/ Yazar: admin / Genel/ • / 0 Yorum

Özel Hastaneler, Başka Bir Özel Hastane İle Nasıl Birleşebilir?

Özel Hastaneler Yönetmeliğinde 31.05.2019 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere aşağıdaki değişiklikler yapılmıştır:

A-1-Kadro talep tarihi itibarıyla aktif olarak faaliyet gösteren özel hastaneler, ruhsatlarında yazılı uzman hekim kadrolarını aynı il sınırları içerisindeki özel bir hastaneye ve tıp merkezine devredebilir veya karşılıklı olarak uzmanlık dalını değiştirebilirler.

2-Bu şekilde kadro devri veya değiştirilmesinde hastanenin toplam uzman hekim kadrosunun en fazla % 10’una kadar il içerisinde izin verilir.

3-Toplam uzman hekim kadrosunun %10’unun üzerindeki devir ve becayiş işlemleri Bakanlığın iznine tabidir.

4-Hastanenin ve tıp merkezinin faaliyete devam etmesi için zorunlu asgari uzman hekim kadroları ile özellikli ünite ve birimlerin asgari uzman hekim sayılarının devrine izin verilmez.

5-Kadro devri iş ve işlemleri Müdürlükçe Sağlık Kuruluşları Yönetim Sistemi (SKYS) üzerinden sonuçlandırılır ve Genel Müdürlüğe bildirilir.

6-Özel hastanelerin ve tıp merkezlerinin ruhsatlarına işlenen kadrolar tekrar bu işleme alınamaz. Kadro devri veya becayiş yapan özel hastane ve tıp merkezi kadro devri veya becayiş yaptığı uzmanlık dalında kurumsal sözleşme ile hekim çalıştıramaz.

B-1-Yaş haddinden emekli olan hekimler ile bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarihten önce emekli olanlardan yan dal uzmanlığı bulunan uzman hekimlerin çalışmak istedikleri özel hastanenin yan dal kadrosu bulunmaması veya mevcut yan dal kadrolarının dolu olması halinde ana dalda çalışmalarına izin verilir.

2-Tabibin/uzmanın çalışma belgesinin Müdürlük onaylı örneğinin poliklinik odasında hastaların rahatlıkla görebileceği bir yere asılması gerekir.

C-Uyandırma bölümü tam steril veya yarı steril alanda bulunabilir.

D-1-Özel hastaneler tarafından kayıt altına alınan kişisel sağlık verileri, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ve ikincil düzenlemelere uygun bir şekilde Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde merkezi sağlık veri sistemine aktarılır ve işlenir.

2-Bakanlık tarafından kurulan kayıt ve bildirim sistemine ve Bakanlıkça yapılacak diğer iş ve işlemlere esas olmak üzere, istenilen bilgi ve belgelerin Bakanlığa gönderilmesi zorunludur.

E-Sağlık hizmetlerinin etkin ve kaliteli sunulması, mevcut kaynakların daha verimli kullanılması amacıyla ruhsatlı hastanelere aşağıdaki hususlarda izin verilebilir:

1-Özel hastaneler aynı il içerisinde veya başka bir ildeki 15/2/2008 tarihli ve 26788 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelikte yer alan planlama kapsamındaki özel sağlık kuruluşları ile birleşebilir. Ancak, başka bir ildeki özel sağlık kuruluşuyla birleşme işlemleri Bakanlıkça yapılan planlamalara uygun olması halinde yapılabilir.

2-Özel hastaneler aynı il içerisinde veya başka bir ildeki özel hastane ile birleşebilir. Ancak, başka bir ildeki özel hastaneyle birleşme işlemleri Bakanlıkça yapılan planlamalara uygun olması halinde yapılabilir. Özel hastanelerin kendi aralarında birleşmeleri halinde ruhsatlarında kayıtlı yatak sayıları ve kadro sayıları toplanarak birleştirilir. Birleşen hastanelerden kapasitesi daha küçük olan hastanenin yatak sayısının 75 ve altı olması halinde yatak sayısının %15’i; 75 yatak üzerinde olması halinde ise yatak sayısının %5’i oranında yatak ilave edilir. Birleşen hastanelerden kapasitesi daha küçük olan hastanenin yatak sayısının %5’i oranında uzman hekim kadrosu ilave edilir.

3- Özel hastaneler bulunduğu il içerisinde veya bulunduğu ilden başka bir ile taşınabilir.  Taşınmak isteyen özel hastaneler Bakanlığa başvurur.

4-Bakanlık taşınma ve birleşme taleplerini, planlama ilkeleri çerçevesinde sağlık hizmeti sunulması için öngörülen asgari nüfus ve/veya ilde verilmesi hedeflenen sağlık hizmetleri ile uzman tabip dağılımı yönünden daha az yoğunluklu bölgeleri öncelikle dikkate alarak değerlendirir. Bakanlıkça başvuru uygun görülür ise birleşme veya taşınma işlemine izin verilir.

5-Birleşme ve/veya taşınma amacıyla başvuran özel hastaneler, taleplerinin uygun bulunduğu tarihten itibaren en geç iki yıl içerisinde ön izin belgesi ve ön izin belgesinin alındığı tarihten itibaren ise beş yıl içerisinde ruhsat belgesi alarak birleşme veya taşınma işlemlerini sonuçlandırmak zorundadır.

6-Özel hastane ile birleşme işlemi tamamlanan özel sağlık kuruluşlarının yeniden ayrılmasına izin verilmez.

7-Birleşme veya taşınma talebinde bulunan özel sağlık kuruluşları bu işlemler tamamlanmadan yeni bir birleşme veya taşınma talebinde bulunamazlar.

8-Bu madde kapsamında alınan ön izin belgesinin alındığı tarihten itibaren iki yıl içerisinde ön izne esas adreste değişiklik yapılmak istenmesi halinde ek süre verilmeksizin ön izin adres değişikliğine Bakanlıkça izin verilebilir.”

F-Ruhsatı askıda olan özel hastanelerin ruhsatları askı süresince sadece bir kez devredilebilir.

G-1-Özel hastanelerin hasta yatağı ve yoğun bakım yatak sayılarının artırılmasına, planlama ilkeleri çerçevesinde sağlık hizmeti sunulması için öngörülen asgari nüfus ve/veya ilde verilmesi hedeflenen sağlık hizmetleri, uzman tabip dağılımı ile özel hastane ve ildeki toplam yatakların kullanım oranları dikkate alınarak Bakanlıkça uygun bulunması halinde izin verilebilir. Ancak yoğun bakım (erişkin, çocuk ve yenidoğan) yatak sayılarının toplamı toplam hasta yatak sayısının %30’unu geçemez. Bu bendin yürürlüğe girdiği tarihten önce ruhsat almış olan veya ön izin ve ruhsatlandırma işlemleri devam eden özel hastanelerin yatak sayıları da en geç iki yıl içerisinde bu maddeye uygun hale getirilir. Yoğun bakım yataklarının tescil işlemlerinde yoğun bakımlarla ilgili Tebliğ hükümleri uygulanır.”

2- Özel hastaneler Bakanlığın izni ile planlama kapsamındaki ünite ve merkezleri ilgili mevzuatına uygun olmak kaydıyla başka özel hastaneye devredebilir. Ancak, il dışına ve birden fazla sağlık hizmet bölgesi olan illerde bölge dışına ünite ve merkez devri, Bakanlık planlamalarına uygun bulunması halinde yapılabilir. Planlama kapsamındaki ünite ve merkezlerin devrinde, devre konu edilen ünite ve merkezlerin Bakanlıkça belirlenen asgari tıbbi cihazları ve asgari uzman hekim kadroları birlikte devredilir. Devreden özel hastane bünyesinde kalan tıbbi cihaz ve uzman hekim kadroları bu hastaneye ünite ve merkez kurma hakkı vermez. Devir işlemi gerçekleştikten sonra devreden hastanenin faaliyet izin belgesinden özellikli ünite ve merkezler çıkarılır. Bu fıkra kapsamında özel hastaneye devredilen ünite ve merkezler başka bir özel hastaneye devredilemez. Devir alınan planlama kapsamındaki ünite ve merkezler en geç 2 yıl içerisinde faaliyete başlamak zorundadır.”

3- Vakıf üniversitesi kadrosunda bulunan tıp ve diş hekimliği fakülteleri öğretim üyelerinin üniversite hastanesi ve işbirliği yapılan özel hastane dışında görev alması, 1219 sayılı Kanunun 12 nci maddesi ve 2547 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi hükümlerine tabidir. Ancak kurumsal sözleşme ve bu maddede düzenlenen istisnai çalışma halleri hariç hangi usulle olursa olsun özel hastaneler ruhsatlarında belirtilen uzman hekim kadrosu dışında uzman hekim çalıştıramaz.”

4-Vakıf üniversitelerine ait hastaneler ilgili mevzuattan kaynaklanan muafiyetleri saklı kalmak kaydıyla bu Yönetmelikte öngörülen planlama, ön izin ve ruhsatlandırma şartları ile sağlık insan gücü kriterlerine, bina, fizik yapı, tesis, tıbbi donanım ve hizmet standartlarına uyar.

5-Vakıf üniversitelerine ait hastanelerin ruhsatları üniversitenin adıyla düzenlenir ve hastane yalnızca üniversite tarafından işletilir. Hastane ruhsatında yazılı isim dışında isim kullanılamaz. Laboratuvar ve görüntüleme hizmetleri dışında tüm tıbbi hizmet birimlerinin ruhsat sahibi üniversite tarafından işletilmesi zorunludur. İşletme hakkının kısmen veya tamamen gerçek veya tüzel kişilere hiçbir şekilde devri mümkün değildir. Bu maddenin yürürlüğü girdiği tarihten önce Bakanlıkça vakıf üniversitelerine verilmiş hastane ön izinleri bir kereye mahsus olmak üzere ön izne esas projelerindeki kapasiteleriyle sınırlı olmak ve 68 inci maddede öngörülen sürelerde ruhsatname alınmak kaydıyla devredilebilir.

6-Tıp ve diş hekimliğinde lisans eğitimi, tıp, diş hekimliği ve eczacılıkta uzmanlık eğitimi ile araştırma faaliyetleri için yeterli kapasite ve eğitim altyapısı bulunan özel hastaneler; tıp ve/veya diş hekimliği fakültesi bulunan ancak hastanesi bulunmayan veya hastanesinde yeterli kapasite ve eğitim altyapısı bulunmayan vakıf üniversiteleri ile bütçeleri ayrı olmak şartıyla işbirliği yapabilir.

7-Vakıf üniversiteleri ile işbirliği yapan özel hastanelere üniversiteden görevlendirilecek doçent ve profesör unvanlı öğretim üyeleri için hastanenin ruhsatında kayıtlı mevcut uzman hekim kadroları kullanılmak zorundadır.  Hastane uzman hekim kadrosunun YÖK tarafından belirlenen asgari eğitim standardı için yetersiz olması halinde hastane, kendi kadrosunda bulunan başka bir uzmanlık dalı kadrosunu Bakanlık ile becayiş yoluyla değiştirerek asgari eğitim standardını sağlayabilir. İşbirliği protokolü kapsamında hastaneye planlamadan istisna uzman hekim kadrosu, tıbbi hizmet birimi ile teknoloji yoğunluklu tıbbi cihaz verilmez. Bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarihten önce vakıf üniversitesi ile işbirliği protokolü bulunan hastanelere Bakanlıkça planlamadan istisna olarak verilmiş bulunan uzman hekim kadroları ve uzmanlık dallarının gerektirdiği tıbbi hizmet birimleri ile teknoloji yoğunluklu tıbbi cihazlar protokol süresinin bitiş tarihinde herhangi bir işleme gerek kalmaksızın iptal edilmiş sayılır. Ancak,  protokolün bitmesine iki yıldan az süre kalmış hastanelerin iptal işlemleri bu Yönetmeliğin yayımlandığı tarihten itibaren ikinci yılın sonunda uygulanır.

8-Vakıf üniversiteleri kadrolarında bulunan öğretim üyesi tabip, diş tabibi ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanlar tıp fakültesi/diş hekimliği fakültesinin bulunduğu il dışındaki özel hastanelerde çalışamaz. Bu fıkranın hükümlerine aykırı olarak çalışan öğretim üyelerinin görevlendirmeleri 31/12/2019 tarihinde sonlandırılır.”

H-Bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarihten önce bu madde kapsamında Bakanlıktan ön izin almış özel hastanelerden beş yıllık ruhsatlandırma süresi sonunda ruhsat işlemlerini tamamlayamayanlara, bir kereye mahsus olmak üzere 11/07/2024 tarihine kadar ruhsatlandırma işlemlerini tamamlamak amacıyla ek süre verilebilir.”

Kaynakça:

07.06.2019

Kaynak: www.MuhasebeTR.com

/ Yazar: admin / Genel/ • / 0 Yorum

Kısmi Bölünme ve Sağladığı Vergisel Avantaj

5520 sayılı Kurumlar vergisi Kanunu iki türlü bölünmeye yer vermiştir. Tam Bölünme ve Kısmi Bölünme. Ancak biz firmanızın bulunduğu duruma daha uygun olduğu düşüncesi ile kısmi bölünmenin üzerinde duracağız. Kısaca bir tanım yapmak gerekirse; kısmi bölünme mevcut şirket infisah etmeden bazı varlıklarını mevcut ya da yeni kurulacak bir ya da birden fazla şirkete devretmesidir. Konuyu detaylı bir şekilde ortaya koymanın gerekliliğini düşünüyoruz.

KISMİ BÖLÜNME VE SAĞLADIĞI VERGİSEL AVANTAJ

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 19. maddesinin 3. fıkrasının (b) bendinde “tam mükellef bir sermaye şirketinin veya sermaye şirketi niteliğindeki yabancı bir kurumun Türkiye’deki işyeri ya da daimi temsilcisinin bilançosunda yer alan taşınmazlar ile bilançoda yer alan ve en az iki tam yıl süreyle elde tutulan iştirak hisselerinin ya da sahip olunan üretim veya hizmet işletmelerinin bir veya birkaçının mevcut veya yeni kurulacak tam mükellef bir sermaye şirketine kayıtlı değerleri üzerinden ayni sermaye olarak konulması” kısmi bölünme olarak kabul edilmiştir.

Kısmi bölünmenin getirdiği vergisel avantaj ise 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 20. maddesinin 3. fıkrasında düzenlenmiştir. Buna göre kısmi bölünme işlemlerinden doğan kârlar hesaplanmayacak   ve    vergilendirilmeyecektir.   19    ve    20.    Madde      hükümleri        birlikte değerlendirildiğinde kısmi bölünme kapsamında devredilen iktisadi kıymetlerin rayiç yani cari/gerçek değerleri üzerinden değil de kayıtlı değerleri üzerinden işletmeden çıkışı yapılacağı anlaşılmaktadır bu şekildeki hareket tarzı ise kısmi bölünme kapsamında teslim edilen iktisadi kıymetler nedeniyle bir kar oluşmasını engellemektedir.

Örneğin kayıtlı değeri 1.000.000 TL ve gerçek değeri 2.000.000 TL olan bir taşınmazın kısmi bölünme kapsamında tam mükellef bir sermaye şirketine ayni sermaye olarak konulması durumunda kayıtlı değer üzerinden işletmeden çıkış yapılacağından bir kar hesaplanmayacaktır.

Ayrıca Kanunun ön gördüğü şekilde yapılan Kısmi Bölünme;

 ·    Katma değer vergisi kanunun 17/4-c bendi uyarınca Katma Değer Vergisinden,

 ·    Damga  Vergisi  Kanununun  istisna  edilen  kağıtları  düzenleyen  (2)  sayılı tablosunun “Ticari ve Medeni işlerle ilgili kağıtlar” başlığını taşıyan IV-17’inci maddesine göre Damga Vergisinden,

 ·    Harçlar   Kanunu’nun   123’üncü    maddesi   gereğince harçlardan istisna edilmiştir.

