/ Yazar: admin / Genel/ • / 0 Yorum

Babalık İzninin İhbar Süresine Etkisi

Şahitlik ettiğimiz çağ insanlık tarihi boyunca benzeri görülmemiş ekonomik ve sosyal dönüşümleri de içinde barındırıyor. Post modern ilişkiler yumağına sarılmış günümüz insanının; iş, aile ve çalışma hayatında karşılaştığı sorunlara çözüm üreterek iş-yaşam dengesini uyumlaştıracak sosyal politika araçlarına olan ihtiyacı ise gün be gün artıyor.

Babaların da izni var

Toplumun temel yapın taşını oluşturan aile kurumunun en tatlı meyvesi çocuktur. Çocuk sahibi olmak büyük mutlulukların yanı sıra sorumlulukları da sırtlanmayı gerektirir. Doğum sonrasında duygu yoğunluğunun paylaşılması ve kişilerin üstlerine düşen sorumluluklarını yerine getirebilmelerine fırsat vermek adına çalışma hayatına virgüller koyma lüzumu hissedilebilir. İşte 4857 sayılı kanun da bu hissiyata cevapsız kalmamış, “İşçiye; evlenmesi veya evlat edinmesi ya da ana veya babasının, eşinin, kardeşinin, çocuğunun ölümü hâlinde üç gün, eşinin doğum yapması hâlinde ise beş gün ücretli izin verilir.” Hükmünü getirmiştir. Dikkat edilirse Kanun’da “İş günü” ibaresi kullanılmamıştır. Bu nedenle Hafta tatili, resmi ve dini bayramlar babalık izni süresini etkilemeyecektir.

İş sözleşmesinin feshinde ihbar süresine dikkat

Belirsiz süreli iş sözleşmelerinin işçi veya işveren tarafından feshedileceği durumlarda, fesih bildiriminde bulunacak tarafın karşı tarafa belli bir süre önceden bildirimde bulunması gereklidir. İş Kanununun 17. Maddesine göre;

“İş sözleşmeleri;

a) İşi altı aydan az sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak iki hafta sonra,

b) İşi altı aydan bir buçuk yıla kadar sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak dört hafta sonra,

c) İşi bir buçuk yıldan üç yıla kadar sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak altı hafta sonra,

d) İşi üç yıldan fazla sürmüş işçi için, bildirim yapılmasından başlayarak sekiz hafta sonra,

Feshedilmiş sayılır.” Takvim günü üzerinden belirlenen ihbar süresinin; hafta tatili, resmi ve dini bayramlar denk gelmesi durumunda süre ilavesi yapılmaz.

İhbar süresinde izin kullanılır mı?

İhbar süresinin bölünmeksizin kullandırılması esastır. İhbar süresini kullanan işçinin 4857 Sayılı Kanununun 27. Maddesinde yer alan “Bildirim süreleri içinde işveren, işçiye yeni bir iş bulması için gerekli olan iş arama iznini iş saatleri içinde ve ücret kesintisi yapmadan vermeye mecburdur.” Hükmü gereği kullandığı iş arama izinlerini ise bölünmezlik ilkesinde istisna olarak değerlendirmek gerekir. Dolayısıyla iş arama izni dışında işçiye örneğin yıllık izin verilemez ve yıllık izin ile ihbar öneli iç içe geçemez. Yargıtay görüşü de bu yöndedir[1].

İhbar süresinde alınan raporun etkisi nedir?

İhbar süresi içinde rapor alan işçinin durumu hakkında iş mevzuatında net bir hüküm mevcut değildir. Yaygın olan ve Yargıtay tarafından kabul gören uygulama ihbar süresinin alınan rapor süresince durması şeklindedir[2]. Buna göre rapor alan işçinin ihbar süresi raporlu gün kadar uzayacaktır.

İhbar süresinde baba olan işçinin durumu ne olur?

Tıpkı rapor alan işçide olduğu gibi babalıktan dolayı işçinin kanuni iznini kullanmasının ihbar önelini nasıl etkileyeceği belirsiz bir durumdur. Uygulayıcılar için üç yöntem gündeme getirilebilir. Birincisi İhbar süresinde baba olan işçinin babalık izni ile ihbar süresini birleştirmektir ki iznin kullandırılması asıl olduğundan sakınca içerir. İkincisi ihbar süresinde baba olan işçinin ihbar süresini babalık izninin bitimiyle sanki hiç kullanılmamış gibi en başından başlatmaktır. Bu durumda ihbar süresi kanunda tanımlanmış süreyi aşacak şekilde uzayacaktır. Son yöntem ise tıpkı rapor alan işçide olduğu gibi baba olan işçinin ihbar süresinin babalık izni süresince durması şeklindedir. Hakkaniyete uygun çözümün bu sonuncusu olacağı kanaatindeyim.

Faydalı olması dileğiyle

[1] Yıllık izin ile ihbar öneli iç içe geçemeyeceğinden yıllık izinin ihbar önelinden önce kullandırılması asıl olup hiçbir şekilde ihbar öneli ile yıllık izin iç içe girmemelidir. Davalının ihbar önelinin son iki haftalık kısmında yıllık izin kullandırması sebebiyle ihbar önelinin bölünmezliği ilkesi ihlal edildiğinden ihbar tazminatı talebinin kabulü yerindedir(Yargıtay 7. Hukuk Dairesi 2016/17771 E. 2016/17890 K. Sayılı ve 31.10.2016 tarihli kararı)

[2] Davalı işçinin 1475 sayılı İş Kanununa göre çalışma süresini dikkate alarak 8 haftalık önel vermek suretiyle hizmet akdini feshedeceğini davacı bankaya bildirmiştir. Ancak önel içinde toplam 35 gün istirahat raporu

almıştır. ….. Ayrıca belirtmek gerekir ki önel vermek suretiyle fesih bildiriminde taraflardan hangisi bulunursa bulunsun şayet isçi istirahat raporu almış ise raporlu süreyle ihbar öneli iç içe giremez. Bu nedenle rapor süresi kadar ihbar önelinin uzatılmış olduğu kabul edilmelidir.”(Yarg. 9. HD, 4.3.1999 E. 1999/2826, K. 1999/4097)

07.05.2019

Kaynak: www.MuhasebeTR.com

/ Yazar: admin / Genel/ / 0 Yorum

İşverenlerin Dikkatine, Bankaya veya Kamu Kurumlarına Çalışanlarınızın Maaş Bordrosu Verirken Dikkat Ediyormusunuz?

1-GİRİŞ

Birçok işveren veya çalışanların kendileri bordro veya herhangi bir belge ile ne kadar maaş aldıklarını bankalara, kamu kurum ve kuruluşlarına bilgi mahiyetinde vermektedir. Özellikle bankalardan fazla kredi çekmek için Sosyal Güvenlik Kurumuna (bundan sonar “Kurum” diye anılacaktır) beyan edilen tutarlardan farklı tutarlarda maaş beyan edilebilmektedir. İşte bu beyan edilen tutarların bankalar ve birçok kamu kurum ve kuruluşları tarafından Kuruma bilgi mahiyetinde bildirme zorunluluğu bulunmaktadır. Bu makalede bu bildirimin yasal dayanakları kısaca anlatılacaktır.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunun 8 inci maddesinin yedinci fıkrası ile 100 üncü maddesi gereğince,  bankalar ve kamu idareleri ile diğer kurum ve kuruluşların, işlem yaptığı kişilerin sigortalılık bakımında tescilli olup olmadıklarını kontrol etme yükümlülüğü ile Sosyal Güvenlik Kurumu ile yapılacak protokollerle bilgi ve belge istenmesinin yasal alt yapısı oluşturulmuştur.

Mezkûr kanun maddelerine dayandırılarak 06.12.2013 tarihinde “ Bankalar ve Kamu İdareleri Tarafından Yapılacak Olan Sigortalılık Kontrolü ile Kurum ve Kuruluşlardan Bilgi ve Belgelerin Alınmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik” resmi gazetede konu ile ilgili yönetmelik yayımlanmış ardından 10.06.2014 tarihinde de “Bankalar ve Kamu İdareleri Tarafından Yapılacak Olan Sigortalılık Kontrolü ile Kurum ve Kuruluşlardan Alınacak Bilgi ve Belgelere Dair Tebliğ” yayımlanmıştır.

İşverenlerin, meslek mensuplarının ve çalışanların konu ile ilgili dikkat etmesi gereken hususlar kısaca özetleyip, işverenlerin cezai müeyyidelerle karşı karşıya kalmamaları amaçlanmıştır.

