İşçinin Sigorta Primlerinin Eksik Yatırılmasının Sonuçları ve Gerçek Ücretin Tespiti

Ücret, işçinin iş görme edimi karşılığında hak etmiş olduğu temel haklardandır. Sözleşme serbestisi gereği taraflar asgari ücret düzeyinin altında kalmamak şartıyla diledikleri ücret seviyesi üzerinde anlaşabilirler. Ancak işverenlerin daha az prim ödemek için ücretin asgari ücrete tekabül eden kısmını bankaya yatırması, kalan kısmını ise işçiye elden ödemesi şeklinde uygulamalara başvurduğu bilinmektedir. İşçinin gerek çalışma döneminde gerekse de emeklilik sürecinde aleyhine olacak bu tür uygulamaları kabul etmesi aslında sözleşmenin zayıf tarafını teşkil etmesinden kaynaklanmaktadır. Gerçekten birçok çalışan işsiz kalma korkusuyla bu türden uygulamalara rıza göstermektedirler. Ancak işçinin rıza göstermesi sözleşme serbestisi kapsamında değerlendirilebilecek bir husus değildir. Çünkü iş ve sosyal güvenlik mevzuatı gereği işçinin ücreti tam olarak ödenmeli ve ödemelere ilişkin sigorta primleri eksiksiz yatırılmalıdır. Yazımızda ücreti gerçek ücret üzerinden kayıt altına alınmayan işçinin nasıl bir yol izleyebileceği, iş akdini haklı nedenle fesih hakkı olup, olmadığı ve gerçek ücretin nasıl tespit edileceği konuları değerlendirilecektir.

I-         SİGORTA PRİMLERİNİN EKSİK BİLDİRİLMESİNİN SONUÇLARI:

Sigorta Primi Eksik Bildirilmesi Nedeni İle Ortaya Çıkan Kayıplar:

Çalışma hayatında kayıt dışı istihdam probleminden sonra uygulamasına sıklıkla rastlanan bir başka mesele de işçinin gerçek ücreti üzerinden bildirim yapılmaması sorunudur. İşçinin ücreti asgari ücretten yüksek olduğu halde, asgari ücrete tekabül eden kısım kayıt altına alınarak yasal bildirimleri bu tutar üzerinden yapılmakta, asgari ücretten arta kalan ücret miktarı ise kayıt dışı olarak işçiye ödenmektedir. Bu durum bir taraftan Devlete ödenecek vergi ve sigorta primlerinin eksik ödenmesine, diğer taraftan işçinin geçici iş göremezlik ödeneği, işsizlik ödeneği gibi ödenekleri ile beraber emeklilik döneminde bağlanacak aylıkları ile başta kıdem ve ihbar olmak üzere hak edeceği tazminat tutarlarında kayıplara yol açmaktadır.

Sigorta Primlerinin Eksik Yatırılması Nedeni İle İşçinin İş Akdini Fesih Hakkı ve Tazminat Hakları:

4857 sayılı İş Kanunu 24 üncü maddesinde işçinin iş akdini haklı nedenle feshedebileceği haller düzenlenmiştir. Bunlardan birisi de işveren tarafından işçinin ücretinin kanun hükümleri veya sözleşme şartlarına uygun olarak hesap edilmemesi veya ödenmemesi durumudur. Bu maddeye dayanarak sigorta primleri eksik yatırılan işçinin iş akdini haklı nedenle feshedebileceği söylenebilir. Konuya ilişkin yargı kararları da aynı yöndedir. Nitekim Yargıtay bir kararında, “Davacının davalı işyerinde oto yedek parçacısı olarak çalıştığı, yaptığı iş ve davalı tanık anlatımları dikkate alındığında asgari ücretin üzerinde ücretle çalıştığı anlaşılmakta olup, davacının aldığı ücretin sigorta kayıtlarına yansıtılmaması 4857 sayılı Yasanın 24/II-e hükmü gereği işçiye iş sözleşmesini haklı nedenle fesih imkanı verir. Bu nedenle davacının kıdem tazminatı isteminin kabulü gerekirken hatalı değerlendirme ile reddi bozmayı gerektirmiştir.” şeklinde konuyu değerlendirmiştir. İşçinin iş akdini haklı nedenle feshetmesi işyerinde en az bir yıllık kıdem şartını sağlaması durumunda kendisine kıdem tazminatı hakkını da verecektir. Ancak her ne kadar iş akdi haklı nedenle de feshedilmiş olsa fesih işçiden geldiği için ihbar tazminatı hakkı doğmayacaktır.

Sigorta Primlerinin Eksik Yatırılması Nedeni İle İşçinin İdari Mercilere Başvuruda Bulunma Hakkı:

SGK primleri eksik yatırılan işçiler bu duruma istinaden gerek CİMER ve BİMER aracılığı ile gerekse de alo 170 bilgi hattı aracılığı ile konunun incelenmesini talep edebilirler. Denetim elemanlarınca yapılacak incelemelerde işçi ifadesi dahil her türlü delile başvurulmaktadır. Primlerin eksik yatırıldığı tespit edilirse bu takdirde işverene idari para cezası uygulanması ve eksik primlerin SGK ya bildirilmesi yoluna gidilmektedir.

II-       GERÇEK ÜCRETİN TESPİTİ:

İş akdini haklı nedenle fesheden işçi, gerçek ücretin tespit edilmesi ve tazminat haklarının bu ücret üzerinden ödenmesini sağlamak amacıyla dava yoluna gidebilir. Kural olarak ücretin miktarını ispat yükü işçi üzerindedir. Ancak Yargıtay ilke kararlarında, 4857 sayılı İş Kanunu’nun ücret bakımından sağladığı korumalar ve işverenin işçiye belge verme yükümlülüklerine dikkat çekilerek, bu kurallara uymayan işverenler bakımından ispat noktasında işçinin yükünün hafifletilmesi gerektiği belirtilmiştir.(1)

İş Kanunu’nun iş sözleşmelerine ilişkin hükümlerinde; ücret düzeyinin, varsa ekleri ile ücret ödeme zamanının yazılı iş sözleşmelerinde gösterilmesi zorunlu tutulmuştur. İş sözleşmesinde ücret miktarının açıkça belirtilmemiş olması, taraflar arasında iş sözleşmesinin bulunmadığı anlamına gelmemektedir. Böyle bir durumda dahi ücretin 6098 sayılı Borçlar Kanunu’nun 401 inci maddesine göre tespit olunması gerekmektedir. (2) 