KISMİ BÖLÜNMEDEN YARARLANABİLECEK OLAN MÜKELLEFLER

Sadece tam mükellef sermaye şirketleri veya sermaye şirketi niteliğindeki yabancı kurumların Türkiye’deki işyerleri ya da daimi temsilcileri kısmi bölünme yoluna başvurabilecektir. Şahıs şirketi olan kollektif ve adi komandit şirketler kısmi olarak bölünemeyeceklerdir. Yine sermaye şirketi niteliği bulunmayan kooperatiflerin kısmi bölünme hükümlerine tabi tutulması söz konusu değildir Nitekim Bursa Vergi Dairesi Başkanlığı (24.01.2011) B.07.1. GİB.4.16.16.02- 300-10-41-9 sayılı özelgesi’de bu yöndedir.

Kısmi bölünme kapsamında ayni sermaye olarak varlıkları devralacak olan şirketin de tam mükellef sermaye şirketi olması şarttır. Varlıkları devralacak olan tam mükellef sermaye şirketinin mevcut veya yeni kurulmuş olması önem arz etmemektedir. Sermaye şirketi  dışındaki  şirketlere  ya  da  ortaklıklara  ayni  sermaye  konulması  kısmi  bölünme kapsamına girmediğinden bu tür devirler vergiye tabi olacaktır.

Bir tam mükellef sermaye şirketi kısmi bölünme kapsamında mevcut veya yeni kurulacak birden fazla tam mükellef sermaye şirketine ayni sermaye koyabilecektir. Bu konuda verilmiş olan Ankara Vergi Dairesi Başkanlığı (03.04.2014) 38418978-125[19-13/216]-324 sayılı özelgesinde “şirketinizin aktifinde kayıtlı olan 6 adet taşınmazın şirketinizin faaliyetlerini sona erdirmeyecek şekilde her biri tam hisseli olarak mevcut veya yeni kurulacak tam mükellef birden fazla sermaye şirketine kayıtlı değeri üzerinden ayni sermaye olarak konulması suretiyle devredilmesi durumunda söz konusu taşınmazların Kurumlar Vergisi Kanununun 19/3-b maddesi hükmü gereğince kısmi bölünmeye konu edilmesi mümkündür” izahatlarına yer verilmiştir.

KISMİ BÖLÜNMEYE KONU OLABİLEN İKTİSADİ KIYMETLER

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun da kısmi bölünmeye tabi varlıklar “taşınmazlar, en az 2 tam yıl süreyle elde tutulan iştirak hisseleri, üretim işletmeleri ve hizmet işletmeleri” olarak  tek  tek  sayıldığı  için  bunların  dışında  kalan  kıymetler  kısmi  bölünmeye  konu edilemeyecektir.

Şirketin aktifine kayıtlı olan taşınmazlar, iştirak hisseleri, üretim ve hizmet işletmelerinin kurumun faaliyetlerini sona erdirmeyecek şekilde devredilmesi gerekmektedir.

İzmir Vergi Dairesi Başkanlığı (20.07.2012) B.07.1.GİB.4.35.16.01-125-697 sayılı özelgesinde “şirketinizin mukavva ambalaj üretim tesisi ile tutkal üretim tesislerinden başka   bir üretim tesisi de bulunması durumunda söz konusu tesislerin her ikisinin kısmi bölünme kapsamında devredilmesi mümkündür” şeklinde izahatta bulunulmuştur.

Erdirmeyecek şekilde.

Büyük Mükellefler Vergi Dairesi Başkanlığı (30.05.2012) B.07.1.GİB.4.99.16.02- KVK/19-3-123 sayılı özelgesinde ise “taşımacılık ve lojistik hizmetleri alanında faaliyet gösteren şirketinizin aktifinde kayıtlı bulunan ve esas faaliyetinizde depolama ve terminal alanı olarak kullanılan taşınmazların,  şirketinizin taşımacılık ve lojistik faaliyetlerini  sona, kısmi bölünmeye konu edilmesi mümkündür” şeklinde görüş beyan edilmiştir.

Zira kısmi bölünmede bölünen kurumun faaliyetine devam etmesi esastır. Bu nedenle söz konusu varlıkların devri sonucunda kurumun faaliyeti sona erecekse bu durumda kısmi bölünme hükümleri yerine normal satış hükümleri uygulanır.

KISMİ BÖLÜNMENİN ŞARTLARI

Kısmi bölünme işleminin geçerli olabilmesi yani iktisadi kıymetlerin vergisiz olarak devredilebilmesi için aşağıdaki şartların sağlanması gerekmektedir. Aşağıda belirtilen şartların sağlanmaması kısmi bölünme işleminin yok hükmünde olmasına ve iktisadi kıymetlerin devri işleminin satış hükmünde değerlendirilmesine sebep olacaktır

  • Devir Sadece İştirak Hissesi Karşılığında Yapılmalıdır:

Taşınmazlar, en az 2 tam yıl süreyle elde tutulan iştirak hisseleri, üretim ve hizmet işletmeleri kısmi bölünme kapsamında ayni sermaye olarak konulacağı için bu kıymetler sadece ve sadece devralan kuruma ait ortaklık payları/iştirak hisseleri karşılığında devredilebilir. Aksi takdirde iktisadi kıymetlerin satışı gündeme gelecektir. Kısmi bölünme ayni sermaye koyma işlemi olduğundan dolayı devralan şirket iştirakler hesabında bulunan başka bir şirketin hissesini değil kendi hissesini bölünen şirkete vermek zorundadır.
Kısmi bölünme kapsamında ayni sermaye olarak konulan varlıklar nedeniyle bu varlıkları devralan şirket sermaye artırımında bulunacak ve bu sermaye artırımına ilişkin iştirak hisselerini bölünen şirkete ya da bölünen şirketin ortaklarına verecektir. Ancak varlıkları devralan şirkete ait iştirak hisselerinin bölünen şirketin ortakları dışındaki kişilere verilmesi durumunda kısmi bölünme hükümleri geçerliliğini yitirecek ve vergili satış gündeme gelecektir.

  • Üretim veya Hizmet İşletmeleri Bir Bütün Halinde Devredilmelidir:

Üretim ve hizmet işletmelerinin belli bir kısmının sermaye şirketlerine ayni sermaye olarak konulması mümkün olmayıp işletme bütünlüğünün korunması gerekmektedir. Zira Kanuna göre üretim veya hizmet işletmelerinin devrinde işletme bütünlüğü korunacak şekilde faaliyetin devamı için gerekli aktif ve pasif kalemlerin tümünün devredilmesi zorunludur. Kısmi bölünme sonucu hem bölünen işletmenin hem de bölünme sonucunda varlıkları

devralan işletmenin faaliyetine devam etmesi esastır.

Bu nedenle 1 seri no.lu KVK Genel Tebliği’nde “söz konusu işletmelerin devrinde işletme bütünlüğü korunacak şekilde faaliyetin devamı için gerekli taşınmaz, her türlü tesis, makine ve teçhizat, alet, edevat, taşıtlar, gayrimaddi haklar ile hammadde, mamul, yarı mamul mallar gibi aktif kıymetler ile ilgili pasif kıymetlerin tümünün devredilmesi zorunludur”

Bursa Vergi Dairesi Başkanlığı (25.07.2013) 17192610-125[ÖZG-2013-6]-207 sayılı özelgesinde “gıda ve temizlik ürünleri ticareti işi ile iştigal eden bir kurum şirket varlıklarının 1/4’ünü kısmi bölünme yoluyla devredemez “yönünde görüş bildirmişlerdir.

1 seri no.lu KVK Genel Tebliği’nde “üretim ve hizmet işletmeleri ile fiziki veya teknik bütünlük arz eden ve bu işletmelerden ayrılması mümkün olmayan binalar, arsa ve arazilerin de bu işletmelere dâhil taşınmazlar olarak kabul edileceği ancak bir fabrika binasının içinde iki ayrı üretim işletmesi bulunması halinde üretim işletmelerinden birinin devrinin fabrika binasının da bölünüp devredilmesini gerektirmeyeceği” belirtilmiştir.

Birden fazla faaliyet konusu olan bir kurumun bu işletmelerinden birisini kısmi bölünme kapsamında devretmek istemesi durumunda birden fazla işletmede de ortak olarak kullanılan demirbaş ve taşıt gibi aktif kıymetlerin devri mümkün müdür şeklinde soru soran mükellefine Antalya Vergi Dairesi Başkanlığı (01.04.2014) 49327596-125[KVK.2013.ÖZ.36]-76 sayılı özelgesi ile “ Kısmi bölünme işleminde üretim ve hizmet işletmelerinin bütünlüğü korunacak şekilde faaliyetin devamı için gerekli taşınmaz, her türlü tesis, makine ve teçhizat, alet, edevat, taşıtlar, gayrimaddi haklar, hammadde, mamul, yarı mamul mallar gibi aktif kıymetler ve ilgili  pasif  kıymetlerin  tümünün  devredilmesi  zorunlu  olduğundan  bu  şekilde  ortak kullanılan aktif kıymetlerin de devri mümkün olmalıdır” yönünde görüş bildirmişlerdir.

  • Tek Bir Üretim veya Hizmet İşletmesinin Mevcut Olması Durumunda İşletme Devri Yapılamaz:

 Tek bir üretim veya hizmet işletmesine sahip olan kurumun bu işletmesini kısmi bölünme

kapsamında devretmesi mümkün değildir zira kısmi bölünmede bölünen kurumun faaliyetine devam etmesi esas olduğundan kısmi bölünme kapsamında ayni sermaye olarak üretim ya da hizmet işletmesi konulabilmesi için en az iki ayrı işletmenin mevcut olması şart olmaktadır.

Tek bir üretim veya hizmet işletmesi bulunan kurumun her ne kadar anılan işletmesini kısmi bölünme kapsamında devretmesi mümkün olmasa da taşınmazlarını ve iştirak hisselerini kısmi bölünmeye konu edebileceği bilinmektedir.

Büyük Mükellefler Vergi Dairesi Başkanlığı (30.05.2012) B.07.1.GİB.4.99.16.02-KVK/19-3- 123 sayılı özelgesinde “taşımacılık ve lojistik hizmetleri alanında faaliyet gösteren bir şirketin aktifinde kayıtlı bulunan ve esas faaliyette depolama ve terminal alanı olarak kullanılan taşınmazların, şirketin taşımacılık ve lojistik faaliyetlerini sona erdirmeyecek şekilde, kısmi bölünmeye konu edilmesi mümkündür” yönünde görüş bildirmektedirler.

KVK’nın 19/3-b maddesinde zikredilen üretim ve hizmet işletmelerinden kasıt şirket bünyesinde icra edilen her bir bağımsız faaliyet koludur. Bir diğer anlatımla kısmi bölünme uygulamasında üretim ve hizmet işletmeleri kurumca icra edilen faaliyetler bazında belirlenmektedir. İcra edilen her bir bağımsız faaliyet ayrı bir üretim veya hizmet işletmesi olmaktadır. Bu bağlamda bir kurumun tek bir üretim veya hizmet işletmesinin bulunması demek bu kurumun tek bir bağımsız faaliyet konusuyla iştigal etmesi demektir.

Tebliğ düzenlemesinden tek bir faaliyet konusu olmasına karşın bu faaliyetini değişik bölümler halinde yürüten işletmelerin bu faaliyetlerinin bir kısmını, devredilen ve bölünen kurumda faaliyetin devam etmesi ve devam ettirilebiliyor olması şartıyla, kısmi bölünmeye konu edebileceği sonucu çıkmaktadır.

Müşavirliğimize göre; tek bir faaliyet konusu olmasına karşın bu faaliyetini birbirinden ayrı varlık ifade eden ve birbirinden ayrı olarak bir ticari faaliyeti devam ettirebilecek nitelikte olan bölümler halinde yürüten şirketlerin bu bölümlerinin her biri, kısmi bölünme uygulamasında, artık ayrı bir işletme sıfatını kazanmaktadır

  • Natamam ve Faaliyete Geçmemiş İşletmeler Devredilemez:

Kanunda kısmi bölünme sonucu hem bölünen işletmenin hem de varlıkları devralan işletmenin faaliyetine devam etmesi esası benimsendiği için henüz yatırımı tamamlanmamış ve faaliyete

 geçmemiş işletmelerin kısmi bölünmeye konu edilmeleri mümkün bulunmamaktadır.

Antalya Vergi Dairesi Başkanlığı (16.12.2011) B.07.1.GİB.4.07.16.01-KVK.ÖZ.2011.56.- 396 sayılı özelgesinde “Kısmi bölünmeye konu edilebilecek varlıklar taşınmazlar ve iştirak hisseleri ile işletme bütünlüğü çerçevesinde üretim veya hizmet işletmeleri olup  yapılmakta

 olan yatırımların müstakilen kısmi bölünmeye konu edilmesi mümkün değildir. Dolayısıyla

 şirketinizce henüz inşaatına başlanılmayan, proje ve etüt çalışması tamamlanan … Hidroelektrik Santrali ve buna ilişkin üretim lisansının 5520 sayılı Kanunun 19’uncu maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendi çerçevesinde tam mükellef bir sermaye şirketine ayni sermaye olarak konulması mümkün bulunmamaktadır” şeklinde görüş vermiş iken

Ankara Vergi Dairesi Başkanlığı (11.11.2011) B.07.1.GİB.4.06.16.01-125[19-11/1]-984 sayılı özelgesinde “İlgide kayıtlı özelge talep formunuzun tetkikinden şirketinizin uhdesinde bulunan üç adet hidroelektrik santrali projesinden … Hidroelektrik Santralinin yapım işinin 2008 Eylül ayında tamamlandığı ve üretim işletmesine dönüştüğü, henüz yatırımı tamamlanmamış ve üretime geçmemiş iki adet hidroelektrik santralinin bulunduğu anlaşılmıştır. Yukarıda yer alan hüküm ve açıklamalara göre inşaatı tamamlanarak üretim işletmesi haline dönüşen … Hidroelektrik Santrali dışında halen şirketinizin aktifine kayıtlı üretim tesisi bulunmadığından ve diğer iki adet hidroelektrik santrali projeleri inşaat

 aşamasında olduğundan şirketinizce sahip olunan söz konusu bir adet üretim işletmesinin Kurumlar Vergisi Kanununun 19’uncu maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendi kapsamında yeni kurulan … Hidroelektrik Santrali AŞ’ye devredilmesi mümkün değildir şeklinde görüş vermiştir.

  • Taşınmaz ve İştirak Hissesi Kısım Kısım Devredilemez:

Kanunda taşınmazların ve iştirak hisselerinin kısım kısım (yani bir kısmının) ayni sermaye olarak konulabileceğine ilişkin açık bir düzenleme yapılmamıştır. Vergi idaresi iştirak hisselerinin bir kısmının devredilmesinin kısmi bölünme kapsamında değerlendirilemeyeceği görüşünü benimsemiştir.

İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı (25.04.2014) 62030549-125[19-2013/265]-1210 sayılı özelgesinde “Şirketinizin aktifinde kayıtlı bulunan iştirak hissesi kapsamındaki adi ortaklı paylarının kısım kısım devrinin, söz konusu madde hükmü kapsamında değerlendirilmesi mümkün bulunmamaktadır” şeklinde görüş vermiş iken ; yine ”(İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı   (02.12.2010)   B.07.1.GİB.4.34.16.01-KVK   19-534   sayılı   özelgesi   ile   “İştirak hisselerinin tek bir şirkete ait olması halinde bu iştirak hisselerinin bir bütün halinde kısmi bölünme işlemine tabi tutulması gerekmektedir. Bu nedenle şirketiniz aktifinde iki yıldan uzun süredir yer almakta olan bir adet iştirakinize ait hisselerinin parça parça kısmi bölünme işlemine tabi tutulması mümkün bulunmamaktadır” şeklinde görüş vermiş

Dikkat edileceği üzere vergi idaresi bir şirkete ait iştirak hisselerinin blok halinde yani bir bütün olarak kısmi bölünmeye konu edilmesini istemektedir. Ancak birden fazla şirkete iştirak edilmesi durumunda her bir şirkete ait hisseler bir bütün halinde ayrı ayrı kısmi bölünmeye konu edilebilecektir. İştirak hisseleri için benimsenen bu görüşün taşınmazlar için de geçerli olması gerekmektedir. Dolayısıyla bir taşınmaz da kısım kısım ayni sermaye koyma işlemine konu edilemeyecek ancak bir bütün olarak kısmi bölünme yoluyla devre konu olabilecektir. Birden fazla taşınmaza sahip olunması durumunda her bir taşınmazın bir bütün halinde ayrı ayrı kısmi bölünmeye konu edilebileceği tabiidir.

