde kayıtlı bulunan ve belge kapsamında sadece ithalat ve/veya yurt içi alım işlemlerinin gerçekleştirileceği ve tüm istisnaların uygulanacağı dönemi,

Kullanıcı: Dahilde işleme izin belgesi sahibi firma tarafından yetkilendirilmiş ve elektronik imza sertifikasına sahip gerçek kişiyi,

Nitelikli Elektronik İmza: 5070 sayılı Elektronik İmza Kanununa istinaden elle atılan imza ile aynı hukuki sonucu doğuran ve belgeleri elektronik ortamda imzalamak için kullanılan elektronik veriyi,

Satır Kodu: Dahilde işleme izin belgesinde yer alan, ithal ve ihraç eşyasını tarif eden ve Dahilde İşleme Rejimine ilişkin bilgi iletişiminde dikkate alınacak belge numarasını da içeren kod bilgisini,

Vergi, Resim Ve Harç İstisnası: İhracat, İhracat Sayılan Satış ve Teslimler ile Döviz Kazandırıcı Hizmet ve Faaliyetlerde Vergi, Resim ve Harç İstisnası Hakkında Karar ve Tebliğ hükümleri uyarınca dahilde işleme izin belgesine uygulanacak tüm istisnaları, İfade eder.

KAYNAKÇA

• 4458 Sayılı Gümrük Kanunu.
• Gümrük Yönetmeliği.
• 2005/8391 Sayılı Dahilde İşleme Rejimi Kararı.
• İhracat 2006/12 Sayılı Tebliğ.
• Dahilde İşleme Rejimine İlişkin İşlemlerin Bilgisayar Veri İşleme Tekniği Yoluyla Yapılmasına Dair 2007/2 Sayılı Tebliğ.

28.02.2025

Kaynak: www.MuhasebeTR.com

Sahibinin ticari, zirai veya mesleki faaliyeti dışında nakdi sermaye veya para ile temsil edilen değerlerden oluşan sermaye dolayısıyla elde ettiği kâr payı, faiz, kira ve benzeri iratlar menkul sermaye iradıdır.

2024 takvim yılında menkul sermaye iradı elde eden gerçek kişilere yönelik olarak hazırlanan “Menkul Sermaye İradı Elde Eden Mükellefler İçin Vergi Rehberi” güncellenerek kullanıma sunulmuştur.

Söz konusu Rehberde;

• Menkul sermaye iradı sayılan gelirler,
• Menkul sermaye iradının safi tutarının tespitinde indirilecek giderler,
• Menkul sermaye iratlarının yıllık beyanname ile beyan edilmesi,
• Kâr paylarının vergilendirilmesi,
• Yıllık beyannameye dâhil edilen kazanç ve iratlardan yapılacak indirimler,
• Beyannamenin verilme zamanı,
• Verginin ödenme zamanı,

gibi konularda açıklama ve örneklere yer verilmiştir.

Rehbere ulaşmak için  tıklayınız.

İnfografik için  tıklayınız.

Menkul sermaye iratlarının beyan durumuna ilişkin özet tablo için tıklayınız.

Konu hakkında detaylı bilgi için Vergi İletişim Merkezini VİMER-189 arayabilirsiniz.

GİB

(27.02.2025)

Kaynak: https://www.muhasebetr.com/guncelmevzuat/mevzuat_oku.php?mevzuat_id=6842

Cevap: Portföy yöneticisi şirket tarafından, verilen hizmet karşılığında emsallere uygun bedel alınması ve transfer fiyatlandırması raporunun kurumlar vergisi beyannamesinin verilme süresi içerisinde Gelir İdaresi Başkanlığına verilmesi gerekmektedir.

Transfer fiyatlandırması raporunun süresinde verilmemesi durumunda, bu raporun ilgili olduğu hesap dönemi için portföy yöneticisi şirket, fonun Türkiye’deki daimi temsilcisi sayılır ve bu dönemde fon tarafından elde edilen kazançlar genel hükümlere göre vergilendirilir.

Transfer fiyatlandırması raporu verilmiş olmasına rağmen emsaline nazaran daha düşük bir bedel alınması durumunda ise sadece portföy yöneticisi şirket adına transfer fiyatlandırmasına yönelik olarak gerekli tarhiyat yapılacak, yabancı fona ilişkin ise herhangi bir işlem yapılmayacaktır.

Dr. Koray ATEŞ
korayates@muhasebetr.com

(28.02.2025)

Kaynak: www.MuhasebeTR.com

20.02.2025 tarihinde yayımlanan “Maliyeden Davet Var!”  başlıklı yazımızda, 213 sayılı Vergi Usul Kanunun 370 inci maddesinde yer alan “İzaha Davet Müessesesi” hakkında birtakım özet bilgiler yer almaktaydı.

Söz konusu yazıya istinaden; kendilerine “İzaha Davet Yazısı” gönderilen çok sayıda mükelleften gerek e-posta, gerek telefon yoluyla birçok soru aldım. Uygulamada tereddüt edilen hususlara ilişkin olarak gelen soruların bazılarının cevapları, -fayda sağlayabilmesi dileğiyle- işbu yazının konusunu oluşturmaktadır.