II- BİLDİRİM ZORUNLULUĞU

5411 sayılı Bankacılık Kanunu kapsamındaki kuruluşlar, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunun 3 üncü maddesinin (a) bendinde belirtilen kurumlar ile ödenmiş sermayesinin %50 den fazlasına sahip oldukları ortaklık ve işletmelerden Türk Ticaret Kanuna tabi olmayanlarla özel kanunlara personel çalıştıran diğer kamu kurumlarıdır. Mezkûr tebliğin 6 ncı maddesinde hangi kurum ve kuruluşun hangi bildirimin yapacağını belirtmiştir. Konuyu Bankalar ve Kamu İdareleri olarak iki ayrı bölüm halinde inceleyelim.

A-Bankaların Bilgi Verme Yükümlülükleri

Bankalar mezkûr tebliği 4 ve 5 inci maddelerinde ayrıntılı bir şekilde hangi işlemleri bildireceği açıklanmıştır. Çalışanlara ait maaş ödemelerini, meslek bilgilerini, işe başlama tarihlerini il bazında kuruma bildirmek zorundadır. Ayrıca tebliğin 5 inci maddesinin 5 inci bendinde ticari kredi niteliğini taşımayan kredi talepleri ile kredi kartı verilmesinde, bir işyeri hizmet akdi ile çalışanlardan ücret bordrosu alması halinde ücret bordro bilgileri kurum tarafından sağlanan elektronik alt yapı üzerinden veya manuel olarak kuruma göndermesi zorunludur.

İşle ilgili olsun veya olmasın bankalara verilen ücret bordroları bankalar tarafından Kuruma bildirilmek zorunda olduğu mezkûr mevzuattan anlaşılmaktadır.

B-Kamu İdarelerinin Bilgi Verme Yükümlülükleri

Tebliğin 6 ila 31 inci maddesin bildirim yapması gereken kurum ve kuruluşlar sayılmıştır. Bu kurumların hangi bilgileri vereceğini detaylı bir şekilde anlatılmıştır, burada yazmamız halinde çok uzun olacağı için sadece isimlerini anmamız yeterli olacaktır. Detaylı bilgilere mezkûr yönetmelik ve tebliğden bakılabilir.  Bakanlıkların isimleri değişmiş olabilir. Kafa karışıklığına sebebiyet vermemek için tebliğdeki isimleri ile telaffuz edilecektir.

Adalet Bakanlığı, Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Ekonomi Bakanlığı, Gençlik ve Spor Bakanlığı, Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı, İç İşleri Bakanlığı, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Maliye Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı, Milli Savunma Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı, Bağımsız Spor Federasyonları, Banka Sandıkları, Basın İlan Kurumu, Borsa İstanbul, Kamu İhale Kurumu, Türkiye Esnaf ve Sanatkârlar Konfederasyonu, Türkiye Seyahat Acenteleri Birliği, Türk Patent Enstitüsü,  Yüksek Öğretim Kurulu kurumlarından kuruma bilgi göndermek zorundadır.

Neredeyse yurdumuzun tüm kurum ve kuruluşlarını kapsayan bir bilgi havuzu oluşturmuştur.

Bildirimler banka ve kamu idareleri tarafından bir sonraki ayın son gününe kadar kuruma elektronik ortamda gönderilmektedir. Bilgileri kuruma gönderilmemesi veya geç göndermeleri halinde 5510 sayılı kanunun 102 inci maddesine göre idari para cezasına muhatap olacaklardır.

III- DEĞERLENDİRME

Görüldüğü gibi Sosyal Güvenlik Kurumu tüm bankalardan ve neredeyse tüm kamu kurum ve kuruluşlarından bilgi istemekte ve kayıt dışı veya eksik ödenen primleri tespit etmek için gerekli alt yapıyı oluşturmuş durumdadır. Herhangi bir banka veya kamu kurum ve kuruluşuna çalışma hayatı ile ilgili bir belge, bilgi ibraz edildiği vakit mutlak surette bordrodaki rakam bildirilmelidir. Farklı sebeplerden dolayı bankalara veya kamu kurumlarına beyan edilen tutarlar, aylık hizmet listesindeki tutarlar ile farklılık arz etmesi durumunda işverenler açısından ileride acı ve elem verici cezalara sebebiyet verebilir. Konu hassas olduğu ve önem arz ettiği için tüm tarafların gerekli dikkat ve özen göstermesi gerekmektedir.

07.05.2019

Kaynak: www.MuhasebeTR.com

/ Yazar: admin / Genel/ • • / 0 Yorum

Matrah Artırımı Yapan Mükelleflerde Sahte Belge Çıkması Halinde Yapılacak İşlemler Hakkında Bir Özelge

Hazine ve Maliye Bakanlığı 01.03.2019 tarihinde yayınladığı bir yazıda (01.03.2019 gün ve 33238 sayılı yazı) 6736 sayılı Yasa kapsamında matrah artırımında bulunan mükelleflerden, haklarında sahte belge kullandıkları yönünde olumsuz tespit bulunanların, tespite ait açıklamada bulunmamaları veya düzeltme işlemi yapmamaları ve düzeltme işlemi sonucunda artırımda bulunulmayan bir dönemde ödenecek vergi çıkması durumunda kaydırma yapma suretiyle gerekli tarhiyat işlemlerinin incelemeye sevk edilmeden doğrudan yapılıp yapılamayacağı ile  7143 sayılı Yasa’ya göre matrah artırımında bulunan ve aynı zamanda hakkında sahte belge kullanma tespiti yapılan mükellefler ilgili özel esaslara alma hususunda ödeme şartının beklenip beklenilmeyeceği, ödeme yapmamış olan mükelleflerden teminat istenip istenmeyeceği ve teminat istenecekse taksitli tutarların tamamı için mi yoksa vadesi en yakın olan taksit için mi teminat istenecek hakkındaki tereddütlere açıklık getirilmiştir.

Buna göre;

  1. 6736 sayılı Yasa’ya göre matrah artırımında bulunanlar hakkında artırımda bulundukları yıl veya yılların içerdiği dönemler itibari ile KDV yönünden vergi incelemesi ve tarhiyat yapılmayacaktır. (6736 sayılı Yasa 1 seri nolu tebliğ bölüm: D)
  2. Artırımda bulunan yılarlı izleyen dönemlerde yapılacak vergi incelemelerine ilişkin olarak artırımda bulunulan dönemler için “Sonraki dönemlere devreden KDV yönünden” vergi incelemesi yapılabilecektir. Bu incelemelerde artırımda bulunulan dönemler için tarhiyat önerilmeyecek, elde edilen veriler artırımda bulunulmayan dönemlerdeki tarhiyatlar için kullanılabilecektir.
  3. Artırımda bulunulan dönemler için iade hakkı doğuran işlemlerden veya ihraç kaydıyla teslimlerden doğan iade ve terkin taleplerine ilişkin olarak vergi incelemesi yapılabilecektir. İnceleme sonunda artırımda bulunulan dönemler için terkin ve iade işlemleriyle sınırlı olarak tarhiyat yapılabilecektir.
  4. KDV artırımında bulunulan yıllarla ilgili olarak, mükellefler hakkında sonraki dönemlere devreden indirilebilir KDV ve ihraç kaydıyla teslimlerden veya iade hakkı doğuran işlemlerden doğan terkin ve iade işlemleri ile sınırlı olmak üzere, 6736 sayılı Kanunun 5. Maddesinin 7. Fıkrasında düzenlenen bir aylık inceleme süreç şartı aranmaksızın inceleme ve tarhiyat yapılabilecektir.
  5. 6736 sayılı Yasa hükümleri kapsamında KDV artırımında bulunulan dönemlere ilişkin olarak, yapılacak olan incelemeler sonucunda “Sonraki döneme devreden KDV beyan edilmiş olan dönemler için azami olarak sonraki döneme devreden KDV tutarı kadar düzeltme yapılabilecek olup, yapılan düzeltme işlemlerinin ödenmesi gereken KDV , hesaplanan bir döneme kadar sürdürülmesi ve bu dönemin artırımda bulunulmayan bir dönem olması halinde gerekli tarhiyatın vergi dairesi müdürünce yapılacak inceleme sonucu ile gerçekleştirmesi mümkündür.
  6. Sonuç olarak, 7143 sayılı Yasa kapsamında matrah artırımında bulunanlar ödemelerini düzenli olarak devam ettirmeleri halinde, artırımda bulundukları yıllarda alım yaptıkları olumsuz mükelleflerle ilgili yapılacak tespitler nedeni ile özel esaslar kapsamına alınmaması ve teminat istenmesi gibi bir durum söz konusu olmayacaktır. Ancak, ödemelerin aksatılmaması zorunludur. Gerek 6736 ve gerekse 7143 sayılı Yasa kapsamında KDV artırımı hükümlerini ihlal etmeleri durumunda, söz konusu mükellefler anılan Kanun hükümlerinden yararlanma haklarını kaybedeceklerinden, bu mükellefler hakkında tespit tarihi itibariyle söz konusu kanunlar kapsamında KDV artırımına hiç başvurmamışlar gibi “özel esaslar” uygulamasına ilişkin hükümlerin uygulanması gerekmektedir.

