Yıl: 2019

Kısa Vadeli Sigorta Uygulamaları.

T.C.

SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI

Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü

Sayı :96597630-010.07.01-E.11144299

Tarih: 31/07/2019

Konu: Kısa Vadeli Sigorta Uygulamaları

GENEL YAZI

İç Denetim Birimi Başkanlığı raporları ile Genel Müdürlüğümüze iletilen görüşlerin  incelenmesi sonucunda, kısa vadeli sigorta kolları uygulamalarında bazı hatalı işlemlerin yapıldığı ve üniteler arasında uygulama birlikteliğinin bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu nedenle aşağıda yer alan açıklamaların yapılmasına ihtiyaç duyulmuştur.

1-Sigortalılığın Sona Ermesi

2016/21 sayılı Genelgenin “6.10.Sigortalılığın Sona Ermesi” başlıklı bölümünde, iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık sigortası bakımından sigortalılığın hangi hallerde sonlandırılacağı açıklanmıştır.

İlgili başlıkta; Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 14 üncü maddesinin dördüncü fıkrasının (ç) bendinde, “Ayrıca Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalılar için aylık prim ve hizmet belgesi verilmemesi veya tutukluluk ve gözaltı hali, yol izni ve diğer ücretsiz izinler, devamsızlık, puantaj, kısmi istihdam, yarım çalışma, fesih tarihinde çalışmama ve diğer nedenlerle aylık prim ve hizmet belgesinde gün ve kazanç bildiriminde bulunulmaması halinde en son primin ilişkin olduğu tarih itibarıyla sigortalılığı durdurulur. Ancak ilgili kanununda belirtilen ücretsiz izin halinde ise iznin sona erdiği tarih itibarıyla sigortalılığı durdurulur.” hükmüne yer verildiği,

Buna göre, aylık prim ve hizmet belgesinde “

(4)-gözaltına alınma,

(5)-tutukluluk,

(6)-kısmi istihdam,

(7)-puantaj kayıtları,

(14)-diğer,

(15)-devamsızlık,

(16)-fesih tarihinde çalışmamış,

(20)-ücretsiz yol izni,

(21)-diğer ücretsiz izin,

(23)-yarım çalışma,

(24)-yarım çalışma ve diğer nedenler” eksik gün nedeni olarak bildirilen ve bu aylarda gün ve kazanç bildirilmeyen sigortalılar için en son prim bildirilen gün itibariyle sigortalılığın sona ermiş sayılacağı,

Bunların dışında kalan eksik gün nedenleri ile hiç gün ve kazanç bildirilmemesi halinde ise sigortalılık niteliğinin devam edeceği, belirtilmiştir.

Bu itibarla, sigortalının istirahatli olduğu aylarda aylık prim ve hizmet belgesinin verilmiş olması şartıyla sigortalılık niteliği devam edecektir. Ancak, istirahatin başladığı tarihten önceki ayda aylık prim ve hizmet bildirgesinin hiç verilmemesi veya Yönetmelikte geçen eksik gün nedenleri ile gün ve kazanç bildirilmemesi halinde en son primin bildirildiği gün itibariyle  sigortalılığın sona erdiği kabul edilecektir.

Örnek-1: Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında özel sektör işyerinde çalışmakta olan sigortalı için Ocak/2019 ayında 30 gün prim bildirilmiş ve  Şubat/2019 ayında “21-diğer ücretsiz izin” eksik gün nedeni ile gün ve kazanç bildirilmemiştir. Sigortalı adına 01/03/2019 tarihinde başlayan istirahat raporu düzenlenmiştir. Buna göre, ücretsiz izin gerekçesi ile Şubat ayında hiç gün ve kazanç bildirilmediğinden Ocak ayının sonu itibariyle sigortalılığın sona erdiği kabul edilecektir. Dolayısıyla 01/03/2019 tarihinde başlayan istirahat raporuna geçici iş göremezlik ödeneği ödenmeyecektir.

Örnek-2: Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında özel sektör işyerinde çalışmakta olan sigortalı adına Ocak/2019 ayı için 30 gün prim bildirilmiş,

15/02/2019 tarihinde başlayan 10 günlük ve 04/03/2019 tarihinde başlayan 20 günlük hastalık vaka türünden istirahat raporu düzenlenmiştir. Şubat ve Mart ayları için “12-birden fazla” eksik gün nedeni seçimi ile gün ve kazanç bildirilmemiştir. Bu durumda, Yönetmeliğin anılan hükmü gereği sigortalılık niteliği Şubat ve Mart aylarında devam ettiğinden her iki rapora da geçici iş göremezlik ödeneği ödenecektir.

Örnek-3: Sigortalı adına Ocak/2019 ayı için 30 gün prim bildirilmiş, Şubat/2019 ayında ise aylık prim ve hizmet belgesi verilmemiştir. Daha sonra 07/03/2019 tarihinde başlayan 10 günlük istirahat raporu düzenlenmiş, Mart ayı için hiç prim bildirilmemiştir. Şubat ayında aylık prim ve hizmet belgesi verilmemesi nedeni ile Ocak ayının sonu itibariyle sigortalılığın sona erdiği kabul edilecek ve 07/03/2019 tarihinde başlayan istirahat raporu için geçici iş göremezlik ödeneği ödenmeyecektir.

Örnek-4: Sigortalı adına Ocak/2019 ayı için 30 gün prim bildirilmiş, Şubat/2019 ayında ise aylık prim ve hizmet belgesi verilmemiştir. Daha sonra 18/03/2019 tarihinde başlayan 10 günlük istirahat raporu düzenlenmiş ve Mart ayı için 6 gün prim bildirilmiştir. Buna göre, Mart ayında prim bildirildiğinden sigortalılık niteliği devam edecek ve söz konusu rapor için geçici iş göremezlik ödeneği ödenecektir.

Bilgi edinilmesini ve gereğince işlem yapılmasını rica ederim.

İsmail YILMAZ

Genel Müdür

(02.09.2019)

Kaynak: http://www.muhasebetr.com/guncelmevzuat/mevzuat_oku.php?mevzuat_id=5068

I- GİRİŞ:

Bilindiği üzere, 19.07.2019 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak 1 Ağustos 2019 tarihinden itibaren yürürlüğe giren 7186 sayılı Gelir Vergisi Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla ile 3201 sayılı Yurt Dışında Bulunan Türk Vatandaşlarının Yurt Dışında Geçen Sürelerinin Borçlanması Hakkındaki Kanunda, yurtdışı borçlanması ile ilgili çok önemli ve köklü yeni değişiklikler yapılmıştır.

7168 sayılı Kanunla yapılan bu yeni düzenlemeye göre, yurtdışı çalışma sürelerinin ve yurtdışında ev kadını olarak geçen sürelerinin borçlanması, birçok kişi için artık önemini ve cazibesini yitirmiş ve dezavantaj durumuna gelmiş olduğu ve 1 Ağustos 2019 tarihinden sonra yapılacak yurtdışı borçlanması ile ilgili yapılan yeni değişikliklerin neler olduğu, bu makalenin konusu olacaktır.