Soru 1- “İzaha Davet yazıları kime, hangi sebeple gönderilmektedir? Birisi beni şikayet mi etti?”

İlgili yazılar; vergi idaresi tarafından uygulanan çeşitli denetim teknikleri ve risk analizleri neticesinde, verginin ziyaa uğradığına delil olabilecek emareler bulunduğuna dair yapılan “ön tespitlere” istinaden gönderilmektedir.

Bu kapsamda; şirket ortaklarının banka hesaplarına gelen paralar, vergi mükelleflerinin beyanları ile banka hesaplarına gelen paralar arasındaki uyumsuzluklar, POS cihaz tahsilatları ile beyannameler arasındaki uyumsuzluklar, personellerin banka hesaplarına gelen paralar, vergi mükellefiyeti tesisi gerektiren banka hesap hareketleri gibi birçok senaryoda izaha davet yazıları gönderilebilmektedir.

Soru 2- “İzaha Davet yazıları kim tarafından gönderilmektedir?”

İlgili yazılar, Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı ile Vergi Daireleri bünyesinde oluşturulan “Ön Tespit ve İzah Değerlendirme Komisyonları” tarafından gönderilmektedir.

Vergi Denetim Kurulu Başkanlığından gelen yazılara ilişkin süreçler, vergi müfettişlerinden oluşan komisyonlar vasıtasıyla yürütülmektedir.

Soru 3- “İzaha konu tutar ve ön tespite konu matrah ne demektir?”

Yapılan çeşitli analizler neticesinde, vergi idaresinin mükelleflerden açıklama beklediği ve üzerinden vergi hesaplanması muhtemel olan tutarı ifade etmektedir.

Soru 4- “Muhasebecim izaha konu tutarın tamamını beyan etmemiz gerektiğini söylüyor. Bu tutarları beyan etmek zorunda mıyım?”

Söz konusu tutarların gerçek mahiyetinin ortaya konulması gerekmektedir. Zira doğrudan beyanname vermek, belki de vergiye tabi olmayan işlemler üzerinden mükelleflerin fazladan vergi veya ceza ödemesine neden olabilecektir. Anılan nedenle, izaha davet sürecine titizlikle yaklaşılması gerekmektedir.

Soru 5- “İzaha davet yazısına verdiğim cevap kabul edilmezse veya hiç cevap vermezsem ne olur?”

Takdir komisyonuna veya vergi incelemesine sevk işlemi yapılacaktır.

Soru 6- “Vergi Dairesi bir işlem için doğrudan ceza kesmiş. Vergi dairesi yaptığı/yapacağı her işlem için izaha davet yazısı göndermek zorunda değil mi?”

Hayır, yapılacak her işlem için izaha davet yazısı gönderilmemektedir. Zira kanun maddesinde de yer aldığı üzere; izaha davet yazısı “ön tespit” işlemine istinaden gönderilmektedir. Dolayısıyla, herhangi bir ihtilaf olmayan hususlarda re’sen işlem yapılabilmektedir.

Soru 7- “Daha geçen gün sosyal medyadan elde ettiğim kazançlara istinaden izaha davet yazısı geldi. Şu an ne yapmalıyım?”

Söz konusu yazının tarafınıza tebliğ edilmesinden itibaren 30 günlük süre içinde izahta bulunmanız veya ilgili tutar üzerinden beyanname vermeniz gerekmektedir.

Yapılan izahın kabul görmemesi veya izahta bulunulmaması halinde, ikinci bir 30 günlük süre daha verilmektedir. Bu süre içerisinde de beyanname verilmemesi halinde vergi incelemesine veya takdire sevk işlemi yapılacaktır.

Soru 8- “İzaha davet edilen çok sayıda mükellef var. Bir miktar vergi ödeyelim de, yaptığımız izah ne de olsa kabul edilir. Tutarın ne kadarını ödesek başımız ağrımaz?”

Vergi mevzuatından uzak ve kulaktan dolma bilgilerle yapılacak işlemlerin başınızı ağrıtma ihtimali çok daha yüksek diye düşünüyorum. Zira vergi idaresinin bahsedilen şekilde bir uygulaması bulunmamaktadır. Dolayısıyla izaha davet yazısında yer alan tutarın belli bir oranına değil, tamamına aynı titizlikle yaklaşılmasını tavsiye olunur.

(Mizahlı(!) sorusuyla yazımızın başlığına vesile olan T. Z.’ye teşekkür ederim.)

Soru 9- “Ne izah edersek edelim, Maliye kabul etmeyecek. E, o zaman ne diye uğraşıyoruz?”

Gelen her izaha davet yazısı veya vergi incelemesi neticesinde, vergi veya ceza çıkacağı düşüncesinin doğru olmadığını belirtmek gerekir.