07.05.2019

Kaynak: www.MuhasebeTR.com

/ Yazar: admin / Genel/ • / 0 Yorum

Mevsimlik İşçinin Hakları Nelerdir? / Ahmet Kıvanç

Turizm ve tarım başta olmak üzere bazı sektörlerde her yıl milyonlarca mevsimlik işçi çalışıyor. Tarım sezonu başlarken, turizm sektörü de sezon hazırlıklarını sürdürüyor. Peki bu sektörlerde çalışan mevsimlik işçilerin hakları nelerdir? Mevsimlik işçiler kıdem tazminatını nasıl alabilir? Mevsimlik işçilerin yıllık izin hakkı var mıdır? Habertürk’ten Ahmet Kıvanç, mevsimlik işçilerin haklarını yazdı.

Faaliyetlerin yılın belli dönemlerinde yoğunlaştığı turizm ve tarım sektörlerinde iş sözleşmeleri mevsimlik yapılıyor. Mevsimlik iş sözleşmeleri, belirli süreli (bir sezonluk) yapılabileceği gibi, belirsiz süreli de olabilir. Belirli süreli olarak tek mevsimlik yapılmış sözleşmeler, sezon bitiminde sona erer. Belirli süreli mevsimlik sözleşmede işveren sezon sonunda ihbar ve kıdem tazminatı ödemez.

Sözleşme belirsiz süreli de olsa işveren ilk sezonun sonunda ertesi yıl çalıştırmayacağını bildirdiğinde de ihbar ve kıdem tazminatı yükümlülüğü doğmaz. Buna karşılık, sezon sonunda herhangi bir bildirimde bulunmayıp, ikinci sezon başında işçinin işe çağrılmaması halinde işveren iş akdini feshetmiş sayılıyor. Bu durumda işverenin ihbar ve kıdem tazminatı yükümlülüğü doğuyor. Ancak, işveren yeni sezonda çalıştırmak istediği halde işçi gelmezse ihbar ve kıdem tazminatı alamaz.

İKİ YIL ÜST ÜSTE ÇALIŞMA KOŞULU

İşverenin peş peşe sezonluk sözleşme yapması halinde de işçinin ihbar ve kıdem tazminatı hakkı doğuyor. İşveren, tek sezonluk sözleşme imzaladığı işçiyi iki sezon üst üste çalıştırırsa, bir sonraki sezonda işe almadığında ihbar ve kıdem tazminatı ödemek zorunda.

KIDEM TAZMİNATI NASIL HESAPLANIR?

Kıdem tazminatı, çalışılan her yıl için bir aylık brüt ücret üzerinden hesaplanıyor. İhbar tazminatı ise iş sözleşmesi 6 aydan az süren işçi için 2 hafta; 6 aydan 1.5 yıla kadar süren işçi için 4 hafta; 1.5 yıldan üç yıla kadar süren işçi için de 6 hafta üzerinden ödeniyor. Üç yıldan fazla çalışan işçi için ise 8 haftalık ücret tutarında ihbar tazminatı ödenmesi gerekiyor.

Örneğin, beş yıl süreyle her sezonda 7 ay çalışan bir işçi 2 aylık brüt ücretin yanı sıra 11 aylık döneme karşılık bir aylık brüt ücretin 12’de 11’i oranında kıdem tazminatına hak kazanır. Bu işçiye ayrıca, toplam çalışma süresi 3 yılı aştığı için 2 aylık ücret tutarında ihbar tazminatı ödenir.

Mevsimlik işçilerin kıdem tazminatı hesaplanırken, fiilen çalıştığı dönemler dikkate alınıyor. Sezon bitiminde sözleşmenin askıda olduğu süreler kıdem tazminatı hesabına dahil edilmiyor.

Özellikle turizm sektöründe bazı tesisler sezon bitiminde daha az işçiyle çalışmaya devam edebiliyor. Mevsimlik iş sözleşmesi yapılmasına rağmen, sezon bitiminde devam eden işçinin çalışma süresi 11 ayı aşarsa, o sözleşme mevsimlik olmaktan çıkıyor.

Mevsimlik işçi sezon dışında aynı işverene ait başka bir iş yerinde çalışmaya devam ettiği takdirde de yılın tamamı kıdem tazminatı hesabına dahil edilir.

ÜCRETLİ İZİN HAKLARI YOK

Aynı işverene bağlı işyerinde sürekli veya “aralıklı” olarak 12 ay çalışan işçiler yıllık izin hakkı elde eder. Aralıklı çalışma ile mevsimlik çalışmanın karıştırılmaması gerekiyor. Ancak, niteliği itibarıyla mevsimlik iş olmadığı halde aralıklı çalıştırılan işçinin mevsimlik işçi gibi gösterilmesi hukuken geçerli değil. Bu şekilde mevsimlik gösterilen ve gerçekte “aralıklı” çalıştırılan işçiler, 12 aylık toplam çalışmanın ardından yıllık izin hakkı elde ederler.

Buna karşılık, mevsimlik işçiler sezonluk çalıştıkları için ücretli izin hakkından yararlanamazlar. İş Kanunu, “Niteliklerinden ötürü bir yıldan az süren mevsimlik veya kampanya işlerinde çalışanların” yıllık ücretli izin alamayacağını öngörüyor.

Mevsimlik işlerin yürütüldüğü iş yerlerinde, örneğin Akdeniz sahilindeki bir otelde devamlı çalışan işçiler ise yıllık izin hakkından yararlanabilirler.

MEVSİMLİK İŞÇİLERE İŞSİZLİK MAAŞI

İşsizlik sigortası fonuna mevsimlik işçilerin ücretlerinden de prim kesiliyor. Yüzde 2 oranındaki primin yarısını işçi, yarısını işveren ödüyor. Mevsimlik işçiler, son 3 yılda en az 600 gün sigortalı ve son 120 günde prim ödenmesi koşuluyla, işsizlik maaşı alabilirler. 600 gün sigortalı olarak çalışıp işsizlik sigortası primi ödemiş olanlara 180 gün; 900 gün sigortalı olanlara 240 gün; 1080 gün sigortalı olanlara da 300 gün süreyle işsizlik ödeneği veriliyor.

TURİZMDE 6 AYA KADAR DENKLEŞTİRME

İş Kanunu uyarınca haftalık çalışma süresi 45 saattir. Bu sürenin aşılması durumunda fazla mesai ödenmesi gerekir. İşçi ile işverenin anlaşması halinde haftalık 45 saatlik çalışma süresi, haftanın çalışılan günlerine günde 11 saati aşmamak koşuluyla farklı şekilde dağıtılabilir. Bu durumda, yoğunlaştırılmış iş haftası veya haftalarından sonra işçinin daha az sürelerle çalıştırılması suretiyle, toplam çalışma süresi, çalışması gereken toplam normal süreyi geçmeyecek şekilde denkleştirilir. Denkleştirme işlemi iki ayda gerçekleştirilebiliyor. Turizm sektöründe ise denkleştirme süresi 4 ay olarak uygulanıyor. Toplu sözleşmeyle bu süre 6 aya kadar uzatılabilir.

 

Kaynak : http://www.muhasebetr.com/ulusalbasin/haber_oku.php?haber_id=27022

/ Yazar: admin / Genel/ • / 0 Yorum

Vergilendirmede Yapılan Hatalar ve Düzeltme

Vergi mükellefleri, sık olmasa da bazen vergilendirmede bazı hatalarla karşılaşabilmektedir. Bu hatalar mükellefin kendisinden de kaynaklanabildiği gibi vergi dairesi veya incelemeye yetkili olanlarca da kaynaklanabilmektedir. Vergi Usul Kanununun (V.U.K.) 116. Maddesinde “vergi hatası, vergiye ilişkin hesaplarda veya vergilendirmede yapılan hatalar yüzünden haksız yere fazla veya eksik vergi istenmesi veya alınmasıdır” şeklinde tarifi yapılmıştır. Bu şekilde yapılan hatalar neticesinde vergi mükellefi gerekli belge ve kanıtları sunarak düzeltme talebinde bulunabilir.