II- Yurtdışı Borçlanması Kimler Yapabilir.

3201 sayılı Kanuna göre, Türk vatandaşları ile doğumla Türk vatandaşı olup da çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybedenlerin on sekiz yaşını doldurduktan sonra Türk vatandaşı olarak yurt dışında geçen ve belgelendirilen sigortalılık süreleri ve bu süreleri arasında veya sonunda her birinde bir yıla kadar olan işsizlik süreleri ile yurt dışında ev kadını olarak geçen süreleri, bu Kanunda belirtilen sosyal güvenlik kuruluşlarına prim ödenmemiş olması ve istekleri hâlinde, bu Kanun hükümlerine göre sosyal güvenlikleri bakımından değerlendirilir. Hükmü bulunmakta olup, yurtdışında çalışan ve ev kadını olarak bulunan vatandaşlarımız, yurtdışında geçen bu hizmetlerini borçlanabilirler.

III- Yurtdışı Borçlanması İçin Ödenecek Prim Tutarı.

7186 sayılı Kanunun 9. maddesiyle 3201 sayılı Kanunun 4. maddesinde yapılan yeni düzenlemeye göre, 1 Ağustos 2019 tarihinden itibaren yurtdışında çalışan vatandaşlarımızın yapacakları yurtdışı hizmet borçlanma başvurularında, Kanun uyarınca hesaplanacak bir günlük   borçlanma tutarı, başvuru tarihinde geçerli olan günlük prime esas kazancın alt ve üst sınırları  arasında kalmak kaydıyla başvuru sahibince seçilen günlük kazancın yüzde 45’i oranında sigorta primini ödeyecektir. Daha önce bu oran yüzde 32 olarak uygulanmaktaydı.

2019 yılı sonuna kadar yürürlükte olan asgari ücrete göre prime esas kazancın bir günlük alt sınırı 85,28 TL, bir günlük üst sınırı ise 639,60 TL’ dir. Yapılan bu yeni düzenlemeye göre,  2019 yılında yapılacak yurtdışı borçlanması için ödenecek olan sigorta primi şöyle olacaktır:

1. Bir günlük kazancın alt sınırı:  85,28 X  % 45 = 38,38 X 30 gün için = 1.151,40 TL,
2. Bir günlük kazancın üst sınırı: 639,60 X % 45= 287,82 X 30 gün için= 8.634,60 TL

Sigorta Priminin ödenmesi gerekecektir. Borçlanacak olan kişi, prime esas kazancın alt ve üst sınırı arasında olmak üzere dilediği bir günlük kazancı seçebilir ve seçeceği bu bir günlük kazancı % 45 ile çarpılıp çıkan rakam, borçlanılacak toplam gün sayısı ile çarpılmak suretiyle ödenmesi gereken borç miktarı tespit edilerek,  tebliği tarihinden itibaren ödenmek üzere, borçlanma talebinde bulunan kişiye tebliğ edilecektir.

IV- 1.8.2019 Tarihinden Sonra yurtdışı Borçlanmaları Bağ-Kur’a Sayılacaktır.

Yurtdışı borçlanması ile ilgili 7186 sayılı Kanunla değişiklik yapılmadan önceki uygulamaya göre, yurtdışı borçlanmasıyla kazanılan günler, Türkiye’de son olarak tabi olunan sigortalık statüsüne, Türkiye’de sigortası olmayanların da 5510 sayılı Kanunun 4/-b (Bağ-Kur) sigortalılık statüsüne sayılmaktaydı. Daha önce Türkiye’de sigortası olmayan vatandaşların, borçlanma yapmadan önce Türkiye’de sigortalı bir işte çalışarak SSK’ya prim ödedikten sonra yurtdışı çalışma sürelerini borçlanıp, borçlanmayla kazandıkları günlerin SSK’ya (4/a) sayılmasını sağlayarak daha uygun şartlarla SSK’dan emekli olabiliyorlardı.

SGK’nın 15.08.2019 tarih ve 2019/16 sayılı genelgesinde, 1.8.2019 tarihinden itibaren yurtdışı sürelerini borçlanma talebinde bulunanların borçlanma işlemleri talep tarihindeki en son sigortalılık statüsüne bakılmaksızın 4/1-(b)  (Bağ-Kur) kapsamında sonuçlandırılacağı belirtilmiştir. Böylece, 7186 sayılı Kanunla yapılan değişiklik sonucu 1.8.2019 tarihinden itibaren yurtdışı borçlanma talebinde bulunanların, borçlanmayla kazanacakları hizmet süreleri artık Bağ-Kur’a sayılacaktır. Bu da, yurtdışında çalışan birçok vatandaşın artık SSK şartlarıyla erken emekli olması imkânsız olmamakla birlikte çok zor olacaktır. Çünkü yapacakları yurtdışı borçlanma süreleri Bağ-Kur’a sayılacağından ya daha fazla prim gün sayısı ile ve daha az emekli maaşıyla Bağ-Kur’dan emekli olacaklar, ya da borçlanmadan sonra Türkiye’de sigortalı bir işte girerek en az 1261 gün daha prim ödeyerek  4/a (SSK) kapsamında emekli olabilecekler.

V- Yurtdışındaki Başlangıç Süresi Türkiye’de Sigorta Başlangıcı Sayılmayacaktır.

Daha önceki  mevzuata göre,  yurtdışına gidip Almanya, Arnavutluk, Avusturya, Azerbaycan, Belçika, Bosna Hersek, Çekya, Fransa, Gürcistan, Hollanda, İsviçre, Kanada-Kebek, Kuzey Kıbrıs TC, Lüksemburg, Makedonya, Slovakya, Kore ve İtalya ülkelerinde çalışan   Türk vatandaşlarının, bu ülkelerde ilk defa çalışmaya başladıkları tarih, Türkiye’de ilk işe giriş tarihi olarak kabul edilmekteydi ve emeklilik süresi için bu tarih baz alınırdı.

7186 sayılı Kanunun 10. maddesiyle, 3201 sayılı Kanunun 5. maddesine eklenen yeni fıkraya göre, Türkiye’deki sigortalılığın başlangıç tarihinden önceki sürelerin borçlandırılması hâlinde bu süreler 5510 sayılı Kanunun 41. maddesinde yer alan hükümler esas alınarak Türkiye’deki sigortalılık başlangıç tarihinden, Türkiye’de sigortalılık yok ise borçlanma tutarının tamamen ödendiği tarihten geriye götürülen süreye ait ilgili aylara mal edilir. Şeklinde yeni düzenleme yapıldığından dolayı, bundan sonra yurtdışında ilk defa çalışmaya başlanılan tarih, Türkiye’de ilk işe giriş tarihi olarak kabul edilmeyecektir.

VI- Sonuç Olarak.