Kural olarak ispat hukuku açısından yazılı delilin aksinin ancak yazılı delille kanıtlanabileceği bir gerçek olsa da, işçinin kıdemi, meslek unvanı, fiilen yaptığı iş, işyerinin özellikleri ve emsal işçilere ödenen ücretler gibi hususlar dikkate alındığında bu tür belgelerde yer alan ücretin gerçeği yansıtmadığı şüphesi ortaya çıktığında ücretin ispatı noktasında tanık beyanlarına başvurabilir. Tanık beyanları neticesinde de gerçek ücretin bordroya yansıtılmadığı şüphesi devam ediyorsa, bu kez işçinin meslekte geçirdiği süre, işyerinde çalıştığı tarihler, meslek unvanı ve fiilen yaptığı iş bildirilerek sendikalarla, ilgili işçi ve işveren meslek kuruluşlarından emsal ücret araştırmasına gidilmelidir. (3)  Benzer şekilde Yargıtay,  işçinin yaptığı meslek itibari ile işverenliğin ileri sürdüğü ücret düzeyini hayatın olağan akışına aykırı bulduğunda, örneğin makina mühendisi olan işçinin asgari ücretle çalışmasında olduğu gibi yine emsal ücretin araştırılması gerektiğini kabul etmektedir. (4) Ücret araştırması sonucunda ilgili kurumlardan gelen cevapların birbirinden farklı olması durumunda bunların ortalaması alınarak elde edilecek ücretin esas alınması mümkündür. (5)

III-      SONUÇ:

Daha az prim ve vergi ödemek arzusunda olan işverenler işçi ücretlerini asgari ücret üzerinden bankaya yatırıp kalanını kayıt dışı olarak ödeme yoluna gidebilmektedir. Çalışma zorunluluğu olan işçiler ise işverenin bu tür uygulamalarını kabul etmek durumunda kalmaktadır. Ancak bu durumun ortadan kaldırılması adına işçinin başvurabileceği birçok idari yol bulunmaktadır, işçi yazılı başvurunun yanında Alo 170 hattını kullanmak suretiyle  sözlü olarak dahi şikayetini idari mercilere bildirebilmektedir. Böyle bir durumda primleri eksik yatıran işverenliğe idari para cezası uygulanması ve eksik primlerin SGK ya bildirilmesi yoluna gidilmektedir. İşçinin yargı yoluna başvurması durumunda ise yargı mercileri, işçinin işyerinde çalışma koşullarını bilebilecek tanık beyanlarından, yaptığı işe göre elde edeceği emsal ücret araştırmasına kadar birçok yönteme başvurabilmektedir. Hatta yüksek mahkeme yapılan işe göre alınan ücret düzeyini hayatın olağan akışına aykırı bulduğu durumlarda dahi ücret araştırması yoluna gidilmesi gerektiğini kabul etmektedir. Dolayısıyla işçinin gerçek ücreti başvurulan yöntemler neticesinde kolaylıkla tespit edilebilmektedir.

Kaynakça:

1- Şahin ÇİL, İş Hukuku Yargıtay İlke Kararları, 7.Baskı, Yetkin, 2016, s.673

2- Yargıtay. 7.H. D. E:2016/19134 K:2016/12306 T:06.06.2016

3- Yargıtay 9. H.D.  E: 2015/26342 K: 2018/22977 T: 12.12.2018

4- Yargıtay 9. H.D.  E: 2015/32762 K: 2015/36654 T: 23.12.2015

5- Yargıtay 22. H.D. E: 2014/10778 K: 2015/20341 T: 11.06.2015

05.07.2020

Kaynak: www.MuhasebeTR.com

Vergi Tekniği Raporları, Silahların Eşitliği İlkesi ve Anayasa Mahkemesi Kararı

Sahte belge düzenleme ve kullanma suçlarına uygulamada sıklıkla karşılaşılmaktadır. Sahte belge düzenledikleri tespit edilen mükellefler hakkında yapılan inceleme sonucunda vergi tekniği raporları düzenlenmekte ve bu belgeleri kullanan mükellefler de sahte belge kullanma yönünde vergi incelemesiyle muhatap olmaktadırlar.

Sahte belge kullanma incelemesiyle muhatap olan mükelleflere belgelerini aldıkları mükellef hakkındaki vergi tekniği raporu “vergi mahremiyeti” gerekçesiyle verilmemektedir. Yapılan işlemlerin dayanağı olan vergi tekniği raporunun verilmemesi mükelleflerce “savunma hakkının ihlali” olarak görülmekte ve vergi yargısına konu edilmektedir. Bu raporlar vergi incelemesi veya ihbarnameyle birlikte verilmediği gibi yargılama sırasında da verilmemektedir. Mahkemeler de vergi tekniği raporlarının mahkemeye sunulmasını yeterli görmektedirler. Konuya ilişkin olarak yapılan bir bireysel başvuruyu değerlendiren Anayasa Mahkemesi’nce 09.06.2020 Tarih ve 2016/12198 sayılı bireysel başvuru kararı verilmiştir. 29.07.2020 Tarih ve 31200 Sayılı Resmi Gazetede yayınlanan AYM kararına göre vergi tekniği raporunun verilmemesi savunma hakkının ihlali sayılmamaktadır.

ÖZET BİLGİ

Esas amaçları komisyon karşılığı sahte belge düzenlemek olan mükellefler yasal bir faaliyetle iştigal ediyorlarmış vergi dairelerine başvurarak mükellefiyet tesis ettirmektedirler. Bunlar diğer yasal ödevlerini (belge basımı, defter tasdiki, beyan ve bildirimler vb.) de yerine getirmektedirler. Burada esas faaliyet beyan edilen faaliyet değil sahte belge düzenleme faaliyetidir. Bazı mükellefler ise gerçek bir faaliyetle iştigal etmek üzere mükellefiyet tesis etmekte ve belli bir süre bu şekilde faaliyet sürdürmektedirler. Ancak belli bir tarihten sonra ekonomik kriz, kar marjlarının düşmesi, piyasa koşulları, ortakların değişmesi vb. nedenlerle esas faaliyetlerini bırakıp komisyon karşılığı sahte belge düzenleme faaliyetine başlamaktadırlar. Bunların haricinde piyasada itibarı olan mükelleflerin belgelerini taklit edip bastırmak suretiyle de sahte belge düzenlenebilmektedir. Bir kısmı mükellefler de gerçek faaliyetlerinin yanında aynı zamanda komisyon karşılığı sahte belge düzenleme fiillerinde de bulunabilmektedirler. Belli başlı çeşitleri bunlar olmakla birlikte başka yöntem ve sebeplerle de sahte belge düzenlenmesi fiillerine rastlanabilmektedir.

Mükelleflerin sahte belge düzenleme faaliyetleri vergi idaresince yapılan vergi incelemesi sonucunda ortaya çıkarılmaktadır. Vergi müfettişlerince yapılan vergi incelemesi sonucunda sahte belge düzenledikleri yönünde tespit yapılan mükellefler hakkında sahte belge düzenlediklerine dair vergi tekniği raporları düzenlenmektedir. Bu raporlar esas alınarak sahte olduğu tespit edilen bu belgeleri kullanan mükellefler hakkında da sahte belge kullanma yönünde vergi incelemesi yapılmaktadır. Sahte belge düzenleme ve kullanma fiilleri 213 Sayılı VUK’nun 359. Maddesi gereğince kaçakçılık suçları kapsamına alınmış olup, bu suçlar 3 yıldan 5 yıla kadar hapis cezasını gerektirmektedir. Sahte belge düzenleme tespiti kasıt unsurunun varlığı için yeterli sayılmakla birlikte sahte belge kullanma fiilinde bilerek kullanma şartı aranmaktadır.[1] Sahte belge düzenleme ve kullanma fiilini işleyenler; çeşitli vergi türleri itibariyle vergi tarhiyatı ve vergi cezalarıyla da (vergi ziyaı cezası, usulsüzlük cezaları) muhatap olmaktadırlar.