1. Vergilendirmede Yapılan Hesap Hataları:

Vergilendirme esnasında yapılabilecek hesap hataları V.U.K. 117.maddesinde tanımlanmıştır. Buna göre hesap hataları aşağıdaki nedenlerden olabilmektedir;

  • Matrah hataları: Vergilendirme ile ilgili beyanname, tahakkuk fişi, ihbarname, tekalif cetveli ve kararlarda matraha ait rakamların veya indirimlerin eksik veya fazla gösterilmiş veya hesaplanmış olmasıdır.
  • Vergi miktarında hatalar: Vergi nispet ve tarifelerinin yanlış uygulanması, mahsupların yapılmamış veya yanlış yapılmış olması, birinci bentte yazılı vesikalarda verginin eksik veya fazla hesaplanmış veya gösterilmiş olmasıdır.
  • Verginin mükerrer olması: Aynı vergi kanununun uygulanmasında belli bir vergilendirme dönemi için aynı matrah üzerinden bir defadan fazla vergi istenmesi veya alınmasıdır.

2. Vergilendirmede Yapılan Hatalar:

Vergilendirme esnasında yapılabilecek hatalar V.U.K. 118.maddesinde tanımlanmıştır. Buna göre vergilendirmede yapılabilecek hatalar aşağıdaki nedenlerden olabilmektedir;

  • Mükellefin şahsında hata: Bir verginin asıl borçlusu yerine başka bir kişiden istenmesi veya alınmasıdır.
  • Mükellefiyette hata: Açık olarak vergiye tabi olmayan veya vergiden muaf bulunan kimselerden vergi istenmesi veya alınmasıdır.
  • Mevzuda hata: Açık olarak vergi mevzuuna girmeyen veya vergiden müstesna bulunan gelir, servet, madde, kıymet, evrak ve işlemler üzerinden vergi istenmesi veya alınmasıdır.
  • Vergilendirme veya muafiyet döneminde hata: Aranan verginin ilgili bulunduğu vergilendirme döneminin yanlış gösterilmiş veya süre itibariyle eksik veya fazla hesaplanmış olmasıdır.

3. Vergilendirme Hatalarının Meydana Çıkarılması:

Vergilendirmede yapılabilecek hatalar aşağıdaki yollarla ortaya çıkarılabilir;

  • İlgili memurun hatayı bulması veya görmesi ile
  • Üst memurların yaptıkları incelemeler neticesinde hatanın görülmesi ile
  • Hatanın teftiş sırasında meydana çıkarılması ile
  • Hatanın vergi incelenmesi sırasında meydana çıkarılması ile
  • Mükellefin müracaatı ile

4. Vergi Hatalarının Düzeltilmesi:

Vergi hatalarının düzeltilmesine, ilgili vergi dairesi müdürü karar verir. Bu hatalar düzeltme fişine dayanılarak düzeltilir. Hatanın mükellef aleyhine yapılmış olması halinde, fazla vergi aynı fişe dayanılarak terkin ve tahsil olunmuş ise mükellefe iade edilir. Düzeltme fişinin bir nüshası, iade edilecek miktarla müracaat edeceği muhasebe ve müracaat süresi zikredilmek suretiyle mükellefe tebliğ edilir. Mükellef tebliğ tarihinden başlayarak bir yıl içinde parasını geri almak üzere müracaat etmediği takdirde hakkı düşmüş olur.

İdarece tereddüt edilmeyen açık ve mutlak vergi hataları re’sen düzeltilir. Kendi aleyhlerine düzeltme yapılan kimselerin düzeltmeye karşı vergi mahkemesinde dava açma hakları saklıdır. Vergi mahkemesinde dava açma süresi geçtikten sonra yaptıkları düzeltme talepleri reddolunanlar şikâyet yolu ile Maliye Bakanlığına müracaat edebilirler.

Vergi mahkemesi, bölge idare mahkemesi ve Danıştay’dan geçmiş olan muamelelerde vergi hataları bulunduğu takdirde, bu hatalar, yargı kararları kesinleşmiş olsa bile, evvelki maddelerde yazılı usul dairesinde düzeltilebilir. Şu kadar ki; düzeltmenin yapılabilmesi için hatalar hakkında anılan yargı mercileri tarafından bir karar verilmemiş olması şarttır.

5. Düzeltme İşlemlerinde Zamanaşımı:

Düzeltme işlemlerinde zamanaşımı, vergi hatasının doğduğu takvim yılını takip eden yılın başından başlayarak beş yıl içinde zamanaşımına uğrar. Süresi dolduktan sonra meydana çıkarılan vergi hataları düzeltilemez. Ancak, düzeltme zamanaşımı süresi;

  • Zamanaşımı süresinin son yılı içinde tarh ve tebliğ edilen vergilerde hatanın yapıldığı;
  • İlan yolu ile tebliğ edilip vergi mahkemesinde dava konusu yapılmaksızın tahakkuk eden vergilerde mükellefe ödeme emrinin tebliğ edildiği;
  • İhbarname ve ödeme emri ilan yoluyla tebliğ edilen vergilerde 6183 sayılı Kanuna göre haczin yapıldığı tarihten başlayarak bir yıldan aşağı olamaz.

Faydalı olması dileğiyle

07.05.2019

Kaynak: www.MuhasebeTR.com

/ Yazar: admin / Genel/ • / 0 Yorum

Dernek Üyeleri ve Çalışanlarının Sigortalılık İşlemleri

5253 Sayılı Dernekler Kanunu, “Kazanç paylaşma dışında, kanunlarla yasaklanmamış belirli ve ortak bir amacı gerçekleştirmek üzere, en az yedi gerçek veya tüzel kişinin, bilgi ve çalışmalarını sürekli olarak birleştirmek suretiyle oluşturdukları tüzel kişiliğe sahip kişi topluluklarını” dernek olarak tanımlamaktadır. Şu an Ülkemizde 116.572 tane aktif dernek, bu derneklerde 2.310.950 kadın üye ile 8.816.925 erkek üye olmak üzere toplamda 11.127.875 üye bulunmaktadır. Derneklerin her sene mülki idare amirliklerine verdikleri beyannamelerde belirttikleri 2017 yılına ait çalışan sayıları şöyledir.

Derneklerde diğer kuruluşlar gibi kendi bünyelerinde veya kurdukları iktisadi işletmelerde personel çalıştırmaktadırlar. Aktif olan dernek sayısının yaklaşık 116.000 olduğu düşünüldüğünde yukarıdaki tabloda gösterilen çalışan sayısının çok az olduğu söylenebilir. Bunun ana sebeplerinden bir tanesi derneklerin sigortalılık işlemlerini tam olarak bilmemesi ve hatalı bir işlem yapmaktan kaçınmasıdır.

5253 Sayılı Dernekler Kanunun 13. Maddesinde belirtildiği üzere; “(…)(1) dernek hizmetleri gönüllüler veya yönetim kurulu kararı ile göreve başlatılan ücretliler aracılığıyla yürütülür.” denmektedir. Yönetim Kurulu kararı ile göreve başlatılan kişiler ve gönüllüler olarak çalışanlar iki gruba ayrılmıştır. Gönüllülük esasına dayalı çalışma üyelik statüsüne bağlandığından buradan üyeler ve üye olmayan çalışanlar anlaşılmalıdır. Dikkat edilmesi gereken önemli husus Yönetim Kurulunun ücretli olarak çalıştıracağını belirttiği kişi hakkında SGK’ya işe giriş bildirgesi verilmeden karar defterinde kişinin kimlik bilgileri ile ne iş yapacağının yazılması ayrıca kişinin dernek üyesi olup olmadığının kontrol edilmesi eğer ki dernek üyesi ise üyelikten kendisinin talep etmesi vb. nedenlerle çıkarılması bunun akabinde sigortalılık işlemlerinin yapılmasıdır.

Dernekler Kanunu 13. Maddesi dernek çalışanlarını sınıflandırmış olup Sosyal Sigortalar mevzuatında belirlenen dernek çalışanları hakkında düzenleme 2013/11 Sayılı Sigortalılık İşlemleri Genelgesinde düzenlenmiş, bunun haricinde de bir düzenleme yapılmamıştır. Söz konusu düzenleme mevzuata 01/09/2016 tarihinde yayımlanan 2016/20 Sayılı Genelge ile eklenmiştir.