7168 sayılı Kanunla yapılan bu yeni değişikliklere göre,  1 Ağustos 2019 tarihinden sonra yurtdışındaki çalışma sürelerinin ve ev kadını olarak geçen sürelerinin hizmet borçlanması yapılarak Türkiye’de emekli olmak, birçok kişi için artık çok zor olacağından, yani şartları uygun olmayanlar için yurtdışı hizmet borçlanması yapılarak Türkiye’de emekli olmanın bir avantajı ve cazibesinin kalmadığını belirtir, yurtdışında hayatlarını idame ettirmek için çok zor şartlarda çalışan ve memleket hasretini çeken tüm vatandaşlarımıza kolaylıklar dilerim.

02.09.2019

Kaynak: www.MuhasebeTR.com

KISMİ AYLIKLAR VE TAM AYLIĞA DÖNÜŞTÜRME!

1/8/2019 (dahil) tarihinden sonra borçlanılan yurt dışı süreleri 5510 sayılı Kanunun 4/1(b) bendi kapsamında değerlendirileceğinden, Kanunun 9 uncu maddesinde yapılan değişiklik doğrultusunda sosyal güvenlik sözleşmeleri uygulanmak suretiyle kısmi aylık bağlanmış olanların borçlanma işlemleri de bu kapsamda gerçekleştirilecektir. Bunların kısmi aylıklarının tam aylığa dönüştürülmesinde, kısmi aylığın başlangıç tarihi itibariyle mülga 2829 sayılı Kanun veya 5510 sayılı Kanunun 53 üncü maddesine göre belirlenecek statü esasalınacak olup kısmi aylıkların tam aylığa dönüştürülmesi aşağıdaki açıklamalar doğrultusunda yürütülecektir.

A-5510 Sayılı Kanunun 4/1-(a), (b) ve (c) Bendi Kapsamında Bağlanan Kısmi Aylığın Tam Aylığa Dönüştürülmesi

Örnek:

Türkiye’de 3/6/1985-5/11/1986 tarihleri arasında 370 gün ve Almanya’da 1/1/1988-31/12/1999 tarihleri arasında 4320 gün toplam 4690 gün sigortalılık süresi bulunan 1/1/1957 doğumlu erkek sigortalıya 12/11/2018 tarihli tahsis talebine istinaden Türkiye Almanya Sosyal Güvenlik Sözleşmesine istinaden 5510 sayılı Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamında 1/12/2018 tarihi itibariyle kısmi aylık bağlanmıştır. Kısmi aylığın tam aylığa dönüştürülmesi için 12/11/2019 tarihinde yapılan borçlanma talebi, Türkiye hizmeti ile borçlanacağı yurt dışı süresi birlikte değerlendirildiğinde kısmi aylığın başladığı tarih itibariyle 4/1-(b) kapsamında aylık bağlanması için öngörülen 15 yıl prim ödeme süresi (5400 gün) şartı yerine gelmediğinden reddedilecektir.

Örnek:

Türkiye’de 3/6/2002-30/6/2016 tarihleri arasında 5040 gün ve Almanya’da 1/1/1992-31/12/1995 tarihleri arasında 1440 gün olmak üzere toplam 6480 gün sigortalılık süresi bulunan 1/1/1965 doğumlu erkek sigortalıya 12/2/2019 tarihli tahsis talebine istinaden 25 yıl sigortalılık, 53 yaş ve 5600 gün şartı üzerinden Türkiye Almanya Sosyal Güvenlik Sözleşmesine istinaden 1/3/2019 tarihi itibariyle 5510 sayılı Kanunun 4/1-a bendi kapsamında kısmi yaşlılık aylığı bağlanmıştır. İlgili 2/10/2019 tarihinde kısmi aylığın tam aylığa dönüştürülmesi için yeterli süreyi borçlanma talebinde bulunmuştur. Kısmi aylık 4/1-(b) kapsamında yapılacak borçlanma sonucunda mülga 2829 sayılı Kanuna göre 4/1-(a)

kapsamında “tam aylığa odönüştürülecektir. Buna göre, kısmi aylığın tam aylığa dönüştürülebilmesi için ilgilinin Almanya’da geçen 1440 gün hizmetinden tam aylığa yetecek 560 gün (5600-5040) belgede kayıtlı son tarih olan 31/12/1995 tarihinden geriye doğru borçlandırılacak ve borçlanılan süre 3/6/2002 tarihinden geriye götürülen sürelere ait ilgili aylara mal edilecektir.

KAMU MEMURU!

4/1-(c) kapsamında bağlanan kısmi aylığın yapılacak borçlanma sonucunda tam aylığa dönüştürülmesi aynı statüde yapılacaksa, borçlanma işlemleri EHGM Yurtdışı Sözleşmeler ve Emeklilik Daire Başkanlığı tarafından gerçekleştirilecektir. İlgilinin borçlanma tutarının tamamını ödemesini müteakip, EHGM Kamu Görevlileri Emeklilik Daire Başkanlığınca kısmi aylığın tam aylığa dönüştürülmesi için borçlanma tutarının ödendiği bilgisi anılan Başkanlığa bildirilecektir.

Örnek:

Türkiye’de 3/6/1983-5/11/1987 tarihleri arasında 1450 gün ve Hollanda’da 1/1/1988-31/12/1999 tarihleri arasında 4320 gün toplam 5770 günü bulunan 1/1/1955 doğumlu erkek sigortalıya 12/11/2018 tarihli tahsis talebine istinaden Türkiye Hollanda Sosyal Güvenlik Sözleşmesine istinaden 1/ 12/2018 tarihi itibariyle 4/1-(a) kapsamında kısmi aylık bağlanmıştır. 29/8/2019 tarihinde kısmi aylığın tam aylığa dönüştürülmesine yetecek süreyi borçlanmak isteyen ilgilinin kısmi aylığının tam aylığa dönüştürülmesi için borçlanacağı süre 4/ 1-(b) kapsamında değerlendirilecektir. Bu süre mülga 2829 sayılı Kanunagöre son yedi yıllık fiili hizmet hesabında esas alınan 1260 günün tamamını kapsadığından kısmi aylık 4/1-(b) kapsamında tam aylığa dönüştürülecektir. Buna göre borçlanılacak süre,4/1-(a) kapsamında kısmi aylığın başlangıç tarihindeki 4/1-(b) kapsamında tam aylıkbağlanması için öngörülen 15 yıl prim ödeme süresini (5400 gün) tamamlayacak gün sayısı kadar (5400-1450-3950) olacaktır. Borçlanılan süreler, belgede kayıtlı son tarih olan31/12/1999 tarihinden geriye doğru olmak üzere 3950 gün geriye götürülen sigortalılıksürelerine ait ilgili aylara mal edilecek ve tam aylığa dönüştürme işlemi gerçekleştirilecektir.

Kısmi aylık talebinde bulundukları tarihte birden çok aylık bağlama şartını yerine getiren sigortalıların aylıklarının tam aylığa dönüştürülmesinde aylığa yetecek borçlanma gün sayısı, yazılı talepte bulunmaları halinde en düşük prim ödeme gün sayısı şartına göre belirlenecektir.

