Hangi Hastalıklar İçin Malul Aylığı Bağlanır? / Ahmet Kıvanç

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK),çalışamayacak durumda olan sigortalılara malûl aylığı, engelli aylığı ve sürekli iş göremezlik geliri adı altında aylık ve gelir bağlıyor. Bunlar birbirine karıştırılabiliyor. Çalışırken hastalanan ve çalışma gücünü kaybeden sigortalılara malûl aylığı bağlanır. SGK, hastalık türlerine göre önce 12 ay ile 24 ay arasında değişen sürelerde malûl aylığı bağlıyor. Tedavi sonrasında çalışma gücünde kayıp oranı yüzde 60’ın üzerinde olursa, bu durum devam ettiği sürece malûl aylığı bağlanır. Habertürk’ten Ahmet Kıvanç, çalışırken hastalanan sigortalıların ve yakınlarının merak ettiği malûl aylığına ilişkin merak edilenleri yazdı.

Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) ödediği malul aylığı, engelli aylığı ve sürekli iş göremezlik gelirini birer cümle ile anlatalım.

 

Malûl aylığı, çalışırken ağır tedavi gerektiren hastalık geçirenlere ödeniyor. Sigortalı olarak çalışmaya başlamadan önce engelli olan kişilere malûl aylığı bağlanmıyor ama daha erken emekli olmalarına imkân sağlanıyor. İş kazası ve meslek hastalığı sonucu çalışma gücünü en az yüzde 10 kaybedenlere de sürekli iş göremezlik geliri bağlanıyor. Bunların her birinin koşulları farklı. Üzerinde durmak istediğimiz konu ise malûl aylığı.

 

 

 

HANGİ HASTALIK İÇİN KAÇ AY MALÛL AYLIĞI

İlgili yönetmelikte maluliyet süresi ayrıca belirtilmeyen tüm kanser hastalıklarında, tanı konulduğu tarihten itibaren bir yıl içinde başvurmak koşuluyla 18 ay süreyle maluliyet aylığı bağlanıyor. Bazı hastalıklarla ilgili tanı konulduğunda ise 12 ya da 24 ay süreyle aylık bağlanabiliyor. Kemik iliği nakli yapılanlar 12 ay, kan kanseri tedavisi görenler ve verem hastaları 24 ay malûl aylığı alabiliyor. Bu süreler, tedavisi tamamlanamayanlar için, rapor almak suretiyle uzatılabiliyor.

Tedavinin sonunda, sağlık kurulu raporu alarak yüzde 60 ve üzerinde çalışma gücü kaybı olduğunu belgeleyenlerin malûliyet aylığı devam ediyor.

BİR YIL İÇİNDE BAŞVURU

Malûl aylığı bağlatabilmek için, tanı konulduktan itibaren bir yıl içinde başvuruda bulunmak gerekiyor. Her bir hastalık için farklı olan mâlul aylığı ödeme süresi, sağlık kurulu raporu tarihinden itibaren başlıyor. Raporu aldıktan sonra hemen SGK’ya başvurmak gerekiyor. Aksi takdirde, gecikilen süre kadar eksik aylık ödenir. Örneğin, 18 ay malûl aylığı bağlanması mümkün olan hastalığa yakalanan sigortalı, raporu aldıktan sonra iki ay geç başvurursa, 18 yerine 16 ay süreyle aylık alabilir.

 

 

 

Kanser ve organ naklinin yanı sıra çalışmaya olanak vermeyen genetik hastalıklar, MS, parkinson, alzheimer, demans, sara ve bazı psikiyatrik hastalıklar, kalp yetmezliği, sindirim sistemi kanamaları, astım, KOAH, uyku bozuklukları gibi hastalıklar için tedavi döneminde malûl aylığı bağlanabiliyor.

EN AZ 1800 GÜN PRİM

Ağır hastalık teşhisi konulanlara belli süreyle malullük aylığı bağlanabilmesi için en az 10 yıl sigortalı olma ve 1800 gün prim ödeme koşulu aranıyor.

Geçici malûl aylığının kalıcı hale getirilebilmesi için hastalık dolayısıyla çalışma gücünde en az yüzde 60 oranında kayıp olduğuna dair sağlık kurulu raporu gerekiyor.

Başkasının bakımına muhtaç durumundaki hastalarda on yıllık sigortalılık süresine bakılmıyor. Ancak, onlarda da en az 1800 gün prim ödeme şartı aranıyor.

EKSİK GÜN BORÇLANMA İLE TAMAMLANABİLİYOR

Prim günü 1800’ün altında olanlar, eğer varsa borçlanabilecekleri günleri borçlanmak suretiyle eksik günlerini tamamlayabiliyor. Erkekler askerlik sürelerini, kadınlar doğum sonrası çalışmadıkları süreleri ve ücretsiz izin günlerini borçlanabiliyor.

 

 

 

MALULLÜK AYLIĞI NASIL HESAPLANIR?

Malûllük aylığı, esnaf (4/b) ve memurlarda (4/c) prim gün sayısı 9000 günden az ise 9000 gün üzerinden; 9000 gün ve daha fazla ise toplam prim ödeme gün sayısı üzerinden bağlanıyor.

İşçi (4/a) statüsünde çalışanlarda prim gün sayısı 7200 günden az ise 7200 gün üzerinden; 7200 gün ve daha fazla ise toplam prim ödeme gün sayısı üzerinden hesaplanıyor. Kişi başka birinin sürekli bakımına muhtaç ise aylık bağlama oranı 10 puan artırılıyor.

Örneğin, 1800 gün prim ödemiş bulunan bir işçiye malûl aylığı bağlanırken, yirmi yıl, yani 7200 gün prim ödemiş kabul ediliyor. Ama işçinin primi 8 bin gün ise aylık bu prim günü üzerinden bağlanıyor.

MALUL AYLIĞI BAĞLANANLAR ÇALIŞMAYA BAŞLARSA AYLIKLARI KESİLİR Mİ?

Sonradan çalışmaya başlayanların malûllük aylığının kesilip kesilmemesi, sigortalının statüsü, aylığın 2008 ekim öncesi veya sonrasında bağlanması, sigortalı olarak ilk defa çalışmaya 2008 ekim öncesi veya sonrasında başlanması gibi durumlara bağlı olarak farklı kurallara tabi.

 

 

 

Genel olarak 2008 ekim öncesinde bağlanan aylıklar ile ilk defa çalışmaya 2008 ekim öncesi başlayan işçi (4/a) statüsünde olanların malûl aylıkları, bu statüde çalışmaya başladıklarında kesiliyor. Aynı kişiler BAĞ-KUR’a tabi bir işte veya kamuda çalışırlarsa malûl aylıkları kesilmiyor. İlk defa çalışmaya 2008 ekim ayı ve sonrasında başlayan işçi, memur ve esnafın malûl aylığı ise hangi statüde çalışırlarsa çalışsınlar genel olarak kesiliyor.

BAŞKASININ SÜREKLİ BAKIMINA MUHTAÇ OLMA KRİTERLERİ NELER?

Sigortalıların başka birinin sürekli bakımına muhtaç olduğu durumlar mevzuatta şöyle düzenleniyor:

Her iki kol ve bacak felci
İki bacakta felç
Vücudun sol ya da sağ yarısında felç
Ruh sağlığı kliniğinde kalmayı gerektiren psikotik hastalıklar
İki gözde yüzde 100 görme kaybı
İki elin kaybı
Bir kolun omuzdan ve bir bacağın kalçadan kaybı
Her iki bacağın alttan en az 1/3’ünün kaybı
Ağır beslenme bozuklukları
Yardımcı solunum cihazlarına sürekli bağımlılık
Giyinme, beslenme, fonksiyonel mobilite, bağırsak ve mesane bakımı, kişisel hijyen ve tuvalet ihtiyaçları gibi günlük yaşam aktivitelerinin sağlanamaması.

HANGİ HASTALIKLAR İÇİN MALUL AYLIĞI BAĞLANIYOR?

Malûliyet aylığı bağlanmasını gerektiren hastalıklar şöyle:

– Kanser (Baş ve boyunun yumuşak dokusu, cilt, lenfoma, lösemi, multipl myelom, tükrük bezleri, tiroid bezi, meme, sinir sistemi, akciğer, mide, ince ve kalın barsak, karaciğer, safra kesesi, safra yolları, pankreas, böbrek, mesane, genital yollar, prostat, testis, penis kanserleri)
– Epilepsi
– Demans
– Beyin tümörleri
– Parkinson sendromu
– Serebral palsi
– Multiple Skleroz (MS)
– Zeka gerilikleri (IQ 50 ve altı)
– Şizofreni
– Bipolar bozukluk
– Görme azlığı
– Retina kanamaları
– Yardımsız ayakta durmayı engelleyen denge bozuklukları ile birlikte işitme kaybı
– Anemi
– Kol, bacak gibi organ kaybı
– Behçet hastalığı
– Gastrointestinal kanamalar
– Karaciğer sirozu
– Karaciğer nakli
– Kalp yetmezliği
– Kalp kapak hastalıkları
-Endokrinoloji ve metabolizma hastalıkları
– Solunum sistemi hastalıkları
– Kalp nakli
– Böbrek nakli
– Akciğer nakli
– Tüberküloz
– AIDS

(Haber Türk | 11.02.2019)

Cumhurbaşkanımız Müjdeyi Verdi; Basılı Kitap, Gazete, Dergi ve Süreli Yayınlarda KDV Tamamen Kalkıyor / Abdullah Tolu

KDV Kanunu’nun 13. maddesine 7161 sayılı Kanunla eklenen (n) bendi ile, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yayıncılık sertifikası verilmiş yayıncılar tarafından yapılan kitap ve süreli yayın teslimleri KDV’den istisna edildi. İstisna düzenlemesi, 1 Şubat 2019 tarihinde yürürlüğe girdi.

Ancak, bu düzenleme yayın sektörünü bırakın sevindirmeyi, tam olarak şoka soktu, kitap satışları durdu, sektörde bir kargaşa başladı. Bu olumsuzlukların nedeni ise, eksik yapılan düzenleme. Biz de daha önce kaleme aldığımız iki yazımızda, söz konusu düzenlemeyi “kaş yapayım derken göz çıkarma” şeklinde tanımlamıştık.

KDV İstisnasının Detayları Nasıldı?

– Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından sadece yayıncılık sertifikası verilmiş yayıncılar tarafından yapılan toptan ve perakende kitap ve süreli yayın teslimleri KDV istisnası kapsamına alınmıştı.

– Yayıncılık sertifikası olmayan yayıncılar, perakende kitapçılar ve dağıtımcı şirketlerin toptan ve perakende kitap ve süreli yayın teslimleri KDV’ye tabi tutulmuştu. Bunlar sertifikalı yayıncılardan kitap ve süreli yayınları KDV’siz alacak, ancak kendileri KDV’li olarak satacaktı.