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI[2]

Yukarıda bilgileri belirtilen 2016/12198 başvuru numaralı bireysel başvuru kararı savunma hakkının ihlal edilmediği yönündedir. Olayın başlangıç noktası, sahte belge kullanma yönünde hakkında vergi incelemesi yapılan bir mükellefin konuyu vergi yargısına taşımasıdır. Vergi mahkemesi ve istinaf aşaması aleyhine sonuçlanan mükellef, gerek idari ve gerekse yargı aşamalarında kendisine vergi tekniği raporunun verilmediğini, dolayısıyla savunma hakkının ihlal edildiğini ileri sürerek Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunmuştur. Anayasa Mahkemesi kararında özetle; her ne kadar vergi tekniği raporu mükellefe verilmemiş olsa da, raporun yargılama aşamasında Mahkemeye sunulduğu, raporun Mahkeme tarafından incelendiği, kararda sözkonusu raporun içeriğine yer verildiği hususları belirtilerek savunma hakkının ihlal edilmediğine karar vermiştir.

VERGİ MEVZUATI AÇISINDAN DEĞERLENDİRME

Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayınlanan Mükellef Hakları Bildirgesinde[3] “Açık, güvenilir, zamanında ve yeterli bilgi ile hizmet vereceğiz.” ve  “Vergi incelemelerinde kanunları doğru, tarafsız ve tutarlı bir şekilde uygulayacağız. İncelemenin her aşamasında sizi bilgilendireceğiz.” maddeleri yer almaktadır. Bu yönüyle bakıldığında vergi idaresi yapılacak işlemlere dayanak olan bilgi ve belgeleri mükellefe sunacağını kabul etmektedir.

213 sayılı VUK’nun 35 ve 366. maddeleri gereğince de vergi ve cezaya dair bütün delillerin mükellefe bildirilmesi gerekir. Madde metinlerinde sadece vergi incelemesi raporu ibaresinin geçmesi bunun vergi tekniği raporunu kapsamadığı şeklinde anlaşılmaması gerekir. Vergi tekniği raporu da özü itibariyle bir vergi incelemesi sonucundan düzenlenmiş bir rapor olup mükellef açısından yaptırımlar öngörmektedir. Nitekim konuya ilişkin bir Danıştay kararında; “Her ne kadar 35. maddede vergi tekniği raporunun ihbarnameye eklenmesi öngörülmemiş ise de, sözü edilen maddedeki kuralın amacı, ilgilileri tarhiyat hakkında bilgilendirmek ve savunma haklarını kullanmalarına olanak sağlamaktır. İhbarnameye yalnızca davacıyı, adına yapılan tarhiyat hakkında yeteri kadar bilgilendirmeyen vergi inceleme raporunun eklenmesi, bu kuraldan beklenen amacı gerçekleştirmez. Bu nedenle, tarhiyatın yasal ve maddi dayanağı olan vergi tekniği raporunun davacıya duyurulmaması, Vergi Usul Kanunu’nun 108. maddesinde yapılmış düzenleme karşısında esasa müessir bir şekil hatası olup, ihbarnameyi hükümsüz kılmaktadır.” Şeklindedir.[4]

Uygulamada görüş ve öneri raporu, vergi suçu raporu, durum raporu vb. olarak isimlendirilen raporlar da özünde bir vergi incelemesine dayanmaktadır. Vergi kanunlarında sadece “vergi incelemesi raporu” veya “vergi incelemesi sonucunda düzenlenen rapor” ibareleri geçmektedir. Vergi tekniği raporu da idari uygulamada ortaya çıkmış bir rapor türüdür. Nitekim Vergi Denetim Kurulu Yönetmeliği’nin, Vergi Müfettişlerince düzenlenecek raporların sayıldığı kısmında vergi tekniği raporları ayrı bir rapor türü olarak belirtilmemiş vergi inceleme raporuyla ilgili maddede yer verilmiştir. Yönetmeliğin 57. Maddesinde vergi tekniği raporunun vergi inceleme raporlarının eki olduğu belirtilmiştir. Madde metninde sahte belge düzenleme yönünden düzenlenen raporları sahte belge kullanma raporlarına ek yapılmayacağı belirtilmekte beraber, raporun içeriğine ayrıntılı olarak yer verilmesi gerektiği belirtilmiştir. Sahte belge kullanma yönünde rapor düzenlenen mükelleflere, talep etmeleri halinde vergi tekniği raporlarının verilebileceğini belirten idari uygulamalar da vardır.

Vergi tekniği raporu genel olarak mükellefin birden fazla vergi türünü ve birden fazla dönemini kapsayan ve eleştiri konuları ile yapılması gereken işlemleri izah eden rapor türüdür. Bu rapor hakkında bu rapor düzenlenen mükellef ile bu raporla bağlantılı olarak diğer mükellefler hakkında yapılacak işlemlerin dayanağı durumundadır. Dolayısıyla mükelleflerin gerek idari ve gerekse yargı aşamalarda geliştirecekleri savunma için bu raporu incelenmeleri şarttır. Aksi durumda doğru bir savunma yapılması mümkün değildir.

SİLAHLARIN EŞİTLİĞİ İLKESİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRME

Yukarıda izah edildiği üzere, AYM vergi tekniği raporlarının verilmemesini savunma hakkının ihlali olarak görmemektedir. Raporun Mahkemeye sunulmasını yeterli görmektedir. Bu karardan önce de Danıştay’a intikal eden bazı ihtilaflarda benzer kararlar verilmiştir.[5] AYM kararında idari aşamada ve Mahkeme aşamalarında mükellefe verilmeyen vergi tekniği raporunun Mahkemeye sunulduğunu, raporun Mahkeme tarafından incelendiğini, Kararda rapordaki iddialara yer verildiğini, dolayısıyla savunma hakkının kullanılmasında başta var olan eksikliğin Mahkeme aşamasında giderildiğini belirtmiştir.

Ülke olarak tarafı olduğumuz Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 6. Maddesi adil yargılama hakkını düzenlemektedir. Adil yargılama hakkının en önemli unsuru yargılamada “silahların eşitliği” ilkesinin sağlanmasıdır. Silahların eşitliği ilkesi, AİHM kararlarında, “davanın bir tarafını, diğer taraf karşısında belirli bir dezavantaj içine sokmayacak şartlar altında, her bir tarafın deliller de dahil olmak üzere, davasını ortaya koymak için makul ve kabul edilebilir olanaklara sahip olması zorunluluğu” olarak açıklanmıştır.[6] Anayasamızın 36. Maddesinde “Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir.” hükmüne, 125. maddesinde ise; idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu hükmüne yer verilmiştir.