Örnek:

Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamında kısmi aylık bağlanan sigortalı, kısmi aylığının 4/1-(b) kapsamında tam aylığa dönüştürüleceği tarihte 62 yaş ve 9700 gün prim ödeme şartını yerine getirmektedir. Sigortalı aynı anda hem 5400 gün hem de 9000 gün prim ödeme şartıyla kısmi aylığını tam aylığa dönüştürebilmektedir. Bu durumda ilgilinin yazılı talepte bulunması halinde 5400 gün borçlandırılarak kısmi aylığı 4/1-(b) kapsamında tam aylığa dönüştürülecektir.

GEÇİCİ SANDIK UYGULAMA ÖRNEĞİ

Örnek:

Türkiye’de 11/9/1984-22/7/1987 tarihleri arasında 1031 gün, Almanya’da 1/1/1990-31/11/2002 tarihleri arasında 4650 gün olmak üzere toplam 5681 günü bulunan 1/1/1956 doğumlu erkek sigortalıya, 21/11/2018 tarihli tahsis talebine istinaden Türkiye Almanya Sosyal Güvenlik Sözleşmesi esas alınarak 1/12/2018 tarihi itibariyle 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesi kapsamında kısmi aylık bağlanmıştır. 9/8/2019 tarihinde kısmi aylığın tam aylığa dönüştürülmesine yetecek süreyi borçlanmak isteyen ilgilinin kısmi aylığının tam aylığa dönüştürülmesi için borçlanacağı süre 4/1-(b) kapsamında değerlendirilecektir. Bu süre mülga 2829 sayılı Kanuna göre son yedi yıllık fiili hizmet hesabında esas alınan 1260 günün tamamını kapsadığından kısmi aylık 4/1-(b) kapsamında tam aylığa dönüştürülecektir. Buna göre borçlanılacak süre, 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesi kapsamında kısmi aylığın başladığı tarihteki 4/1-(b) kapsamında tam aylık bağlanması için öngörülen 15 yıl prim ödeme süresini (5400 gün) tamamlayacak gün sayısı kadar (5400-1031-4369) olacaktır. Borçlanılan süreler, borçlanmaya esas hizmet cetvelinde kayıtlı son tarih olan 31/11/2002 tarihinden borçlanılan 4369 gün geriye götürülen sürelere ait ilgili aylara mal edilecektir.

02.09.2019

Kaynak: www.MuhasebeTR.com

Kamuoyunda yapılandırma veya af yasası olarak bilinen 7143 sayılı Kanun kapsamında matrah/vergi artırımında bulunanların bu Kanun hükümlerinden yararlanabilmesi için bildirimleri nedeniyle tahakkuk eden vergilerin belirtilen süre ve şartlarda ödenmesi gerekmektedir.

Öte yandan 7143 sayılı Kanun kapsamında başvuruda bulunan, peşin veya taksitli ödeme seçeneğini tercih eden ancak 1. 2. ve 3. taksite ilişkin ödeme yapmayan veya eksik yapanlar için 7159 sayılı Kanunla ödeme konusunda yeni bir imkan tanınmış idi.

7143 sayılı Kanun kapsamında matrah/vergi artırımında bulunanlardan taksitli ödeme seçeneğini tercih edenler için 6. taksite(son taksite) ait ödeme süresi 31/07/2019 tarihinde sona ermiştir.

Bu yazımızın konusu; bazı taksit ödemelerinin yapılmamış olması halinde 7143 sayılı Kanun’dan faydalanma hakkının kalmayacağı ile 3. 4. 5. ve 6. taksitlerden en fazla iki taksiti ödemeyen veya eksik ödeyenler için 02/09/2019 tarihine kadar ödeme imkanının bulunduğu hususu ile ilgilidir.

7143 sayılı Kanun’un 5 inci maddesi ile 9’ uncu maddesinin 6’ ncı ve 7 inci fıkrasına göre, bu Kanun kapsamında ödenmesi gereken taksitlerden;

– İlk ikisinin süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi,

– Bir takvim yılında ikiden fazla taksitin süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi,

– Süresinde ödenmeyen veya eksik ödenen taksitlerin geç ödeme zammıyla birlikte son taksiti izleyen ayın sonuna kadar da ödenmemesi,

hâlinde Kanun hükümlerinden yararlanma hakkının kaybedileceği hüküm altına alınmaktadır.

Ayrıca taksitler için yapılan ödemelerde her bir taksite yönelik 10 Türk lirasına kadar eksik ödemeler veya taksit tutarının %10’u 10 Türk lirasının altında ise yüzde %10 tutarına isabet eden tutar kadar eksik ödeme ihlal sebebi sayılmamaktadır.

7143 sayılı Kanun hükümlerinden yararlanma hakkının kaybedilmesi halinde, mükelleflerin; bildirim nedeniyle tahakkuk eden vergilerin yasal faiziyle birlikte ödenmesine ilişkin yükümlülüğü devam edecektir. Ayrıca haklarında vergi incelemesi ve tarhıyatı yapılmasına engel olan yasal koruma da ortadan kalkmaktadır.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu’na(VUK), 7143 ve 7159 sayılı Kanun’lara ve 140 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı’na(CBK) göre, peşin ve taksitli ödeme seçeneğinde son ödeme süreleri aşağıdaki gibidir.

Ödeme son günü(*)		7143 sayılı Kanun	213 sayılı Kanun	140 sayılı CBK	7143 sayılı Kanun (geç ödeme zammı ile birlikte)	7159 sayılı Kanun	7159 sayılı Kanun (geç ödeme zammı ile birlikte)
Peşin ödeme seçeneği	Peşin	30.09.2018	1.10.2018	15.10.2018	30.11.2018		28.02.2019
Taksitli Ödeme Seçeneği(**)	1.taksit	30.09.2018	1.10.2018	15.10.2018			28.02.2019
	2.taksit	30.11.2018					28.02.2019
	3.taksit	31.01.2019			süresinde ödenmeyen en fazla iki taksitingeç ödeme zammı ile birlikte 31.08.2019 tarihine kadar ödenmesi gerekmektedir. Bu tarih Cumartesi gününe denk geldiği için ödeme son günü 02.09.2019 dur.	28.02.2019	–
	4.taksit	31.03.2019	1.04.2019			–
	5.taksit	31.05.2019				–
	6.taksit	31.07.2019				–

 (*)En son ödeme tarihleri koyu ile işaretlenmiştir.

(**)Taksitlere uygulanan katsayı farklarının da ödenmesi gerektiği hususu bilinmelidir.

7143 sayılı Kanun’a Göre Geçerli(İhlal Sayılmayan) Ödeme Hallerine Örnekler 

-Peşin ödeme seçeneğinde, ödemenin 15/10/2018 tarihine kadar yapılması veya 28/02/2019 tarihine kadar geç ödeme zammı ile birlikte yapılması halinde, artırım hükümlerinden faydalanılır.