– Yayıncılık sertifikasına sahip yayıncılar tarafından nihai tüketicilere yapılan kitap ve süreli yayın teslimleri KDV’den istisna tutulurken; yayıncılık sertifikası olmayan yayıncılar, ithalatçılar, perakende kitapçılar ve dağıtıcı şirketler tarafından nihai tüketicilere yapılan kitap ve süreli yayın teslimlerinin KDV’ye tabi tutulması öngörüldü.

– İstisna uygulaması için 100 TL.lik alt sınır konuldu. Basılı kitap ve süreli yayın teslimlerinde KDV istisnası uygulanabilmesi için, alışveriş tutarının en az 100 TL. olması gerekiyordu.

– Yayıncılık sertifikası olan yayıncılar, kitap ve süreli yayın teslimleri nedeniyle yüklenip indiremedikleri KDV’yi, hemen iade olarak talep etme hakkı kazandılar. Bunlar bu değişiklikten önce de, KDV Kanununun 29/2. Maddesine göre indirimli oran kapsamında KDV iadesi alıyorlardı, ancak bir farkla, izleyen yılda.

KDV İstisnası Hangi Sorunlara Neden Oldu? 

– KDV istisnası uygulamada KDV’li ve KDV’siz olmak üzere ikili bir fiyat yapısı oluşturdu.

– Yayıncı sertifikasına sahip olanların toptan ve tüketiciler dahil perakende satışları KDV’den istisna iken; dağıtım, satış ve ithalat sertifikasına sahip olanların kitap satışlarının KDV’ye tabi olması büyük kargaşa yarattı.

– Yaşanan kargaşa kitap ve süreli yayın satışlarını durma noktasına getirdi.

– İkili fiyat uygulamasına en çok tüketiciler tepki gösterdi, tüketiciler ile kitap satıcıları ve yayıncılar arasında KDV ödenip ödenmeyeceği konusunda ciddi tartışmalar yaşandı.

– Herkes yayıncılık sertifikası almak için Kültür ve Turizm Bakanlığı’na başvurdu.

– KDV istisnasının Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından verilen 7 sertifikadan sadece yayıncılık sertifikasına tanınması, diğer sertifika sahiplerinin tepkisine neden oldu.

Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Berat ALBAYRAK Yaşanan Kargaşaya El Koydu! 

Hazine ve Maliye Bakanımız Sayın Berat ALBAYRAK, istisna düzenlemesinin uygulamada yarattığı bu sorunlara duyarsız kalmayarak, duruma acil müdahale etmiş ve sektörün görüşünün de alınarak istisna maddesinin belirtilen eksiklikleri de giderecek şekilde yeniden düzenlenmesi talimatını vermiştir. Bu konuda Gelir İdaresi Başkanlığı ile Kültür ve Turizm Bakanlığı, Gelir İdaresi Başkanlığı ile benim de katıldığım sektör temsilcileri arasında toplantılar yapıldı, mevcut sorunları da çözecek şekilde istisna hükmünün yeniden düzenlenmesine karar verildi.

Cumhurbaşkanımız ile Hazine ve Maliye Bakanımız Müjdeyi Verdiler: Basılı Kitap, Dergi, Gazete ve Süreli Yayınlarda KDV Kaldırıldı

Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan Taksim Meydanı’nda Atatürk Kültür Merkezi temel atma töreninde,
“Bu hafta Meclis’te görüşülecek bir kanunla, kitapta ve süreli yayınlarda KDV oranının sıfıra düşürülmesi uygulaması, hem yayıncıları hem satıcıları kapsayacak şekilde genişletiliyor. İstiyoruz ki kitap sevgisini daha da yayalım, aşkını genişletelim.  Fiyatlar düşünce herkesin kitap alma imkânı da oluşsun, gelişsin. Daha açık bir ifadeyle; artık kitapta, dergide, gazetede KDV olmayacak. Böylece dijitalleşmeyle birlikte dezavantajlı bir duruma düşen yayıncılarımıza önemli bir destek sağlıyoruz. Amacımız daha çok okuyan, daha çok tefekkür eden, daha çok üreten bir toplumun, daha zengin bir kültür dünyasının inşasına katkıda bulunmaktır. Millet kıraathaneleriyle gençlerimize okuyacakları mekânlar sunarken, bu tür uygulamalarla da onların içlerinin kaliteli şekilde doldurulabilmesini sağlamak istiyoruz.” Şeklinde açıklama yaparak, büyük müjdeyi verdi.

Hazine ve Maliye Bakanımız Sayın Berat ALBAYRAK ise yayınladığı mesajda aşağıdaki açıklamayı yaptı: “Cumhurbaşkanımız müjdeyi verdi. Dijital yayınlarla rekabette yayıncılarımıza büyük destek sağlıyoruz. Kitap, dergi, gazete gibi basılı yayınlardaki KDV oranını sıfırlıyoruz. Tüm yayıncılarımıza ve gençlerimize hayırlı uğurlu olsun.” 

Bu Hafta Yasalaşacak Yeni İstisna Düzenlemesi İle Neler Değişiyor?

– Öncelikle KDV istisnasının kapsamı genişliyor: Basılı kitap ve süreli yayınların yanı sıra, gazete ve dergi teslimleri de KDV’den istisna olacak.

– Yayıncılık sertifikasına sahip olma şartı kaldırılıyor. Yeni düzenlemeye göre, herhangi bir sertifika aranılmaksızın yayıncı, dağıtıcı, ithalatçı, perakende kitapçıların her türlü basılı kitap, gazete, dergi ve süreli yayın satışları KDV’den istisna olacak.

– Nihai tüketicilere yapılan her türlü basılı kitap, gazete, dergi ve süreli yayın satışları da KDV’den istisna olacak; tüketiciler basılı kitap, gazete, dergi ve süreli yayın alımlarında artık KDV ödemeyecekler.

– Basılı kitap, gazete, dergi ve süreli yayın satışlarının KDV’den istisna tutulması için aranılan 100 TL.lik alt sınır da kaldırılıyor. Artık, tutarı ne olursa olsun her türlü basılı kitap, gazete, dergi ve süreli yayın satışlarında KDV istisnası uygulanacak.

– 21/6/1927 tarihli ve 1117 sayılı Kanun hükümlerine göre poşetlenerek satılan kitap, gazete, dergi ve süreli yayın teslimleri KDV istisnası kapsamı dışında kalıyor, bunların teslimi önceden olduğu gibi % 18 KDV’ye tabi olacak.

– KDV istisnası kapsamında her türlü basılı kitap, gazete, dergi ve süreli yayın imalatı ve satışını yapan yayıncı, dağıtıcı, ithalatçı, perakendeciler KDV iadesi talebinde bulunabilecekler.

– Artık gazete ve dergiyi % 1, basılı kitapları ise % 8 daha az ödeyerek satın alıp okuyacağız.

Yapılan Düzenleme Türkiye’nin Geleceği Açısından Atılan Önemli Bir Adım

Basılı kitap, gazete, dergi ve süreli yayın satışlarının KDV’den istisna tutulması, bir anlamda bunlardaki KDV yükünün sıfırlanması, ülkemizin geleceği ve kültür/eğitim hayatımız açısından son derece önemli ve değerli bir adım. Basılı kitap, gazete, dergi ve süreli yayın satışlarında KDV yükü bakımından İngiltere ile aynı seviyeye geldik, her iki ülkede de KDV yükü sıfır. Gerçekten çok önemli bir gelişme, cesaretle alınmış önemli bir karar.

Kültür ve eğitim hayatımız açısından çok önemli bir kazanım. Bu düzenleme için başta Cumhurbaşkanımız, Hazine ve Maliye Bakanımız, Kültür ve Turizm Bakanımız, Gelir İdaresi Başkanımız ve KDV Bölümünde görevli değerli Üstadlarımız, Yayıncılık Sektörünün değerli Temsilcileri başta olmak üzere emeği geçen herkese teşekkür ediyoruz. Aklın Yolu Bir.

Burada belirtmek istediğimiz önemli bir husus daha var: Basılı kitap, gazete, dergi ve süreli yayınlarda KDV oranı sıfıra indirilmedi, bunların satışı KDV istisnası kapsamına alındı. Her ikisi de aynı sonucu doğuruyor ama aynı şeyler değil. Bunlar birbirine karıştırılmamalı.

Yapılan Düzenlemeye Evet Ama Yetmez Diyoruz, Aşağıdaki İki Düzenleme de Yapılırsa İşlem Tamam Olacak

İstisna düzenlemesinin hayata geçirilmesi sektörün vergi ve finansal yükünü tam olarak çözmüyor. Bunun için aşağıdaki iki düzenlemenin de yapılması gerekiyor:

– Birincisi: Telif Hakkı Ödemeleri Üzerinden Yapılan Sorumlu Sıfatıyla KDV Beyanı Kaldırılmalı Ya da KDV Oranı Yüzde 18’den Yüzde 1’e İndirilmeli 

Yayıncılık sektörünün en önemli sorunlarından birisi de, yazarlara yapılan telif hakkı ödemeleri üzerinden sorumlu sıfatıyla yüzde 18 oranında KDV hesaplanıp 2 no.lu KDV beyannamesi ile beyan edilerek vergi dairesine ödenmesi, bu KDV’nin ise daha sonra kendi faaliyetlerine ilişkin olarak verilecek 1 no.lu KDV beyannamesinde indirim konusu yapılmasıdır. Yapılan bu işlem yayıncıya ek bir maliyet getirirken, Hazine açısından ise sıfır etkiye sahiptir.

Bu sorunun çözümü için, kitap, gazete, dergi ve süreli yayınlara ilişkin olarak yayıncılar tarafından yapılan telif hakkı ödemelerinde sorumlu sıfatıyla KDV beyanı kaldırılmalıdır. Bunun için, KDV Kanununda değişiklik yapılarak, bu ödemelerin KDV’den istisna tutulması yeterli. Ancak, bu ödemelerde sorumlu sıfatıyla KDV beyanı kaldırılmak istenilmiyorsa, KDV yükünün hafifletilmesi bakımından çıkarılacak bir Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile kitap, gazete, dergi ve süreli yayınlara ilişkin telif hakkı ödemelerindeki KDV oranı yüzde 18’den yüzde 1’e indirilebilir.

– İkincisi: Telif Hakkı Ödemelerindeki Gelir Vergisi Stopaj Oranı, Sıfır’a Yada Daha Düşük Bir Orana Düşürülmeli

Yayıncılık sektörünün bir diğer önemli sorunu ise, telif hakkı ödemeleri üzerinden yaptıkları yüzde 17 gelir vergisi stopajıdır (GVK Mad. 94/2-a). Yapılan bu stopaj yazarların nihai vergisi gibi gözükse dahi, buna gerçekte katlanan daima yayıncılar olmaktadır.