Söz konusu Genelgede aynen; “Dernekler ya da derneklerin kurduğu iktisadi işletmelerde çalışma gönüllülük esasına dayandığından dernek yönetim ve denetim kurulu üyeleri ile dernek üyeleri dernekte yaptıkları işler nedeniyle ücret alsalar dahi sigortalı sayılmayacaktır. Dernek yönetim kurulu tarafından işe alınan ücretliler hakkında ise Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi hükümleri uygulanacaktır.” demiştir. Öncelikle bu hükmü anlaşılır hale getirmek için gönüllülük ne demek açıklamak gerekir. Gönüllülük, kavram olarak geniş bir tanıma sahip olsa da en temel anlamı ile bireylerin maddi bir çıkar beklemeden toplum faydasına hizmet eden faaliyetlere destek vermesidir. Dolayısıyla gönüllülük kavramının içerisinde maddi çıkar, bireyin kendi iradesi dışında zorlama, baskı gibi unsurlar yer almamaktadır. Kişi gönüllülük kastını dernek üyesi olarak göstermektedir. Zaten Genelge gönüllülük esasına dayalı çalışmayı üyelik şartına bağlamıştır. İş akdi unsurlarından olan bağımlılık Genelge deki bu hüküm ile ekarte edilmiş ve bu bağ kesilmiştir. İşin özünde bağımlılık koşulunun gerçekleşmeden üyelerin sadece gönüllülük esasına göre çalıştıklarak iş ilişkisinin oluşmadığı sonucuna varılmıştır. Netice itibariyle Dernek üyeliği, üye kayıt defterine işlenmiş ve yönetim kurulu kararı ile kabul edilmiş bir kişi dernekte yaptığı tüm işler için kesinlikle sigortalı olamayacaktır.

Dernekler Kanunun 13. Maddesinde; “Yönetim ve denetim kurulu üyeleri dışındaki üyelere ücret, huzur hakkı veya başka bir ad altında herhangi bir karşılık ödenemez.” denilmiş olup dernek üyelerine yapacakları iş nedeniyle “ücret” alamayacakları ibaresi özellikle zikredilmiş ve hatta hiçbir karşılık ödenemeyeceği belirtilerek diğer ödemelerin bu kapsama girmesi engellenmiştir. Her ne kadar Dernek üyelerine ücret ödenemeyeceği Kanunla hüküm altına alınmış olsa da 2013/11 Sayılı Genelge, dernek üyesine ücret ödense dahi sigortalı kapsamına almamıştır.

Derneklerin Dikkat Etmesi Gereken Hususlar

Derneklerin denetimi İçişleri Bakanlığı veya En büyük mülki idare amiri tarafından gerçekleştirilir. Dernekler Denetçilerin veya Mülkiye Müfettişlerinin düzenlediği raporlarda dernek çalışanların sigortalılığı ayrıca kontrol edilir ve dahi ücret pusulaları istenir. Valilik tarafından da dernekler hakkında şikayete bağlı olsun olmasın yapılan denetimlerde yine dernek çalışanları incelenir ve tespit edilir. Kayıt Dışı çalıştığı tespit edilen kişiler ile ilgili olarak Sosyal Güvenlik Kurumuna bilgi verilir, bu bilgi neticesinde kişilerin üye olduklarına dair raporda ayrıntılı bilgi varsa (2016/20 Genelge Yürürlük tarihi dikkate alınarak) kişiler 2013/11 Sayılı Genelge gereği sigortalı sayılmayacaklardır. Eğer ki kişilerin dernek üyeliği hakkında net bir ibare yoksa durum SGK denetimine intikal ettirilecek ve kişilerin dernek üyesi olup olmadıkları, üyelikleri varsa üyelikten ayrılıp ayrılmadıkları araştırılarak sonuca varılacaktır.

Dernekler Yönetmeliğinin 26. Maddesinde belirtildiği üzere; “Yabancı dernekler, Türkiye’deki faaliyetlerinde derneklerin tabi olduğu mevzuat hükümlerine tabidir.” denilmiş olup yabancı derneklerin de mevzuattaki hükümlere göre hareket etmesi gerekmektedir.

Beyanname verme yükümlülüğünü düzenleyen, 5253 sayılı Dernekler Kanunu’nun 19 uncu ve 31.03.2005 tarih 25772 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Dernekler Yönetmeliğinin 83’üncü maddeleri uyarınca;

Dernek Beyannamelerinin her takvim yılının ilk dört ayı içinde (Ocak ayı başından Nisan ayı sonuna kadar herhangi bir mesai gününde verilebilir) bir önceki yıla ait olmak üzere mülki idare amirliğine verilmesi gerekmektedir. Beyannamenin Bölüm IV – Üye ve Çalışan Bilgileri kısmında; dernek çalışanlarının belirtilmesi istenmiştir. Burada dikkat edilecek husus dernekte ücretle çalışan kişiler içerisinde üye olmayanları “ücretli çalışan” üye olanları ise gönüllü çalışan olarak beyan etmektir. Zira beyannamede doldurulan veriler SGK’ya yapılan bildirimler ile karşılaştırılmaktadır.

Bir veya birden fazla derneğe üye olan bir kişinin üye olmadığı bir dernekte iş akdine bağlı olarak çalışmasının mevzuata göre bir aykırılık oluşturmadığı kanaatindeyim. Genelge dernek üyeliği ile gönüllülük esasını birleştirmiş olmakla beraber kişinin üye olmadığı bir dernekte gerçekleştirdiği hizmetlerin gönüllülük esasına dayanmadığı kabulü ile 5510 Sayılı Kanunun 4/1/a bendine tabi sigortalı yapılması gerekmektedir.

Mevzuata aykırı olarak Dernek üyelerine ücret ödemesi yapılarak Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmesi üzerine inceleme yapılması halinde dernek üye kayıt defteri ve yönetim kurulu karar defteri incelenecek kişinin üye olduğu dönem sigorta hizmet kayıtlarının silinmesi cihetine gidilecektir. Kayıtlarının silinmesi üzerine dernek kayıt ve belgelerine geçersizlik verilerek idari para cezası uygulanacaktır. Fakat Kurum kaybının oluşmadığı gerekçe gösterilerek idari para cezalarına itiraz edilebilir.

Mevzuata Eleştirel Bir Bakış

2013/11 Sayılı Genelge ile mevzuat, dernek üyelerinin gönüllülük esasına bağlı olarak çalışmasını kabul etmiş ve tüm sigorta kollarından muaf tutmuştur. Gönüllülük esasının mevzuatımızda tanımı veya hukuksal altyapısı mevcut değildir. “Gönüllülük, geleneksel yardımlaşma, sosyal hizmetlerin ulaştırılması ve farklı sivil katılım yolları gibi çok çeşitli aktiviteleri işaret eder. Gönüllülük özgür irade ile toplumun genelinin iyiliği için yapılan ve maddi menfaatin asıl harekete geçirici faktör olmadığı bir faaliyettir.” Gönüllülük faaliyetleri, bir ücret karşılığı yapılmadığı için ve bağımlılık unsuru içermediğinden iş akdi çerçevesinde değerlendirilemez. Burada temel sorun iş ilişkisi içermeyen bir çalışmanın sigorta kollarından yararlanıp yararlanmayacağıdır. Bu konu hakkında çok az Yargıtay kararları mevcut olmakla birlikte kararlar birbirinden farklıdır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 02.02.2005 tarihli ve 2004/737 E. ve 2005/26 K. numaralı kararında; “Bazı durumlarda, taraflar arasında sıkı bir bağımlılık ilişkisi bulunmasa da, işveren iş organizasyonu içinde yer almaktaysa bağımlılık unsurunun varlığının kabulü gerekmektedir. Önemli yön, işverenin her an denetim ve buyurma yetkisini kullanabilecek olması, çalışanın, edimi ile ilgili buyruklara uyma dışında çalışma olanağı bulamayacağı nitelikte teknik ve hukuki bir bağlılığın bulunmasıdır.” şeklinde hüküm kurmuş olup bağımlılık unsurunun iş organizasyonu içerisinde bulunma ve talimat altında çalışma ile sağlanabileceğini belirtmiştir. Burada esaslı nokta kişinin dernek çatısı altında gerçekleştirdiği hizmeti örgütün bir fonksiyonu veya bir parçası olarak mı icra ettiği yoksa bireysel ve bağımsız çalışmasının mı bulunduğudur. Örneğin Lokale gelen üyelerin kendilerine çay alması ve masaya getirmeleri pekâlâ bir organizasyon içerisinde değerlendirilememesine rağmen düzenli bir şekilde lokale gelip üyelere çay dağıtımı yapan ve çay ücretini tahsil eden bir dernek üyesinin ücret almasa dahi iş teşkilatının içerisinde yer aldığı çay ocağına bakmadığı takdirde işin aksayacağı, bağımsız hareket edemeyeceği açıktır.