Yukarıda izah edildiği üzere, sahte belge kullanma incelemesine muhatap olan kişilere isnat edilen suçlamanın dayanağı aslında diğer mükellef hakkında düzenlenmiş vergi tekniği raporudur. Suçlanma gerekçe hakkında yeterli bilgiye sahip olmayan kişinin gerek inceleme aşamasında ve gerekse incelemeden sonraki aşamalarda dezavantajlı durumda olduğu açıktır. Raporun Mahkemeye sunulmuş olması bu dezavantajlı durumu ortadan kaldırmamaktadır. Vergi tekniği raporunun muhatabına verilmesi yargılamanın lehe sonuçlanacağı anlamına da gelmemektedir. Bu raporu inceleyen kişi yargı yolu yerine uzlaşma yoluna da başvurabilir. Elinde rapor bulunmayan kişi incelemenin başından itibaren savunma hakkından yoksun bırakılmaktadır. Bu durumda önemli olan mükellefin dava konusuyla ilgili haklılığı/haksızlığı veya rapor içeriğinin sonradan Mahkeme tarafından görülmüş olması değil olayın başından itibaren savunma dengesinin bozulmuş olmasıdır.

HUKUKA UYGUNLUK DENETİMİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRME

Hukuk devleti ilkesi idarenin tüm işlem ve eylemlerin hukuki denetime tabi olmasını gerektirmektedir. İdarenin işlem ve eylemlerinin hukuk kurallarına uygun olması idari işlemlerin de yargısal denetime tabi olmasını gerektirmektedir. Yargının denetimi idari işlemlerin hukuka uygun olup olmadığıyla sınırlıdır. Yargı idarenin yerine geçerek yerindelik denetimi yapamaz. “İdarenin yargısal denetiminin temel amacı ise, idarenin hukuka aykırı davranmasını engellemek, hukuka aykırılıkları ve haksızlıkları gidermektir. Bu bakımdan idari yargının yetkisi, sadece idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluk denetimi ile sınırlıdır.”[7] Nitekim Anayasa’nın 125. Maddesinin 4. Fıkrası “Yargı yetkisi, idarî eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlı olup, hiçbir surette yerindelik denetimi şeklinde kullanılamaz. Yürütme görevinin kanunlarda gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini kısıtlayacak, idari eylem ve işlem niteliğinde veya takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı verilemez.” Dolayısıyla idari yargının öncelikle bakması gereken durum savunma hakkının ihlal edilip edilmediğidir. Mahkemenin idare yerine geçerek savunma hakkını kullandırması ve bunu yeterli görmesi hukuka uygunluk denetiminin sınırlarını aşma şeklinde de değerlendirilebilir.

SONUÇ

Sahte belge düzenleme yönünden düzenlenen vergi tekniği raporlarının muhatabı olan bütün kişilere vergi incelemesi aşamasından itibaren verilmesi gerekir. Bu durum hem incelemenin sıhhati ve hem de yargılamanın seyri açısından önemlidir. Bu nedenle Anayasa Mahkemesi kararına katılmıyoruz. İdarenin bu konudaki tereddütleri vergi mahremiyetinin ihlal edileceği savına dayanmaktadır. Anayasa Mahkemesi kararında da bu konuya genişçe yer verilmiştir. Bu konudaki tereddüt ve değerlendirmeler doğru olmakla beraber bu durum mükellefin savunma hakkının ihlaline yol açmamalıdır. Bu konunun yapılacak yasal ve idari düzenlemelerle aşılması mümkündür. Bir mükellefle ilgili vergi mahremiyetinin koruması başka bir mükellefin savunma hakkının kısıtlanmasına neden olmamalıdır.


[1] Ayrıntılı bilgi için bkz. 306 seri numaralı VUK Genel Tebliği

[2] Ayrıntılı bilgi için bkz.29.07.2020 Tarih ve 31200 Sayılı Resmi Gazete

[3] Ayrıntılı bilgi için bkz.www.gib.gov.tr.

[4] Danıştay 3. Dairesinin 05.07.2001 Tarih ve 2001/2696 Sayılı Kararı (Esas No: 2000/1150)

[5]  Dnş. Vergi Dava Daireleri Kurulunun 19.02.2020 tarih ve E:2020/9 K: 2020/2  sayılı kararı

[6] Özgür BİYAN, Özgür BİYAN, “Başka Mükellefler Nezdinde Yapılan İncelemelere Göre Tanzim edilen Vergi Tekniği Raporlarındaki Hukuka Aykırı Durumlar” Legal Mali Hukuk Dergisi Aralık 2012 Sayı. 96,  www.ozgurbiyan.com.tr

[7] Ahmet Talha TETİK, Hukuk Devleti İlkesi Bağlamında Takdir Yetkisi Ve Yerindelik Denetimi İlişkisi, https://dergipark.org.tr/

05.08.2020

Kaynak: www.MuhasebeTR.com

Esnaf ve Sanayici Vergi Affı Bekliyor

Ülkemizde 2008 yılından bu yana 5811, 6111, 6846, 6736 ve 7143 sayılı vergi affına yönelik Kanun’lar çıkarıldı. Bilindiği üzere pandemi öncesinde esnaf ve iş dünyasında da bir vergi affı beklentisi vardı. Ancak pandemi ile birlikte vergi affı adeta zorunlu bir hal aldı.

Hizmet Sektörü, İhracat ve İthalat Tamamen Durdu

Pandeminin zarar verdiği sektörlerin başında kuşkusuz Hizmet Sektörü gelmektedir. 2020 yılı Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre toplam işgücü istihdamının %56,7’sini Hizmet Sektörü oluşturmaktadır. Pandemiden en çok etkilenen sektörün Hizmet Sektörü olduğu göz önüne alındığında, durumun ne kadar vahim olduğu da bir o kadar ortaya çıkmaktadır.

Sanayicinin ihracatı ve ithalatı da, tedarik zincirinin zarar görmesinden dolayı adeta bıçak gibi kesilmiştir. Tüm bunlar ile birlikte esnaf ve sanayicinin sabit maliyetlerinde ise cirodaki azalmaya kıyasla çok daha düşük bir azalış meydana gelmiştir. Örneğin esnaf ve sanayici bu dönemde kira ödemeye devam etmişlerdir. Kısa çalışma ödeneğinden yararlanamayan işçilerin maaşlarını ödemeye devam etmişlerdir.

Kısa Çalışma Ödeneğinden Yararlanamayan İşçiler Esnaf ve Sanayiciyi Oldukça Zora Soktu

Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, Kısa Çalışma Ödeneğine (KÇÖ) başvuran firma sayısı 294.594 olup bu uygulamadan yararlanan toplam çalışan sayısı ise 3 milyon 194 bin 610 olmuştur. Gelir İdaresi Başkanlığı ise Mart 2020 itibariyle Türkiye’de toplam 1 milyon 982 bin 541 gelir vergisi mükellefinin olduğunu, 864.999 Kurumlar Vergisi mükellefinin olduğunu duyurmuştur. Yani toplamda yaklaşık 2.900.000 firma olduğu düşünülürse Kısa Çalışma Ödeneğinden yararlanmaya hak kazanan firma sayısının ne kadar az olduğu da istatistiksel olarak ortaya çıkmaktadır. Bu da krizin aslında ne kadar derin olduğuna yönelik önemli bir veridir.