-1. 2. 3. 4. 5. ve 6. taksitlerin süresinde ödenmesi halinde artırım hükümlerinden faydalanılır.

-1. ve 2. taksitlerin süresinde veya 28/02/2019 tarihine kadar geç ödeme zammı ile birlikte ödenmesi, diğer tüm taksitlerin de zamanında ödenmesi halinde artırım hükümlerinden faydalanılır.

-Taksit tutarları 1.000-TL olan 1. veya 2. taksitin 990-TL’si, 28/02/2019 tarihine kadar geç ödeme zammı ile birlikte ödenmesi, kalanın halen ödenmemesi veya 01/03/2019 tarihinde ödenmesi halinde, artırım hükümlerinden faydalanılır.(Kalan 10-TL)

-1. 2. 3. ve 4. taksitlerin süresinde ödenmesi, 5. ve 6. taksitlerin de 02/09/2019 tarihine kadar geç ödeme zammı ile birlikte ödenmesi halinde, artırım hükümlerinden faydalanılır.

-1. 2. 3. ve 5. taksitlerin süresinde ödenmesi, 4. ve 6. taksitlerin de 02/09/2019 tarihine kadar geç ödeme zammı ile birlikte ödenmesi halinde, artırım hükümlerinden faydalanılır.

-1. 2. 5. ve 6. taksitlerin süresinde ödenmesi, 3. ve 4. taksitlerin de 02/09/2019 tarihine kadar geç ödeme zammı ile birlikte ödenmesi halinde, artırım hükümlerinden faydalanılır.

-1. ve 2. taksitlerin süresinde veya 28/02/2019 tarihine kadar geç ödeme zammı ile birlikte ödenmesi, herhangi bir taksitin 02/09/2019 tarihine kadar geç ödeme zammı ile birlikte ödenmesi halinde(kalan diğer taksitlerin süresinde ödenmesi şartıyla) artırım hükümlerinden faydalanılır.

-1. 2. 3. 4. ve 5. taksitlerin süresinde ödenmesi, 6. taksitin de 02/09/2019 tarihine kadar geç ödeme zammı ile birlikte ödenmesi halinde, artırım hükümlerinden faydalanılır.

-1. ve 2. taksitlerin süresinde veya 28/02/2019 tarihine kadar geç ödeme zammı ile birlikte ödenmesi, 3. taksitin 28/02/2019 tarihine kadar ve 4. taksitin 01/04/2019 tarihine kadar ödenmesi, 5. ve 6. taksitlerin ödenmeyen veya eksik kalan tutarların da 02/09/2019 tarihine kadar geç ödeme zammı ile birlikte ödenmesi halinde, artırım hükümlerinden faydalanılır.

-1. 2. 3. 4. 5. ve 6. taksitlerin süresinde ödenmesi ancak 1.000-TL tutarındaki herhangi bir taksitin veya her bir taksitin 10-TL’sinin ödenmemesi halinde dahi, artırım hükümlerinden faydalanılır. (Kalan 10-TL)

7143 sayılı Kanun’a Göre Geçerli Olmayan(İhlal Sayılan) Ödeme Hallerine Örnekler 

-Peşin ödeme seçeneğinde, ödemenin yapılmaması veya 01/03/2019 tarihinden(bu tarih dahil) itibaren geç ödeme zammı ile birlikte ödenmesi halinde dahi, artırım hükümlerinden faydalanılamaz.

-1. 2. 3. 4. 5. ve 6. taksitlerin tamamının süresinde veya hiç ödenmemesi halinde, artırım hükümlerinden faydalanılamaz.

-1. ve/veya 2. taksitlerin süresinde veya hiç ödenmemesi halinde, artırım hükümlerinden faydalanılamaz.

-1. ve/veya 2. taksitlerin 01/03/2019 tarihinden(bu tarih dahil) itibaren geç ödeme zammı ile birlikte ödenmesi halinde dahi, artırım hükümlerinden faydalanılamaz.

-1. 2. ve 3. taksitlerin süresinde ödenmesi, 4. 5. ve 6. taksitlerin 02/09/2019 tarihine kadar geç ödeme zammı ile birlikte ödenmesi halinde dahi, artırım hükümlerinden faydalanılamaz.

-1. ve 2. taksitlerin süresinde veya 28/02/2019 tarihine kadar geç ödeme zammı ile birlikte ödenmesi, 3. 4. 5. ve 6. taksitlerin süresinde ödenmemesi veya geç ödenmesi halinde, artırım hükümlerinden faydalanılamaz.

-Taksit tutarları 1.000-TL olan 1. veya 2. taksitin 989-TL’si veya daha az tutarın süresinde ödenmesi veya 28/02/2019 tarihine kadar geç ödeme zammı ile birlikte ödenmişse, kalan tutarın ödenmemesi veya 01/03/2019 tarihinden(bu tarih dahil) itibaren ödenmesi halinde dahi, artırım hükümlerinden faydalanılamaz.(Kalan:11-TL)

-Taksit tutarları 90-TL olan 1. veya 2. taksitin 80-TL’si, 28/02/2019 tarihine kadar geç ödeme zammı ile birlikte ödenmesi ve kalan tutarın ödenmemesi veya 01/03/2019 tarihinden itibaren(bu tarih dahil) ödenmesi halinde dahi, artırım hükümlerinden faydalanılamaz.(Kalan:10-TL)

-1. ve 2. taksitlerin süresinde ödenmesi veya 28/02/2019 tarihine kadar geç ödeme zammı ile birlikte ödenmesi, 3. 4. 5. ve 6. taksitlerin ödenmemesi halinde, artırım hükümlerinden faydalanılamaz.

-1. ve 2. taksitlerin süresinde ödenmesi veya 28/02/2019 tarihine kadar geç ödeme zammı ile birlikte ödenmesi, 3. taksitin de 28.02.2019 tarihine kadar ödenmesi, 4. 5. ve 6. taksitlerin ödenmemesi halinde, artırım hükümlerinden faydalanamaz.

-1. 2. 3. 4. ve 5. taksitlerin süresinde ödenmesi, 6. taksitin 03/09/2019 tarihinden itibaren(bu tarih dahil) geç ödeme zammı ile birlikte ödenmesi halinde dahi, artırım hükümlerinden faydalanılamaz.

-1. 2. 3. 4. 5. ve 6. taksitlerin süresinde ödenmesi ancak 1.000-TL tutarındaki herhangi bir taksitin veya her bir taksitin %10unu aşan tutarın(veya aşmasa bile 11-TL ve üzere tutarın) ödenmemesi veya 02/09/2019 tarihinden(bu tarih hariç)  sonra ödenmesi halinde dahi, artırım hükümlerinden faydalanılamaz.

-Tüm taksitlerin 01/08/2019 tarihinden itibaren geç ödeme zammı ile birlikte ödenmesi halinde dahi, artırım hükümlerinden faydalanılamaz.

(Not. Örneklerimizde kolay olması açısından taksit tutarları 1.000-TL olarak dikkate alınmıştır.)