Günümüz derneklerin sayısı, faaliyet alanları ve büyüklüğü düşünüldüğünde belli organizasyon ve plan dahilinde çalıştıkları, gönüllülerin bu plan dışarısında bağımsız hareket etmelerinin zor olduğu, dernek için yapılan işler karşılığı ücret alan, düzenli çalışan bu kişilerin en azından İş Kazası ve Meslek Hastalıklarına karşı korunmalarının sağlanmasının Sosyal Devlet İlke ve Gerekleri ile Anayasanın Sosyal Güvenlik Hakkı gereğince olması gerektiğine inanıyorum.

Ayrıca Gönüllülük teriminin mevzuatımızda tanımlanması gerektiği, sigortalı sayılmayan bu kişilerin Genelge ile değil 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunun 6. Maddesinde yer alması gerektiği ve diğer Kanunlar ile uyum içerisinde düzenlenmesi kanaatindeyim.

Kaynakça;

Kübra Doğan Yenisey, Mahmut Kabakcı, Gönüllü Emeği ve İş Hukuku, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, 2017, s.83

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 2.2.2005 tarih ve E. 2004/737 E. sayılı kararı.

Türkiye’de Gönüllülük, UN Volunteers in Action.

Dernekler Yönetmeliği.

İçişleri Bakanlığı, Dernekler Dairesi Başkanlığı İnternet Sitesi.

5253 Sayılı Dernekler Kanunu.

Dernekler Beyannamesi ve Dernekler Denetimi Rehberi.

2013/11 Sayılı Genelge (2016/20 Sayılı Genelge Değişiklikleri)

05.04.2019

Kaynak: www.MuhasebeTR.com

/ Yazar: admin / Genel/ / 0 Yorum

Asgari Ücret Desteğinde Teknik Noktalar-3

2019 YILINDA TESCİL EDİLMİŞ/ EDİLECEK OLAN İŞYERLERİNE İLİŞKİN İŞ VE İŞLEMLER

Uzun vadeli sigorta kollarına (malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası) tabi olan sigortalılar için verilen 1, 4, 5, 6, 13, 14, 20, 24,28, 29, 30, 31, 32, 33,34, 35, 36, 37, 47, 51, 52, 53, 54, 55, 90, 91, 92 no.lu belge türlerinden dolayı anılan madde hükümlerinden yararlanılacaktır.

2019 yılında tescil edilmiş veya edilecek olan işyerleri bakımından bir önceki yılın baz alınacak aynı ayında işyeri kanun kapsamında olmadığından veya 2018 yılı öncesi tescil edilmiş olup 2018 yılında hiç bildirim yapılmayan işyerleri için uzun vadeli sigorta kollarını içeren belge türlerinden bildirilen tüm sigortalıların prim ödeme gün sayılan esas alınacaktır. Dolayısıyla, 2019 yılında tescil edilen işyerlerinde 102 TL (0510 ve 0520 işkolu kodlu ve 4, 5, 35, 36 ve 55 nolu belge türleri işyerlerinde yer altında çalıştırılan sigortalılar için 271 TL), 18.10.2012 tarihli ve 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu hükümleri uyarınca toplu iş sözleşmesi uygulanan özel sektör işverenlerine ait işyerleri için 203 TL ve altında günlük sigorta primine esas kazanç bildirilmiş olunması şartı aranmadan prime esas kazanç alt sınırı ve üst sınırları arasında bildirilen tüm sigortalıların prim ödeme gün sayıları hesaplamada esas alınacaktır

2019 yılının destek verilecek ilgili ayında/döneminde uzun vadeli sigorta kollarından aylık prim ve hizmet belgeleri veya muhtasar ve prim hizmet beyannameleri ile bildirimi yapılan 4. maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalı sayısı 500’ün altında olan işyerleri için günlük 5 TL, beş yüz ve üzerinde olan işyerleri için günlük 3,36 TL destek sağlanacaktır.

Diğer tüm uygulamalar yazı dizisinde(1-2) belirdiğimiz esaslar doğrultusunda yapılacaktır.

SİGORTA PRİMLERİNİN İŞVEREN VE SİGORTALI HİSSELERİNİN TAMAMININ DEVLET TARAFINDAN KARŞILANDIĞI DURUMLARDA VERİLECEK DESTEK TUTARI

Sigorta primlerinin işveren ve sigortalı hisselerinin tamamının devlet tarafından karşılandığı teşvikler kapsamında sigortalı istihdam ediliyor olması halinde, işverenlerin bu kapsamdaki sigortalıları için ödeyeceği sigorta primlerinin tutarının İşsizlik Sigortası Fonunca karşılanacak tutardan az olduğu durumlarda, sadece işverenin ödeyeceği tutar kadar asgari ücret desteğinden yararlanılabilecektir.

ALT İŞVERENİ BULUNAN İŞYERLERİ VE ALT İŞVERENLERLE İLGİLİ İŞLEMLER

5510 sayılı Kanun uyarınca alt işverenler için müstakil işyeri dosyası tescil edilmediğinden ve alt işverenler sosyal sigorta yükümlülüklerini asıl işverene ait işyeri dosyası üzerinden yerine getirdiklerinden, alt işvereni olan işyeri dosyalarında alt işverenlerin kendi çalıştırmış oldukları sigortalılarının asgari ücret desteğinden yararlanmaları için alt işverenlerin 7162 sayılı Kanunun uygulanacağı 1.1.2019-31.12.2019 döneminde faaliyetine devam ediyor veya faaliyete yeni başlayacak olması gerekmektedir.

– Asgari ücret desteğinin hesaplanmasında, prim ödeme gün sayısının, toplam sigortalı sayısının, ortalama sigortalı sayısının, 2018 yılındaki uzun vadeli sigorta kollarından bildirilen en az bildirim yapılan aydaki sigortalı sayısının ve prime esas kazançların hesabı konusundaki bu genelgede belirtilen hususlar, asıl işveren ve her bir alt işveren yönüyle ayrı ayrı değerlendirilecektir.

Asıl işveren ile alt işverenler bakımından destekten yararlanma usul ve esaslarının tespiti nin ayrı ayrı yapılması nedeniyle, alt işverenlerin çalıştırdığı sigortalıların prime esas kazanç tutarlarını eksik bildirdiğinin, sigortalılarını kayıt dışı çalıştırdığının ya da bildirdiği sigortalının fiilen çalışmadığının tespit edilmesi halinde yalnızca ilgili alt işverenlerin destek tutarları geri alınacak, buna karşın asıl işverenin destek tutarı ise geri alınmayacaktır. Ancak asgari ücret desteğinin iptalinden dolayı alt işverene çıkacak borçlardan asıl işveren de müteselsilen sorumlu olacaktır. Bu konu hakkında daha öce yayımlanmış olan asgari ücret desteğine ilişkin genelgelerde belirtilen hususlar ile ilgili olarak bu genelgedeki hükümler dikkate alınacaktır.

Asıl işverenlerin alt işverenleriyle, alt işverenlerin ise birbirleriyle destekten yararlanmak için istihdamın kaydırılması şeklinde muvazaalı işlem yaptıklarının anlaşılması halinde bu işveren ve alt işverenler hakkında asgari ücret desteğine ilişkin hükümler uygulanmayacaktır.

EV HİZMETLERİNDE 10 GÜN VE DAHA FAZLA ÇALIŞTIRILAN SİGORTALILAR

5510 sayılı Kanunun ek 9. maddesi kapsamında ev hizmetlerinde ay içinde 10 gün ve üzerinde sigortalı çalıştıran işverenlerce bu sigortalıların bildirimleri “Ev Hizmetlerinde 10 Gün ve Daha Fazla Çalıştırılacaklara İlişkin Bildirge” ile yapılmakta olup işverenlerden ayrıca aylık prim ve hizmet belgesi veya muhtasar ve prim hizmet beyannamesi alınmamaktadır.

1.1.2019 tarihinden önce 5510 sayılı Kanunun ek 9. maddesinin birinci fıkrasına göre ev hizmetlerinde ay içinde 10 gün ve üzerinde sigortalı çalıştıran işverenlerin geçici 78. maddesi uygulamasından yararlanmasında 2018 yılında beyan edilen prime esas günlük kazanç tutarının 102,00 TL ve altında olması koşuluyla destekten yararlandırılacaklardır.