Vergi Affı Bir Zorunluluk Haline Gelmiştir

Esnaf ve sanayiciyi pandemiden korumak amacıyla alınan en büyük önlem olan Kısa Çalışma Ödeneğinden aslında ne kadar az sayıda şirketin yararlandığını yukarıda rakamlarla belirttik. Bu dönemde ayrıca işçi çıkarmak da yasaktır. Tüm bunlar ise esnaf ve sanayicinin belini adeta bükmüştür. Sabit maliyetlerini azaltamayan esnaf ve sanayici bu dönemde maaş ödemeye devam etmiş, kira ödemeye devam etmiş, SGK ödemeye devam etmiş, stopaj gelir vergisi ödemeye devam etmiştir. Ancak bir süre sonra bunları da ödeyememeye başlamıştır. Esnaf ve sanayicinin üzerindeki geçmişten gelen ağır vergi yüküne bir de pandemi eklenince vergi affı zorunlu bir hal almıştır.

İşte bu dönemde, matrah artırımı, stok affı, kasa affı ve borçların yeniden yapılandırılmasına yönelik çıkacak bir vergi barışı esnaf ve sanayiciye adeta can suyu olacaktır. Ayrıca böyle bir yasanın çıkması halinde, Hazine’de bu durumdan istifade edecektir. Kovid önemleri kapsamında Hazine gelirleri hiç beklenmedik şekilde azalmıştır. Böyle bir dönemde çıkacak olan bir vergi affına kuşkusuz öncekilere kıyasla çok daha fazla bir başvuru olacağı kesindir. Bu ise hem esnaf ve sanayiciye hem de Hazine yarayacaktır.

Affın gerçekleşmemesi halinde ise esnaf ve sanayicinin bu dönemdeki halini özetleyecek olan şu atasözü ile yazıyı bitirmek istiyorum.

“Kurt kışı geçirir ama yediği ayazı unutmaz”…

05.08.2020

Kaynak: www.MuhasebeTR.com

Patron Kendi Çocuğuna İstediği Ücreti Ödeyebilir Mi?

Değerli okurlar, bilindiği üzere birçok işletmede ortak kendi çocuklarını da aynı iş yerinde istihdam edebilmektedir. Peki ortağın kendi çocuklarına ödeyeceği ücreti belirlerken bir kıstas var mı? Yada istediği ücreti ödemekte serbest midir?

Konunun Kurumlar Vergisi Yönünden Değerlendirilmesi

Kurumlar Vergisi Kanununun 13 üncü maddesinde;

“(1) Kurumlar, ilişkili kişilerle emsallere uygunluk ilkesine aykırı olarak tespit ettikleri bedel veya fiyat üzerinden mal veya hizmet alım ya da satımında bulunursa, kazanç tamamen veya kısmen transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü olarak dağıtılmış sayılır. Alım, satım, imalat ve inşaat işlemleri, kiralama ve kiraya verme işlemleri, ödünç para alınması ve verilmesi, ikramiye, ücret ve benzeri ödemeleri gerektiren işlemler her hal ve şartta mal veya hizmet alım ya da satımı olarak değerlendirilir.

(2) İlişkili kişi; kurumların kendi ortakları, kurumların veya ortaklarının ilgili bulunduğu gerçek kişi veya kurum ile idaresi, denetimi veya sermayesi bakımından doğrudan veya dolaylı olarak bağlı bulunduğu ya da nüfuzu altında bulundurduğu gerçek kişi veya kurumları ifade eder. Ortakların eşleri, ortakların veya eşlerinin üstsoy ve altsoyu ile üçüncü derece dahil yansoy hısımları ve kayın hısımları da ilişkili kişi sayılır. Kazancın elde edildiği ülke vergi sisteminin, Türk vergi sisteminin yarattığı vergilendirme kapasitesi ile aynı düzeyde bir vergilendirme imkânı sağlayıp sağlamadığı ve bilgi değişimi hususunun göz önünde bulundurulması suretiyle Bakanlar Kurulunca ilan edilen ülkelerde veya bölgelerde bulunan kişilerle yapılmış tüm işlemler, ilişkili kişilerle yapılmış sayılır. İlişkinin doğrudan veya dolaylı olarak ortaklık kanalıyla oluştuğu durumların örtülü kazanç dağıtımı kapsamında sayılması için en az %10 oranında ortaklık, oy veya kâr payı hakkının olması şartı aranır. Ortaklık ilişkisi olmadan doğrudan veya dolaylı olarak en az %10 oranında oy veya kâr payı hakkının olduğu durumlarda da taraflar ilişkili kişi sayılır. İlişkili kişiler açısından bu oranlar topluca dikkate alınır.

(3) Emsallere uygunluk ilkesi, ilişkili kişilerle yapılan mal veya hizmet alım ya da satımında uygulanan fiyat veya bedelin, aralarında böyle bir ilişkinin bulunmaması durumunda oluşacak fiyat veya bedele uygun olmasını ifade eder. Emsallere uygunluk ilkesi doğrultusunda tespit edilen fiyat veya bedellere ilişkin hesaplamalara ait kayıt, cetvel ve belgelerin ispat edici kâğıtlar olarak saklanması zorunludur.

…” hükümlerine yer verilmiştir.

Görüldüğü üzere Kurumlar Vergisi Kanununda ilişkili kişiler ile olan iş ve işlemlerde emsallere uygun fiyatın uygulanması esası belirlenmiştir. Bir başka deyişle, ilişkili kişilere yapılacak olan her türlü ödeme emsallere uygun nitelikte olmalıdır.

Bu nedenle, ortak kendi çocuklarına ödeyeceği ücreti belirlerken, aynı iş yerinde benzer pozisyonda olan ve ilişkili kişi olmayan personeline ödediği ücreti baz almalıdır. Aynı pozisyonda olanlara ödediği ücretten ne çok yüksek ne de çok düşük olmalıdır.

Eğer ücret emsaline nazaran yüksek ise, fazladan ödenen kısım gider olarak kabul edilmeyecektir. Ve yine transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı hakkındaki hükümler uygulanacaktır. Bununla beraber emsallerine nazaran çok düşük ücret ödenmesi halinde ise eksik ödenen ücret nedeniyle tahakkuk ettirilemeyen stopaj gelir vergisi tarhiyatı riski doğacaktır.

Konuyla ilgili İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığının 29/04/2020 tarih ve 62030549-120[40-2016/544]-347292 sayılı benzer bir özelgesi bulunmaktadır.