  • Borç ve Alacak Devrinin Zorunlu Olduğu Durumlar:

Kanun koyucu Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 19/3-b maddesi ile gerek taşınmaz ve iştirak hisselerinin gerekse üretim ve hizmet işletmelerinin kısmi bölünme kapsamında devri karşılığında alınan iştirak hisselerinin bölünen şirketin ortaklarına verilmesine cevaz vermiştir. Ancak bu durumda devredilen taşınmaz ve iştirak hisselerine ilişkin borçların da devrinin zorunlu olduğu KVK’nın 19/3-b maddesinde açıkça ifade edilmiştir. Bu durumda mezkûr borçlar varlıkları devralan kuruma aktarılacaktır. Öte yandan devralan şirketin hisselerinin devreden şirkette kalması halinde devredilen taşınmaz ve iştirak hisselerine ilişkin borçların devrinin ihtiyari olduğu 1 seri no.lu KVK Genel Tebliği’nde belirtilmiştir.

Buradaki bahis konusu borçlardan kasıt ise taşınmaz ve iştirak hisseleriyle doğrudan ilişkisi olan yani bu kıymetlerin alımları için kullanılan borçlardır.

İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı (28.04.2011) B.07.1.GİB.4.34.16.01-KVK 19-392 sayılı özelgesinde “bilançonuzda yer alan taşınmaz ile en az iki tam yıldan fazla elde tutulan iştirak hisselerinin devredilmesi ve bu işlem neticesinde devralan şirket hisselerinin doğrudan hissedarlarınıza verilmesi durumunda faaliyetiniz ile ilgili banka kredileri ve muhtelif satıcılara olan borçlarınızdan devredilecek taşınmaz ve iştirak hisselerine ilişkin borçların

 da devri zorunlu bulunmaktadır”

1 seri no.lu KVK Genel Tebliği’nde “kurum bilançosunda yer alan devredilen üretim ve

hizmet işletmeleri ile doğrudan ilgili olan nakit, alacaklar, menkul kıymetler ve borçların da
devrinin zorunlu olduğu ” belirtilmiştir. Bu kıymetlerden nakit, alacaklar ve menkul

kıymetlerin devredilen işletme ile doğrudan bağının kurulamaması halinde ise bu kıymetlerin devri ihtiyaridir

Ancak  mezkûr  tebliğde  borçlar  için  böyle  bir  ihtiyarilik  getirilmemiştir.  Bir  diğer anlatımla devredilen işletme ile doğrudan bağı kurulamayan borçlar devredilemez. Devredilecek söz konusu kıymetlerin tutarının mükellefçe belirlenmesi esastır. Devredilen üretim ve hizmet işletmeleriyle doğrudan ilgili olan borçların mükellef tarafından tespit edilememesi halinde devredilecek işletmenin aktif içerisindeki payı üzerinden bir dağıtım anahtarı tespit edilmesi ve buna göre devredilecek borçların tutarının hesaplanması mümkündür.

  • Aktifi ve Pasifi Düzenleyici Hesapların Devir Zorunluluğu

 

Kısmi bölünme işleminde, aktifi ve pasifi düzenleyici hesapların, ilgili olduğu aktif veya pasif hesapla birlikte devrolunmak zorunda olduğu hususu KVK’nın 19/4. Maddesinde açıkça belirtilmiştir.

07.06.2019

Kaynak: www.MuhasebeTR.com

/ Yazar: admin / Genel/ / 0 Yorum

Fazla Mesai Yapanlar Dikkat! / Ahmet Kıvanç

Fazla mesai ücretinin ödenmemesi haklı fesih sebebi

Ücreti ödenmeyen veya eksik ödenen işçi, iş akdini feshedip kıdem tazminatını alabilir. Fazla mesai de ücret olarak kabul ediliyor. Fazla mesai ücreti ödenmeyen işçi, bu durumu haklı fesih sebebi sayarak iş akdini feshedebilir. Habertürk’ten Ahmet Kıvanç, sizlerden gelen soruları yanıtladı.

FAZLA MESAİ ÜCRETİNİZ EKSİK YATARSA İSTİFA EDEBİLİRSİNİZ

Soru:  Bir bankada cumartesi- pazar dahil çalışıyorum, aylık ortalama 30 saat üstü fazla mesai yapıyorum. Yıllık fazla mesai sürem 500-600 saat olabiliyor. Mesai ücretimi alıyorum ve her yıl ocak ayında “Fazla çalışmayı kabul ediyorum” diye bir yazı yazıp gönderiyorum. Yasa 270 saatlik fazla mesaiye izin verdiğine göre, yaptığım fazla mesailer için geriye dönük haklarımı alıp iş akdimi feshedebilir miyim? 270 saat üstü mesailer yüzdelik kaç dilim ile hesaplanır? (Murat M.)

Yanıt: Murat Bey, yasaya göre fazla mesai süresi günlük 3 saati aşamaz. Yıllık 270 saat sınırı daha çok fiilen fazla mesai ödemediği halde, çalışanlara “Ücrete fazla mesai dahildir” şeklinde belge imzalatılan iş yerleri için geçerli. Yargıtay, bu şekilde belge imzalatılan iş yerlerinde yıllık fazla mesai 270 saatin üzerinde ise aşan süreler için ayrıca fazla mesai ücreti ödenmesi gerektiği yönünde kararlar veriyor.

Fazla mesai ücreti normal saat ücretinin yüzde 50 fazlası şeklinde ödenir. Fiilen yaptığınız fazla mesainin karşılığı olan ücreti tam olarak alıyorsanız, hak iddia edemezsiniz. Ancak, yukarıda anlattığım gibi, fazla mesai ücretiniz eksik yatırılıyorsa, çalışmaya devam ederken ihtar çekip talep edebilirsiniz. Verdiğiniz süre içinde fazla mesai ücretiniz ödenmez ise o zaman iş akdini feshedip, sonrasında arabulucu ve mahkeme yoluyla hakkınızı arayabilirsiniz.

PRİM GÜNÜNÜ DOLDURDUYSANIZ PRİM ÖDEMEDEN YAŞI BEKLEYEBİLİRSİNİZ

Soru: 01.04.2000 tarihinde BAĞ-KUR’lu oldum, 10.10.2016 tarihinde prim ödemeyi bıraktım.

01.01.1966 doğumluyum. Nasıl en kısa zamanda emekli olabilirim? (Müberra K.)

Yanıt: Normal emeklilik için 58 yaş ve 9000 prim gününe tabisiniz. Yaştan ise 5400 prim günüyle 60 yaşında emekli olabilirsiniz. BAĞ-KUR primlerinizi eksiksiz ödediyseniz 5400 günü doldurmuş olmalısınız. Prim borcunuz da bulunmuyorsa bundan sonra prim ödemeden 60 yaşını dolduracağınız 1 Ocak 2026 tarihinde emekli olabilirsiniz.

PRİM GÜNÜ EKSİK DEĞİLSE ASKERLİK BORÇLANMASI YAPMAYIN

Soru: 12/03/1976 doğumluyum. İlk işe giriş tarihim 03/10/1993. Hali hazırda 25 yıl hizmet sürem ve 7315 prim günüm var. e -Devlet sisteminde 54 yaşında yaşlılık aylığı bağlanacağı belirtiliyor. Şu anda çalışıyorum, SGK primi ödemek zorunda mıyım? SGK primi ödemeden de çalışmaya devam edebilir miyim? Askerliğimi 1999 yılında 7 ay 10 gün yaptım. Bu süreyi borçlanarak prim gün sayımı artırsam faydası olur mu? Bir EYT kanunu çıktığını varsayarsak ben bundan faydalanabilecek miyim? (Öner Albayrak)

Yanıt: Öner Bey, bilgileriniz doğru, 5675 prim günü ve 54 yaşa tabisiniz. Prim ödemeden çalışmaya devam etmek, sigortasız, yani kayıt dışı çalışmak demek. Öncelikle bu kanunen yasak. Ancak, herhangi bir şekilde işsiz kalırsanız, prim günü sorununuz bulunmadığı için kafanız rahat olur.

Prim günü eksik değilse askerlik borçlanması yapılmasını tavsiye etmiyorum.  Emeklilik yaşını doldurmak için önünüzde daha 11 yıl bulunuyor. Çalışmaya devam ettiğinizde prim gününüz zaten yükselecek.

Emeklilikte yaşa takılanlar (EYT) konusunda bir kanun çıkacak mı, çıkacak ise nasıl çıkacak bunlar henüz bilinmiyor. O nedenle bu konuda bir şey söyleyemiyorum.

HİZMET TESPİT DAVASI AÇARAK 3600 GÜNLE EMEKLİ OLABİLİRSİNİZ

Soru: 1 Eylül 1999 tarihinde Fatih Üniversitesi’nde işe başladım ama SSK girişimi bir sene sonra, 2000 yılında yaptılar. Şahitlerim ve evraklar mevcut. Hizmet tespit davası açmak istiyorum ama zaman aşımına girmiştir diyorlar. Şu anda ağır romatizma hastasıyım ve 3600 gün ile yaşım geldiğinde emekli olabilmemin tek yolu 1999 girişe sahip olmam. Dava açsam netice elde edebilir miyim? (Hakan D.)

Yanıt: Hakan Bey, 1 Eylül 1999 tarihinde çalışmaya başladığınızı kanıtlayabilirseniz, hiç durmayın hizmet tespit davası açın. Bu konuda bir zaman aşımı bulunmuyor. Hizmet tespiti yaptırabilirseniz, 3600 günle 60 yaşında emekli olabilirsiniz.

(Haber Türk | 07.06.2019)

Kaynak: http://www.muhasebetr.com/ulusalbasin/haber_oku.php?haber_id=27193

/ Yazar: admin / Genel/ / 0 Yorum

Gebelerin Çalışma Koşulları / Şenay Koçyiğit Özdoğan

Hamile olduğumu yeni öğrendim. Bu durumda çalışma şartlarım nasıl olmalı?

Gebe ve emziren kadınların çalışma şartlarına dair yönetmeliğe göre; kadın çalışanlar, gebe olduklarının sağlık raporuyla tespitinden itibaren doğuma kadar geçen sürede gece çalışmaya zorlanamazlar. Yeni doğum yapmış çalışanın doğumu izleyen bir yıl boyunca gece çalıştırılması yasaktır. Bu sürenin sonunda sağlık ve güvenlik açısından sakıncalı olduğunun sağlık raporu ile belirlendiği dönem boyunca gece çalıştırılmaz. Gebe veya emziren çalışan günde yedi buçuk saatten fazla çalıştırılamaz. Gebe çalışanlara gebelikleri süresince, periyodik kontrolleri için ücretli izin verilir. Emziren çalışanların, doğum izninin bitiminde ve işe başlamalarından önce, çalışmalarına engel durumları olmadığının raporla belirlenmesi gerekir. Çalışmasının sakıncalı olduğu hekim raporu ile belirlenen çalışan, raporda belirtilen süre ve işlerde çalıştırılamaz. İşverenler gebelerin rahat çalışması için gerekli ortamı hazırlamalıdır. Gebelik durumunda doğumdan önceki bir yıl içinde en az doksan gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş olması şartıyla, doğumdan önceki ve sonraki sekizer haftalık sürede, çoğul gebelik halinde ise doğumdan önceki sekiz haftalık süreye iki haftalık süre ilave edilerek çalışmadığı her gün için geçici iş göremezlik ödeneği ödenir.

(Aydınlık | 08.06.2019)

Kaynak  : http://www.muhasebetr.com/ulusalbasin/haber_oku.php?haber_id=27195

/ Yazar: admin / Genel/ / 0 Yorum

İstirahatli Çalışanlara Ücret Ödenmesi Hâlinde Yapılacak SGK İşlemleri / İsa Karakaş

SGK’dan istirahat parası (geçici iş göremezlik ödeneği) alan sigortalılara istirahatli oldukları süreler için işverenleri tarafından ücret ödenmesi hâlinde prim ödeme gün sayısının hesaplanması özellik arz etmektedir.

Bu durumlarda ücret ödenmemesi hâlinde çalışanın emeklilik gün hesabında istirahatli kalınan süreler eksik kalmakta iken ücret ödenmesi durumunda ise çalışanın sigortası noksansız olarak lehine işlem görmektedir.

İş kazası dâhil olmak üzere tüm primlerin SGK’ya yatırılması zorunlu

İşverenlerce SGK’dan geçici iş göremezlik ödeneği alan sigortalılara, SGK tarafından ödenen geçici iş göremezlik ödeneği ile normal günlük kazançları arasındaki fark ücretleri veya SGK tarafından ödenen geçici iş göremezlik ödeneği dikkate alınmaksızın ayrıca normal günlük ücretlerinin ödendiği durumlarda, geçici iş göremezlik ödeneği alan sigortalılara istirahatli bulundukları süreler için işverenlerince yapılan bu ödemeler, tüm sigorta kollarına prime tabi tutulmaktadır.

SGK’dan geçici iş göremezlik ödeneği alan (ay/dönem içinde istirahatli olan) sigortalıların prim ödeme gün sayıları, ücret aldığı günler dikkate alınmak suretiyle hesaplanmaktadır.

Dolayısıyla prime tabi tutulan bu ödemelerin sigorta primine esas günlük kazanç alt sınırının altında kalması hâlinde, prime esas günlük kazanca tamamlanarak, iş kazası ve meslek hastalığı sigortası primi de dâhil olmak üzere prime tabi tutulması ve bu primlerin ilişkin olduğu sürelerin aylık prim ve hizmet belgesinde prim ödeme gün sayısına ilave edilmesi gerekmektedir.

Örneğin bir fabrika iş yerinde çalışmakta iken 17/3/2019 – 24/3/2019 döneminde istirahatli olması nedeniyle SGK’dan geçici iş göremezlik ödeneği alan bir sigortalı için, işvereni tarafından bu süreler için SGK tarafından ödenen geçici iş göremezlik ödeneği dikkate alınmaksızın tam ücretinin ödendiği varsayıldığında, söz konusu sigortalının 2019/Mart ayındaki prim ödeme gün sayısı 30 olacaktır. İstirahatli sürelerde işverence ücret ödenmemesi hâlinde ise sigortalının 2019/Mart ayı prim ödeme gün sayısı 31-8=23 olacaktır.

“Bir şeyleri değiştirmek isteyen insan önce kendisinden başlamalıdır.”

SOKRATES

BAŞIN DÜŞERSE DARA İSA KARAKAŞ’I ARA

Ramazan bayramında fazla çalışma yapan değerli okurlarımız; bayram günü olarak kabul edilen günlerde işçi normal çalışma süresinin üzerinde çalışıp fazla mesai yaparsa ayrıca ilave bir günlük ücrete ek olarak %50 zamlı fazla çalışma ücretine de hak kazanmaktadır.

Bu nedenle bayram günü çalışan işçiler fazla mesai yapmazlar ise her halükârda çifte yevmiyeye hak kazanacaktır. Fazla mesai yaparlarsa çift yevmiyenin yanı sıra her fazla mesai saati için %50 zamlı fazla çalışma ücretine de hak kazanacaklardır.

Hemen belirtelim ki; fazla mesai ücretleri de işçinin emeklilik maaşının hesabında SGK tarafından dikkate alınmaktadır. Bu konuda sorular yönelten okurlarımıza bu hususları dikkate alarak haklarını talep etmelerini tavsiye ediyorum.

İsa Bey, 131 işçisi olan bir firmayız. İşçilerin senelik izinleri için izin kurulu oluşturmak zorunlu mu? İzin kurulu nasıl oluşturulur? Fahriye Sezen

Fahriye Hanım, işçi sayısı 100 ve üzeri olan iş yerlerinde işveren veya işveren vekilini temsilen bir, işçileri temsilen 2 kişi olmak üzere toplam 3 kişiden oluşan izin kurulu kurulması zorunludur.