– İlk defa 1.1.2019 ve sonrasında ev hizmetlerinde ay içinde 10 gün ve üzerinde sigortalı çalıştırması nedeniyle ek 9. madde kapsamında müracaat eden işverenler hakkında vadesi geçmiş borcun bulunmaması ve cari ay prim borçlarının ödenme zorunluluğu bulunduğundan, bu genelge de belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde destekten yararlanılacaktır.

05.04.2019

Kaynak: www.MuhasebeTR.com

/ Yazar: admin / Genel/ / 0 Yorum

Soru ve Örneklerle İşverene 3 Aylık Ücret Desteği

Milli İstihdam Seferberliği kapsamında hâlihazırda devam eden teşviklere bir yenisi daha eklenmiştir. Aslında yeni uygulamaya alınan ücret desteği 2018 yılından beri işverenlere 12-18 ay sürelerle uygulanan prim desteğinin kapsamına 3 aylık ücret desteğinin eklenmesi ile destek tutarının artırılmış hali olarak karşımıza çıkmaktadır. Yeni gelen desteği diğer desteklerden ayıran en önemli özellik, işe alınacak kişilerin 30.04.2019 tarihine kadar işe başlatılmış ve sigorta bildirimlerinin yapılmış olmasıdır. Söz konusu teşvikteki bu ve buna benzer birçok özellik yazımızda yer alan soru ve örneklerle açıklanmıştır.

1)İşverene ücret desteği yasal dayağını nereden almaktadır?

4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun geçici 19 uncu maddesine,  22/2/2019 tarihli ve 30694 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7166 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 8 ‘inci maddesiyle eklenen yeni fıkra ile 01/02/2019 tarihinden geçerli olmak üzere işverene ücret desteği yürürlüğe girmiştir. Uygulamaya ilişkin esas ve usuller Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından 21/03/2019 tarihinde yayınlanan 2019/7 sayılı genelgede açıklanmıştır.

2)İşverene ücret desteğinin kapsamı nedir?

01/02/2019 ila 30/04/2019 tarihleri arasında, 2018 yılı Ocak-Aralık dönemleri arasında aylık prim ve hizmet belgesi(APHB) ile 5510 sayılı kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında uzun vadeli sigorta kollarından en az sigortalı bildirimi yapılan aydaki sigortalı sayısına ilave olarak işe alınanların, işe alındıkları ay dahil 3 aylık süre için asgari ücret tutarı(aylık 2.020 TL)  üzerinden işverene destek sağlanmaktadır.

3)İşe alınacak sigortalı açısından sağlanması gereken koşullar nelerdir?

Sigortalı;

-01/02/2019 ila 30/04/2019 tarihleri arasında işe alınmış olması,

-Türkiye İş Kurumuna kayıtlı işsiz olması,

-İşe giriş tarihinden önceki üç aylık sürede toplamda on günden fazla 5510 sayılı kanunun 4-1(a), 4-1(b), 4-1(c), ek 6 ve ek 9 uncu maddeleri kapsamında sigortalı olmaması gerekmektedir.

4)İşveren açısından sağlanması gereken koşullar nelerdir?

İşveren;

-Özel Sektör işvereni olması

-İstihdam edilecek çalışanların 2018 yılında SGK ‘ya uzun vadeli sigorta kollarına tabi olarak en az sayıda bildirim yapılan aydaki sigortalı sayısına ilave olarak çalıştırılması,

– İş sözleşmesinin işveren tarafından haklı nedenlerle feshi hariç olmak üzere, işe alındıkları tarihten itibaren dokuz aylık sürede işverence işten çıkarılmaksızın çalıştırılması,

-APHB ‘nin süresi içinde kuruma verilmesi ve primlerin süresinde ödenmesi

– Yasal ödeme süresi geçmiş sigorta ve işsizlik sigortası primi, idari para cezası ile bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borçlarının bulunmaması(ancak söz konusu borçlar çeşitli kanunlar gereğince yapılandırılmış veya 6183 sayılı kanununun 48’inci maddesine istinaden tecil ve taksitlendirilmiş olanlar ve halen ödemelere düzenli devam edip yapılandırmaları bozulmamış olanlar),

– Çalışanların sigortalı olarak bildirmediği veya bildirdiği sigortalıları fiilen çalıştırmadığı yönünde herhangi bir tespitin bulunmaması gerekmektedir.

5)Hangi belge türlerinden bildirilen sigortalılar, ortalama sigortalı sayısının hesaplamasında dikkate alınacaktır?

2018 yılında Kuruma uzun vadeli sigorta kollarına tabi olarak en az sayıda bildirim yapılan aydaki/dönemdeki sigortalı sayısının tespitinde, uzun vadeli sigorta kollarına tabi olarak bildirim yapılan 1,4, 5, 6, 13, 14, 20, 24, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 52, 53, 54, 55 nolu belge türlerinde kayıtlı sigortalılar ( (0) gün (0) kazançlılar dahil) dikkate alınacaktır. Bununla birlikte, ücret desteğinden yararlanılacak ayda/dönemde bildirim yapılan toplam sigortalı sayısı hesabında 7, 19, 22, 42, 43, 46, 47, 49 ve 50 nolu belge türleri ile yapılan bildirimler dikkate alınmayacaktır.

6)2018 yılında uzun vadeli sigorta kollarına tabi en az sayıda bildirim yapılan çalışan sayısı nasıl tespit edilecektir?

Ücret desteğinden yararlanacak işverenin sağlaması gereken şartlardan birisinin 2018 yılında SGK ‘ya uzun vadeli sigorta kollarına tabi olarak en az sayıda bildirim yapılan aydaki sigortalı sayısına ilave olarak çalıştırılması olduğundan söz etmiştik.  Bahse konu şart aşağıda örnekle açıklanmıştır.

Örnek:“Y Hırdavat” tabela unvanlı işyerinin 2018 yılı sigortalı bildirimleri;

2018/Ocak, Şubat ve Mart aylarında

Bildirim yok

2018/Nisan, Mayıs ve Haziran aylarında

(1) nolu belge türü ile (10) sigortalı,

(29) nolu belge türü ile (0) gün (0) kazançlı (1) sigortalı

(2) nolu belge türü ile  (2) sigortalı

2018/Temmuz, Ağustos, Eylül ve Ekim aylarında

(1) nolu belge türü ile (13) sigortalı,

(2) nolu belge türü ile (1) sigortalı,

(29) nolu belge türü ile (3) sigortalı,

2018/Kasım ve Aralık aylarında

(1) nolu belge türü ile (12) sigortalı,

(2) nolu belge türü ile (1) sigortalı,

(29) nolu belge türü ile (5) sigortalı,

olduğu varsayıldığında; 2018 yılı için en az sigortalı bildirimi yapılan ay Nisan/Mayıs ve Haziran ayı olup dikkate alınan (1) ve (29) sayılı belge türlerinden toplam 11 sigortalı bildirilmiştir. Örnekte dikkat edilmesi gereken diğer bir husus ise bu aylar içerisinde (0) gün (0) kazançlı (1) sigortalının da bildirimin hesaplamaya dahil edilmesidir.

7) 9 aylık çalışma süresince işverenin “haklı nedenle iş sözleşmesi feshi” kapsamına girmeyen durumlar nelerdir?

İşverenlerin 3 aylık ücret desteğinden yararlanmaları için iş sözleşmelerinin, çalışanın işe alındığı tarihten itibaren 9 ay içerisinde aşağıda yer alan işten ayrılış kodlarıyla iş sözleşmesinin feshedilmemesi gerekmektedir.

*1- Deneme süreli iş sözleşmesinin işverence feshi,

*4- Belirsiz süreli iş sözleşmesinin işveren tarafından haklı sebep bildirilmeden feshi,

*5- Belirli süreli iş sözleşmesinin sona ermesi,

*15-Toplu işçi çıkarma,

*17-İşyerinin kapanması,

*19 – Mevsim bitimi,

*20- Kampanya bitimi,

*22-Diğer nedenler,

*25-İşçi tarafından işverenin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranış nedeni ile fesih,

*34-İşyerinin devri, işin veya işyerinin niteliğinin değişmesi nedeniyle fesih,

8)Ücret desteğinden yararlanma süreleri ne kadardır, nasıl hesaplanır, ne şekilde ve ne zaman ödenir?

Bahse konu şartların sağlanmasıyla işe alınan her personel için, işe alındıkları ay dahil üç aylık süre için prim ödeme gün sayısının 67,36 Türk Lirası ile çarpımı sonucu bulunacak tutar İşsizlik Fonundan karşılanarak işverene destek olarak ödenecektir. Yararlanmaya hak kazanılan ücret desteği işverenin kurumumuza olan borçlarına mahsup edilecek, kalan tutarın bulunması halinde bu tutar işverene iade edilmeyerek, yararlanılan ücret desteği tutarı tamamlanana kadar, borçların mahsubuna devam edilecektir.