Yüzde 17 tevkifat oranı, hem çok yüksek hem de yayıncılar üzerinde ciddi bir vergi yükü oluşturmaktadır. Çıkarılacak bir Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile, kitap ve süreli yayınlara ilişkin telif hakkı ödemelerindeki yüzde 17 Gelir Vergisi Tevkifat oranı sıfıra ya da daha düşük bir orana (örneğin yüzde 1) indirilmelidir.

Yeni istisna düzenlemesi ülkemize, milletimize, eğitim ve kültür hayatımıza, gençlerimiz ve öğrencilerimize, tüm kitap-gazete-dergi ve diğer süreli yayın okuyucularına hayırlı ve uğurlu olsun.

(OGün Haber | 11.02.2019)

Asgari Ücret Desteği İşvereni Rahatlatmaya Devam Edecek / Cem Kılıç

2019’da işverenlere uygulanacak asgari ücret desteğinin detayları belli oldu. Çalışan sayısına göre destek var. Ayrıntılar yazımızda 

Asgari ücret gerek çalışanlar gerekse firmaların bütçeleri açısından çok önemlidir. Asgari ücret, aynı zamanda çalışma hayatında doğum, askerlik ve hizmet borçlanmasında idari para cezalarına kadar çok sayıda kalemin belirleyicisi olan önemli bir parametre.

Diğer taraftan, asgari ücret belirlenirken çok hassas bir dengenin gözetilmesi gerekiyor. Asgari ücret alan çalışanlar açısından bir geçim meselesi olan asgari ücret, işverenler açısından istihdam kararını belirleyen bir kalem. 2019 yılı için aylık asgari ücret tutarı, brüt 2.558,40 TL ve net 2.020,90 TL olarak belirlenmişti. Yani, bir önceki yıla göre yüzde 26 zam yapılmıştı. Bu da işveren maliyetlerinin artması anlamına geldiğinden işverene daha önceki yıllarda verilen asgari ücret desteğinin devam ettirilmesine karar verilmişti.

Desteğin detayları

30 Ocak 2019 tarihli ve 30671 Sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 7162 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile 2019 yılında uygulanacak asgari ücret destek uygulamasının detayları belli oldu. Buna göre, 4/a kapsamındaki sigortalılar için verilecek destek kapsamında;

– 2018 yılının aynı ayına ilişkin SGK’ya verilen aylık prim ve hizmet belgelerinde veya muhtasar ve prim hizmet beyannamelerinde prime esas günlük kazancı 102 TL ve altında bildirilen sigortalıların toplam prim ödeme gün sayısını geçmemek üzere, 2019 yılında cari aya ilişkin verilen aylık prim ve hizmet belgelerinde veya muhtasar ve prim hizmet beyannamelerinde bildirilen sigortalılara ilişkin toplam prim ödeme gün sayısının,

– 2019 yılı içinde ilk defa açılan işyerlerinden bildirilen sigortalılara ilişkin toplam prim ödeme gün sayısının,

– 2019 yılı Ocak-Aralık ayları için maddede belirtilen tutarlar (ortalama sigortalı sayısı 500’ün altında olan işyerleri için günlük 5 TL, 500 ve üzerinde olan işyerleri için günlük 3,36 TL) ile çarpımı sonucu bulunacak tutar, SGK’ya ödenecek sigorta primlerinden mahsup edilecek ve İşsizlik Sigortası Fonu’ndan karşılanacak.

Diğer taraftan, 2019 yılında destekten yararlanılacak ay için bir önceki yılın aynı ayına ilişkin olarak aylık prim ve hizmet belgesi veya muhtasar ve prim hizmet beyannamesi verilmemiş olması halinde bildirim yapılmış takip eden ilk aya ilişkin aylık prim ve hizmet belgesindeki veya muhtasar ve prim hizmet beyannamesindeki bildirimler esas alınacak.

Ayrıca, 2018 yılından önce açılmış ancak 2018 yılında sigortalı çalıştırmamış işyerleri için 2019 yılı içinde ilk defa açılan işyerlerinden bildirilen sigortalılara ilişkin toplam prim ödeme gün sayısı dikkate alınacak.

Toplu iş sözleşmesi

Asgari ücret desteği için dikkate alan prime esas günlük kazanç tutarı, toplu iş sözleşmesinin uygulandığı işyerleri için 203 TL olarak esas alınacak.

Muvazaalı işlem durumunda… 

Mevcut bir işletmenin kapatılarak değişik bir ad ve unvan altında ya da bir iş birimi olarak açılması veya yönetim ve kontrolü elinde bulunduracak şekilde doğrudan veya dolaylı ortaklık ilişkisi bulunan şirketler arasında istihdamın kaydırılması, şahıs işletmelerinde işletme sahipliğinin değiştirilmesi gibi İşsizlik Sigortası Fonu katkısından yararlanmak amacıyla muvazaalı işlem tesis ettiği anlaşılan veya sigortalıların prime esas kazançlarını 2019 yılı Ocak ila Aralık ayları için eksik bildirdiği tespit edilen işyerlerinden İşsizlik Sigortası Fonu’nca karşılanan tutar, gecikme cezası ve gecikme zammıyla birlikte geri alınacak.

Çalışan sayısına göre destek var

Asgari ücret desteği bu yıl çalışan sayısına göre farklılaşan tutarlarda uygulanacak. Buna göre, destek tutarı belirlenirken 2018 yılı Ocak – Kasım ayları itibarıyla 4/a kapsamındaki sigortalı sayısının ortalaması esas alınacak. Ortalama sigortalı sayısı, 500’ün altında olan işyerleri için günlük 5 TL, 500 ve üzerinde olan işyerleri için günlük 3,36 TL destek sağlanacak. Dolayısıyla, aylık bazda destek tutarları sigortalı sayısı 500’ün altında olan işyerleri için 150 TL ve 500’ün üzerinde olan işyerleri içinse 101 TL olarak uygulanacak.

Diğer taraftan, destekten yararlanılacak ayda, 2018 yılı Ocak – Kasım ayları itibarıyla 4/a kapsamında en az sigortalı bildirimi yapılan aydaki sigortalı sayısının altında bildirimde bulunulması halinde destek uygulanmayacak.

Cezalı işverenler neler yapacak?

Desteğin uygulanacağı 2019 yılı Ocak – Aralık aylarına ait aylık prim ve hizmet belgelerini yasal süresi içerisinde vermeyen, sigorta primlerini yasal süresinde ödemeyen, denetim ve kontrolle görevli memurlarca yapılan soruşturma ve incelemelerde çalıştırdığı kişileri sigortalı olarak bildirmediği veya bildirilen sigortalının fiilen çalışmadığı tespit edilen, SGK’ya prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcu bulunan işverenler destekten yararlanamayacaklar. Ancak SGK’ya olan borçlarını tecil ve taksitlendiren işverenler bu tecil ve taksitlendirme devam ettiği sürece destekten yararlanabilecekler.

(Milliyet Gazetesi | 11.02.2019)

Tazminat ve İzin Parasını Bir Defada Ödenmesi Esastır / Ekrem Sarısu

Soru: SSK giriş tarihim 1 Kasım 1993’tür. En son çalıştığım iş yerimdeki işe başlama tarihim 25 Eylül 2009’dur. SSK’dan kıdem tazminatı yazısı alarak 9 Ocak 2019’da işten ayrıldım. İş yerinde kıdem tazminatı ve 109 gün izin alacağım mevcut. Bu sürecin nasıl işleyeceği hakkında bilgi verirseniz sevinirim. ● Ünal SÖNMEZ/İZMİR

Cevap: İşten ayrılan çalışana ödenecek kıdem tazminatı ve izin ücretinin işten ayrılma sırasında bir defada peşin ödenmesi esastır. Dolayısıyla işleyecek bir süreç yok. (iyi niyet kuralları çerçevesinde işveren ve işçi belli bir tarihte ödenmesi hususunda anlaşması hali hariç) Sosyal Güvenlik Kurumu’ndan aldığınız ‘kıdem tazminatı alabilir yazısı’nı işverene ibraz edip, işten ayrıldığınız tarih itibarıyla, yaklaşık 9 yıl 3 ay 14 gün olan çalışma sürenizin karşılığı olarak; her tam yıl için son aldığınız brüt ücret tutarında, yıldan artan ay ve günler için de aynı şekilde orantı yoluyla kıdem tazminatı hesaplanıp, kullanmadığınız 109 günlük izin içinde son aldığınız günlük brüt ücretin 109 katı kadar hesaplanacak izin ücretinizin işverence ödenmesi gerekirdi. İşverenden kıdem tazminatı ve izin paranızı talep edin. Ödenmemesi halinde noterden bir ihtar çekerek, ihtarda belirleyeceğiniz süre içinde (örneğin, 15 gün içinde) ödenmesini talep edin. İhtarda belirttiğiniz sürede ödenmemesi halinde, önce arabulucuya gider, arabulucu vasıtasıyla da sonuç alamazsanız sonra iş mahkemesine dava açarsınız.

60 YAŞINIZI DOLDURACAKSINIZ

Soru: 1980 doğumluyum. İlk SSK’lı işe giriş tarihim 3 Ağustos 2000 olup toplamda 6000 gün prim ödemem var. Buna göre ne zaman hangi şartlarda emekli olabilirim? ● Haldun KOLDAN

Cevap: Emekli olmak için 7000 gün prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabisiniz. 1000 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 7000 güne tamamlamanız şartıyla, 60 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz. 4500 günden fazla prim ödemeniz olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz bile, yine 60 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz. (25 yıl sigortalılık süresi, 4500 gün prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabi olarak)

ASKERLİĞİNİZİN 4 AYINI BORÇLANIP 55 YAŞI DOLDURACAKSINIZ

Soru: 1974 doğumluyum. 18 mart 1996 sigortalı oldum. Hiç boşluk yok. Ne zaman emekli olabilirim? askerden önce sigortam yok. ● Cengiz Kocalİ

Cevap: Askerliğinizin 4 ayını borçlanmanız halinde, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5750 gün prim ödeme ve 55 yaş şartlarına tabi olursunuz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan, 55 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

DAYINIZ OCAK 2020’DE EMEKLİ OLABİLİR

Soru: 18 Ocak 1968 doğumlu dayımın SSK başlangıç tarihi 16 Eylül 1992 olup 6000 gün primi var. SSK başlangıcından önce yaptığı 18 ay askerliğini borçlandı. Ne zaman emekli olabilir? ● Turgut DİNÇER

Cevap: Askerlik borçlanması dayınızın emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5525 gün prim ödeme ve 52 yaş şartlarına tabi olmasını sağlıyor. Primi yeterli olduğundan, bundan sonra prim ödemese dahi 52 yaşını dolduracağı 18 Ocak 2020’de emekli olabilir.