08.07.2020

Kaynak: www.MuhasebeTR.com

1 Temmuz 2020 Tarihinden İtibaren Çocuk Yardımı İçin Yapılan Ödemelerde İstisna Sınırı

Özet: Gelir Vergisi Kanunu’nun 25/4’üncü maddesinin hizmet erbabına ödenen çocuk zamlarının gelir vergisinden istisna olduğu ancak, bu zamların devletçe verilen miktarları aştığı takdirde, fazlasının vergiye tabi tutulacağı düzenlemesine göre 1 Temmuz 2020 tarihinden itibaren açıklanan yeni maaş katsayılarına göre gelir vergisinden istisna çocuk yardımı tutarı aşağıdaki gibi olmuştur

  Tek Çocuk İçin TL
  0-6 yaş grubu 77.23
  6 yaş üstü 38.62

Hazine ve Maliye Bakanlığı Kamu Mali Yönetim ve Dönüşüm Genel Müdürlüğünü 06/07/2020 tarihli ve 27998389-010.06.02-368870 yazısında; 1/7/2020-31/12/2020 döneminde geçerli olmak üzere; aylık katsayısının (0,154461), memuriyet taban aylığı göstergesine uygulanacak taban aylık katsayısının (2,417699), iş güçlüğü, iş riski, temininde güçlük ve mali sorumluluk zamlarının aylık tutarlara çevrilmesinde uygulanacak yan ödeme katsayısının ise (0,048985) olarak belirlendiği belirtilmiştir.

Buna  göre  1.1.2020-30.6.2020 ile 1.7.2020-31.12.2020       tarihleri arasında uygulanan, memur maaş katsayılarına ilişkin bilgiler aşağıdaki gibi olmuştur.

Katsayılar 1.1.2020-30.6.2020 1.7.2020- 31.12.2020
Memur aylığı katsayısı 0,146061 0,154461
Memuriyet Taban Aylığı Katsayısı 2,28624 2,417699
Yan ödeme katsayısı 0,046321 0,048985

Bu katsayılara göre gelir vergisinden istisna çocuk yardımı tutarları ve aile yardımı tutarları 1 Temmuz 2020 tarihinden geçerli olmak üzere aşağıdaki gibi hesaplanmıştır.

A- Çocuk Yardımı

Gelir Vergisi Kanunu’nun 25/4’üncü maddesinde hizmet erbabına ödenen çocuk zamlarının Gelir Vergisinden istisna olduğu ancak, bu zamların devletçe verilen miktarları aştığı takdirde, fazlasının vergiye tabi tutulacağı hüküm altına alınmıştır. Çocuk yardımının hesabında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 202’nci maddesi1 esas alınmaktadır. Maddeye göre çocuklardan her biri için de 250 gösterge rakamının (72’nci ay dahil olmak

1 AİLE YARDIMI ÖDENEĞİ:

Madde 202 – Evli bulunan Devlet memurlarına aile yardımı ödeneği verilir.

(Değişik fıkra: 27/06/1989 – KHK – 375/10 md.) Bu yardım, memurun her ne şekilde olursa olsun menfaat karşılığı çalışmayan veya herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşundan aylık almayan eşi için 1500 *1*, çocuklarından herbiri için de 250 *1* gösterge rakamının (72 nci ay dahil olmak üzere 0-6 yaş grubunda yer alan çocuklar için bir kat artırımlı) *2* aylık katsayısı ile çarpılması sonucu elde edilecek miktar üzerinden ödenir. (Mülga cümle: 13/02/2011-6111 S.K 117. mad.) Eşlerden birine iş akdi veya toplu sözleşme gereği çocukları için yapılan aile yardımı ödeneği daha düşük ise, yalnız aradaki fark ödenir. (Ek : 09/04/1990 – KHK-418/7 md.; İptal: Anayasa Mahkemesi’nin 05/02/1992 tarih ve E.1990/22, K.1992/6 sayılı Kararı ile; Yeniden düzenlenen fıkra: 18/05/1994 -KHK- 527/9 md.) Bu fıkrada yer alan gösterge rakamlarını 3 *1* katına kadar artırmaya Bakanlar Kurulu yetkilidir.

Dul memurların çocukları için yukarıdaki fıkralar hükmü uygulanır.

Boşanma veya ayrılık vukuunda mahkeme bu yardımın hangi tarafa ve ne oranda verileceğini de kararında belirtir. Devlet memurunun, geçimini sağladığı üvey çocukları için de bu ödenek verilir.

üzere 0-6 yaş grubunda yer alan çocuklar için bir kat artırımlı) aylık katsayısı ile çarpılması sonucu elde edilecek miktar üzerinden ödeneceği belirtilmiştir. Aynı Yasanın 206’ncı maddesinde çocuk yardımının verilmeyeceği haller de belirtilmiştir.

Bu durumda, 01.07.2020 tarihinden itibaren uygulanacak katsayı rakamlarına göre 01.07.2020 – 31.12.2020 tarihleri arasında geçerli olan gelir vergisinden istisna çocuk zammı tutarları; örnek olarak aşağıdaki gibi hesaplanacaktır.

01.07.2020-31.12.2020 Tarihleri Arasında
Tek Çocuk İçin TL
0-6 yaş grubu ( 500 x 0.154461 ) = 77.23
6 yaş üstü ( 250 x 0.154461 ) = 38.62
Birden fazla çocuğu olanlar (Örnek)  
Çocuklardan iki veya daha fazlası 0-6 yaş grubunda

olanlar

(    77 x 2 ) = 154.46
Çocuklardan biri 0-6 yaş grubunda olanlar için (    77 + 38.6153 ) = 115.85
Çocukların tümü 0-6 yaş grubunun üstünde olanlar (    39 x 3 ) = 115.85

B- Aile Yardımı

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 202’nci maddesine göre Devlet memurlarına ödenmekte olan aile yardımının göstergesi 1.500 olarak uygulanmaktaydı. Bu oran önce 5 Ocak 2011 tarihli ve 27806 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2011/1241 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’nın 4’üncü maddesi ile gösterge 1 Ocak 2011 tarihinden geçerli olmak üzere 1.823’e, daha sonra 2011/2022 sayılı BKK ile 1 Temmuz 2011 tarihinden itibaren 2.134’e yükseltilmişti.

Buna göre kamu sektöründe çalışanlar için, çalışmayan eşler için aile yardımı, yeni katsayılara göre 2020 yılında aşağıdaki gibi olmuştur.

Dönemi Gösterge Katsayı Tutar
01.01.2020-30.06.2020 2134 0.146061 311.69
01.07.2020-31.12.2020 2134 0.154461 329.62

Saygılarımızla…

TÜRMOB

(08.07.2020)

Kaynak: http://www.muhasebetr.com/guncelmevzuat/mevzuat_oku.php?mevzuat_id=5460

SGK Ücretsiz İzin Giriş Ekranlarında Güncelleme Yaptı

ÖZET: Covid-19 ücretsiz izin girişleri 17.08.2020 tarihine kadar uzatıldığından, 2020 yılı temmuz döneminde 17.07.2020 tarihini dikkate alarak giriş yapan işverenler, mevcut girişlerini 09.07.2020 tarihi itibariyle değiştirebileceklerdir.