Oluşturulacak kurula işveren temsilcisi başkanlık eder. Kurulun başkanı dışında kalan işçi üyeleri ve yedekleri iş yerinde varsa, iş yeri sendika temsilcileri tarafından seçilir.

Sendika temsilcileri seçilmemiş iş yerinde izin kurulunun işçi üyeleri ve yedekleri, o iş yerindeki işçilerin yarıdan bir fazlasının katılacağı bir toplantıda açık oyla seçilir. İzin kurulu başkanı ile üye ve yedekleri iş yerinde işveren tarafından ilan edilir. Asil üyelerin yokluğunda yedeklerin biri başkanın çağrısı üzerine toplantıya katılır.

Herhangi bir nedenle eksilen üye ve yedekler aynı şekilde tamamlanır. İzin kurulu üyelerinin seçimi 2 yılda bir yapılır. Yeni izin kurulu üyeleri seçilinceye kadar eski kurul üyeleri görevine devam eder.

Sayın Karakaş, 3 aydan beri işsizlik ödeneği almaktayım. Türkiye İş Kurumu tarafından bana işe yerleştirme önerisi gelirse bu öneriyi kabul etmemem hâlinde almakta olduğum ödenek kesilir mi? Lütfi Engin

Lütfi Bey, Türkiye İş Kurumu tarafından işe yerleştirilenlerin işsizlik ödenekleri işe yerleştirildikleri tarih itibarıyla kesilmektedir. Durumuna uygun bir işi haklı bir neden olmaksızın reddedenler önerilen işi reddettikleri tarih itibarıyla, işverene gönderilenlerden; işe gitmeyenler ile işe kabul edilmesine rağmen başlamayanların, iş yerine gönderme tarihi itibarıyla, işsizlik ödenekleri kesilir ve tekrar başlatılmaz. Durumuna uygun olmayan bir işi ret edenlerin ise işsizlik ödenekleri kesilmez.

Grev ve lokavtta geçen süreler kıdem tazminatının hesabında dikkate alınır mı? Arda Çalışkan

Arda Bey, yasa gereği grev ve lokavt süresince hizmet akitleri askıda kalan işçilere bu dönem için işverence ücret ve sosyal yardımlar ödenemez, bu süre kıdem tazminatı hesabında dikkate alınamaz. Toplu iş sözleşmelerine veya hizmet akitlerine bunların aksine hüküm konulamaz… Bu açık hükümler uyarınca grev ve lokavtta geçen süreler kıdem tazminatının hesabında dikkate alınmayacaktır.

“Bilgi size güç verir. Ancak saygıyı karakterinizle kazanırsınız.” Bruce Lee

(Türkiye Gazetesi | 08.06.2019)

Kaynak: http://www.muhasebetr.com/ulusalbasin/haber_oku.php?haber_id=27194

/ Yazar: admin / Genel/ • / 0 Yorum

Ramazan Kolisi Maaşa Eklenir / Faruk Erdem

İşçilere düzenli olarak verilen tüm nakdi ve ayni yardımlar kıdem tazminat hesabında kullanılıyor. Bunların arasında Ramazan kolileri de var

Çalışma hayatında en çok tartışılan konulardan birisi kıdem tazminatı.
Tüm çalışanların kıdem tazminatı alabileceği reform için kollar sıvanırken, mevcut sistemde bu ödemeyi alabilmek için en az 1 yıl çalışmış olmak ve kendi isteği dışında (belli şartlar hariç) işten ayrılmak gerekiyor. Peki kıdem tazminatı hesabı nasıl yapılıyor?
Mevcut durumda kıdem tazminatı hesaplanırken şu formül uygulanıyor: “Çalışılan süre x brüt maaş (2019 yılı tavan:
6.017,60 TL)= Ödenecek tazminat.” Burada ortaya çıkan miktardan damga vergisi dışında hiçbir kesinti yapılamıyor. Tazminatın kaç lira olacağını aslında çalışılan yıl kadar formüldeki ‘brüt maaş’ belirliyor.

EK ÖDEMELERİ KONTROL EDİN

Brüt maaş, maaş bordronuzda yazan miktar olarak bilinse de bunu artırmak mümkün.
Çünkü brüt maaş, sadece maaşınızdan değil, size düzenli olarak yapılan tüm ödemelerden oluşuyor. Burada ödemelerin ya da yardımların devamlılık arz etmesi, kesin olması, işyerinde kullanılmak üzere verilmemiş olması gerekiyor.
Örneğin; işveren, her yıl düzenli olarak Ramazan kolisi veriyorsa; bu da kıdem tazminatına esas ücrete dahil edilir.
Yine düzenli ödenen primler, telifler, ikramiyeler hesaba katılır. Yapılan ödemeler eklenince alacağınız tazminat da yükseliyor. Bu yüzden hesaplama yapılırken, bu ödemelerin de eklenip eklenmediğini mutlaka kontrol edin. Burada dikkat edilmesi gereken en önemli unsur yapılan ödemenin düzenli olması.

RAZI OLMAYIN

Gizli kayıt dışılık şeklindeki maaşın asgari ücretten gösterilmesi de tazminatı düşürüyor. Bu yüzden yüksek maaş alanların asgari ücretten gösterilmeye razı olmaması gerekiyor. Gerçek maaşınız bordroda gösterilmez ve asgari ücret bildirilirse tazminat hesabınız da asgari ücretten yapılır.
Ayrıca ileride alacağınız emekli maaşınız düşer. Devletten prim ve vergi kaçırılır. Bu durumda olanların mutlaka ALO 170’i arayarak bildirmeleri gerekiyor.

ÖRNEK HESAPLAMA

10 yıl çalışan bir işçinin kıdem tazminatı:

– Brüt ücret: 3.000 TL
– Yılda iki maaş bayram ikramiyesi: 6.000 TL
– Aylık yemek parası: 300 TL
– Giydirilmiş ücret: 3.800 TL
– Tazminat (KDV hariç): 38.000 TL
– Ek ödemesiz tazminat: 30.000 TL
– Kazanç: 8.000 TL

MAAŞA DAHİL EDİLENLER

1. Yemek yardımı
2. Kasa tazminatı
3. Gıda yardımı
4. Yakacak yardımı
5. Eğitim yardımı
6. Konut yardımı
7. Giyecek yardımı
8. Erzak yardımı
9. Sosyal yardım niteliğindeki ayakkabı ya da bedeli
10. Unvan tazminatı
11. Aile yardımı
12. Çocuk zammı
13. Temettü
14. Havlu ve sabun yardımı
15. Taşıt yardımı
16. Yıpranma tazminatı
17. Nitelik zammı
18. Sağlık yardımı
19. Mali sorumluluk tazminatı
20. Bayram harçlığı
21. Lojman tahsisi
22. Aydınlatma yakıt, su bedeli
23. Teşvik primi
24. Devamlı ödenen primler.

DAHİL EDİLMEYENLER

Tazminata eklenmeyen ödemeler şöyle:

1. Yıllık izin ücreti
2. Evlenme yardımı
3. Hafta tatil ücreti
4. Bayram harçlığı
5. Hastalık yardımı
6. Genel tatil ücreti
7. Doğum yardımı
8. Ölüm yardımı
9. İzin harçlığı
10. Teşvik ikramiyesi ve primleri
11. Devamlılık göstermeyen primler
12. Seyahat primleri
13. Fazla çalışma ücreti
14. İş arama yardımı
15. Harcırah
16. Bir defalık ikramiyeler

Kaynak : http://www.muhasebetr.com/ulusalbasin/haber_oku.php?haber_id=27026

/ Yazar: admin / Genel/ / 0 Yorum

SGK Genelgesi 2019/9 – 2013/11 Sayılı Genelgede Değişiklik

SGK Genelgesi 2019/9 – 2013/11 Sayılı Genelgede Değişiklik.

BİRİNCİ KISIM
KANUNUN 4 ÜNCÜ MADDESİNİN BİRİNCİ
FIKRASININ (a) BENDİ KAPSAMINDA OLAN SİGORTALILAR

BİRİNCİ BÖLÜM

Kanunun 4 üncü Maddesinin Birinci Fıkrasının (a) Bendine Tabi Çalışan Sigortalılar Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanlar sigortalı sayılmışlar, hizmet akdine tabi olmamakla beraber ilgili kanunlarında yaptıkları iş bakımından hizmet akdi olarak tarif edilen işleri yapanlar ile kamu idarelerinde çalışıp 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendine tabi olması öngörülmemiş olanlar da 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılmıştır.

DEVAMI İÇİN TIKLAYINIZ

SGK

(07.05.2019)

YAYINLANAN SON MEVZUATLAR:

  1. SGK Genelgesi 2019/9 – 2013/11 Sayılı Genelgede Değişiklik (07.05.2019)
  2. 2013/11 sayılı Genelgede Değişiklik (07.05.2019)
  3. Defter Beyan: Geçici Vergi Beyannamesinde Güncellemeler (07.05.2019)
  4. Belirli Süreli İş Sözleşmesi İle Çalışanların Kıdem Tazminatı Hakkında (04.05.2019)
  5. Hasılat Esaslı Vergilendirilenler İçin Katma Değer Vergisi Beyannamesi; (03.05.2019)
  6. 2019/1. Geçici Vergi Dönemi İçin Uygulanacak Yabancı Para Değerleri (03.05.2019)
  7. 1013 sayılı Karar ile KDV ve ÖTV Oran, Matrah ve Tutarlarında Yapılan Değişiklikler (03.05.2019)
  8. Yeminli Mali Müşavirlik Tasdik Raporlarının Elektronik Ortamda Gönderilmesi Hakkında Genel Tebliğ Taslağı (02.05.2019)
  9. 2019/Ocak Döneminden İtibaren, E-Defter Beratları İle Birlikte “Defter Raporu Beratı” Da Sisteme Yüklenmesi Gerekmektedir (02.05.2019)
  10. Vadeli Mevduat Hesaplarına Uygulanan Stopaj Oranı Değişikliği (02.05.2019)

Kaynak: http://www.muhasebetr.com/guncelmevzuat/mevzuat_oku.php?mevzuat_id=4943

/ Yazar: admin / Genel/ / 0 Yorum

Defter Beyan: Geçici Vergi Beyannamesinde Güncellemeler

Geçici vergi beyannamesinde gelir-gider kayıtlarından, kaydedilen hesap özetinden ve sicil bilgilerinden hareketle “matrah bildirimi” ,” vergi bildirimi” , “işletme hesap özeti” , “serbest meslek kazançlarına ilişkin bildirim tablosu”, “faaliyet kodları itibari ile brüt kazanç dağılım tablosu” ve “mükellefin kazancının tespit yöntemi tablosunun” otomatik doldurulmasına yönelik geliştirme çalışmaları tamamlanmış ve kullanıma açılmıştır.

Geçici vergi beyannamesinde ekler bölümünde yer alan “eğitim sağlık harcamalarına ilişkin tablo”nun doldurulması suretiyle, “indirimler” bölümüne otomatik akışın sağlanmasına yönelik geliştirme çalışmaları tamamlanmış ve kullanıma açılmıştır.

Defter Beyan

(07.05.2019)

YAYINLANAN SON MEVZUATLAR:

  1. SGK Genelgesi 2019/9 – 2013/11 Sayılı Genelgede Değişiklik (07.05.2019)
  2. 2013/11 sayılı Genelgede Değişiklik (07.05.2019)
  3. Defter Beyan: Geçici Vergi Beyannamesinde Güncellemeler (07.05.2019)
  4. Belirli Süreli İş Sözleşmesi İle Çalışanların Kıdem Tazminatı Hakkında (04.05.2019)
  5. Hasılat Esaslı Vergilendirilenler İçin Katma Değer Vergisi Beyannamesi; (03.05.2019)
  6. 2019/1. Geçici Vergi Dönemi İçin Uygulanacak Yabancı Para Değerleri (03.05.2019)
  7. 1013 sayılı Karar ile KDV ve ÖTV Oran, Matrah ve Tutarlarında Yapılan Değişiklikler (03.05.2019)
  8. Yeminli Mali Müşavirlik Tasdik Raporlarının Elektronik Ortamda Gönderilmesi Hakkında Genel Tebliğ Taslağı (02.05.2019)
  9. 2019/Ocak Döneminden İtibaren, E-Defter Beratları İle Birlikte “Defter Raporu Beratı” Da Sisteme Yüklenmesi Gerekmektedir (02.05.2019)
  10. Vadeli Mevduat Hesaplarına Uygulanan Stopaj Oranı Değişikliği (02.05.2019)

Kaynak : http://www.muhasebetr.com/guncelmevzuat/mevzuat_oku.php?mevzuat_id=4941

/ Yazar: admin / Genel/ • • / 0 Yorum

İhracatta Geri Gelen (Geri Getirilen ) Eşya İle Yurt Dışından Getirilmeyen (Yurt Dışında Bırakılan) Eşya

Özet:

İhracat işlemlerine ilişkin kanuni düzenlemeler ana hatlarıyla 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 150 ve 151.maddeleri, Gümrük Yönetmeliği’nin 415 ilâ 418.maddeleri, 95/7623 sayı ve 22.12.1995 tarihli İhracat Rejim Kararı, 26190/06.06.2006 sayı ve tarihli Resmi Gazetede yayımlanan İhracat Yönetmeliği ile çeşitli İhracat Tebliğleri ve ilgili diğer mevzuat hükümlerinden oluşmaktadır.

Yapılan ihracatlardan, geri gelen, alıcısı tarafından kabul edilmeyen yada yurt dışında terk edilen mallarla ilgili olarak; Yararlanılan hak ve menfaatlerin (KDV, ÖTV, Damga Vergisi ve Harç İstisnası, Yararlanılan İhracat Kredileri, Söz konusu eşyaların bünyesinde bulunan ve DİİB veya Dahilde İşleme İzni kapsamında ithal edilen kısmına tekabül eden ve ithalat sırasında teminata bağlanan Gümrük Vergi ve Resimleri,  vb.) süresi içinde ilgili kurum ve kuruluşlara iade edilmesi/geri ödenmesi gerekir.

Anahtar kelimeler: Fiili ihracat, ihracat sayılan satış ve teslimler, geri gelen eşya, geri getirilmeyen eşya.

Giriş:

4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 150.maddesi başta olmak üzere ilgili mevzuat hükümlerine göre ihracat:Ticaret politikası önlemleri ve gerektiği takdirde ihracat vergileri de dahil olmak üzere çıkış işlemlerine ilişkin hükümlerin uygulanmasıyla gerçekleştirilir.

İhracat rejimi: Serbest dolaşımda bulunan eşyanın ihraç amacıyla Türkiye Gümrük Bölgesi dışına çıkışına ilişkin hükümlerin uygulandığı rejimdir.

İhracat: Bir malın, yürürlükteki ihracat mevzuatı ile gümrük mevzuatına uygun şekilde Türkiye gümrük bölgesi dışına veya serbest bölgelere çıkarılmasını veyahut Bakanlıkça ihracat olarak kabul edilecek sair çıkış ve işlemlerini, Mal: Her türlü eşya, madde, ürün veya değeri, İhracatçı: İhraç edeceği mala göre ilgili İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğine üye olan, vergi numarasına sahip gerçek veya tüzel kişiler ile tüzel kişilik statüsüne sahip olmamakla birlikte yürürlükteki mevzuat hükümlerine istinaden hukuki tasarruf yapma yetkisi tanınan ortaklıkları ifade eder (İhracat Yönetmeliği 4.madde).

İhraç eşyası, buna ilişkin gümrük beyannamesinin tescili sırasında bulunduğu durum ve niteliğini gümrük kontrolünden çıktığı sırada da aynen muhafaza etmesi ve bu haliyle Türkiye Gümrük Bölgesini terk etmesi koşuluyla fiilen ihraç edilmiş sayılır. Fiili ihracata müteakip ihraç eşyası üzerindeki gümrük kontrolü de sona erer (Gümrük Kanunu 151.madde).