Sonuç olarak 7143 ve 7159 sayılı Kanun kapsamında yapılan matrah/vergi artırımı bildirimi uyarınca tahakkuk eden 1. ve 2. taksitlerin süresinde veya geç ödeme zammı ile birlikte 28/02/2019 tarihine(bu tarih dahil) kadar ödenmesi şartıyla, 3. 4. 5. ve 6. taksitlerden en fazla iki taksitin ödenmeyen veya eksik ödenen söz konusu tutarlarının 02/09/2019 tarihine(bu tarih dahil) kadar geç ödeme zammı ile birlikte ödenmesi halinde artırım hükümlerinden faydalanılabilecektir. Diğer bir değişle, 1. ve/veya 2. taksitlerin süresinde ödenmemesi veya geç ödenmesi ile 3. 4. 5. ve 6. taksitlerden en az üç taksitin ödenmemesi veya geç ödenmesi halinde artırım hükümlerinden faydalanılamayacaktır.

Öte yandan 7143 sayılı Kanun hükümlerinden yararlanma hakkının kaybedilmesiyle, mükelleflerin; bildirim nedeniyle tahakkuk eden vergilerin yasal faiziyle birlikte ödenmesine ilişkin yükümlülüğü devam edecek olup ayrıca haklarında vergi incelemesi ve tarhıyatı yapılmasına engel olan yasal koruma da ortadan kalkacaktır.

Kaynakça:

-213 sayılı Kanun

-7143 sayılı Kanun ve 1 seri nolu Genel Tebliği

-140 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı

-7159 sayılı Kanun

02.09.2019

Kaynak: www.MuhasebeTR.com

İhracat Bedellerinin Yurda Getirilmesine İlişkin Kronoloji

A- Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında  32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ’ de değişiklik yapan 2018-32/48 No’lu İhracat Bedelleri Hakkında Tebliğ. (4 Eylül 2018), 6 ay süresince. (30525 R.G.)

Tebliğde belirtilen Özelliği olan ihracatlar için belirlenmiş kendi süreleride dahil olmak üzere standart mal ihracat bedellerinin İthalatçının Ödemesini Müteakip Doğrudan ve Gecikmeksizin Aracı Bankaya Transfer edilmesi , Bedelin fiili ihraç tarihinden itibaren 180 gün içerisinde yurda getirilmesi, Yurda Gelen Bedellerin  en az % 80’ninin Bankaya satılması yani Türk Lirasına çevrilmesi  (DAB’ a bağlanması),  Mücbir sebep kabul edilebilecek haller ve Tebliğ’ de belirtilen Terkin limitleri dışında  zorunludur.

B- 06 Kasım 2018 Tarihinde, Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası (TCMB)  tarafından, konuya ilişkin usul ve esasları düzenleyen İhracat Genelgesi yayınlanmıştır.

C- Hazine ve Maliye Bakanlığı Yetkisini kullanarak 03 Mart 2019 Tarih ve 30703 Sayılı Resmi Gazete ile TPKK Hakkında  32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ (İhracat Bedelleri Hakkında) (Tebliğ No: 2018-32/48 )’de  değişiklik yapılmasına dair tebliğ (TEBLİĞ NO:2019-32/53) 03 Mart 2019 Tarihi İtibariyle yürürlüğe girmiştir.

2018-32/48 sayılı Tebliğ kapsamında , Tebliğ’de belirtilen Özelliği olan ihracatlar için belirlenmiş kendi  süreleri dahil olmak üzere standart mal ihracat bedellerinin, bedelin fiili ihraç tarihinden itibaren 180 gün içerisinde yurda getirilmesi, Yurda Gelen Bedellerin en az % 80’inin Bankaya satılması yani Türk Lirasına çevrilmesi  (DAB’ a bağlanması) zorunluluğu  (Tebliğ No: 2018-32/48)’in 13 üncü maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “6 ay” ibaresi “1 yıl” olarak değiştirilerek 04 Eylül 2019 Çarşamba gününe kadar uzatılmıştır.

D- Hazine ve Maliye Bakanlığı Yetkisini bir kez daha kullanarak 31 Ağustos  2019 Tarih ve 30874 Sayılı Resmi Gazete ile TPKK Hakkında  32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ (İhracat Bedelleri Hakkında) (Tebliğ No: 2018-32/48 )’de  değişiklik yapılmasına dair tebliğ (TEBLİĞ NO:2019-32/55) 31 Ağustos 2019 Tarihi İtibariyle yürürlüğe girmiştir.

4/9/2018 tarihli ve 30525 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ (İhracat Bedelleri Hakkında) (Tebliğ No: 2018-32/48)’in 13 üncü maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “1 yıl” ibaresi “18 ay” olarak değiştirilerek 04 Mart 2020 tarihine kadar daha uzatılmıştır.

DEĞERLENDİRMELERİM :

Çin ve ABD’ nin ekonomilerini korumak adına ticaretteki korumacı politikaları, gelişmiş ve gelişmekte olan ülke ekonomilerini etkilemekte ve iki büyük ülkenin ekonomi politikaları dünya ticaretine damgasını vurmaktadır.

Türkiye’de daralan pazarların yerine yenilerini bulmak ve 2023 ihracat hedeflerine hızla ulaşmak için bu dönemde teknolojinin öne çıktığı yeni İhracat Rotaları geliştirmektedir.

İhracatçıları fazlaca tedirgin eden ve tepki alan bir uygulama olsa da ticaret savaşlarının devam ettiği ve ülkemizin çok sıkıntılı bir süreçten geçtiği bu dönemde gerek kamu gerekse özel sektör dış borç finansmanı için döviz ihtiyacını da göz önünde bulundurduğumuzda ihracat bedellerinin yurda getirilmesi zorunluluğuna ilişkin ikinci 6 aylık süre uzatımının ülkemizin bir ihtiyacı olduğunu unutmamak gerekir.

Ayrıca ;

İhracat bedellerinin yurda getirilmesinde ki serbest tasarruf uygulaması sonrası, (08.02.2008 Tarih ve 26781 sayılı R.Gazete-2008-13186 Bakanlar Kurulu Kararının 8.Md. ile yapılan düzenlemeyle, “İhracat bedellerinin tasarrufu serbest bırakılmıştı).

Bazı firmalarca ihracat bedellerini banka üzerinden yurda getirmek yerine, başka yöntemlerle kapatma veya uzun yıllar hiç getirmeme gibi yollara başvuruldu.

Bu da;

1. Muhasebe hatalarına,
2. Yurtiçinde yatırım yerine yurtdışında yatırımlara ağırlık verilmesine,
3. Uzun süre kapanmayan yurtdışı alacakların kur farklarının vergilenmesine,
4. İhracat bedelleri bir şekliyle tahsil edilmiş olduğu ve fiilen alacak kalmadığı halde, kambiyo mevzuatına göre kapatılmadığı için hesaplarda alacak kaydı fiktif olarak devam edegelmiş ve bu da, mali tabloların doğruluğunun tartışılır hale gelmesine,
5. Vergi incelemelerinde sıkıntılara yol açmasına neden oldu.