EMEKLİLİĞİ 21 OCAK 2022’DE HAK EDİYORSUNUZ

Soru: 21 Ocak 1964 doğumluyum. SSK başlangıcım 10 Ekim 1997 olup 3684 gün primim var. 2018 senesinde 20 yılım doldu. Hangi tarihte emekli olabilirim? ● GÜLŞAH

Cevap: Yaş haddinden emekli olmak için; 15 yıl sigortalılık süresi, 3600 gün prim ödeme ve 58 yaş şartlarına tabisiniz. Süre ve prim şartını sağladığınızdan bundan sonra prim ödemeseniz dahi, 58 yaşınızı dolduracağınız 21 Ocak 2022’de emekli olabilirsiniz.

BEPS Nedir?

BEPS, Türkçeye Matrah Aşındırması ve Kar Aktarımı (Base erosion and profit shifting) olarak çevrilmiştir. BEPS, OECD’nin (Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü) 15 ayrı eylem planından yani verginin aşınmasına sebep olan 15 farklı vergilendirme konusuna alınabilecek önlemlere dair eylemlerden oluşan projesidir.

BEPS kısaca; Çok uluslu şirketlerin ( MNE – multinational enterprise ) ülkelerin yerel vergi düzenlemelerindeki farklılıklardan yararlanarak şirketlerin vergi kayıplarına sebebiyet vermesini ya da vergiden kaçınmasını (tax avoidance) engellemek için mücadele eden bir projedir.

BEPS planıyla çok uluslu İşletmelerin şirket bilgileri, faaliyetleri, riskleri, gelirleri ve varlıklarıyla ilgili bilgileri tek bir sistemde toplanmaktadır. BEPS planının ana amacı ülkeden ülkeye olan vergi tutarsızlıklarını ortadan kaldırmak ve şirketlerin kârlarını, kurumlar vergisi yüksek bir ülkeden,  vergi oranının düşük olduğu bir ülkeye kaydırmalarını önlemek, bu şekilde kara para aklamanın da önüne geçmektir. Bu projede özün önceliği, şeffaflık ve tutarlılık ön plandadır. Plan uluslararası vergiden kaçınma olanaklarını sınırlandırmaktır.

Global, şeffaf, tutarlı, daha adil ve fikir birliğine dayalı bir uluslararası vergi sistemine ulaşmak amacı çerçevesinde ülkeler bir araya gelmiştir ve bu çerçeve içinde Ocak 2019 itibariyle, 127 ülke imza atmıştır.

Proje, hem çifte vergilendirmeyi hem de çifte vergilendirmeyi önlemenin yanı sıra, yatırım çekmek için vergi oranlarını düşürerek diğer ülkelerin yatırım potansiyelini etkileyen ülkelerin de önüne geçiyor. Karlarını  vergi cennetlerine aktaran çok uluslu şirketlerin organizasyonlarını etkileyecek önemli değişiklikler yapılıyor.
Türkiye bu çok taraflı uluslararası anlaşmayı (The Multilateral Convention to Implement Tax Treaty Related Measures to Prevent Base Erosion and Profit Shifting), 07 Haziran 2017 tarihinde imzaladı ancak anlaşmanın Türkiye için bu anlaşma henüz onaylanmamıştır, Onaylanması için iç mevzuatı uyumlaştırması gerekmektedir. Bu çerçevede Türkiye’de

3 Seri No’lu Transfer Fiyatlandırması Tebliğ Taslağı’nı oluşturulmuştur ancak henüz yürürlüğe girmemiştir.

Aşağıdaki linkten BEPS 13.eylem planıyla uyumlu hazırlanan tebliğ taslağına ulaşabilirsiniz

http://www.gib.gov.tr/sites/default/files/fileadmin/mevzuatek/3serinolu/3seritransfertaslak.pdf

BEPS eylem planı dahilinde 3 çeşit rapor verme yükümlülüğü vardır. Bunlar;

1.Ana Rapor (Master File): Grubunun organizasyon yapısı, ticari faaliyetlerinin tanımı, sahip olduğu gayri maddi varlıkları, grup içi finansal işlemler ve grubun finansal ve vergisel durumunu içeren rapordur.

2.Ülke Raporu (Local File): 3 ayrı rapordan oluşmaktadır.

  • Transfer Fiyatlandırması Raporu: Grubun Türkiye mukimi işletmesinin tüm ilişkili şirketlerle yaptığı işlemleri gösteren, Türkiye’de 2007 yılından beri uygulamada bulunan yıllık transfer fiyatlandırması raporudur. Büyük Mükellefler Vergi Dairesi Başkanlığı’na kayıtlı mükellefler ile serbest bölgelerde faaliyette bulunan kurumlar vergisi mükelleflerinin yurt içi ve yurt dışı ilişkili işlemlerini; Diğer kurumlar vergisi mükelleflerinin ise yalnızca yurt dışı ilişkili işlemlerini kapsayan yıllık transfer fiyatlandırması raporunu hazırlamaları gerekmektedir.
  • Ülke Raporu kapsamında Ek2 transfer fiyatlandırması formu: “Transfer Fiyatlandırması, Kontrol Edilen Yabancı Kurum Ve Örtülü Sermayeye İlişkin Form”dur.
  • Ülke Raporu kapsamında Ek4 transfer fiyatlandırması formu: İlişkili Kişilerle Yapılan İşlemlere İlişkin Transfer Fiyatlandırması formudur.

3.Ülke Bazlı Raporlama (CbCR): Şu ana kadar 76 ülke imzalamıştır. http://www.oecd.org/tax/automatic-exchange/about-automatic-exchange/CbC-MCAA-Signatories.pdf  Türkiye henüz imzalamadı. İmzalandığında ülke bazlı raporlama bilgileri, Türkiye’nin taraf olduğu ikili ve/veya çok taraflı uluslararası anlaşmalar çerçevesinde karşılıklı olarak diğer ülke vergi idareleri ile paylaşılabilir. Söz konusu anlaşmalara taraf olan ülkelerin listesi, İdare tarafından ilan edilir.

BEPS Örnekleri

OECD’nin BEPS hareketi için, son on yıldaki BEPS skandalları itici bir güç olmuştur.

Matrah aşınımı devletler için gelir kaybıdır. Dünya genelinde ülkeden ülkeye transfer edilen kar nedeniyle, yıllık 100 ila 240 milyar ABD Doları (küresel gelirlerin, şirket gelir vergisinden elde edilen kısmının % 4-10’u) arasında yıllık vergi geliri zararına sebep olduğu tahmin edilmektedir.

Dünyadaki en büyük firmalar genelde ABD’deki çokuluslu şirketlerdir ve ABD’deki yüksek (% 35) kurumlar vergisi oranından kaçınırlar. Kaçınmak için genelde kurumlar vergisi oranı daha düşük bir ülkede şirket kurarlar. Uygulamadaki BEPS’lere, yani çok da adil olmayan matrah aşınımı örneklerine göz atalım;

  • Double Irish, tarihteki en büyük vergiden kaçınma yapısıdır. Double Irish İrlanda’daki ABD şirketleri (Apple, Google ve facebook vb.) tarafından kullanılan bir BEPS yapısıdır. Mesela Google’ın kuruluş yeri İrlanda, merkezi ise Bermuda’ydı. Google’ın bu şirketi Amerika’ya göre İrlandalı sayılırken, İrlanda’ya göre Bermudalı’ydı. Bu arada ABD’de vergi oranı %35, İrlanda’da ise %12.5’tur. Google, bu uygulamasının sebebini ‘İrlanda’daki düşük kurumlar vergisi oranından yararlanmak’ olduğunu açıkça söylüyordu.  Ancak Google’ın elde ettiği gelir hem ABD’de hem de İrlanda’da vergilenmeden Bermuda’ya aktarılabiliyordu. Ortada kanunsuz hiçbir şey olmadığı ancak adil bir vergilendirilme de olmadığı ortadadır.
  • Maddi olmayan duran varlık transferi, Patent, marka gibi değeri net ve kesin olarak tespit edilemeyen ya da tespit edilmesi zor ve objektif olmayan, maddi olmayan duran varlıkların vergi cennetindeki ülkeden, vergi cennetinde olmayan, yüksek vergi oranlı ülkeye transfer edilmesidir. Yani bu maddi olmayan duran varlıkların satışıyla gelirin vergi cennetindeki şirketin vergi matrahına eklememesi, yüksek vergi oranına sahip ülkedeki şirketinse bu alımı vergi matrahından indirebilmesi şeklindeki uygulamadır.

Menkul Kıymetleştirme SPV (özel amaçlı kuruluş – special purpose vehicle) yeni ortaya çıkan bir borç tabanlı bir BEPS aracıdır.  Vergi avantajı olan ülkelerde kurulması tercih edilir. Genellikle SPV’yi finansörler kurar ve  SPV bu finansörlerden borç temin ederek hedef şirketin hisselerine sahip olur. SPV, kullandığı borcun vergi kalkanından ve mevzuattaki birçok vergi avantajından yararlanır. Yapay borçlanma yapıları yaratmak için varlığa dayalı menkul kıymetleştirme (VDMK) kullanan ve anlaşılması zor bir yapıda olan SPV’ler aracılığıyla şu anda 10 trilyon dolar global menkul kıymet yaratılmıştır.

11.02.2019

Kaynak: www.MuhasebeTR.com

2018 Yılı İçin Basit Usule Tabi Mükellefler İçin Uygulanacak İndirim ve İstisnalar

Bilindiği üzere 2019 Şubat dönemi Basit Usule Tabi Mükelleflerin Yıllık Beyannamelerinin beyan dönemi geldi çattı. Basit Usul Mükelleflerinin uygulanabilecek indirim ve istisnaları hakkındaki yazının faydalı olması dileğiyle keyifli okumalar..

Basit Usulde Ticari Kazancın Tespiti Basit usulde ticari kazanç, bir hesap dönemi içinde elde edilen hasılat ile giderler ve satılan malların alış bedelleri arasındaki müspet farktır. Bu fark, faaliyetle ilgili olarak alınması ve verilmesi mecburi olan alış ve giderler ve hâsılatlara ilişkin belgelerde yazılı tutarlara göre hesaplanır.

 Kazancın bu şekilde tespiti sırasında emtia ticareti ile uğraşanlarca;

  • Hesap dönemi sonundaki emtia mevcudunun değeri hâsılata,
  • Hesap dönemi başındaki emtia mevcudunun değeri giderlere ilave edilir. Ancak, kullanılan sabit kıymetler gider yazılmaz ve üzerlerinden amortisman hesaplanmaz.

Ticari kazancı basit usulde vergilendirilen mükellefler, yıllık beyanname ile bildirilecek gelirlerine ilişkin olarak Gelir Vergisi Kanununun 89 uncu maddesinde belirtilen unsurlara ait tutarları şahıs sigorta primleri, eğitim ve sağlık harcamaları, bağış ve yardımlar, engellilik indirimi ve kazanç indirimi vb.) indirim konusu yapabileceklerdir.