Ticari Kiralama: Malların kira bedeli karşılığı belirli bir süre kullanılmak üzere geçici olarak Türkiye gümrük bölgesi dışına veya serbest bölgelere çıkarılmasıdır.

– Ticari kiralama yoluyla yapılacak ihracat işlemleri, gümrük mevzuatı hükümlerine tabidir (İhracat Yönetmeliği 13.madde).

– Türkiye Gümrük Bölgesinden ihraç edilecek eşya, Gümrük Yönetmeliği’nin 131 ve 156.madde hükümleri saklı kalmak üzere, ihracata ilişkin gümrük beyannamesi ile yetkili gümrük idaresine beyan edilir. Türkiye Gümrük Bölgesinden çıkacak eşyanın gümrük beyannamesine tabi olmayacağı hal ve şartlar yönetmelikle belirlenir.

Gümrük Kanunu’nun 131.maddesine göre, Elçilik Mektubu, Kurye Mektubu, TIR Karnesi, ATA Karnesi, Kumanya Listesi, Özel Fatura, Déclaration en Douane, CPD Karnesi ve Sözlü Beyan Formu gibi belgeler gümrük beyannamesi yerine kullanılır, ancak bu belgeler gümrük idarelerine verilen beyannameler mahiyetinde değildir. Elektronik ortamda olanlar da dahil, mektuplar, kartpostallar ve basılmış metinler ile yolcunun kişisel bagajı kapsamındaki eşya için gümrük beyannamesi aranmaz.

Gümrüklerden Geçiş Karnesi (CPD): Ticari ve özel kullanıma mahsus kara taşıtları için ulusal ve uluslar arası kefil kuruluşlarca verilen teminat hükmünde olan belgeyi, ATA Karnesi: ATA Karneleri Hakkındaki Gümrük Sözleşmesi ile Geçici İthalat Sözleşmesi çerçevesinde düzenlenen belgeyi ifade eder.

Yapılan beyan, bağlayıcıdır. Beyannamede imzası bulunan kişiler cezai hükümlerin uygulanması açısından beyannamede belirtilen bilgiler ile beyannameye ekli belgelerin doğruluğu ve ilgili rejimin gerektirdiği bütün yükümlülüklere uyulmasından sorumludur. Doğrudan temsil durumunda bu sorumluluk adına hareket edilenlere aittir. Beyanın bağlayıcı olması nedeniyle beyanname başkasına devredilemez; eşyanın başkalarına satılması beyan sahiplerini yükümlülüklerinden kurtarmaz (Gümrük Yönetmeliği 113.madde).

Eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesini terk ettiği tarih; a) Kara ve demir yoluyla çıkışlarda, gümrük idaresince çıkış işlemleri tamamlanıp kara sınırından yabancı bir ülkeye fiilen çıktığı veya serbest bölgeye fiilen girdiği, b) Deniz ve hava yoluyla çıkışlarda, eşyanın yüklendiği deniz veya hava taşıtının hareket ettiği, c) Dış seferde bulunan ya da dış sefere çıkacak olan deniz ve hava taşıtlarına 418 ve 476 ila 482’inci maddeler çerçevesinde yapılacak teslimlerde eşyanın teslim edildiği, tarih olarak kabul edilir (Gümrük Yönetmeliği 416.madde).

A-  İhracat, İhracat Sayılan Satış Ve Teslimler İle Döviz

      Kazandırıcı Hizmet Ve Faaliyetler:

– Gümrük Yönetmeliği’nin 476 ilâ 482’inci maddeler çerçevesinde teslim edilen yakıt, yağ ve kumanya dışında, dış seferde bulunan ya da dış sefere çıkacak olan deniz ve hava taşıtlarına serbest dolaşımda bulunan işletme ve donatım eşyası teslimi ihracat hükmündedir (Gümrük Yönetmeliği 418.madde).

– İhraç eşyası, beyannamenin tescilinden sonra, Türkiye Gümrük Bölgesini terk edinceye kadar gümrük gözetimi altındadır (Gümrük Yönetmeliği 340.madde).

Türkiye Gümrük Bölgesi veya Gümrük Bölgesi: Türkiye Cumhuriyeti topraklarını, karasularını, iç sularını ve hava sahasını kapsayan Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesini ifade eder (Gümrük Yönetmeliği 340.madde).

En basit anlatımla fiili ihracat: İhraç eşyasının Gümrük Kanunu hükümleri çerçevesinde muayenesinin yapılıp taşıta yüklenmesi, kısım kısım gelmekte olan eşyada da yüklemenin tamamlanması ve eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesini terk etmesidir.

Fiili İhracat: İhraç ürününün, buna ilişkin gümrük beyannamesinin tescili sırasında bulunduğu durum ve niteliğini gümrük denetiminden çıktığı sırada da aynen muhafaza etmesi ve bu haliyle Türkiye Gümrük Bölgesi’ni terk etmesidir. Serbest Bölgelere yapılan satışlarda ise ürünün buradan başka bir ülkeye ihraç edildiğinin tevsikidir (Para-Kredi ve Koordinasyon Kurulu’nun 06.04.2018 tarih ve 2018/12 sayılı Kararı’nın 3.maddesi).

– Bazen, çeşitli sebeplerle ihraç eşyasının gümrük çıkış/ihracat beyannamesinde beyan edilen kıymet ve miktarı ile fiili ihracat sonucunda gerçekleşen kıymet ve miktarı arasında farklılıklar (fiili ihracat sonrası ihraç edilen eşyasının kıymet ve miktarı daha az) olabilir. Kısacası, ihraç eşyasının gümrük çıkış/ihracat beyannamesinde beyan edilen kıymet ve miktarından ziyade önemli olan eşyanın fiilen ihraç edilen kıymet ve miktarıdır.

Örneğin: Gümrük çıkış/ihracat beyannamesinde toplam 1.000 adet, 350.000-USD tutarında buzdolabı (birim kıymeti 350-USD adet) beyan edilmesine karşın, eşyaların gümrük muayene, yükleme ve çıkış işlemleri sırasında 10 adedinin hatalı, hasarlı ve defolu olduğunun anlaşıldığını varsayalım. Bu durumda, ilgili gümrük müdürlüğü personelince, ihracat beyannamesi üzerinde gerekli meşruat verilerek (ihraç eşyalarının 990 adet ve 346.500-USD tutar üzerinden) düzeltme yapılması, fiili ihracat miktar ve tutarı üzerinden gümrük çıkış beyannamenin kapatılması gerekir. Ayrıca, ihracatçı firmanın ilgili hesap ve kayıtlarının da (satış faturası, KDV iade, mahsup veya terkin miktarı, vb.) fiili ihracat miktar ve tutarı dikkate alınarak düzeltilmesi gerekir.

İhracat sayılan satış ve teslimler: İç piyasada satışı ihracat sayılan ve vergi, resim ve harç istisnası ile ithalatta gümrük muafiyetinden yararlandırılan satış ve teslimleri ifade eder (2017/4 Sayılı İhracat, Transit Ticaret, İhracat Sayılan Satış Ve Teslimler İle Döviz Kazandırıcı Hizmet Ve Faaliyetlerde Vergi, Resim Ve Harç İstisnası Hakkında Tebliğ’in 3.maddesi).

Döviz kazandırıcı hizmet ve faaliyetler: 488 sayılı Kanunun ek 2 nci maddesi ve 492 sayılı Kanunun ek 1 inci maddesi çerçevesinde belirlenen ve vergi, resim ve harç istisnasından yararlandırılan hizmet ve faaliyetleri ifade eder (2017/4 sayılı İhracat Tebliği’nin 3.madesi).

İhracat ve İhracat İşlemleri, Transit Ticaret, İhracat Sayılan Satış ve Teslimler İle Döviz Kazandırıcı Hizmet ve Faaliyetler Kapsamına Giren İşlemler; Dahilde işleme izin belgesi/ Dahilde işleme izni (Belirli-sınırlı sayıdaki ve miktardaki malların ithali için ilgili Gümrük idaresince verilen) veya Vergi, resim harç istisnası belgesi kapsamında ve bu belgelerin geçerlilik süreleri içerisinde yapılması şartıyla ilgili kuruluşlarca, başka bir belge aranmaksızın resen Damga Vergisi ve Harç İstisnasından faydalandırılır/faydalanır (488 sayılı Kanunun ek 2.maddesi, 492 sayılı Kanunun ek 1.maddesi, İhracat: 2017/4 sayılı Tebliğ ile 30070/18.05.2017 say. ve tar. RG.’de yayımlanan İhracat ve Döviz Kazandırıcı Faaliyetlerde Damga Vergisi ve Harç İstisnası Uygulama Genel Tebliği).

30525/04.09.2018 sayı ve tarihli RG’de yayınlanan Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin (İhracat Bedelleri Hakkında 2018-32/48 sayılı) Tebliğin 3.maddesi gereği; Türkiye’de yerleşik kişiler tarafından gerçekleştirilen ihracat işlemlerine ilişkin bedeller, ithalatçının ödemesini müteakip doğrudan ve gecikmeksizin ihracata aracılık eden bankaya transfer edilir veya getirilir. Bedellerin yurda getirilme süresi fiili ihraç tarihinden itibaren 180 günü geçemez. Söz konusu bedellerin Türkiye’ye getirilip en az % 80’inin bir bankaya veya özel finans kurumuna satılması zorunludur. İhracat bedellerinin beyan edilen Türk parası veya döviz üzerinden yurda getirilmesi esas olup, Türk parası üzerinden yapılan ihracat karşılığında döviz getirilmesi mümkündür. İhracat bedelinin yolcu beraberinde efektif olarak yurda getirilmesi halinde gümrük idarelerine beyan edilmesi zorunludur. Not: Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Bu Tebliğ hükümlerinin geçerlilik süresi 03.03.2019 tarih ve 30703 sayılı RG’de yayınlanan 2019-32/53 sayılı Tebliğ ile 6 ay daha uzatılarak 1 yıla çıkartılmıştır.

– İhraç edilen malların bedelinin süresinde yurda getirilerek, bankalara satılmasından ve ihracat hesabının süresinde kapatılmasından ihracatçılar sorumludur. Alacak hakkının satın alınması suretiyle ticari riskin bankalar veya faktoring şirketlerince üstlenilmesi durumunda, ihracat bedelinin yurda getirilmesi ile ilgili sorumluları belirlemeye Hazine ve Maliye Bakanlığı yetkilidir. İhracata aracılık eden bankalar ihracat bedellerinin yurda getirilmesini ve satışının yapılmasını izlemekle yükümlüdür (İhracat Bedelleri Hakkında 2018-32/48 sayılı Tebliğin 6.maddesi).

– Ticari amaçla mal ihracında, bedelleri yurda getirilme süresi içinde gelen ihracat ile ilgili hesaplar aracı bankalarca kapatılır. Süresi içinde kapatılmayan ihracat hesapları aracı bankalarca 5 iş günü içinde muamelenin safhalarını belirtecek şekilde yazılı olarak ilgili Vergi Dairesi Başkanlığına veya Vergi Dairesi Müdürlüğüne ihbar edilir. İlgili Vergi Dairesi Başkanlığınca veya Vergi Dairesi Müdürlüğünce, ihbarı müteakip 10 iş günü içinde ilgililere hesapların kapatılmasını teminen 90 gün süreli ihtarname gönderilir. Bu süre içinde hesapların kapatılması veya 9 uncu maddede belirtilen mücbir sebep hallerinin ya da haklı durumun belgelenmesi gereklidir. Mücbir sebeplerin varlığı halinde, mücbir sebebin devamı müddetince altışar aylık dönemler itibarıyla ilgili Vergi Dairesi Başkanlığınca veya Vergi Dairesi Müdürlüğünce ek süre verilir. Mücbir sebep halleri dışında kalan haklı durumların varlığı halinde, hesapların kapatılmasına ilişkin altı aya kadar olan ek süre talepleri, firmaların haklı durumu belirten yazılı beyanına istinaden üçer aylık devreler halinde ilgili Vergi Dairesi Başkanlığınca veya Vergi Dairesi Müdürlüğünce, altı aylık süreden sonraki ek süre talepleri Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından incelenip sonuçlandırılır (İhracat Bedelleri Hakkında 2018-32/48 sayılı Tebliğin 8.maddesi).

4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 239/2.maddesine göre: Gümrük vergileri ödenmek suretiyle ihraç edilebilen eşyayı, gümrük işlemlerine tabi tutmaksızın veya gümrük vergileri kısmen veya tamamen ödenmeksizin Türkiye Gümrük Bölgesinden çıkaranlara eşyanın gümrük vergilerinin yanı sıra bu vergilerin iki katı idari para cezası verilir. Bu tür vergilere Telafi Edici Vergi “TEV” örnek gösterilebilir.

– Telafi Edici Vergi (TEV): Üçüncü ülke menşeli bir eşyanın Dahilde İşleme Rejimi (DİR) kapsamında ithal edildikten sonra üretim sürecini müteakip ihraç ürünü olarak ATR Dolaşım Belgesi eşliğinde ve/veya menşe ispat belgeleri eşliğinde AB üyesi ülkelere, Serbest Ticaret Anlaşması imzaladığımız ülkelere, Pan-Avrupa Menşe Kümülasyonuna veya Pan-Avrupa-Akdeniz Menşe Kümülasyonuna taraf olan ülkelere ihraç edilmesi halinde, ithal edilen eşya ile ilgili ihracat sırasında beyan usulüne tabi olarak ödenen vergidir.

 B- Alıcısı Tarafından Kabul Edilmeyen Veya Alıcısına Teslim Dilemeyen Mallar İle Terk Edilen Mallar:

Alıcısı tarafından kabul edilmeyen mallar: Alıcısı tarafından kabul edilmeyen mallar karşılığında aynı bedel ve şartlarla mal ihracına ilişkin talepler, durumu gösterir belgelere istinaden gümrük mevzuatı çerçevesinde giriş ve çıkışta ayniyeti tespit edilmek suretiyle gümrük idarelerince sonuçlandırılır. Alıcısı tarafından kabul edilmeyen malların başka bedel ve şartlarla aynı veya farklı alıcılara satışına ilişkin talepler, durumu gösterir belgeler ve yeni satış sözleşmesine ait İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğince onaylı faturanın ibrazından sonra gümrük idarelerince sonuçlandırılır. Gümrük idarelerince sonuçlandırılan talepler ilgili İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğine ve mükellefin bağlı bulunduğu vergi dairesine bildirilir. Alıcısı tarafından kabul edilmeyen malların bozulabilir nitelikte olması halinde, bu tür talepler İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği veya daha sonra İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğine bilgi vermek kaydıyla Bakanlık yurt dışı teşkilatlarınca sonuçlandırılır. Bakanlık yurt dışı teşkilatlarınca sonuçlandırılan talepler, ilgili gümrük idaresine bildirilir. Yukarıda yer alan hususlar, ihracatın desteklenmesine yönelik mevzuat kapsamında yapılmış olması halinde, ait olduğu mevzuat hükümlerine tabidir (İhracat Yönetmeliği 14.madde).

Alıcısına teslim edilemeyen mallar ve malların terk edilmesi: Yanma, çalınma gibi haklı ve zorunlu nedenlerle alıcısına teslim edilemeyen mallara ilişkin ihracat talepleri, durumu gösteren belgelere dayanılarak Bakanlıkça (Ticaret Bakanlığı İhracat Genel Müdürlüğü) sonuçlandırılır. Geri getirilmesinde ekonomik yarar görülmeyen malların (ilgili ülke veya firmaya) terk edilmesine ilişkin talepler, durumu gösteren belgelere dayanılarak İhracat Genel Müdürlüğü’nce sonuçlandırılır. Yukarıda belirtilen hususlar, ihracatın desteklenmesine yönelik mevzuat kapsamında yapılmış olması hâlinde, ait olduğu mevzuat hükümlerine tabidir (İhracat Yönetmeliği 15.madde).