213 sayılı Vergi Usul Kanununun 3 üncü maddesinde: “Vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyeti esastır.” hükmü ile,

Yine aynı kanunun 134 üncü maddesinde: “Vergi incelemesinden maksat, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamaktır.” hükmü yer almaktadır.  Kanun lafzında da açıkça yer aldığı üzere; “amaç”, vergi veya ceza yazmak değil!

Diğer taraftan, izaha cevap verilirken “kullanılacak ifadelerin” vergisel veya cezai sonuçlarının öngörülememesi, mükellefleri çok zor durumlar içinde bırakabilir.

Mutlak surette, ne şekilde hareket edileceği veya ne şekilde izahatta bulunulacağına ilişkin eylem planı konusu değerlendirilirken etki/sonuç analizinin sağlıklı şekilde yapılması gerekmektedir.

Soru 10- “Vergi idaresine kendimi bir türlü izah edemedim. Gelen paraların büyük kısmı faaliyetimle ilgili değil. Ne yapabilirim?”

Olayın gerçek mahiyetini açıklamak üzere, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 3 üncü maddesi kapsamında her türlü delil izah kapsamında sunulabilecektir.

Sunulan bilgi/belgeler neticesinde de istenilen sonuç alınamadıysa, haksız olduğu düşünülen idari uygulamalarda yargı yollarının da kullanılabileceği hususu malumdur.

Son Söz…

Yukarıda yer alan bazı sorularda; bazı mükelleflerin süreç hakkında hiç bilgi sahibi olmadığı, bazı mükelleflerin sürecin ciddiyetinin farkına varamadığı, yine bazı mükelleflerin ise yanlış yönlendirildiği görülmektedir.

Bu noktada ifade etmek gerekir ki; sonuçlarını öngörmeden yapılacak herhangi bir fiil/eylem, daha sonra telafi imkanı kalmayan durumlara sebebiyet verebilecektir. Anılan nedenle; “yetkin/uzman kişiler” ile istişare edilerek söz konusu sürecin yürütülmesi, mutlak surette önem arz etmektedir.

Her ne kadar 20.02.2025 tarihli yazımızın sonuç cümlesinin tekrarı olsa da: “Danışmamak, danışmaktan pahalıya gelebilir…”

27.02.2025

Kaynak: www.MuhasebeTR.com

Finansal Kiralama Yoluyla Makine-Teçhizat Alımlarında Uygulama 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu eki Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar ile bu Kararın uygulanmasına ilişkin 2012/1 No.lu Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararın Uygulanmasına İlişkin Tebliğ uyarınca, finansal kiralama şirketleri aracılığıyla gerçekleştirilecek yatırımlar için finansal kiralama şirketi adına ayrı bir teşvik belgesi verilmediğinden, vergi dairelerine dilekçe ile başvuran ve adına teşvik belgesi düzenlenen yatırımcılara verilen belgede aşağıdaki bilgiye de yer verilir.

“Ayrıca, finansal kiralama şirketleri aracılığıyla gerçekleştirilecek yatırımlara ilişkin finansal kiralama şirketlerinin teşvik belgesi sahibi firmalara kiralanmak üzere teslim alacakları veya ithal edecekleri makine ve teçhizat için teşvik belgesi sahibi firma adına düzenlenen bu belge ile 3065 sayılı KDV Kanununun (13/d) maddesi kapsamında istisna uygulanır”

Bu belgeye istinaden, finansal kiralama şirketi, yatırımcının teşvik belgesi dikkate alınarak bu yatırım teşvik belgesi eki listede yer alan ve yatırımcıya kiralanacak olan makine ve teçhizatı Kanunun(13/d) maddesindeki istisna kapsamında temin edebilir.

Finansal kiralama şirketinin bu kapsamda temin edeceği makine ve teçhizatı, ilgili mevzuat uyarınca kiracının kullanımına bırakması ise “teslim” hükmünde olmadığından genel esaslara göre KDV’ye tabidir.

Buna göre;

1-Makine satıcısı tarafından Finansal Kiralama şirketine fatura düzenlenmelidir,

2-Faturada, yatırımcı adına çıkarılan teşvik belgesine atıf yapılmalıdır.

Yine, bu işlemlerdeki KDV uygulaması şöyle olur:

Öte yandan finansal kiralama şirketi ile yatırımcı (kiracı) arasında yapılan sözleşmede belirtilen sürenin sonunda, makine ve teçhizatın yatırımcının (kiracının) mülkiyetine geçmemesi veya yatırımın teşvik belgesinde öngörüldüğü şekilde gerçekleşmemesi halinde, finansal kiralama şirketine yapılan teslim sırasında alınmayan vergi tutarları 3065 sayılı Kanunun (13/d) maddesi çerçevesinde yatırımcıdan (kiracıdan) vergi ziyaı cezası uygulanarak gecikme faizi ile birlikte tahsil edilir.

Kaynak:

Yasal Dayanak

KDV Genel Uygulama Tebliği   II/B-5.3 Bölümü

 

27.02.2025

Kaynak: www.MuhasebeTR.com