Söz konusu indirimlerin yapılabilmesi için, yıllık beyanname ile bildirilecek bir gelirin bulunması ve yapılacak indirimlerin ilgili mevzuatta belirtilen şartları taşıması gerekmektedir.

*** Kazanç İndirimi

MADDE 7 – (1) 193 sayılı Kanunun 89 uncu maddesinin birinci fıkrasına 29/1/2016 tarihli ve 6663 sayılı Kanunun 2 nci maddesiyle aşağıdaki (15) numaralı bent eklenmiştir.  “15. Basit usulde tespit edilen ticari kazançların yıllık 8.000 Türk lirasına kadar olan kısmı (Bu Kanunun mükerrer 20 nci maddesinde yer alan kazanç istisnasından faydalananlar ( Genç Girişimcilerde Kazanç İstisnası ) bu bent hükmünden yararlanamaz. Bu bendin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.).”

5 Mayıs 2016 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 292 Seri Nolu Gelir Vergisi Genel Tebliği’nde de anılan hükmün uygulamasıyla ilgili açıklamalar yapılmıştır. 

Basit Usul  kazanç istisnası  1 Ocak 2016 tarihinden itibaren elde edilecek gelirlere uygulanmaya başlanmıştır.

2018 yılı için İstisna tutarı 9.000 TL olarak belirlenmiştir.

Ticari kazancı basit usulde tespit edilen mükelleflerin 2018 yılına ait olup 2019 yılında beyan edecekleri  ticari kazançlarına 9.000 TL’lik kazanç indirimi uygulanacaktır. Bu kapsamda;

  • Ticari kazancı basit usulde tespit edilen mükelleflerin beyan ettikleri ticari kazançlara herhangi bir süre sınırı olmaksızın indirim uygulanır.
  •  İndirim, basit usule tabi mükelleflerin sadece ticari kazançlarına uygulanacak olup beyana tabi diğer gelir unsurlarının da (kira geliri, menkul sermaye iradı vb.) bulunması halinde bu gelirlere indirim uygulanmayacaktır. Ayrıca, vergilendirme döneminde kazanç elde edilmemesi veya 9.000 TL’nin altında kazanç elde edilmesi nedeniyle yararlanılamayan indirim tutarı ertesi yıllara devredilmeyecektir
  • Ticari kazancı basit usulde vergilendirilen mükellefler, genç girişimcilere ilişkin 75.000 TL’lik kazanç istisnası ile 9.000 TL’lik kazanç indiriminden birlikte yararlanamazlar
  • Ticari kazancı basit usulde tespit edilen mükelleflerden genç girişimcilere ilişkin kazanç istisnası ile 9.000 TL’lik indirime ilişkin şartları birlikte taşıyanlar, söz konusu istisna veya indirimin hangisinden faydalanacaklarını kendileri belirler.
  • Basit usule tabi mükelleflerin herhangi bir nedenle takvim yılı içerisinde gerçek usule geçmeleri durumunda, 9.000 TL’lik indirimden yararlanmaları mümkün değildir.

• Konu ile ilgili ayrıntılı açıklamalar 292 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde yer almaktadır.

***  Engellilik İndirimi

Basit usulde vergilendirilen engellilerin beyan edilen gelirlerine, Gelir Vergisi Kanununun 31 inci maddesinde yer alan esaslara göre hesaplanan yıllık indirim uygulanacaktır.

Gelir Vergisi Kanununa göre çalışma gücünün asgari % 80’ini kaybetmiş bulunan hizmet erbabı birinci derece engelli, asgari % 60’ını kaybetmiş bulunan hizmet erbabı ikinci derece engelli, asgari % 40’ını kaybetmiş bulunan hizmet erbabı ise üçüncü derece engelli sayılır.

2018 yılında elde edilen basit usule tabi ticari kazancın yıllık beyanname ile beyanında dikkate alınacak engellilik indirimi yıllık tutarları şöyledir:

• Birinci derece engelliler için (1000 TL x 12) 12.000 TL

• İkinci derece engelliler için (530 TL x 12) 6.360  TL

• Üçüncü derece engelliler için (240 TL x 12) 2.800 TL

Engellilik indiriminin uygulamasına ilişkin ayrıntılı açıklamalar 222 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde yer almaktadır.

*** Genç Girişimcilerde Kazanç İstisnası

Gelir Vergisi Kanununda 6663 sayılı Kanunla yapılan düzenleme ile ticari, zirai veya mesleki faaliyeti nedeniyle adlarına ilk defa gelir vergisi mükellefiyeti tesis olunan ve mükellefiyet başlangıç tarihi itibarıyla 29 (yirmi dokuz) yaşını doldurmamış tam mükellef gerçek kişilerin, faaliyete başladıkları takvim yılından itibaren üç vergilendirme dönemi boyunca elde ettikleri bu kazançlarının 75.000 TL’sine kadar olan kısmı maddede belirtilen şartlarla gelir vergisinden müstesna tutulmuştur.

  • İstisnadan, 6663 sayılı Kanunun Resmî Gazete’de yayımlandığı 10/02/2016 tarihinden itibaren ticari, zirai veya mesleki faaliyet nedeniyle adlarına ilk defa gelir vergisi mükellefiyeti tesis olunanlardan Kanunda öngörülen şartları taşıyanlar yararlanır. Dolayısıyla bu tarihten önce işe başlayan mükelleflerin söz konusu istisnadan yararlanmalarına imkân bulunmamaktadır.
  • İstisna, her vergilendirme döneminde yıllık 75.000 TL olarak uygulanacak olup, bir vergilendirme döneminde istisna tutarının altında kazanç elde edilmesi durumunda ise istisnadan yararlanılmayan tutar ertesi yıla devredilmez.
  • Genç girişimcilerde kazanç istisnasından yararlanma şartları ve uygulamaya ilişkin ayrıntılı açıklamalar 292 seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde yer almaktadır.

***  Vergiye Uyumlu Mükelleflere Vergi İndirimi

Ticari, zirai veya mesleki faaliyeti nedeniyle gelir vergisi mükellefi olan uyumlu mükelleflerin yıllık gelir vergisi beyannameleri üzerinden hesaplanan verginin %5’i, ödenmesi gereken gelir vergisinden indirilir.

Söz konusu indirimden faydalanmak için belirlenen şartlar, Gelir Vergisi Kanunu Mükerrer 121 inci maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre mükelleflerin;

  •  İndirimin hesaplanacağı beyannamenin ait olduğu yıl ile bu yıldan önceki son iki yıla ait vergi beyannamelerinin kanuni süresinde verilmiş ve bu beyannameler üzerine tahakkuk eden vergilerin kanuni süresinde ödenmiş olması, (Kanuni süresinde verilen bir beyannameye ilişkin olarak kanuni süresinden sonra düzeltme amacıyla veya pişmanlıkla verilen beyannameler bu şartın ihlali sayılmaz.
  • İndirimin hesaplanacağı beyannamenin ait olduğu yıl ile bu yıldan önceki son iki yıl içerisinde haklarında beyana tabi vergi türleri itibarıyla ikmalen, re’sen veya idarece yapılmış bir tarhiyat bulunmaması (Yapılan tarhiyatların kesinleşmiş yargı kararlarıyla veya Vergi Usul Kanununun uzlaşma ya da düzeltme hükümlerine göre tamamen ortadan kaldırılmış olması durumunda bu şart ihlal edilmiş sayılmaz.),

Gelir vergisi mükelleflerinin yararlanacağı indirim tutarı, ticari, zirai veya mesleki faaliyet nedeniyle beyan edilen kazançların toplam gelir vergisi matrahı içerisindeki oranı dikkate alınmak suretiyle hesaplanan gelir vergisi esas alınarak tespit edilir.

Vergi indiriminden yararlanan mükelleflerin, öngörülen şartları taşımadığının sonradan tespiti hâlinde ilgili vergilendirme döneminde indirim uygulaması dolayısıyla ödenmeyen vergiler, vergi ziyaı cezası uygulanmaksızın tarh edilir.

 ÖRNEK  :  Mükellefin 2018 yılına ilişkin beyanı ise aşağıdaki gibi olacaktır;

*******2.Derece engelli olduğu varsayılmıştır.

Gayri Safi Ticari Kazanç 45.000,00 TL
Sosyal Güvenlik Primi  4.500,00 TL
Ticari kazanç (45.000 – 4.500) 40.500,00 TL
İndirilecek Hayat Sigortası Prim (3.300 x % 50) 1.650,00 TL
Engellilik İndirimi  (530 x 12) 6.360,00 TL
Kazanç İndirimi 9.000,00 TL
İndirimler Toplamı (2.650 + 5.640 + 8.000) 17.010,00 TL
Kalan (40.500 – 17.010) 23.490,00 TL
Vergiye Tabi Gelir (Matrah) 23.490,00 TL
Hesaplanan Gelir Vergisi  3.958,00 TL
Hesaplanan Vergi İndirimi Tutarı (3.958,00 TL x % 5) 197,90 TL
Ödenecek Gelir Vergisi  3.760,10 TL

11.02.2019

Kaynak: www.MuhasebeTR.com

Madencinin Net Asgari Ücret Hesabı

İş Kanununa tabi olarak çalışan yer altı maden işçilerine diğer işçilere göre bir takım ayrıcalıklar tanınmıştır. Örnek olarak yer altı maden işçilerinin yıllık izinleri dörder gün artırılarak uygulanmaktadır. Yer altı maden işçilerine fazla mesai yaptırılamaz. Ayrıca yer altı maden işçileri bir günde en çok 7,5 saat çalıştırılırlar ve haftalık çalışma süreleri de 37,5 saati aşamaz.

Yer Altı Madencisinden Sosyal Güvenlik Kesintileri Yapılır

Ücret bordrosu hesaplanırken maden işçisinin brüt ücretinin % 14’ü oranında SSK primi işçi payı ve %1’i oranında İşsizlik sigortası işçi payı kesintisi yapılır.

Yer Altı Madencisinin Maaşlarından Vergi Kesilmez

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun “Ücretlerde” başlıklı 23 üncü maddesinin birinci fıkrasının (3) numaralı bendinde, toprak altı işletmesi halinde bulunan madenlerde cevher istihsali ve bununla ilgili diğer bütün işlerde çalışanların münhasıran yer altında çalıştıkları zamanlara ait ücretlerinin gelir vergisinden istisna edildiği hükme bağlanmıştır.

Yer Altı Madencisi Asgari Geçim İndiriminden Yararlanamaz

Ücretleri diğer ücret kapsamında vergilendirilen hizmet erbabı, Ücret geliri elde etmeyen diğer gerçek kişiler, Başka bir kanun hükmü uyarınca ücretlerinden gelir vergisi tevkifatı yapılmayanlar, Dar mükellefiyet kapsamında ücret geliri elde edenler “Asgari Geçim İndirimi”nden yararlanamazlar.