Gümrük idarelerince yapılacak işlemler: Otomasyona geçmiş gümrük idareleri, ihracat işlemlerinde tescil onayı yapılmadan önce, gümrük beyannamesi üzerinde İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğinin elektronik ortamda oluşturdukları “Birlik Onay Kodu”nu ararlar. “Birlik Onay Kodu” doğrulanmayan gümrük beyannamelerine istinaden mal çıkışı yapılmaz. Otomasyona geçmemiş gümrük idareleri ise, ihracat işlemlerinde gümrük beyannamesi üzerinde İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğinin onayını/kaydını ararlar. İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği onayı/kaydı bulunmayan gümrük beyannamelerine istinaden mal çıkışı yapılmaz. Gümrük idareleri, ihracatı müteakip durumu ilgili İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğine bildirir. Gümrük idarelerince tescil edilen gümrük beyannameleri üzerinde herhangi bir değişiklik yapılması veya gümrük beyannamelerinin iptal edilmesi halinde, bu husus işlemi yapan gümrük idaresi tarafından onayı/kaydı veren İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğine, mükellefin bağlı bulunduğu vergi dairesine ve Türkiye İstatistik Kurumuna bildirilir (İhracat Yönetmeliği 17.madde).

Yapılan İhracatlardan, Alıcısı Tarafından Kabul Edilmeyen Veya Alıcısına Teslim Edilemeyen Yada Terk Edilen Mallarla ilgili olarak; Bu eşyalara tekabül eden, söz konusu eşyaların ihracatı nedeniyle yararlanılan hak ve menfaatler (KDV, ÖTV, Damga Vergisi ve Harç İstisnası, Yararlanılan İhracat Kredileri, Söz konusu eşyaların bünyesinde bulunan ve DİİB veya Dahilde İşleme İzni kapsamında ithal edilen kısmına tekabül eden ve ithalat sırasında teminata bağlanan Gümrük Vergi ve Resimleri,  vb.) süresi içinde beyan edilerek, ilgili kurum ve kuruluşlara geri ödenmek şartıyla herhangi bir müeyyide uygulanmaz (Gümrük Yönetmeliği 451.madde, İhracat: 2017/4 sayılı Tebliğ, 30070/18.05.2017 say. ve tar. RG.’de yayımlanan İhracat ve Döviz Kazandırıcı Faaliyetlerde Damga Vergisi ve Harç İstisnası Uygulama Genel Tebliği, KDV Genel Uygulama Tebliği).

Örneğin: Türkiye’de yerleşik A firması tarafından, Yunanistan’da bulunan B firmasına Dahilde İşleme İzin Belgesi (DİİB) kapsamında üretilen 1 adet 100.000-EUR tutarında dokuma tezgahı satıldığını, ilgili ihracat beyannamesinin gümrük işlemleri tamamlanarak eşyanın yurt dışı edildiğini ve fiili ihracatının gerçekleştiğini (Bahse konu ihracat eşyasının bünyesinde yer alan ithal girdiler nedeniyle 10.000-TL Gümrük Vergisi, 15.000-TL Özel Tüketim Vergisi ve 25.000-TL Katma Değer Vergisi olmak üzere toplam 50.000-TL’nin ithalat sırasında teminata bağlandığı, ayrıca ithal girdilerin tedariği için yapılan sözleşmeler ve ilgili serbest dolaşıma giriş beyannameleri için alınması gereken 1.000-TL Damga Vergisinin “İhracat ve Döviz Kazandırıcı İşlemler” nedeniyle/nihayetinde bu ithal ürünlerden üretilecek ürünlerin ihracatının yapılacağı gerekçesiyle alınmadığını varsayalım.) fakat, söz konusu eşyaların sipariş evsafına uymadığı (eşyaların hatalı ve bozuk olduğu) gerekçesiyle alıcısı tarafından kabul edilmeyerek satıcıya iade edildiğini varsayalım. Söz konusu ihraç eşyası alıcısı tarafından kabul edilmediği, gerçekte ihracat gerçekleşmediği için ihracat nedeniyle teminata bağlanan ve/veya alınmayan tüm vergiler ile yararlanılan tüm teşvik ve desteklerin (örneğimizde de 10.000-TL Gümrük Vergisi, 15.000-TL Özel Tüketim Vergisi ve 25.000-TL Katma Değer Vergisi, 1.000-TL Damga Vergisi’nin) ilgili kurum ve kuruluşlara geri ödenmesi, iade edilmesi gerekir.

C- Geri Gelen (Geri Getirilen) Eşya:

Serbest dolaşımda bulunan eşya: 1) Türkiye Gümrük Bölgesinden veya Türkiye’nin anlaşmalarla dâhil olduğu gümrük birliği gümrük bölgelerinin diğer bir noktasından ihraç edildikten sonra üç yıl içinde yeniden serbest dolaşıma girmesi halinde ve beyan sahibinin talebi üzerine, ithalat vergilerinden muaf tutulur. Üç yıllık süre, beklenmeyen haller veya mücbir sebeplerle uzatılabilir. Geri gelen eşyanın, Türkiye Gümrük Bölgesinden ihraç edilmeden önce, özel amaçlı kullanımı nedeniyle indirimli veya sıfır vergi oranından yararlanarak serbest dolaşıma girmiş olduğu hallerde, eşyanın aynı amaca yönelik olarak tekrar serbest dolaşıma sokulmak istenmesi durumunda, bu eşyaya indirimli veya sıfır vergi oranı uygulanır. İthal amacının aynı olmaması halinde, söz konusu eşyaya uygulanacak ithalat vergileri tutarı, serbest dolaşıma ilk girişi sırasında alınmış tutar kadar indirilir. Ancak, serbest dolaşıma ilk girişi sırasında alınmış tutarın geri gelen eşyanın yeniden serbest dolaşıma girişi sırasında alınacak tutardan daha fazla olması halinde hiçbir iade yapılmaz.

2) 1’inci fıkrada belirtilen ithalat vergilerinden muafiyet; a) Aynen ihraç edildiği durumda olması hali hariç, Hariçte işleme rejimi çerçevesinde Türkiye Gümrük Bölgesinden ihraç edilen eşyaya, b) İhracı, bir dış ticaret önlemine konu olan eşyaya, tanınmayıp, (b) bendine istisna getirilmesine ilişkin hal ve şartlar Cumhurbaşkanınca belirlenir. (Gümrük Kanunu 168.madde).

– 168 inci maddede belirtilen ithalat vergilerinden muafiyet, geri gelen eşyanın ihracı sırasındaki ayniyeti değişmeden yeniden ithali halinde tanınır. Bu koşula istisna getirilmesine ilişkin hal ve şartlar Cumhurbaşkanınca belirlenir (Gümrük Kanunu 169.madde).

– Dahilde işleme rejiminin uygulanmasından sonra ihraç edilen ve daha sonra geri gelen işlem görmüş ürünlere de Kanun’un 168 ve 169 uncu madde hükümleri uygulanır. Aynı hüküm, yeniden ihraç edilen işlem görmüş ürünler için de geçerlidir. Bu gibi hallerde, eşyanın yeniden ihraç tarihi, serbest dolaşıma giriş tarihi olarak kabul edilir ve kanunen alınması gereken ithalat vergileri tutarı, dahilde işleme rejimi hükümlerine göre belirlenir (Gümrük Kanunu 170.madde).

İhraç edilen eşyanın; 1-a) Gönderildiği ülkede yürürlükte olan mevzuat nedeniyle serbest dolaşıma girememesi veya kullanıma arz edilmemesi, b) Kusurlu olması veya sözleşme hükümlerine uygun olmaması nedenleriyle alıcısı tarafından kabul edilmemesi, c) İhracatçının elinde olmayan sebeplerle amaçlanan kullanıma girememesi, nedenleriyle geri gelmesi halinde, durumun Türkiye Gümrük Bölgesi dışındaki alıcıdan veya Türkiye Gümrük Bölgesi dışındaki yetkili kurumlardan alınacak belgelerle gümrük idaresine ispatı gerekir.

2- Birinci fıkranın (b) bendinde belirtilen durumlarda eşyanın ilk kullanım dışında kullanılmamış olması gerekmektedir. Bu durum, sadece, eşyanın kusurlu olduğunun veya sözleşme hükümlerine uygun olmadığının, kullanılmadan anlaşılamayacağı haller için geçerli olacaktır.

3- Birinci fıkranın (c) bendinde belirtilen durumlar; a) Gönderilen kişiye teslim edilmeden önce, eşyanın tabiatından ileri gelen veya nakliye sırasında meydana gelen hasar yüzünden Türkiye Gümrük Bölgesine geri gönderilen eşya, b) Tüketilmek veya satılmak amacıyla yurt dışındaki sergi ve fuarlara gönderilen ancak, tüketilmeden veya satılmadan geri gelen eşya, c) Alıcının fiziksel bir engeli veya yasal bir engel nedeniyle alıcısına teslim edilemeyen eşya, ç) Tabiî afetler, tehlikeli ve salgın hastalıklar, büyük yangınlar, radyasyon ve hava kirliliği gibi önemli nitelikteki kimyasal ve teknolojik olaylar ile büyük nüfus hareketleri gibi kriz halleri veya siyasi ya da sosyal durumlarda meydana gelen ani ve beklenmeyen değişiklikler yüzünden alıcısına teslim edilemeyen veya ihracına ilişkin sözleşmede belirtilen tarihten sonra teslim edilen eşya, d) Türkiye Gümrük Bölgesi dışındaki ülkelere gönderilen ancak, piyasa kuralları gereği gönderildiği ülkede satılamayan sebze ve meyveler, için uygulanır.

4- Serbest dolaşımda iken ihraç edilen, ancak çeşitli nedenlerle geri gelen ticari kullanıma mahsus taşıt araçları, iş makineleri ve üretime yönelik makineler, ayniyet tespiti kaydıyla, yukarıdaki fıkralarda belirtilen şartlara bağlı olmaksızın, geri gelen eşya muafiyetinden faydalandırılır (Gümrük Yönetmeliği 446.madde).

Eşyaya ait parçaların geri gelmesi: Daha önce Türkiye Gümrük Bölgesinden ihraç edilen eşyaya ait olduğu anlaşılan parçaların geri gelmesi halinde gümrük vergilerinden muafiyet uygulanır. Bu hüküm, Türkiye Gümrük Bölgesinden ihraç edilen makinelere, araçlara, aletlere veya diğer ürünlere ait olan ve ait olduğu uzman raporlarıyla kanıtlanan parça veya aksesuarları içeren eşyaya da uygulanır (Gümrük Yönetmeliği 447.madde).

Geri gelen eşyanın beyanı: Türkiye Gümrük Bölgesinden ihraç edildikten sonra geri gelen eşyanın beyanı, beyanın kontrolü ve diğer işlemler 180 ila 195’inci madde hükümlerine göre yapılır. Yükümlü, ilgili gümrük idaresine eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesinden ihracına ilişkin gümrük beyannamesi ve ayniyet tespitine ilişkin diğer belgeleri ibraz eder (Gümrük Yönetmeliği 448.madde).

Konsinye satış suretiyle ihraç edildikten sonra geri gelen eşyanın beyanı: Konsinye satış suretiyle ihraç edilen eşyanın çıkışında, gönderildiği yerde satılmayıp geri gelmesi ihtimali göz önünde bulundurularak ayniyet tespitine ilişkin tüm destekleyici bilgiler gümrük beyannamesine eklenir. Bu suretle ihraç edilen eşyanın geri gelmesi halinde 448 inci madde hükümlerine göre işlem yapılır (Gümrük Yönetmeliği 449.madde).

Sürelerin başlangıcı ve süre uzatımı: Geri getirilme süresinin başlangıcı eşyanın fiilen ihraç edildiği tarihtir. Çıkışın partiler halinde yapılması halinde, her partiye ilişkin sürenin başlangıcı ayrı ayrı göz önünde bulundurulur. Üç yıllık süre doğal afet, getirildiği ülkelerdeki ya da geçiş ülkelerindeki iç karışıklık, abluka veya savaş hali, resmi makamlarca getirilen yasaklar veya eşyanın alıkonulması gibi mücbir sebep ve beklenmeyen hallerle uzatılabilir. Özel ve zorunlu durumlar Bakanlıkça (Ticaret Bakanlığı) incelenir ve sonuçlandırılır (Gümrük Yönetmeliği 452.madde).

Süresini aşarak geri getirilen, getirilmeyen ve kesin ihracata dönüştürülen eşya: 1) Eşyanın süresi içinde mücbir sebep belgesi ibrazı ile süre uzatımı talebi olmaksızın Kanunun 168 inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen üç yıllık süreyi veya üç yıllık sürenin üzerinde gümrük idaresince uzatılan süre varsa bu süreyi aşarak geri getirilmesi halinde, Kanunun 241 inci maddesinin üçüncü fıkrasının (ı) bendi uyarınca usulsüzlük cezası tatbiki ile gümrük vergileri tahsil edilerek serbest dolaşıma giriş rejimi hükümleri uygulanır.

2) Eşya, Kanunun 168 inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen üç yıllık süre aşılmaksızın, ek süreler dahil verilen sürelerin aşılarak geri getirilmesi halinde, Kanunun 241 inci maddesinin üçüncü fıkrasının (ı) bendi uyarınca usulsüzlük cezası tatbiki ile gümrük vergileri tahsil edilmeden serbest dolaşıma sokulur.

3) Geçici ihracat eşyasının, Kanunun 168 inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen üç yıllık süre ile varsa gümrük idaresince verilen ek süreler bitiminde geri getirilmediğinin tespit edilmiş olması halinde; ihracat vergilerine tabi eşyadan bu vergiler tahsil edilir. Ancak, eşyanın daha sonra serbest dolaşıma sokulmak istenmesi halinde, birinci fıkra hükümleri uygulanır.

4) Geçici ihracat eşyasının, tabi olduğu mevzuat hükümleri uyarınca ilgili kurumunca veya gümrük idaresince verilen süre ile varsa verilen ek sürelerin veya gümrük idaresince verilen böyle bir süre yoksa Kanunun 168 inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen üç yıllık süre ile varsa verilen ek sürelerin bitiminden önce, geçici ihracatın kesin ihracata dönüştürülmek istenmesi halinde, kesin ihracata ilişkin gümrük beyannamesinin düzenlenmesi ve ihracat rejimine ilişkin tüm mevzuat hükümlerine uyulmuş olması kaydıyla geçici ihracata konu eşyanın kati ihracata dönüştürülmesine izin verilerek ilgili rejim sonlandırılır.

5) Geçici ihracatın dördüncü fıkrada belirtilen sürelerin bitiminden sonra kesin ihracata dönüştürülmek istenmesi halinde dördüncü fıkra hükümleri uygulanır (Gümrük Yönetmeliği 453.madde).

Posta kolilerinin ihracat işlemleri: 1) Gerek kesin olarak gerek geçici ihracat işlemlerine tabi tutularak yurt dışına posta yolu ile gönderilecek ticari ve ticari olmayan eşya posta idaresi tarafından kabul edilir. Bu eşya gümrük idaresinin gözetim ve kontrolü altındadır.

2) Yurt dışına posta yoluyla gönderilecek ticari nitelikteki eşya ihracat rejimi kapsamında gümrük beyannamesi ile beyan olunur ve bu rejim çerçevesinde işlemleri tamamlanır (Gümrük Yönetmeliği 463.madde).

3065 sayılı Kanunun 35.maddesine göre; Malların iade edilmesi, işlemin gerçekleşmemesi, işlemden vazgeçilmesi veya sair sebeplerle matrahta değişiklik vuku bulduğu hallerde, vergiye tabi işlemleri yapmış olan mükelleflerin bunlar için borçlandığı vergiyi; bu işlemlere muhatap olan mükelleflerin ise indirme hakkı bulunan vergiyi değişikliğin mahiyetine uygun şekilde ve değişikliğin vuku bulduğu dönem içinde, iade olunan malların fiilen işletmeye girmiş olması ve bu girişin defter kayıtları ile beyannamede gösterilmesi kaydıyla, düzeltebilecekleri hükme bağlanmıştır. İstisna kapsamındaki teslim veya hizmetin gerçekleştiği vergilendirme döneminden sonra malların iade edilmesi, işlemin gerçekleşmemesi, işlemden vazgeçilmesi veya sair sebeplerle işlem matrahının değişmesi durumunda düzeltme yapılması gerekmektedir. Bu düzeltme defter kayıtları ve beyanname üzerinde yapılır.