Önerim ise ;

1. Tebliğde belirtilen ihracat bedelinin 180 gün içerisinde değil de daha uzun bir süre belirlenerek Türkiye ‘ ye getirilmesi.
2. İhracat Bedelinin Bankaya satılması zorunlu olan yüzde 80’ lik kısmın daha aşağı bir orana çekilmesi.
3. Tebliğ hükümlerine uymayanlara uygulanan Rayiç Bedelin yüzde 5’ i kadar  ceza ile 1567 sayılı Kanun’un md.3/1 hükmü çerçevesinde uygulanan  idari para cezası yaptırımının makul bir düzeye indirilmesi.
4. Tebliğ şartlarının yumuşatılması ve TCMB genelgesinin daha anlaşılır hale getirilerek uygulamanın kalıcı hale getirilmesi.

02.09.2019

Kaynak: www.MuhasebeTR.com

Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin İhracat Bedelleri Hakkındaki 2018-32/48 Sayılı Tebliğ uyarınca, Türkiye’de yerleşik kişiler tarafından 04.09.2018 – 04.03.2019 tarihleri arasında gerçekleştirilen ihracat işlemlerine ilişkin bedellerin, 180 gün içerisinde ihracata aracılık eden bankalara transfer edilmesi veya getirilmesi zorunluluğu; 31.08.2019 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin İhracat Bedelleri Hakkındaki 2019-32/55 Sayılı Tebliğ ile 04.03.2020 tarihine kadar uzatılmıştır.

Buna göre; 04.03.2020 tarihine kadar gerçekleştirilen ihracat işlemlerine ilişkin bedellerin, 180 gün içerisinde ihracata aracılık eden bankalara transfer edilmesi veya getirilmesi zorunludur.

Diğer taraftan, Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin İhracat Bedelleri Hakkındaki 2018-32/48 Sayılı Tebliğ uyarınca;

1-Bedelleri yurda getirilme süresi içinde gelen ihracat hesapları, aracı bankalarca kapatılır.

2-Süresi içinde kapatılmayan hesapları, aracı bankalarca 5 iş günü içinde muamelenin safhalarını belirtecek şekilde yazılı olarak ilgili Vergi Dairesi Başkanlığına veya Vergi Dairesi Müdürlüğüne ihbar edilir.

3- İlgili Vergi Dairesi Başkanlığınca veya Vergi Dairesi Müdürlüğünce, ihbarı müteakip 10 iş günü içinde ilgililere hesapların kapatılması için 90 gün süreli ihtarname gönderilir.

4-İhracat bedellerinden aşağıdaki indirimler yapılabilir(Bu indirimlere isabet eden döviz tutarları bankalara bozdurulmayabilir):

a-Dövizli Krediye İlişkin Ödeme,

b-İthalata İlişkin Ödeme.

Örnek-1:

Hesaplar Tutar (ABD Doları)
Gümrük Beyannamesindeki İhracat Bedeli 5.000.000
Ödenen Dövizli Kredi Borcu -2.500.000
Ödenen İthalat Bedeli -1.370.000
Bankalara Satılması Gereken Döviz Tutarı 1.130.000
Döviz Kredisi ve İthalat Olmasa Satılması Gereken Tutar 4.000.000
Örnek-2:

Hesaplar Tutar (ABD Doları)
Gümrük Beyannamesindeki İhracat Bedeli 5.000.000
Ödenen Dövizli Kredi Borcu -3.500.000
Ödenen İthalat Bedeli -2.600.000
Bankalara Satılması Gereken Döviz Tutarı 0
Döviz Kredisi ve İthalat Olmasa Satılması Gereken Tutar 4.000.000
Kaynakça:

Resmi Gazete Tarihi ve Numarası Yasal Dayanak
31.08.2019 – 30874 2019-32/55 Sayılı Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında Tebliğ
02.09.2019

Kaynak: www.MuhasebeTR.com

Değerli okurlar, genç meslektaşlarımız için önemli olacağını düşündüğüm KDV Beyannamesinde Püf Noktalar adlı bu çalışmamda KDV Beyannamesi hazırlanırken bilinmesi gereken önemli bilgilere yer vermeye çalışacağım.

AYLIK MİZANIN ÇEKİLMESİ
KDV Beyannamesi hazırlanırken öncelikli olarak aylık mizanın çekilmesi gerekmektedir. İki tarih arası mizan seçilip örneğin 01.08.2019-31.08.2019 tarihleri yazılmak suretiyle mizanın çıktısı alınarak başlanmalıdır.

Aylık mizanda 191 ve 391 hesapların bakiyesi bize KDV beyannamesinde beyan edeceğimiz rakamları verecektir.

191 ve 391 TEK BAŞINA YETERLİ DEĞİLDİR
Mizan üzerinde yer alan 191 ve 391 hesapları tek başına yeterli değildir. Bu hesapların muavini alınarak faturalarla birebir kontrolü gerekmektedir.

YURTDIŞI FATURALARINA DİKKAT
Yurt dışı faturaları varsa ve bu faturalara konu teslim veya hizmetten yurtiçinde yararlanma varsa bu durum KDV’nin konusuna girmekle beraber KDV Kanunu 9.madde gereği sorumlu sıfatıyla KDV beyanını da gerektirmektedir. Örneğin yurt dışı faturası 1000 TL ise bu faturaya dış yüzde hesabıyla 180 TL KDV hesaplayıp bu tutarı beyanname üzerinde hem 109 Sorumlu Sıfatıyla Beyan Edilen KDV satırında indirim konusu yapıp hem de 2 nolu KDV beyannamesinde Tam Tevkifat Uygulanan İşlemler satırında beyan etmemiz gerekecektir.

İNDİRİMLİ ORANA TABİ İŞLEMLERDE İADESİ GERÇEKLEŞMEYEN KDV VARSA
İndirimli orana tabi işlemlerle ilgili yılı içerisinde mahsuben iadesi gerçekleşmeyen KDV varsa bu tutarda 136 Diğer Çeşitli Alacaklar veya 190 Devreden KDV hesabında takip ediliyorsa bunu 191 İndirilecek KDV hesabına tekrar almamız gerekecektir. Ancak bunu yaparken bu tutarı beyannamede 106 İndirimli orana tabi işlemlerle ilgili yılı içerisinde mahsuben iadesi gerçekleşmeyen KDV satırında beyan etmemiz gerekecektir.

391 HESAPTAN HAREKETLE KDV MATRAHINI OLUŞTURMA
Beyannamenin “Matrah” kısmında Tevkifat Uygulanmayan İşlemler satırında beyan edeceğimiz tutarı yazarken bunun gelir tablosundaki tutarlarla uyumlu olup olmadığı kontrol edilmelidir. Bunun için en pratik yol (tüm satışların %18 KDV olduğu varsayımında) 391 muavin toplamını 0,18’e bölmektir.

Örneğin Ağustos/2019 dönemi şirketin 391 hesabının bakiyesi 100.000 TL olsun.