Nakdi ücret desteğinden yararlanılabilmesi için ücretsiz izne ayrılan işçilere ilişkin aylık bildirimler, “https://uyg.sgk.gov.tr/IsverenSistemi” internet adresinden yapılmaktadır. Nakdi ücret desteğinden yararlanma süresi 17/7/2020 tarihinde biteceği varsayılarak temmuz ayında 17 günlük ücretsiz izin giriş sınırlaması bulunmaktaydı. Ancak 02/07/2020/140 sayılı sirkülerimizde açıklandığı üzere nakdi ücret desteğinden yararlanma süresi 17/8/2020 tarihine uzatılmıştır.NAKDİ ÜCRET DESTEĞİNE İLİŞKİN BAŞVURU İŞLEMLERİ

SGK, ilgili mevzuat bölümünde belirtilen duyuru ile bu konuya açıklık getirmiştir. http://e.sgk.gov.tr/wps/portal/isveren/Ilgili+Diger+Uygulamalar/isveren_sistemi nde yapılan duyuruda” Bilindiği üzere Covid-19 Ücretsiz İzin Girişleri 17.07.2020 tarihine kadar yapılabilmekteydi. 30.06.2020 tarih ve 31171 sayılı Resmi Gazete ile bu tarihin bir ay uzatılması   sebebiyle Covid-19     Ücretsiz     İzin     Girişleri 17.08.2020     tarihine    kadar yapılabilecektir. Temmuz döneminde 17.07.2020 tarihini dikkate alarak giriş yapan işverenlerimiz,    mevcut girişlerini  09.07.2020 tarihi  itibarıyla  değiştirebileceklerdir.” denilmektedir.

Buna göre, 2020/Temmuz ayı için 9/7/2020 tarihinden itibaren sisteme 17 günlük olarak girilen ücretsiz girişleri, sigortalıların ücretsiz izin gün sayısı kadar girilebilecektir.

Yine, 22.04.2020/107 sayılı sirkülerimiz ekinde yayımladığımız “4447 Sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun Geçici 24’üncü Maddesi Kapsamında Yapılacak Nakdi Ücret Desteği Uygulamasına İlişkin Usul Ve Esaslar”ın 2’inci bölüm 5’inci maddesinde “4857 sayılı Kanunun geçici 10’uncu maddesi kapsamında verilen ücretsiz izin bilgilerine ilişkin işverenler tarafından yapılan başvuru ve güncelleme işlemleri, ücretsiz iznin uygulandığı ayı takip eden ayın sonuna kadar SGK’ya bildirilir. Hükmü gereği 2020 yılı temmuz ayı içerisinde hem temmuz ayına ilişkin hem de haziran ayına ilişkin bildirimler yapılabileceğinden başvuru süresi konusunda dikkatli olunmasını tavsiye ediyoruz.

Kaynak: http://www.muhasebetr.com/guncelmevzuat/mevzuat_oku.php?mevzuat_id=5461

Yabancı Fonların Kazançlarında Kurumlar Vergisi İstisnası Var Mıdır?

Cevap: Kurumlar Vergisi Kanununun 2 nci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen yabancı fonların, portföy yöneticisi şirketler aracılığıyla organize bir borsada işlem görsün veya görmesin;

– Her türlü menkul kıymet ve sermaye piyasası aracı,

– Vadeli işlem ve opsiyon sözleşmesi,

– Varant,

– Döviz,

– Emtiaya dayalı vadeli işlem ve opsiyon sözleşmesi,

– Kredi ve benzeri finansal varlıklar,

– Kıymetli maden borsalarında yapılan emtia

işlemleri ile ilgili elde ettikleri kazançları için aşağıda belirtilen şartların sağlanması durumunda; portföy yöneticisi şirketler, bu fonların daimi temsilcisi sayılmayacak ve bunların iş yerleri de bu fonların iş yeri veya iş merkezi olarak kabul edilmeyecektir.

Dolayısıyla, yabancı fonların bu kapsamda elde ettikleri kazançları için beyanname verilmeyecek ve diğer kazançlar nedeniyle beyanname verilmesi halinde de bu kazançlar beyannameye dahil edilmeyecektir.

Dr. Koray ATEŞ
korayates@muhasebetr.com

(09.07.2020)

Kaynak: www.MuhasebeTR.com

Patronlar/Ortaklar Konutları Bedelsiz Kullanıyor!

Şirkete Ait Konutta Oturan Patrona Vergi Şoku!..

İşte, en büyük yanılgıda burada!

Şirketlerin, Ortaklarından Ayrı Tüzel Kişilikleri Var, Bunun Kabullenilmesi Şart!

TTK’ya göre şirketlerin ortaklarından ayrı tüzel kişilikleri var. Yani, ortaklar ayrı, şirketin tüzel kişiliği ayrı.

Bunun özellikle şirket ortakları ve patronları tarafından peşinen kabul edilmesi gerekiyor!

Konutların Patronlar/Ortaklar Tarafından Kullanılması ile 3. Şahıslara Kiralanması Aynı Şey!

Son dönemlerde, şirketlerin konut satın alarak, patronların veya şirket ortaklarının kullanımına bırakmaları olayına sıkça rastlanılıyor. Bunu engelleyen yasal bir düzenlemede bulunmuyor.

Şirketler açısından mal ve hizmet alım – satımı, kiralama, ödünç alıp verme vb. işlemlerin ortaklarla yapılması ile  3. şahıslarla yapılması arasında herhangi bir fark yok. Şirketlerin 3. şahıslarla yaptığı işler nasıl ticari iş ise, ortaklarıyla yaptığı işler de ticari iş niteliğinde.

Her İkisi de Vergiye Tabi!

Şirket aktifine kayıtlı konutların 3. kişilere kiralanması işlemi, ticari faaliyet kapsamında kurumlar vergisi ve KDV’ye tabi bulunuyor. Bu şekilde yapılan kiralama işlemleri nedeniyle tahakkuk ettirilen kira bedelleri kurum kazancına dahil edilerek kurumlar vergisine tabi tutuluyor, ayrıca kira bedelleri üzerinden yüzde 18 KDV hesaplanıyor.

Konutların ortaklara kiraya verilmesi halinde de, durum değişmiyor, kira tutarları üzerinden aylık dönemler itibariyle ortaklar adına fatura düzenlenmesi ve yüzde 18 KDV hesaplanması gerekiyor.

Yalnız burada, ortaklar için belirlenen kira tutarının 3. Şahıslar için tespit edilen kira tutarından düşük veya yüksek olmamasına özellikle dikkat edilmesi gerekiyor. Çünkü, her iki durum da, transfer fiyatlandırması yönünden sorgulanabilir ki, bu da ciddi bir konu (KVK Mad.13).

Patronlar/Ortaklar Konutları Bedelsiz Kullanıyor!

Uygulamaya bakıldığında, şirkete ait konutların genel olarak patronlar ve/veya ortaklar tarafından bedelsiz kullanıldığı görülüyor. Şirketin patronu veya ortakları, şirketin sahibi olmaları nedeniyle şirkete ait konutun da sahibi olduklarını ve kendi konutları için kira ödememeleri gerektiğini düşünüyorlar.

Bu konuda ikna edilmeleri de oldukça zor görünüyor.

Maliye’nin Vergi İncelemelerinde Baktığı Önemli Konular Arasında!