Yer Altı Madencisinin Net Asgari Ücreti Yüksek Olur

Madencilerin yer altında çalıştıkları zamanlara ait ücretlerinin gelir vergisinden istisna edildiği için net ele geçen asgari ücreti diğer işçilere nazaran daha yüksek olacaktır.

GÖREV Brüt Ücret Sgk Matrahı Sgk İşçi Primi İşsizlik Sigortası İşçi Primi Gelir Vergisi Matrahı Gelir Vergisi AGİ Damga Vergisi Net Ücret
 MADENCİ   2.558,40 TL   2.558,40 TL         358,18  TL         25,58 TL             –   TL             –   TL  *   – TL   2.174,64 TL

Linyit ve Taşkömürü Madencisinin Asgari Ücretleri Farklı Belirlenir

3213 sayılı Maden Kanununa 2014 yılında konulan bir hükümle, linyit ve taşkömürü çıkarılan madenlerde yer altında çalışan işçilere verilecek ücretin, asgari ücretin iki katından az olamayacağı hüküm altına alınmıştır. Bu nedenle net ele geçen asgari ücretleri diğer işçilere ve diğer madencilere nazaran yüksek olacaktır.

GÖREV Brüt Ücret Sgk Matrahı Sgk İşçi Primi İşsizlik Sigortası İşçi Primi Gelir Vergisi Matrahı Gelir Vergisi AGİ Damga Vergisi Net Ücret
 MADENCİ   5.116,80 TL   5.116,80 TL         716,35  TL         51,16 TL             –   TL             –   TL  *   – TL   4.349,29 TL

11.02.2019

Kaynak: www.MuhasebeTR.com

Fiilen Gerçekleşmeyen Kur Farkları Üzerinden Vergi Ödemek veya Zarar Etmek

ÖZ

Bu Yazıda; işletmelerin karşı karşıya kaldıkları kur farklarından henüz fiilen gerçekleşmeyen kısımların gelir veya gider kaydedilmesinin kritiği yapılmaktadır.

Bilindiği üzere; ülkemizdeki işletmeler her üç ayda bir geçici vergi beyanı ile birlikte dövizlerini, dövizli alacaklarını ve dövizli borçlarını ilan edilmiş bulunan kurlar üzerinden “değerleme”ye tabi tutmakta ve bu değerleme sonucu ortaya çıkan kur farkları kambiyo kârı veya kâmbiyo zararı adı altıda dönem gelir veya giderlerine kaydedilmektedir.

Bu Yazımız’da, henüz işletmenin kasasından çıkmamış veya kasasına girmemiş, diğer bir deyişle vadesi gelmemiş ve fakat mevzuat gereği dönem sonlarında değerleme yapma mecburiyetinden dolayı ortaya çıkan söz konusu kur farklarının dönem gelir ve gideri ile ilişkilendirilmesini doğru bulmadığımızı ifade etmekteyiz.

DEĞERLEME

İşletmelerin karşı karşıya kaldığı kur farklarının (kambiyo kârı ve kambiyo zararının) hukuki dayanağı Vergi Usul Kanunu (VUK)’dur. VUK’nun ilgili maddeleri (madde başlıkları ile birlikte) şu şekildedir: Değerlemenin Tarifi m. 258, Değerleme Günü m. 259, Yabancı Paralar m. 280, Alacaklar m. 281, Borçlar m. 285’dir.

Bu mevzuat uyarınca Türkiye’de işletmeler; döviz mevcutlarını, dövizli borçlarını ve dövizli alacaklarını geçici vergi dönem sonlarında değerlemek zorundadırlar.

UYGULAMA ve DEĞERLENDİRME

Kur farkları ile ilgili uygulama şu şekildedir: Şirketler her geçici vergi döneminde (daha doğrusu geçici vergisi beyannamesini hazırlarken) mevcutlarında (bilançolarında) bulunan döviz varlıklarını ve döviz cinsinden borç ve alacaklarını değerlemektedirler.

Konuya yabancı olanlar için açıklamak gerekir ise; değerleme, söz konusu döviz mevcudu, dövizli borç ve dövizli alacak tutarlarının edinim (işletme varlık kalemleri arasına giriş) tarihindeki kur’lar ile geçici vergi hesaplamasının yapıldığı (3, 6, 9 ve 12’nci ayların son gününün) kur’u arasındaki farkların bilançoya kambiyo kârı ve kâmbiyo zararı olarak aktarılmasından ibarettir.

Örneğin; Şirketin 15 Aralık 2018 günü bankadan 1USD = 5 TL’den 1 milyon dolar satın aldığını düşünelim. Söz konusu Şirket; 2018 yılına ilişkin Ekim-Kasım-Aralık aylarına ilişkin vereceği son geçici vergi beyannamesini hazırlarken Banka hesabında bulunan 1 milyon dolar için değerleme yapması gerekecektir. Değerleme; TC Maliye Bakanlığı’nın 31 Aralık 2018 günü için ilan etmiş olduğu döviz kuru (1USD = 5,2609 TL) ile 1 milyon USD’nin çarpılarak ilk edinim tarihi arasındaki tutar ile arasındaki farkın bulunmasından ibarettir. Buna göre ortaya çıkan kur farkı tutarı: 1.000.000 x (5,2609 -5,00) = 260.900 TL’dir. Bu tutar (260.900 TL) işletme için dönem gelir tablosuna eklenmesi gereken bir kambiyo kârıdır. Diğer bir deyişle işletmenin 15 gün önce satın almış olduğu 1 milyon dolar için ortaya çıkan kâr 260.900 TL’dir. İşletme hiçbir şey yapmamış, sadece bir nedenle döviz satın almış ve bu dövizin işletme dışı nedenlerle kur değerinin artması nedeniyle işletme gelir tablosuna 260.900 TL kâr artışı olarak yansımıştır. İşletme de bu kâr artışından dolayı da (260.900 x 0,22 = 57.398 TL kurumlar vergisi ödemek durumunda kalmıştır. Hemen belirtelim söz konusu durum tam tersi şekilde de gerçekleşebilirdi ve kurlar düşüp işletme “kambiyo zararı” da kaydetmek durumunda kalabilirdi. Dikkat edilirse burada söz konusu işletmenin satın almış olduğu dolar, henüz satılmamış olup, şirketin banka hesabında beklemektedir.

Bu yazının amacı tüm yönleri ile kur farkları üzerine detaylı bir bilgilendirme değildir. Bu yazıdaki amacımız kur farklarının işletmecilik yaşamını nasıl etkilediği üzerine bir değerlendirme yapmak ve dikkatleri belirli bir noktaya çekmektir.

İşletmelerimiz yukarıdaki olayın benzerini bir hesap dönemi içerisinde defalarca yaşamaktadırlar. Şöyle ki; işletmeler çeşitli sebeplerle (ithalat, borç ödemesi, tasarruf vs.) bankalardan döviz satın almakta, banka hesabında mevduat tutmakta, ihracat bedeli yurda gelmekte, mevcut dövizlerini satmakta, döviz olarak gerek yurt içinden gerekse yurt dışından kredi almakta, başka işletmelere geçici borç vermekte / borç almakta, dövizli olarak yurt dışından ithalat yapmakta veya ihracat yapmaktadır. Bu tür iş ve işlemlerin çeşidini çoğaltabiliriz. Bu tür iş ve işlemlerin tamamı döviz ile ilgili olduğundan dolayı işletmelerimiz (3, 6, 9 ve 12’nci ayın sonlarında değerleme yapmak zorundadır. Bu değerleme işlemi seçimlik bir hak değil, bir zorunluluktur. Diğer bir ifadeyle işletmelerimiz; döviz mevcutlarını, döviz borçlarını ve döviz alacaklarını her geçici vergi dönem sonunda değerlemek zorundadırlar. Bu değerleme sonucunda da bazen “kambiyo kârı”, bazen de “kambiyo zararı” doğmaktadır. Doğan bu kambiyo kârı ve kambiyo zararına göre de İşletme ya geçici (kurumlar) vergisi ödemekte ya da zarar kaydı yapmak durumunda kalmaktadır. Yukarıdaki örnekte söz konusu işletmenin 1 milyon doları 5,2609 kurundan daha yüksekte bir rakamdan (diyelim ki 5,40’dan) satın almış olsaydı, işletmem aynı dönemde 139.100 TL kambiyo zararı kaydetmek durumunda kalacaktı.

Söz konusu kambiyo kâr ve zararlarının bazen çok ciddi rakamlara ulaştığını ve işletmenin mali görünümünü gereksiz bir şekilde iyi ve anlamsız bir şekilde kötü görünmesine yol açtığı tecrübe edilmektedir. İşletmelerimiz henüz banka hesabında duran dolar için ya vergi ödemek durumunda ya da gelir tablosuna “zarar” kaydetmek durumunda kalmaktadırlar.

Bizim şahsi görüşümüze göre; yasalarımız aksini emretse de, henüz fiilen gerçekleşmeyen bu tür işlemler için değerleme yapılıp kur farkı, dolayısıyla da kambiyo kârı ve kambiyo zararı hesaplanmasının doğru olmadığı yönündedir. Şöyle ki; işletmenin henüz tasarrufunda olan (banka mevduat hesabında duran) bir döviz kalemi için kambiyo kârı veya kambiyo zararı kaydı yapmasının bir anlamı bulunmamaktadır. Çünkü bu işletme henüz bankasında bulunan söz konusu dövizi satmamış, kambiyo kârı veya kambiyo zararı fiilen gerçekleşmemiştir. Henüz fiilen gerçekleşmeyen kâr veya zararı esas alarak gelir tablosu oluşturmak, vergi ödemek veya zarar yazmak yaşamın gerçekleri ile bağdaşmamaktadır.

Söz konusu yukarıdaki örneği biraz ekstrem hale getirirsek; işletme banka mevcudunda bulunan 1 milyon USD’ye tam 5 yıl boyunca dokunmamıştır. Sadece mevduat faizi geliri elde etmekle yetinmiştir. Bu işletme 5 yıl boyunca tam 20 defa değerleme yaparak oluşan kambiyo kârlarını ve kambiyo zararlarını dönem geçici vergi beyannamelerine aktarmak durumunda kalmaktadır. Aynı şey; işletmelerin dövizli borç ve alacaklarının değerlemesinde de söz konusudur. Konunun daha net anlaşılması ve basit olması açışından bir örnek vermek gerekirse; işletme diyelim ki; bankadan 1 milyon USD kredi almıştır. Yapılan anlaşmaya göre bu kredi 5 yıl sonra faiziyle birlikte 1,2 milyon USD ödeyecektir. Bu durumda işletme tam 5 yıl boyunca yani 20 defa söz konusu borcunu değerlemek durumundadır. Her değerlemede de, (değişken kur sisteminin özü gereği) kambiyo kârı veya kambiyo zararı ortaya çıkacaktır. Yani 5 yıl sonra kurun ne olacağı belli değilken her üç ayda bir değerleme yapmak ne kadar mantıklıdır, tartışılır. Kurların oynak, volatilenin yüksek olduğu dönemlerde söz konusu kambiyo kâr ve zararlarının ulaşacağı rakamlar tahmin edilebilir. Tecrübeler göstermiştir ki, kurlar bazı durumlarda bir günde yüzde 10 civarında değişebilmekte, daha sonra geri gelerek ilk rakamın da altına inebilmektedir.