100.000 / 0,18 = 555.555,55 TL

Söz konusu bu rakamın 600’lü hesaplarda olması gerekmektedir. Örneğin 600 + 602 +649 nolu hesaplarda faturalı gelir toplamı bu rakamı veriyorsa Beyannamenin “Matrah” kısmında Tevkifat Uygulanmayan İşlemler satırında beyan edeceğimiz tutar 555.555,55 TL olacaktır.

GELİR TABLOSU TOPLAMI İLE 391 EŞLEŞMİYORSA
Bazen gelir tablosu toplamı ile 391 bakiyesi eşleşmeyebilir. Örneğin yukarıda 391’den hareketle matrahın 555.555 TL olması gerektiğini bulduk. Oysa gelir tablosundaki KDV’nin konusuna giren 600’lü hesapların toplamı 600.000 TL diyelim. Bunun en büyük nedenlerinden biri KDV’nin konusuna girmekle beraber KDV’den istisna olan teslim veya hizmetler olabilir. Mesela şirketin ilgili ay 44.445 TL’lik hurda faturası olabilir. Dolayısıyla aradaki fark bu faturadan kaynaklanmaktadır.

Veya şirketin alım iadesi olabilir. Bilindiği üzere alım iadeleri gelir hesaplarında değil bilanço hesaplarında takip edilir. Böyle bir alım iadesi varsa 600 hesaplarla 391 hesap yine eşleşmeyecektir.

TRANSİT TİCARET OLUP ANTREPODA TESLİM VARSA
Şirketler bazen yurtdışından aldıkları bir malı millileştirmeden direkt başka bir kişiye veya şirkete satabilmektedirler. Bu duruma transit ticaret denir.

Öncelikle transit ticaret KDV’den istisna değildir. Transit Ticaret işlemi KDV’nin konusuna girmemektedir. Dolayısıyla transit ticaret ile ilgili düzenlenen faturalarda KDV olmayacaktır. Ancak her ne kadar transit ticaret işlemi KDV’den istisna değildir desek de Gümrük Antrepolarında teslimi yapılan transit ticaret işlemleri de Kısmi İstisnalar bölümünde 235 kod altında Transit ve Gümrük Antrepo Rejimleri ile Geçici Depolama ve Serbest Bölge Hükümlerinin Uygulandığı Malların Teslimi satırında gösterilmiştir. Dolayısıyla böyle bir satışımız olduğu takdirde bu satışa ilişkin tutarı 235 kod altında beyan etmeliyiz.

AMORTİSMANA TABİ SABİT KIYMET SATIŞLARI VARSA
Şirketin amortismana tabi sabit kıymet satışları varsa bu satışlara ait tutarlar Tevkifat Uygulanmayan İşlemler kısmında değil, Diğer İşlemler kısmında 503 nolu kod altında beyan edilmelidir.

ALIMDAN İADE VARSA
Şirketin alım iadesi varsa bu satışlara ait tutarlar Tevkifat Uygulanmayan İşlemler kısmında değil, Diğer İşlemler kısmında 504 nolu kod altında beyan edilmelidir.

DEĞERSİZ ALACAĞA İLİŞKİN KDV VARSA
Bilindiği üzere VUK 322. Maddesinde değersiz alacak Kazai bir hükme veya kanaat verici bir vesikaya göre tahsiline artık imkan kalmıyan alacak olarak tanımlanmıştır.

01.01.2019 tarihinden itibaren ise satıcının faturayı kesip de KDV’sini beyan ettiği ancak karşı taraftan tahsil edemediği değersiz alacağa ilişkin KDV indirim konusu yapılabilecektir. Burada indirim konusu yapılacak dönem satıcının bu alacağı resmi defterlerine zarar olarak yazdığı dönemdir.

Karşı taraftan tahsil edemediği değersiz alacağa ilişkin KDV tutarını beyannamenin “İndirimler” satırında 111 Değersiz Hale Gelen Alacaklara İlişkin İndirilecek KDV satırında beyan etmelidir.

Ancak bunun yapılması tek başına yeterli değildir. Değersiz alacağa ilişkin matrah tutarı da yine aynı beyannamenin Matrah bölümünün “Diğer İşlemler” kısmının altında 505 nolu kodda beyan edilmesi gerekmektedir.

İHRACAT VEYA İHRAÇ KAYITLI İŞLEMLER VARSA
İhracat veya ihraç kayıtlı işlemler varsa bu işlemler İstisnalar – Diğer İade Hakkı Doğuran İşlemler bölümünün Tam İstisna Kapsamına Giren İşlemler satırında beyan edilmelidir. Eğer ihracattan dolayı yüklenilen KDV yoksa yüklenilen KDV tutarına “0,00” yazılmalıdır. İadeden dolayı yüklenilen KDV hesaplanmışsa yüklenilen KDV satırına ilgili rakam girilmelidir.

İhracat tutarının gelir tablosundaki 601 rakam ile uyumlu olması gerekmektedir.

DİİB KAPSAMINDA KDV ÖDEMEKSİZİN ALINAN MALLARIN İHRAÇ KAYITLI SATIŞINDA İADE TUTARININ NASIL GÖSTERİLECEĞİ
15.02.2017 tarihinde yürürlüğe giren 11 Seri No.lu KDV Genel Uygulama Tebliğine göre DİİB kapsamında KDV ödemeksizin yurtiçi ve yurtdışından satın aldığı girdileri kullanarak ürettiği malı 3065 sayılı Kanunun (11/1-c) maddesi kapsamında ihraç kayıtlı olarak teslim eden bir mükellefin iade alacağı KDV tutarı, ihraç kayıtlı teslim bedeli ile DİİB kapsamında aldığı girdilerin bedeli arasındaki farka GENEL VERGİ ORANI uygulanmak suretiyle bulunacak tutarı aşamayacaktır.

11 Seri No.lu KDV Genel Uygulama Tebliğindeki genel vergi oranı ibaresinin bilinçli bir şekilde yer aldığı ve 01.04.2017 tarihinde güncellenen Beyanname Düzenleme Programında da KDV1 Beyannamesinin düzenlenmesi sırasında bu oranın %18 olarak beyannamenin içinde formüle edildiği görülmüştür.

Buna göre, mükellefin ihraç kayıtlı satışlar nedeniyle alabileceği maksimum iade tutarı aşağıdaki şekilde hesaplanabilecektir.

MATRAH TUTAR (TL)

KDV TUTAR (TL)

İhraç kayıtlı teslim

3.125.000

250.000

KDV ödemeksizin yurtiçi ve yurtdışından satın alınan girdi

1.250.000

100.000

ARADAKİ FARK

1.875.000

İadesi talep edilebilecek KDV= (3.125.000 – 1.250.000*0,18=) 337.500 TL

Görüldüğü üzere KDV beyannamesinde maksimum KDV iade tutarı 337.500 TL olarak hesaplanmaktadır.

02.09.2019

Kaynak: www.MuhasebeTR.com