Öte yandan, istisna kapsamında yapılan bir işleme ait iade talebi sonuçlandırıldıktan sonra KDV iadesini ortaya çıkaran işlemden vazgeçilmesi veya satılan malların bir kısmının geri gelmesi durumunda aşağıdaki şekilde hareket edilir.

– Matrahta değişikliğin vuku bulduğu vergilendirme döneminde, yukarıda belirtildiği şekilde defter kaydı ve beyanname üzerinde gerekli düzeltmeyi yapan mükellefin vergi dairesine yazılı olarak müracaat edip, daha önce iadesini aldığı tutarı iade etmesi halinde bu tutar, gecikme faizi ve vergi ziyaı cezası uygulanmaksızın mükelleften geri alınır.

– Mükellefin, matrahta değişikliğin vuku bulduğu dönemde düzeltme işlemini yapmaması halinde; istisna kapsamındaki işlem nedeniyle iade edilen KDV, matrahta değişikliğin vuku bulduğu dönemden düzeltmenin yapıldığı döneme kadar gecikme faizi uygulanarak vergi ziyaı cezası ile birlikte mükelleften aranır (KDV Kanunu 35.madde, KDV Genel Uygulama Tebliği).

Yararlanılan menfaatlerin iadesi: İhraç edildikten sonra geri gelen eşyanın gümrük vergilerinden muaf olarak serbest dolaşıma girebilmesi için bu eşyalara tekabül eden, söz konusu eşyaların ihracatı nedeniyle yararlanılan hak ve menfaatlerin (KDV, ÖTV, Damga Vergisi ve Harç İstisnası, Yararlanılan İhracat Kredileri, söz konusu eşyaların bünyesinde bulunan ve DİİB veya Dahilde İşleme İzni kapsamında ithal edilen veya DİİB kapsamında iç piyasadan temin edilen kısmına tekabül eden vergi, resim, vb. yükümlülüklerin) süresi içinde beyan edilerek, ilgili kurum ve kuruluşlara iade edildiğine/ödendiğine ilişkin belgelerin beyannameye eklenmesi gerekir. Bu şartların yerine getirilmesi durumunda, ilgili gümrük idaresine 4210 rejim kodunda beyan edilerek söz konusu eşyalar muafiyete tabi tutularak (Gümrük vergi ve resimler alınmadan) serbest dolaşıma sokulur (Gümrük Yönetmeliği 451.madde, İhracat: 2017/4 sayılı Tebliğ, 30070/18.05.2017 say. ve tar. RG.’de yayımlanan İhracat ve Döviz Kazandırıcı Faaliyetlerde Damga Vergisi ve Harç İstisnası Uygulama Genel Tebliği, KDV Genel Uygulama Tebliği).

Örneğin: Türkiye’de faaliyet gösteren  XXX Beta firması tarafından, İran’da bulunan  XXX Gama firmasına Dahilde İşleme İzin Belgesi (DİİB) kapsamında 500.000-EUR tutarında tarım makinaları satıldığını, ilgili ihracat beyannamesinin gümrük işlemleri tamamlanarak eşyanın yurt dışı edildiğini ve fiili ihracatının gerçekleştiğini (Bahse konu ihracat eşyasının bünyesinde yer alan ithal girdiler nedeniyle 5.000-TL Gümrük Vergisi, 15.000-TL Özel Tüketim Vergisi ve 25.000-TL Katma Değer Vergisi olmak üzere toplam 50.000-TL’nin ithalat sırasında teminata bağlandığı, ihraç eşyasının bünyesinde yer alan ithal girdilerin tedariği için yapılan sözleşmeler ve ilgili serbest dolaşıma giriş beyannameleri için alınması gereken 2.000-TL Damga Vergisinin “İhracat ve Döviz Kazandırıcı İşlemler” nedeniyle alınmadığını, ayrıca 50.000-TL Eximbank İhracat Kredisi kullanıldığını), eşyaların teslim alınmasına müteakip yaptırılan ekspertiz incelemesinde, söz konusu makinelerin sipariş evsafına uymadığı (eşyaların hatalı ve bozuk olduğu) tespit edilerek alıcısı tarafından kabul edilmeyerek satıcıya/Türkiye’ye iade edildiğini, satıcı tarafından da geri gelen söz konusu eşyaların Türkiye’de serbest dolaşıma sokulduğunu varsayalım. Bahse konu eşyaların ihracat nedeniyle teminata bağlanan ve/veya alınmayan tüm vergiler ile yararlanılan tüm teşvik ve desteklerin (örneğimizde de 5.000-TL Gümrük Vergisi, 15.000-TL Özel Tüketim Vergisi ve 25.000-TL Katma Değer Vergisi, 2.000-TL Damga Vergisi ile 50.000-TL Eximbank kredisinin) ilgili kurum ve kuruluşlara geri ödenmesi, iade edilmesi ve buna ilişkin belgelerin ilgili gümrük müdürlüğüne ibraz edilmesi, ithalat beyannamesine eklenmesi gerekir. Bu şartların yerine getirilmesi durumunda, ilgili gümrük idaresine 4210 rejim kodunda beyan edilerek söz konusu eşyalar muafiyete tabi tutularak (Gümrük vergi ve resimler alınmadan) serbest dolaşıma sokulur.

Aksi takdirde, geri gelen söz konusu eşyalar 4010 rejim kodunda beyan edilerek muafiyete tabi tutulmadan (Tekabül eden gümrük vergi ve resimleri tahsili başta olmak üzere ilgili mevzuat hükümleri ve ticaret politikası önlemlerinin uygulanması ile eşyanın ithali için öngörülen dış ticarette teknik düzenlemeler ve standardizasyon mevzuatı dahil diğer işlemlerin tamamlanması şartıyla) serbest dolaşıma sokulur.

İhracat ve Döviz Kazandırıcı Faaliyetlerde; a) Alınmayan damga vergisi ve harç tutarının, döviz kazandırıcı faaliyetlerin gerçekleşmeyen kısmına isabet eden tutarı, b) Dahilde İşleme İzin Belgeleri ve Vergi, Resim, Harç İstisnası Belgelerinin iptal edilmiş olması durumunda, alınmayan damga vergisi ve harç tutarları, 213 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde ceza ve gecikme faizi ile birlikte geri alınır. Gecikme faizi, kağıdın düzenlendiği veya işlemin yapıldığı tarihten başlayarak hesaplanır (30070/18.05.2017 say. ve tar. RG.’de yayımlanan İhracat ve Döviz Kazandırıcı Faaliyetlerde Damga Vergisi ve Harç İstisnası Uygulama Genel Tebliği, KDV Genel Uygulama Tebliği).

– Geri gelen eşyanın DİİB veya Dahilde işleme izni kapsamında yapılan bir ihracata ilişkin olması halinde, söz konusu geri gelen eşyaların Dahilde işleme izin belgesi (DİİB)/dahilde işleme izni süresi (ile varsa verilen ek süreler) içerisinde yeniden ihraç edilerek taahhüdün kapatılması, ihraç taahhüdünün yerine getirilmesi gerekir.

– Dahilde işleme tedbirlerini, dahilde işleme rejimi ve belgede/izinde belirtilen esas ve şartlara uygun olarak yerine getirmeyenlerden; İhracatı gerçekleştirilmeyen ve DİİB kapsamında iç piyasadan temin edilen eşyalara tekabül eden vergi, resim, damga vergisi ve harçlar ile ihracatı gerçekleştirilmeyen ithal eşyalara ilişkin, ithal esnasında alınmayan gümrük vergi, resim, damga vergisi, her türlü harçlar, vb. yükümlülükler ceza ve gecikme faizi ile birlikte, ithal tarihi itibarıyla 4458 sayılı Gümrük Kanunu, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ile 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil edilir. Ayrıca, ithal edilen ve süresi içerisinde ihracatı gerçekleştirilmeyen eşya için 4458 sayılı Gümrük Kanununun 238 inci maddesi hükmü çerçevesinde (Eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı para cezası tahsil edilir.)müeyyide uygulanır.

– Diğer kamu kurum ve kuruluşlarının denetim birimleri ile Ticaret Bakanlığınca yapılacak inceleme, denetim ve soruşturma sonucunda, başta gümrük beyannamesi veya eki belgeler ile ilgili diğer belgelerin sahte olduğunun veya üzerinde tahrifat yapıldığının ya da gerçeği yansıtmadığının tespiti halinde; bu beyanname ve eki belgeler ile diğer sahte belgelerin dahilde işleme izin belgesi/dahilde işleme izni ihracat taahhüdünün kapatılmasında kullanılıp kullanılmadığına bakılmaksızın ve taahhüt kapatma müracaatı beklenilmeksizin beyanname kapsamı ihracata tekabül eden ithalata ilişkin vergi, resim ve harçların, İhracat: 2006/12 sayılı Dahilde İşleme Rejimi Tebliği’nin 45.maddesi hükümleri çerçevesinde tahsili ve aynı Tebliğin 46.maddesi kapsamında müeyyide uygulanarak, ilgililer hakkında kanuni işlem yapılır (5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu’nun “Kaçakçılık Hükümleri” ile 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun “Belgede Sahtecilik Hükümleri” doğrultusunda ilgili Cumhuriyet Başsavcılığı’na suç duyurusunda bulunulur).

D- Geri Getirilmeyen (Yurt Dışında İlgili Ülke-Serbest Bölge

     Veya Firmaya Bırakılan, Ekonomik Değeri Olmayan)

     Eşya:

Özellikle otomotiv sektöründe, otomotiv yan sanayi ile beyaz eşya, çeşitli ev gereçleri vb. sektörlerde faaliyet gösteren imalatçı-ihracatçı veya ihracatçı firmaların yaptıkları mamul eşya veya yedek parça ihracatlarında, alıcı tarafından, söz konusu eşyalar teslim alındıktan sonra (herhangi bir üretime, kullanıma, satış ve dağıtıma veya depolamaya tabi tutmadan önce) muayene ve kontrole/ayıklama işlemine tabi tutulduğu, söz konusu eşyalardan bozuk, defolu, kusurlu, hatalı, vb. olanların ayrıldığı ve ayıklandığı, bu işlem sonucunda alıcı tarafından bozuk çıkan eşyaların bedeli kadar “Debit Note” düzenlenerek ihracatçıya/satıcıya gönderildiği, ihracatçı tarafından da bu “Debit Note” tutarları kadar alıcı firmaya para iadesi/döviz transferi yapıldığı yada alıcı firmanın borcundan düşüldüğü, bilahare, ihracatçı tarafından söz konusu bozuk eşyaların ekonomik değer taşımaması, Türkiye’ye geri getirilmesi için ilave olarak yapılması gereken elleçleme, yeniden ambalajlama-paketleme, navlun, sigorta, gümrükleme, imha, vb. masraflar ve ilave maliyet unsurları dikkate alınarak söz konusu eşyaların Türkiye’ye getirilmediği ve ilgili firmaya, ülkeye/serbest bölgeye terk edildiği, sonrasında ise ihracatçı firma tarafından ilgili muhasebe kayıtları ve hesaplarında yapılması gereken düzeltmelerin (Gerçekte gerçekleşen nihai ihracat miktarı ve tutarı, bu tutar üzerinden ihracat nedeniyle yararlanılan hak ve menfaatler örneğin KDV, ÖTV, Damga Vergisi ve Harç İstisnası, Yararlanılan İhracat Kredileri, söz konusu eşyaların bünyesinde bulunan ve DİİB veya Dahilde İşleme İzni kapsamında ithal edilen veya DİİB kapsamında iç piyasadan temin edilen kısmına tekabül eden vergi, resim harç istisnası miktarları, Kurumlar Vergisi matrahı, vb.) hiç birisinin yapılmadığı, örneğin: ilgili mükelleflerin söz konusu bozuk çıkan eşyalar için borçlandığı vergiyi, 3065 sayılı Kanunun 35.maddesi doğrultusunda, değişikliğin mahiyetine uygun şekilde ve değişikliğin vuku bulduğu dönem içinde düzeltmedikleri, her hangi bir revizyona gidilmediği, diğer bir deyişle, ihracat nedeniyle yararlanılan tüm hak ve menfaatlerin kullanımı sırasında, gerçekte gerçekleşen nihai ihracat miktarı ve tutarı üzerinden değil de, gümrük çıkış beyannamesinde ve satış/ihraç faturasında belirtilen miktar ve tutar üzerinden işlem yapıldığı, haksız ve yersiz menfaat temin edildiği anlaşılmıştır.

Örnek 1: Üretici  D firması İspanya’da mukim  E firmasına 250.000-EUR tutarında plastikten mamul “Muhtelif araç tamponu” cinsi eşyayı satmış olup, 1520/01.03.2019 sayı ve tarihli satış/ihracat faturasına istinaden düzenlenen ve F Gümrük Müdürlüğü’nde işlem gören 1200/04.03.2019 sayı ve tarihli Gümrük çıkış beyannamesi ile ilgili gümrük işlemleri tamamlanarak 250.000-EUR üzerinden 05.03.2019 tarihinde fiili ihracatı gerçekleştirilmiştir (Bahse konu ihracat eşyasının bünyesine giren/ yüklenilen KDV tutarı  24.000-TL’dir). İthalatçı  E firması söz konusu eşyaları 09.03.2019 tarihinde teslim alarak muayene ve kontrole tabi tutmuş ve eşyaların 25.000-EUR’luk kısmının bozuk, defolu, kusurlu, hatalı olduğunu, sağlam ve kabul edilebilir eşya miktarının ise 225.000-UUR olduğunu tespit ederek ihracatçıya haber vermiştir. İhracatçının talimatı üzerine bozuk çıkan eşyalar Türkiye’ye iade edilmeyip (Türkiye’ye geri gönderilmeyip) İspanya’da imha edilmiştir. Alıcı E firması 11.03.2019 tarihinde düzenlediği 25.000-EUR tutarındaki “Debit Note”yi ihracatçıya/satıcıya göndermiştir. İhracatçı D firması debit note tutarı olan 25.000-EUR’yu alıcı E firmasına iade etmiş veya alacağından düşmüş fakat, ilgili muhasebe kayıtları ve hesaplarında, ihracat miktar ve tutarında, ihracat nedeniyle faydalandığı veya faydalanacağı hak ve menfaatlerde, örneğin KDV, ÖTV, Damga Vergisi ve Harç İstisnası, Yararlanılan İhracat Kredileri tutarlarında herhangi bir düzeltmeye gitmemiş, nihayetinde, gerçekte gerçekleşen ihracat tutarı olan 225.000-EUR üzerinden değil de, aksine gümrük çıkış beyannamesi tutarı olan 250.000-EUR üzerinden işlem yapmış, imha edilen 25.000-EUR’ya tekabül eden istisna, hak ve menfaatlerden de (2.400-TL KDV ile diğer menfaatler) haksız ve yersiz olarak faydalanmıştır.