İşletmelerin, mali tablolarını bozan ve aslında henüz gerçekleşmeyen değerleme işlemi dolayısı ile ortaya çıkan kur farklarının (kambiyo kârlarının ve kambiyo zararlarının) dönem gelir ve gideri ile ilişkilendirilmesi, yaşadığımız ekonomik ortam için doğru bir yöntem olmadığını düşünmekteyiz.

Söz konusu, kur farklarından fiilen gerçekleşen kısımlara (alınan dövizin satılması ve satılan kısma, alınan dövizli borcun fiilen ödenen kısmına, verilen borcun fiilen tahsil edilen kısmına) isabet eden kur farklarının (kambiyo kâr veya zararı olarak) hesaplanıp ilgili dönem gelir tablolarına intikal ettirilmesinde bir tutarsızlık yoktur. Örneğin biraz önceki durumda satın alınıp banka mevduatında bekletilen 1 milyon USD’nin 100 bin dolarlık kısmı 31 aralık günü satılmış olduğu takdirde bu 100 bin dolara isabet eden 26.090 TL’nin kâmbiyo karı olarak kaydedilmesinde bir sakınca yoktur. Ancak, henüz satılmayıp bankada bekletilen para için de kur farkı hesaplanması bu şartlarda doğru bir uygulama olmayacaktır kanaatindeyiz.

SONUÇ

Değişken kur sisteminin kabul edildiği ekonomilerde, ulusal paranın yabancı paralar karşısında değeri her an değişmektedir. Bu değişiklik, bazen azalma, bazen de artma şeklinde olabilmektedir. İşletmelerin, her an değişen kur değerlerini mevzuat gereği mevcut, borç ve alacak şeklindeki dövizli bilanço kalemlerine uygulayarak, her geçici vergi döneminde “değerleme” yapıp, kambiyo kârı veya kambiyo zararı hesaplamalarının yerinde bir uygulama olmadığını düşünmekteyiz. Fiilen gerçekleşen  kur farkının gelir / gider tablosuna aktarılması doğru bir uygulama olmakla birlikte, henüz fiilen gerçekleşmeyen kısımlar için aynı uygulamanın yapılması, mali tabloları bozmaktadır.

Söz konusu “değerleme” uygulamasının özellikle kriz dönemlerinde işletmelerin mali tablolarının gerçek durumunu yansıtmadığını, işletmenin “anlık” fotoğrafını gösterdiğini, fotoğrafın, bir saat sonra tam tersi yönde değişebileceğini, fiktif kâr ve zararların bilançolara yansıyabileceğini vurgulamak isteriz.

Mevzuat ve uygulamanın, işbu Yazımız’da açıklamaya çalıştığımız sakıncalar dikkate alınarak, gerekli düzenlemenin yapılmasının yerinde olacağı kanaatindeyiz.

KAYNAKÇA

T.C. Yasalar (10.01.1961). 213 sayılı Vergi Usul Kanunu. Ankara: Resmi Gazete (10705 sayılı).

02.11.2019

Kaynak: www.MuhasebeTR.com

Hâsılat Esaslı Vergilendirme Usulünü Seçen Toplu Taşıma Otobüs İşletmeleri İçin KDV Oranı %1,5 Olarak Belirlenmiştir

Hâsılat Esaslı Vergilendirme Usulünü Seçen Toplu Taşıma Otobüs İşletmeleri İçin KDV Oranı %1,5 Olarak Belirlenmiştir .

Değerli Üyemiz, 

06 Nisan 2018 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 7104 Sayılı Kanun’un 12’nci maddesiyle, KDV Kanunu’nun 38 inci maddesi ile “Hâsılat esaslı vergilendirme” başlığıyla birlikte yeniden düzenlenmiş ve hâsılat esaslı vergilendirme sistemine; Bakanlar Kurulu (Cumhurbaşkanlığı Kararı) tarafından belirlenen sektörler ve meslek grupları kapsamında yer almak kaydıyla mesleki kazancı serbest meslek kazanç defterine, ticari kazancı işletme hesabı esasına göre tespit edilen mükelleflerden TERCİH EDENLERİN GEÇEBİLECEĞİ, sisteme kendi istem ile geçenlerin en az iki yıl sistemde kalmasının zorunlu olduğuna belirtilmiştir.

718 SAYILI CUMHURBAŞKANLIĞI KARARI:

07 Şubat 2019 tarihli ve 30679 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 718 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Karar ile “Hâsılat esaslı vergilendirme” yöntemini seçebilecek mükellefler ve uygulayacakları vergi oranı belirlenmiştir.

Karar göre, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ile 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında belediyeler tarafından ruhsat verilen, toplu taşıma hatlarını kiralayan, toplu taşıma hizmetinin hizmet satın alma yollarıyla yerine getirilmesi halinde bu hizmeti sunan ve gelirlerinin tamamını elektronik ücret toplama sistemleri aracılığıyla tahsil eden otobüs işletmeleri (belediyelerin otobüs işletmeleri ile doğrudan veya dolaylı olarak sermayesinin %51 veya daha fazlası belediyelere ait şirketler hariç), münhasıran il sınırları içinde, otobüsle (sürücü dahil en az 18 oturma yeri olan) yapmış oldukları toplu taşıma faaliyetlerinde hâsılat esaslı vergilendirme usulünü seçebileceklerdir. 

Söz konusu mükelleflerin hâsılatlarına uygulayacakları vergi oranı ise %1,5 olarak belirlenmiştir.

Mükelleflerin bu kapsamda vergilendirilebilmeleri için münhasıran (Sadece) yukarıda tanımlanan faaliyetle iştigal etmeleri gerekmektedir. Bu faaliyetlerin yanında, kapsama girmeyen başka faaliyetleri de bulunan mükellefler bu uygulamadan faydalanamayacaklardır.

HÂSILAT ESASLI VERGİLENDİRME:

KDVK Madde 38

“Ticari kazancı işletme hesabı esasına göre tespit edilenler ile mesleki kazancı serbest meslek kazanç defterine göre tespit edilenlerden Cumhurbaşkanı tarafından belirlenen sektör ve meslek grupları kapsamında yer alanlar, talep etmeleri halinde vergiye tabi işlemlerin karşılığını teşkil eden (katma değer vergisi dâhil) bedel üzerinden, bu Kanunun 28’inci maddesi uyarınca belirlenen en yüksek oranı geçmemek üzere, Cumhurbaşkanınca ilgili sektör veya meslek grubu için belirlenen oran uygulanmak suretiyle hesapladıkları katma değer vergisini, indirilecek katma değer vergisi ile ilişkilendirmeksizin beyan ederek öderler.

Birinci fıkra kapsamında hâsılat esaslı vergilendirme usulüne göre vergilendirilen mükellefler, kazançlarının tespitinde kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla alış vesikalarında gösterilen katma değer vergisi ile hâsılat esaslı vergilendirme usulüne göre beyan ederek ödedikleri katma değer vergisini işlemin mahiyetine göre gider veya maliyet, yaptıkları teslim ve hizmetler dolayısıyla hesapladıkları katma değer vergisini gelir olarak dikkate alırlar.

Hâsılat esaslı vergilendirme usulüne geçen mükellefler, iki yıl geçmedikçe bu usulden çıkamazlar.

Cumhurbaşkanı Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca bilanço esasına göre defter tutan gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerini, sektörler ve meslek grupları itibarıyla belirleyeceği yıllık iş hacimlerine göre hâsılat esaslı vergilendirme usulü kapsamına almaya, Maliye Bakanlığı bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir .”

AÇIKLAMA:

Mükellefler; kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla alış vesikalarında gösterilen KDV’yi ve hâsılat esaslı vergilendirme usulüne göre beyan ederek ödedikleri KDV’yi kazancın tespitinde işlemin mahiyetine göre gider veya maliyet, yaptıkları teslim ve hizmetler dolayısıyla hesapladıkları KDV’yi kazancın tespitinde gelir olarak dikkate alacaklardır.

Başka bir anlatımla; KDVK göre Hâsılat esaslı vergileme sistemini seçen mükellefler  (01.03.2019’dan itibaren sadece ve bu sistemi seçen işletme esasına göre defter tutan şehir içi otobüs işletmecileri)satın aldıkları mal ve hizmetler için ödedikleri KDV’ni indirim konusu yapmayacak, maliyet veya gidereyazacaklar. Elde ettikleri hâsılat için düzenledikleri belgelerde KDV hesaplayacaklar. Ancak tahsil ettikleri bu KDV’ni beyan etmeyip gelir yazacaklardır. Hâsılat esaslı mükelleflerden fatura alan mükellefler ise belge üzerinde yazan KDV’ni indireceklerdir.

Mart Ayı KDV beyannamesi formatının yukarıda belirtilen bilgilere göre değişeceğini kanısındayız.

Çalışmalarınızda başarılar ve kolaylıklar dilerim.

Saygılarımla,

ISMMMO

(11.02.2019)

YAYINLANAN SON MEVZUATLAR:

  1. Hâsılat Esaslı Vergilendirme Usulünü Seçen Toplu Taşıma Otobüs İşletmeleri İçin KDV Oranı %1,5 Olarak Belirlenmiştir (11.02.2019)
  2. Sözleşme Dönemine İsabet Eden Beyannamelere Yönelik Geliştirme Kullanıma Açıldı (09.02.2019)
  3. Eski ve Yeni Nesil ÖKC Aylık Satış Rapor Bildirimlerine İlişkin Hazırlanan Ekranlar “İnternet Vergi Dairesi Portalı” Üzerinde Mükelleflerin Hizmetine Açılmıştır (09.02.2019)
  4. Poşet Beyan Uygulaması ile İlgili Meslek Kamuoyuna Duyuru (08.02.2019)
  5. ÖTV-1, ÖTV-2A, ÖTV-2B Ve ÖTV-3 Beyannamelerinin,Bilgilendirmeye Kadar E-Beyanname Uygulaması Üzerinden Verilmesi (07.02.2019)
  6. Tam Tevkifat Kapsamındaki İşlemlere İlişkin İndirilecek KDV’nin de 109 No.lu Satıra Kaydedilmek Suretiyle İndirim Konusu Yapılması (07.02.2019)
  7. 1 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair 17 Seri No.lu Tebliğ Resmi Gazete’de Yayımlanmak Üzere Cumhurbaşkanlığına Gönderildi. (06.02.2019)
  8. Ocak 2019 Ayı KDV Beyannamesi Değişikliği Hakkında Açıklama (06.02.2019)
  9. E-Fatura Uygulamasına Kayıtlı Kullanıcıların Kamu Harcama Birimlerine Düzenleyecekleri Faturaların e-Fatura Olarak Düzenlenebilmesi (06.02.2019)
  10. Defter Beyan: Envanter Takip Listesi Sistem Üzerinden Kullanıma Açıldı (06.02.2019)

 

Yeni Konkordato Ölü mü Doğdu?