Örnek: X Ltd. Şti. firmasında işveren ve çalışan bakımından ilgili şartların sağlanmasıyla 3 aylık ücret desteği kapsamında 16.03.2019 tarihinde sigorta bildirimi yapılan Ahmet Bey;

*Mart 2019 dönemi için (16*67,36)=1.077,76 Türk Lirası/ Nisan 2019 prim borcundan mahsup,

*Nisan 2019 dönemi için (30*67,36)=2.020,00 Türk Lirası /Mayıs 2019 prim borcundan mahsup,

*Mayıs 2019 dönemi için (30*67,36)=2.020,00 Türk Lirası/ Haziran 2019 prim borcundan mahsup edilecektir.

9)5510 sayılı kanunun Ek-9 maddesinde sayılan on günden fazla ev hizmetlerinde çalışanlar ve konut kapıcılığı işyerleri bu teşvikten yaralanır mı?

5510 sayılı Kanunun ek 9 ‘uncu maddesinin birinci fıkrası kapsamında ev hizmetlerinde on (10) gün ve üzerinden sigortalı çalıştıran işverenler ile konut kapıcılığı işyerleri 1/2/2019 ila 30/4/2019 tarihleri arasında işe aldıkları sigortalılar için ücret desteğinden yararlanabileceklerdir.

10)Ücret desteğinden usulsüz ve yersiz yararlandığı tespit edilen işyeri/işveren hakkında yapılacak işlemler nelerdir?

İşyerinde fiilen çalışmamasına rağmen, ücret desteğinden yararlanmak amacıyla, 1/2/2019 ila 30/4/2019 tarihleri arasında işe giriş bildirimleri yapılarak, her bir sigortalı için üçer aylık sürelerde ücret desteğinden yararlandığı anlaşılan işyerleri hakkında, 5510 sayılı Kanunun ek 14 üncü maddesi kapsamında prim teşvik, destek ve indirimlerden bir ay/bir yıl yasaklama yapılacak olmakla birlikte, üç aylık süreler için yararlanılan ve Kurumumuza olan borçlara mahsup edilen ücret desteği tutarlarının tamamı gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte tahsil edilecektir

11)Ücret desteğinden geriye yönelik yararlanmak mümkün müdür?

Ücret desteği kapsamında olmasına rağmen, ücret desteğinden yararlanmayan işverenlerce sonradan geriye yönelik yararlanmak üzere talepte bulunulması halinde, geriye yönelik ücret desteğinden yararlanılmak istenen ayı/dönemi takip eden altı ay içinde internet ortamında veya işyerinin bağlı bulunduğu sosyal güvenlik il müdürlüğüne/sosyal güvenlik merkezine kâğıt ortamında başvuruda bulunulması kaydıyla, bu talepler işleme alınacaktır.

12)İşyerinin, Ücret desteğinden yararlanmakta iken farklı bir sosyal güvenlik merkezi alanına giren başka bir adrese taşınması halinde teşvikten yararlanmaya devam edilir mi?

İşyeri adresinin farklı bir sosyal güvenlik merkezi görev alanına giren başka bir yere nakli halinde, ücret desteğinden yararlanılan sigortalılardan dolayı, üç aylık süreler aşılmamak kaydıyla kalan süreler için yararlanılması mümkün bulunmaktadır.

Örnek: İstanbul İli Esenler İlçesinde bulunan ve Tekstil alanında  faaliyet gösteren ABC …Teks. Ltd.Şti. firması ücret desteği şartlarını sağlayan 10 çalışanı istihdam etmeye başlamıştır. İşyeri adresini taşıyarak İstanbul İli Küçükçekmece İlçesinde faaliyetlerini sürdürmeye devam etmiştir. Firma işe aldığı sigortalılardan dolayı hak ettiği ücret desteğinden üç aylık süreyi aşmamak koşuluyla yararlanmaya devam edecektir.

13) 2018 yılında SGK ‘ya APHB vermeyen ya da 2018 yılında kuruma Uzun vadeli sigorta kolları kapsamında bildirimde bulunmayan işyerleri Ücret Desteğinden yararlanabilir mi?

Yukarıda bahsedilen durumda olan işverenler Ücret desteğinden yaralanamayacaktır.  Bu işyerlerinin 4447 sayılı kanunun geçici 19 uncu maddesinde öngörülen şartları sağlamaları kaydıyla yalnızca prim desteğinden yararlanması mümkün bulunmaktadır.

05.04.2019

Kaynak: www.MuhasebeTR.com

/ Yazar: admin / Genel/ / 0 Yorum

Sera Yatırımlarına Verilen Teşvikler Nelerdir?

28/02/2019 tarih ve 30700 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 798 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararda Değişiklik Yapılarak Sera Yatırımlarına aşağıdaki teşvikler verilmiştir:

A- Sera Yatırımlarına Teşvik Verilmesi İçin Hangi Koşullar Aranır?

Aşağıda belirtilen sera yatırımları, 5. Bölgede uygulanan bölgesel teşviklerden yararlandırılır. Ancak bu yatırımların, 6.Bölgede yer almaları halinde bulunduğu bölge teşviklerine tabidir(Karar Madde 17/t ).

Yatırım Cinsi Asgari Yatırım Tutarı (TL) Asgari Dekar Ölçümü Özellikler
Sera Yatırımları 5.000.000 25 1-Teknoloji Yurt İçinde Üretilmeli
2-Sera Teknolojilerini İhtiva Etmeli
3-Otomasyona Dayanmalı
4-Bilgisayar Kontrollü İklimlendirme Sistemi
5-Bilgisayar Kontrollü Sulama Sistemi
6-Bilgisayar Kontrollü Gübreleme Sistemi
7-Bilgisayar Kontrollü İlaçlama Sistemi

B- Sera Yatırımlarına Hangi Teşvikler Verilir?

İzmir, Antalya, Mersin gibi hangi ilde yatırım yapılırsa yapılsın, otomasyona dayalı sera yatırımlarına aşağıdaki teşvikler verilir:

Teşvik Bölgeleri YKO Yatırım Döneminde YKO SGK Teşviki TL-Döviz Faiz Teşviki
1-İstanbul-İzmir-Ankara-Bursa %50 + %15 = %65 %100 10 Yıl 5 Puan ve 2 Puan
2-Adana-Bolu-Konya-Kayseri %50 + %15 = %65 %100 10 Yıl 5 Puan ve 2 Puan
3-G.Antep-Mersin-Uşak-Manisa %50 + %15 = %65 %100 10 Yıl 5 Puan ve 2 Puan
4-Hatay-Elazığ-Malatya-Düzce-Afyon %50 + %15 = %65 %100 10 Yıl 5 Puan ve 2 Puan
5-K.Maraş-Adıyaman-Kilis-Osmaniye %50 + %15 = %65 %100 10 Yıl 5 Puan ve 2 Puan
6-Ş.Urfa-D.Bakır-Mardin-Batman-Şırnak %55 + %15 = %70 %100 12 Yıl 7 Puan ve 2 Puan

Kaynakça:

Resmi Gazete Tarihi ve Sayısı Yasal Dayanak
28.02.2019 – 30700 Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar

05.04.2019

Kaynak: www.MuhasebeTR.com

/ Yazar: admin / Genel/ / 0 Yorum

Poşetlerin Ücreti Devlete Ödeniyor

Plastik poşetlerin satışından doğan gelirin Hazine’ye devrine ilişkin süreç başladı.

Ocak ve şubat aylarında satılan plastik poşetler için hazırlanacak geri kazanım katılım beyannamelerinin 24 Nisan’a kadar elektronik ortamda bildirilmesi, ödemelerin de 30 Nisan’a kadar yapılması kararlaştırıldı. Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığının Geri Kazanım Katılım Payı Beyannamesi Genel Tebliği uyarınca, geri kazanım katılım payı beyannamesinin süresinde beyan edilmediği ya da eksik beyan edildiği durumlarda, beyan edilmesi gereken son günden, ödendiği tarihe kadar geçen süre için gecikme zammı oranında faiz uygulanarak tahsil edilecek. Beyannamelerde ocak, şubat ve mart aylarına ilişkin geri kazanım katılım payları ayrı ayrı yer alacak. Ödemeler vergi daireleri veya vergi tahsiline yetkili bankalara ödenebilecek.

(Türkiye Gazetesi | 05.04.2019)