Örnek 2: Otomotiv yedek parçaları üreten XX Alfa firması DİİB kapsamında işlem görmüş ürün olarak, Romanya’da faaliyet gösteren XX Beta firmasına 100.000-EUR tutarında “stop lambası” cinsi eşyayı satmış olup, 2225/15.04.2019 sayı ve tarihli satış/ihracat faturasına istinaden düzenlenen ve Y Gümrük Müdürlüğü’nde işlem gören 17.200/15.04.2019 sayı ve tarihli Gümrük çıkış beyannamesi ile ilgili gümrük işlemleri tamamlanarak 100.000-EUR üzerinden 16.04.2019 tarihinde fiili ihracat işlemi gerçekleştirilmiştir (Bahse konu ihracat eşyasının bünyesinde yer alan ithal girdiler nedeniyle 1.500-TL Gümrük Vergisi, 4.500-TL Özel Tüketim Vergisi ve 6.000-TL Katma Değer Vergisi olmak üzere toplam 12.000-TL vergi tutarının ithal sırasında teminata bağlandığı anlaşılmıştır). İthalatçı XX Beta firması söz konusu eşyaları 18.04.2019 tarihinde teslim alarak muayene ve kontrole tabi tutmuş ve eşyaların 10.000-EUR’luk kısmının bozuk, defolu, kusurlu, hatalı olduğunu, sağlam ve kabul edilebilir eşya miktarının ise 140.000-EUR olduğunu tespit ederek ihracatçıya haber vermiştir. İhracatçının talimatı üzerine bozuk çıkan eşyalar Türkiye’ye geri gönderilmeyip/iade edilmeyip Romanya’da imha edilmiştir. Alıcı XX Beta firması 19.04.2019 tarihinde düzenlediği 10.000-EUR tutarındaki “Debit Note”yi ihracatçıya/satıcıya göndermiştir. İhracatçı XX Alfa firması debit note tutarı olan 10.000-EUR’yu alıcı XX Beta firmasına iade etmiş (Sonuçta, gümrük çıkış beyannamelerine göre bir yıl boyunca yapılan ihracat toplamı 1.000.000-EUR iken, bunun 100.000-EUR’luk kısmı bozuk, defolu, kusurlu, hatalı olduğu için sayılmayan ihracat miktarı olup, gerçekte gerçekleşen ihracat tutarı 900.000-EUR olarak gerçekleşmiştir.) fakat, ihracatçı XX Alfa firmasının ilgili muhasebe kayıtları ve hesaplarında, ihracat miktar ve tutarında, ihracat nedeniyle faydalandığı veya faydalanacağı hak ve menfaatlerde, örneğin KDV, ÖTV, Damga Vergisi ve Harç İstisnası, Yararlanılan İhracat Kredileri, vb. tutarlarında herhangi bir düzeltmeye gidilmemiş, nihayetinde, gerçekte gerçekleşen ihracat tutarı olan 90.000-EUR (Yıllık 900.000-EUR üzerinden) değil de, aksine gümrük çıkış beyannamesi tutarı olan 100.000-EUR (Yıllık 1.000.000-EUR) üzerinden işlem yapmış, 10.000-EUR, (Yıllık 100.000-EUR) yurt dışında imha edilen, Türkiye’ye getirilmeyen, gerçekte gerçekleşmeyen eşyaya tekabül eden istisna, hak ve menfaatlerden (örneğin: 150-TL GV, 450-TL ÖTV, 600-TL KDV “Yıllık= 1.500-TL GV, 4.500-TL ÖTV, 6.000-TL KDV” olmak üzere toplam 1.200-TL “Yıllık 12.000-TL” vergi ile diğer menfaatlerden) haksız ve yersiz olarak faydalanmıştır.

Kısacası, Yapılacak sonradan kontrol ve firma incelemeleri ile vergi incelemelerinde; 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 114.maddesinde belirtilen zamanaşımı süresi (Vergi alacağının doğduğu takvim yılını takip eden yılın başından başlıyarak beş yıl içinde tarh ve mükellefe tebliğ edilmiyen vergiler zamanaşımına uğrar.) dikkate alınarak, firmaların 120 (Yurt Dışı Alıcılar) Hesabı ve ilgili diğer ihracat hesaplarının ayrıntılı incelenmesi, ihraç edilen eşyalardan bozuk, defolu, kusurlu, hatalı olmaları, … vb. nedenlerle alıcısı tarafından satıcısına/Türkiye’ye iade edilen (geri gelen eşya) veya satıcısına iade edilmeyip, satıcının isteği üzerine ilgili ülkeye terk edilen, çöpe atılan veya bu ülkede imha edilen eşyaların miktar ve tutarlarının tespit edilerek, ihracat nedeniyle bu tutarlar üzerinden alınan yada faydalanılan hak ve menfaatlerin (KDV, ÖTV, Damga Vergisi ve Harç İstisnası, Yararlanılan İhracat Kredileri, söz konusu eşyaların bünyesinde bulunan ve DİİB veya Dahilde İşleme İzni kapsamında ithal edilen veya DİİB kapsamında iç piyasadan temin edilen kısmına tekabül eden vergi, resim, vb. yükümlülüklerin) süresi içinde ilgili kurum ve kuruluşlara iade edilmesine/ödenmesine ilişkin işlemlerin kontrol edilmesi, haksız veya yersiz olarak yararlanıldığı tespit edilen hak ve menfaatlerin iadesinin sağlanmasının gerektiğini düşünmekteyiz.

– Geri gelen eşya ile satıcısına iade edilmeyip, satıcının isteği üzerine ilgili ülkeye terk edilen, çöpe atılan veya o ülkede imha edilen eşyaların DİİB/Dahilde işleme izni kapsamında yapılan bir ihracata ilişkin olması halinde, söz konusu eşyalara ilişkin DİİB/dahilde işleme izni süresi (ile varsa verilen ek süreler) içerisinde geri gelen eşyaların yeniden ihraç edilerek ve geri getirilmeyen eşyalar içinde DİİB/dahilde işleme izninde gerekli revizyonun yapılarak taahhüdün kapatılması, ihraç taahhüdünün yerine getirilmesi gerekir.

Mali Yönden Eleştirel Bir Yaklaşım; YMM Mesut ZURNACI’nın Eleştirisi: “İhraç olup yurtdışından geri gelmeyen (çöpe atılan/çöp olan) mallarla ilgili; uygulamada fiilen geri gelmeyen mallar için genelde yurt dışındaki firma tarafından Türk firmasına debit note (borçlandırma notu) kesilmektedir. Debit Note’nin temin edilemediği durumlarda ise Türk firması tarafından Credit Note (alacaklandırma notu) kesilmektedir.   Bu belgelerdeki bedeller bir fiyat farkı gibi gider yazılmakta ancak  ihracatçı Türk firmanın KDV iadesinde bir azaltım yapılmamaktadır. Bununla birlikte kimi zaman ihracat bedellerini yüksek tutarda düşürücü fiyat farkları KDV iadesinde azaltım yapma zorunluluğunu doğurmaktadır. Örneğin, 100.00,00 TL ihracatta KDV iade talebi 15.000,00 TL olsun. Kural olarak KDV iade alacağı toplam satışın %18’ini geçememektedir.  15.000,00 (%15)  iade de bir sorun görünmemektedir. Ancak bu örnekte alıcı firma tarafından 30.000,00 TL debit note kesilmesi durumunda, net ihracat 70.000,00 TL olmaktadır. 70.000,00 x %18 = 12.600,00 TL. Yani 15.000,00 – 12.600,00 = 2.400,00 TL kdv iadesinin mükellef tarafından Maliye’ye geri iade edilmesi gerekir. Bunun haricinde fiilen geri gelmeyen mallar için KDV iadesinin düşürülmesini sağlayacak bir mekanizma bulunmamaktadır. Dolayısıyla geri gelmeyen değersiz hale düşen malların fiyat indirimine ilişkin ihracat tutarını düşürücü mahiyetteki işlemlerin kötüye kullanımı mümkün olduğundan, bu tür işlemlerin KDV iadesine etkisinin dikkate alınarak gerekli ve etkin kanuni düzenlemelerin yapılması yerinde olacaktır.” (Mesut ZURNACI – MZ YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK VE BAĞIMSIZ DENETİM).

Sonuç:

Ülkemizde İhracat, İhracat Sayılan Satış ve Teslimler, Döviz Kazandırıcı Hizmet ve Faaliyetler çeşitli şekillerde teşvik edilmekte, KDV istisnası, Damga Vergisi ve Harç İstisnası, vb. ayrıcalıklara tabi tutulmaktadır. Uygulanan teşvik tedbirlerinin amacına ulaşması, haksız rekabetin, haksız kazancın ve oluşacak kamu zararının önüne geçilebilmesi için Ticaret Bakanlığı’nca yapılacak sonradan kontrol ve firma incelemeleri ile Hazine ve Maliye Bakanlığı’nca yapılacak vergi incelemelerinde; 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 114.maddesinde belirtilen zamanaşımı süreside dikkate alınarak, firmaların 120 (Yurt Dışı Alıcılar) Hesabı ve ilgili diğer ihracat hesaplarının ayrıntılı incelenmesi, ihraç edilen eşyalardan bozuk, defolu, kusurlu, hatalı olmaları, … vb. nedenlerle alıcısı tarafından satıcısına/Türkiye’ye iade edilen (geri gelen eşya) veya satıcısına iade edilmeyip, satıcının isteği üzerine ilgili ülkeye terk edilen, çöpe atılan veya bu ülkede imha edilen eşyaların miktar ve tutarlarının tespit edilerek, ihracat nedeniyle bu tutarlar üzerinden alınan yada faydalanılan hak ve menfaatlerin (KDV, ÖTV, Damga Vergisi ve Harç İstisnası, Yararlanılan İhracat ve Eximbank kredileri, söz konusu eşyaların bünyesinde bulunan ve DİİB veya Dahilde İşleme İzni kapsamında ithal edilen veya DİİB kapsamında iç piyasadan temin edilen kısmına tekabül eden vergi, resim, vb. yükümlülüklerin) süresi içinde ilgili kurum ve kuruluşlara iade edilmesine/ödenmesine ilişkin işlemlerin kontrol edilmesi, haksız veya yersiz olarak yararlanıldığı tespit edilen hak ve menfaatlerin iadesinin sağlanması gerekir.

Kaynakça:

  • ÇOBAN Kerim, “İhracat, İhracatta Geri Gelen Eşya İle Yurt Dışından Getirilmeyen (Yurt Dışında İlgili Ülke-Serbest Bölge Veya Firmaya Bırakılan, Ekonomik Değeri Olmayan) Eşya”, Gümrük ve Ticaret Dünyası Dergisi, Sayı 100, Yıl 2019/1.
  • 4458 sayılı Gümrük Kanunu.
  • Gümrük Yönetmeliği.
  • 95/7623 sayı ve 22.12.1995 tarihli İhracat Rejim Kararı.
  • Mer-i İhracat Yönetmeliği.
  • 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu.
  • Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği.
  • 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu.
  • 492 sayılı Harçlar Kanunu.
  • 2005/8391 sayılı Dahilde İşleme Rejim Kararı.
  • Dahilde İşleme rejimi Tebliği (İhracat: 2006/12).
  • Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin (İhracat Bedelleri Hakkında        2018-32/48 sayılı) Tebliğ.
  • Merkez Bankası İhracat Genelgesi (2018/Bilâ).
  • 213 sayılı Vergi Usul Kanunu.
  • 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu.
  • 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu.
  • 30070/18.05.2017 say. ve tar. RG.’de yayımlanan İhracat ve Döviz Kazandırıcı Faaliyetlerde Damga Vergisi ve Harç İstisnası Uygulama Genel Tebliği.
  • 2017/4 Sayılı İhracat, Transit Ticaret, İhracat Sayılan Satış Ve Teslimler İle Döviz Kazandırıcı Hizmet Ve Faaliyetlerde Vergi, Resim Ve Harç İstisnası Hakkında Tebliğ.
  • Para-Kredi ve Koordinasyon Kurulu’nun 06.04.2018 tarih ve 2018/12 sayılı Kararı.

07.05.2019

Kaynak: www.MuhasebeTR.com

/ Yazar: admin / Genel/ • / 0 Yorum

Borca Batıklık, Pay Senedi Basımı, Bazı Hesap Kodları

Bugünkü yazımız 3 bölümden meydana gelecektir.

1. Borca batıklık durumu TTK. Madde 376
TTK. 376 maddesinin 1 nolu bendi: Son yıllık bilançodan, sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının yarısının zarar sebebiyle karşılıksız kaldığı anlaşılırsa, yönetim kurulu, genel kurulu hemen toplantıya çağırır ve genel kurula uygun gördüğü iyileştirici önlemleri sunar demektedir.
Devamı olan bentlerde nasıl kararlar verileceği ve özellikle şirketin değerleme yapılarak sermayenin karşılıksız kalıp kalmadığının araştırılacağı anlatılmaktadır.
Türkiye’de bağımsız denetimin yaygınlaşması ve özellikle Kamu Gözetimi Kurumunun kararlarından sonra TTK’nın bu maddesinin incelenerek değiştirilmesi gerekmektedir.
Kanunun 376’ıncı maddesi vergi bilançosuna göre kanuni yedek akçeler ile sermaye toplamından bahsetmektedir.
Buna göre zarar sebebiyle sermayenin yarısı veya daha fazlası karşılıksız kalırsa neler yapılacağı maddede işlenmiştir.
Oysa, bağımsız denetim sisteminde zaten gerekli düzenlemeler yapılmış ve artık bağımsız denetime tabi bütün işletmeler en az BOBİ FRS sistemi ile denetime tabidir. Özellikle Türkiye Finansal Raporlama Sistemine göre yapılan bağımsız denetime tabi olan şirketlerde, şirketin bilançosu değerlendirilmekte ve bilanço ile özkaynaklar buna göre bulunmaktadır.
Tabii ki bağımsız denetim esaslarına göre bulunan özkaynaklarda kayıtlı sermaye ve yedek akçelerin toplamı kanunun 376’ıncı maddesindeki 2 ve 3. bentteki işlemler yapılmış durumdadır. Bu durumda da TTK 376. maddenin 1-2 ve 3. fıkraları bağımsız denetim yapılan firmalar açısından bir önem arz etmemektedir.
Ancak, herhangi bir mahkeme durumunda bilirkişiler, kanununu 376. maddesini göz önünde bulundurmakta, bağımsız denetim esaslarını ise dikkate alıp almayacakları o bilirkişinin insiyatifine kalmaktadır.
Bu tip duraksamaları da önleyebilmek için sözün kısası TTK. 376. maddesi UFRS-TFRS ve BOBİ FRS esasları göz önüne alınarak yeniden düzenlenmelidir.

2. Anonim şirketlerde pay senedi basımı:
TTK. 486. maddesi pay senetlerinin bastırılmasını hüküm altına almıştır.
Paylar hamiline yazılı ise yönetim kurulu, pay bedelinin tamamının ödenmesi tarihinden itibaren üç ay içinde pay senetlerini bastırıp pay sahiplerine dağıtır.
Yönetim Kurulunun hamiline yazılı pay senetlerinin bastırılmasına ilişkin kararı tescil ve ilan edilir, ayrıca şirketin internet sitesine konulur.
Pay senedi bastırılıncaya kadar ilmühaber çıkarılabilir. İlmühabere kıyas yoluyla nama yazılı pay senetlerine ilişkin hükümler uygulanır.
Azlık istemde bulunursa nama yazılı pay senedi bastırılıp tüm nama yazılı pay senedi sahiplerine dağıtılır.
Özellikle yeni Türk Ticaret kanunundan sonra Anonim şirketlerin faydası, etkinliği ve vergisel açıdan avantajları daha iyi anlaşıldığından, limited şirketten anonim şirkete dönüşler çoğalmıştır.
Bu sebeple pay senetlerinin 3 (üç) ay içinde bastırılması daha da önem kazanmıştır.
Gerek dönüşümle kurulan ve gerekse yeni kurulan şirketlerin pay senetlerinin bastırılmasını tavsiye ediyoruz.
3. Tek Düzen Hesap Sisteminde bazı hesap kodları halen kullanılması tavsiye edilmesine rağmen Tek Düzen Hesap Sistemi tebliğlerine alınmadığı için kullanılamamaktadır.
Örnek olarak af yasasından dolayı doğan kanunen kabul edilmeyen giderlerin kaydedildiği 296 nolu hesabı ve özkaynaklar içinde bulunan ve geri alınan hisselerin kaydedildiği 514 numaralı hesabı verebiliriz.
Şu anda Kamu Gözetimi Kurumu hesap planı konusunda detaylı bir çalışma yapmaktadır.
Maliye Bakanlığının da Muhasebe Sistemi Uygulama Tebliğlerinde ve Beyanname programlarında gerekli düzenlemeleri yaparak mesleğe yardımcı olması muhakkak ki iyi olacaktır diye düşünmekteyim.

07.05.2019

Kaynak: www.MuhasebeTR.com