Uzun yıllardır kullanılmayan bir uygulama olan Konkordato bilindiği üzere 28.02.2018 tarihinde 7101 sayılı kanun ile yeniden şirketlerin, avukatların, bağımsız denetçilerin ve dolayısıyla mahkemelerin gündemine geldi. Ancak şu anda detayına girmemizin önemli olmadığı bir çok eleştiriyi beraberinde getirdi. Eleştirilerin haklılık yanı az değildi.

Bunun üzerine öncelikle 6.12.2018 tarih 7155 sayılı kanun ile kanun değişikliği yapıldı ve bu değişikliğin verdiği yetki ile Adalet Bakanlığı 30 Ocak 2019 tarihinde KONKORDATO TALEBİNE EKLENECEK BELGELER HAKKINDA YÖNETMELİK’ i yayınladı. İşte bu sürecin sonucunda da başlıkta bahsini geçirdiğimiz “Yeni Konkordato” dönemine başladık.

Yeni Konkordato dönemine ilişkin değerlendirme yapabilmemiz için bir nevi başucu kılavuzu olan Yönetmeliği incelediğimizde en öne çıkan işin bağımsız denetçiler tarafından yapılan denetim işleminin olduğunu tespit ediyoruz. Eğer yönetmelikte yer alan denetim veya denetim sonucunda olumlu rapor yoksa Konkordato sürecinden bahsetmek bile mümkün olmuyor.

Nedir bu denetim raporu, içeriği nedir Yönetmeliğin 13.Maddesi açıklıyor. Madde aynen şu şekilde;

“MADDE 13 – (1) Borçlunun malvarlığının durumunu gösteren belgeler ile alacaklı ve alacak listesi, Bağımsız Denetim Standardı 805’e; konkordato ön projesi ile karşılaştırma tablosu, Güvence Denetimi Standardı 3000 ve Güvence Denetimi Standardı 3400’e uygun olarak denetlenir.”

Görüldüğü üzere madde istenilen işlemleri ikiye ayırıyor.

Malvarlığını Gösteren Belgeler ile alacaklı ve alacak listesi BDS 805’e göre;
Ön proje ve karşılaştırma tabloları GDS 3000 ve GDS 3400’e göre
denetlenecektir.

İlk önce BDS 805 işlemlerine bakar isek;

“BDS 805 – ÖZEL HUSUSLAR – TEK BİR FİNANSAL TABLONUN BAĞIMSIZ DENETİMİ İLE FİNANSAL TABLOLARDAKİ BELİRLİ UNSURLARIN, HESAPLARIN VEYA KALEMLERİN BAĞIMSIZ DENETİMİ”

Başlığında da anlaşıldığı üzere BDS 805 özel bir standart tek bir finansal tablonun bağımsız denetimini düzenliyor. Bu standardı okumaya başladığımızda dikkatimizi çeken ilk konu aşağıda yer alan düzenlemedir.

“Bağımsız Denetim Standardı (BDS) 805 “Özel Hususlar-Tek Bir Finansal Tablonun Bağımsız Denetimi ile Finansal Tablolardaki Belirli Unsurların, Hesapların veya Kalemlerin Bağımsız Denetimi”, BDS 200 “Bağımsız Denetçinin Genel Amaçları ve Bağımsız Denetimin Bağımsız Denetim Standartlarına Uygun Olarak Yürütülmesi” ile birlikte dikkate alınır.”

Bu birkaç satırdan oluşan standart hükmü, bağımsız denetim standartlarına hakim denetçiler için çok fazla anlam içeriyor. Çünkü özel bir standardın BDS 200’e atıfta bulunması ile artık yapılacak işlem için tüm Bağımsız Denetim Standartlarının uygulanacak olduğu kesinleşiyor.

Yani artık yönetmeliğe göre Malvarlığını Gösteren Belgeler ile alacaklı ve alacak listesi için tüm bağımsız denetim standartlarının uygulanacağı bir sürece girmiş oluyoruz. Peki malvarlığını gösteren belgeler nedir diye baktığımızda Madde 7 karşımıza geliyor.

“Borçlunun malvarlığının durumunu gösterir belgeler

MADDE 7 – (1) Borçlu, malvarlığının durumunu gösterir belgeleri konkordato talebine ekler. Şayet borçlu, defter tutmaya mecbur kişilerden ise ayrıca aşağıdaki belgeleri de ekler:

a) 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa göre hazırlanan son bilanço.

b) Gelir tablosu.

c) Nakit akım tablosu.

ç) İşletmenin devamlılığı esasına göre hazırlanan ara bilanço.

d) Aktiflerin muhtemel satış fiyatları üzerinden hazırlanan ara bilanço.

e) Ticari defterlerin açılış ve kapanış tasdikleri ile elektronik ortamda oluşturulan defterlere ilişkin e-defter berat bilgileri.

f) Maddi ve maddi olmayan duran varlıklara ait olup defter değerlerini içeren listeler.

g) Tüm alacak ve borçları, vadeleri ile birlikte gösteren liste ve belgeler.

ğ) Borçlunun malî durumunu açıklayıcı diğer bilgi ve belgeler.

(2) 2018/11597 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca bağımsız denetime tabi olan borçlular için, birinci fıkranın (a), (b) ve (c) bentlerinde sayılanların bağımsız denetimden geçmiş olması gerekir.

(3) Birinci fıkranın (a), (b) ve (c) bentlerinde sayılan finansal tabloların tarihi bakımından, bunlara ilişkin hesap dönemi kapanışı üzerinden bir takvim yılı geçmemiş olmalıdır. Diğer bentlerde sayılan tablo, bilgi ve belgelerin tarihi ise mahkemeye başvuru tarihinden en fazla doksan gün öncesine ait olabilir.

(4) Birinci fıkranın (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde sayılan tablolar finansal raporlama çerçevesine uygun olarak hazırlanır.”

Tüm maddeleri özetlediğimizde karşımıza tüm bağımsız denetim standartlarına tabi olarak denetleyeceğimiz 3 adet finansal tablo çıkıyor.

TTK hükümlerine göre hazırlanmış Bilanço Gelir Tablosu ve Nakit Akış Tablosu
İşletme devamlılığı esasına göre hazırlanmış ara bilanço
Aktiflerin muhtemel satış fiyatlarına göre hazırlanmış ara bilanço
İlk Maddedeki TTK hükümlerine hazırlanan bilanço, gelir tablosu ve nakit akış tablosu eğer şirket bağımsız denetime tabi bir şirket ise hali hazırda denetlenmiş olarak hazır olacaktır. Ancak şirket denetime tabi değilse en baştan finansal raporlar denetime tabi tutulacaktır.

2 ve 3. Maddede yer alan iki adet bilanço ise, BDS 805’e göre ve oradaki atıfla BDS 200’e göre ve BDS 200 deki hükümlere göre bu finansal tablolarda yer alan kalemlerin ilgili olduğu tüm Bağımsız Denetim Standartlarına göre denetlenecektir.

Çok küçük bir kısmı örnekleyerek sürecin altını çizer isek bağımsız denetime tabi olan şirket için 2 ve 3 teki bilançolar, tabi olmayan şirketler için ise 1, 2 ve 3 teki tüm mali tablolar İlgili BDS’lere göre satış fiyatlarına göre hazırlanmış bilançodaki aktiflerin değerleme raporları için uzman görüşü alınacak, alacak ve borçları için mutabakat çalışmaları yapılacak, banka mevduat ve kredi hesapları için banka yazışmaları gerçekleştirilecek, stok ve sabit kıymetlerin fiili sayımları yapılacaktır. Fiili sayımların geride kaldığı dönemler için ise alternatif denetim setleri uygulanacaktır.

Denetçiler 2 farklı dönem (TTK dönemi ve ara dönem) için 3 farklı finansal raporlar için denetim çalışmalarını gerçekleştirecektir. Ve bu çalışmaların hepsini ara dönem bilançoların tarihi ile başvuru tarihindeki azami süre olan 90 günden finansal tabloların tabi olduğu finansal raporlama çerçevesine göre hazırlanma sürecinden sonra kendine kalan denetim çalışmaları gününde yani en iyi şartlarda bile 45-50 günlük bir süre içerisinde gerçekleştirecektir.

Yazımızı; alacaklılara ortada hiçbir şey yokken ara dönem mutabakat mektubu gönderildiğinde alacaklıların konkordato sürecinin farkına varıp kredileri kat etmeleri, alacaklarını takibe geçmeleri vb riskleri değerlendirip, Konkordato durumunda kalan şirketlerin böylesine ağır bir denetim bütçesini karşılayıp karşılamayacağını değerlendirip, denetim şirketlerinin kendilerine kalan 45-50 gün süreçte bütün bu denetimleri yapıp yapamama gibi bir kaotik sürece girmemeyi çoğunlukla tercih edeceklerini değerlendirip uzatabilirim.

Ama şu ana kadar anlattıklarımız bile soruyu sormaya yeteceğinden daha fazla uzatmadan başlıktaki soruyu soruyorum. Yeni Konkordato Ölü mü Doğdu?

Cevap evet fazlasıyla ölü doğmuştur.

Kanun koyucunun yaptığı düzenleme, Adalet Bakanlığının çıkardığı yönetmelik ve ilgili denetim ve güvence standartlarına yapmış olduğu atıflar, Kamu Gözetim ve Muhasebe Standartları Kurumu’nun 08 Şubat 2019 da denetim şirketlerine özel yaptığı bilgilendirme toplantısında ortaya koyduğu irade, son dönemde yapılan konkordato başvurularının hakimler tarafından iflas ile sonuçlandırılması verilerini üst üste koyduğumuzda İcra ve iflas kanunumuzda yer alan Konkordato uygulaması 28.02.2018 den önce uzun yıllar kıpırdamadan durduğu tozlu raflara geri gönderilmiştir.

Bu şart ve düzenlemelerle herhangi bir konkordato sürecinin sağlıklı bir şekilde sonuçlanması bir yana başlaması bile mümkün değildir.

Not: Bu yazı yönetmelik çıktıktan hemen sonra yazılmış, ancak KGK’nın 08 Şubat 2019’da yapılacağı duyurulan bilgilendirme toplantısı nedeniyle yayınlanmamıştır. KGK’nun toplantıdaki açıklamaları ve iradesi ile yazının içeriği teyit edildiğinden yazı yayınlanmıştır.

11.02.2019

Kaynak: www.MuhasebeTR.com