Şirkete ait konutların bedelli veya bedelsiz olarak patron veya şirket ortaklarının kullanımına bırakılıp bırakılmadığı konusu, vergi incelemelerinde bakılan ana konular arasında.  Tanımlanan önemli risklerden birisi.

Aman Dikkat! Son Dönemde Ciddi Vergi Tarhiyatları Yapılmaya Başlandı!

Vergi Müfettişleri, inceleme yaptıkları şirketlerde, şirkete kayıtlı konut varsa, bunların patron ve/veya şirket ortaklarının kullanımına tahsis edilip edilmediğini araştırıyor. Böyle bir durum varsa kira alınıp alınmadığını, kira için fatura düzenlenip düzenlenmediğini ve kira tutarının o bölgedeki emsali kiralara göre uygun olup olmadığını sorguluyor. Kira alınıyorsa, faturası düzenleniyorsa ve kira bedeli emsaline göre uygunsa herhangi bir işlem yapılmıyor.

Ancak, kira alınmıyorsa ya da belirlenen kira bedeli düşükse, emsal kira bedeli tespit ediliyor, belirlenen kira bedeli üzerinden vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi ve KDV tarhiyatı yapılıyor. Kira bedeli yüksekse, bu defa da transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı yapılıp yapılmadığına bakılıyor, buna göre de gerekli işlemler yapılıyor.

Yani, bundan kaçış yok. Patron veya şirket ortaklarına aktifine kayıtlı konutları tahsis eden şirketlerin, bu hususa dikkat etmelerinde yarar var. Aksi halde, ciddi yaptırımlarla karşı karşıya kalma ihtimalleri oldukça yüksek.

(Kaynak: Abdullah Tolu / Ogün Haber | 08.07.2020)

Kaynak: http://www.muhasebetr.com/ulusalbasin/haber_oku.php?haber_id=29167

Zam 12.63 Oldu

CUMA günü Haziran enflasyonunun açıklanmasıyla birlikte emeklilerin yılın ikinci yarısında alacakları zam oranı da belli oldu.
Buna göre; SSK ve Bağ-Kur emeklileri yüzde 5.75’lik 6 aylık enflasyon oranı kadar zam alacak. Memur ve memur emeklileri de yüzde 4’lük toplu sözleşme zammına ilaveten yüzde 1.75 oranında enflasyon farkından yararlanacak. 6 aylık enflasyon SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin maaşına aynı oranda yansıtılırken, memurlar ve memur emeklilerine enflasyon farkı ödeniyor.

HER YIL İKİ ARTIŞ
Emekliler ve memurlar yılda iki kez zam alıyor. İlk zam 3 Ocak’ta açıklanan Aralık enflasyonu ile birlikte belirleniyor. İkinci zam ise 3 Temmuz’da Haziran enflasyonu ile birlikte belli oluyor. Burada da Ocak’tan Haziran’a kadar geçen 6 ayda oluşan enflasyon belirleyici oluyor. Ocak’ta SSK ve Bağ-Kur emeklileri yüzde 6.49 oranında zam almışlardı. Yılın ikinci zammı ise yüzde 5.75 olarak açıklandı.
Böylece 2020 yılı için emeklilerin aldıkları toplam zam kümülatif olarak yüzde 12.63’e çıkmış oldu.

MEMURA FARKLI HESAP
Memur ve memur emeklilerinin zam hesapları ise farklı uygulanıyor. Buna göre; memurlar ve memur emeklileri toplu sözleşmede belirlenen zamları alıyor. Bu zamların üzerinde oluşan enflasyon da fark olarak ödeniyor.
Ocak ayında oluşan 6.49 oranındaki enflasyon memur ve memur emeklilerine yüzde 4 toplu sözleşme zammı ve yüzde 1.49 oranında enflasyon farkı olarak yansıtılmıştı.
Temmuz’da ortaya çıkan yüzde 4+1.75’lik zamla birlikte memurların yıllık kümülatif zam oranı ise yüzde 11.56 olarak gerçekleşti.

(Kaynak: Faruk Erdem / Ahaber | 09.07.2020)

Kaynak: http://www.muhasebetr.com/ulusalbasin/haber_oku.php?haber_id=29168

İşyeri Kapanan Emekli Çalışanın Hakları

Çalıştığım özel okul beni 3. ay itibarı ile kısa çalışma ödeneğinden faydalandırdı. 1 -31 Temmuz 2020 aralığında da ücretsiz izine çıkarttı. Konu hakkında detaylı bilgi almak için kurum insan kaynaklarından kimseye ulaşamadım. Temmuz ayında da kısa çalışma ödeneğim devam eder mi? Kurum maaş vermeyecek ama devlet kısa çalışma ödeneği ödemeye devam edecek mi? Ebru Turan

30 Haziran 2020 öncesinde başvuruda bulunmuş olup, kısa çalışma uygulaması sona eren ya da devam etmekte olan işyerleri için kısa çalışma ödeneği süresi; yeni bir başvuru ve uygunluk testi yapılmasına gerek bulunmaksızın, daha önce kısa çalışmadan yararlanan aynı işçiler için ve aynı şartları aşmamak kaydıyla, 30 Haziran 2020 tarihinden önce kısa çalışma uygulaması biten işyerleri bakımından 1 Temmuz 2020 tarihinden itibaren, 30 Haziran 2020 tarihinde kısa çalışma uygulaması devam eden işyerleri bakımından ise kısa çalışma bitiş tarihinden başlamak üzere bir ay uzatıldı.

Süre uzatımı, kısa çalışma uygulaması 30 Haziran 2020 tarihinde ya da öncesinde sona eren işyerinizi de kapsamakta olup, daha önce kısa çalışmadan yararlanmış olduğunuzdan, kısa çalışma ödeneğiniz temmuz ayı için de aynı şartlarla devam eder.

İşyeri kapanan emekli çalışanın hakları

SSK’dan emekli, halen sigortalı olarak çalışan bir emekli vatandaşım. Emekli olduktan sonra 15 yıldır aynı şirkette çalışıyorum. Bu ara işler durma noktasında. Tahmin ediyorum şirketin kapanma durumu var. Şirket kapanırsa benim ne gibi haklarım olduğunu öğrenmek isterim.
İsmi saklı

Çalıştığınız işyerinin kapanması nedeniyle işten çıkarıldığınızda, kıdem tazminatına hak kazanırsınız. Çalışma sürenizin her tam yılı için 30 günlük brüt ücretiniz tutarında, 30 günden artan süre için oransal olarak kıdem tazminatı hesaplanır.

Çalışma süreniz 3 yıldan fazla olduğundan, işten çıkarılacağınızın 8 hafta önceden tarafınıza bildirilmesi ve bu süre içinde günde 2 saat iş arama izni verilmesi gerekir. İş arama iznini isterseniz işverene bildirmek suretiyle toplu olarak kullanabilirsiniz. İşveren isterse bildirim süresini beklemeksizin, 8 haftalık ücretinizi peşin ödeyerek de işten çıkarabilir.

Hak kazanıp da kullanmadığınız yıllık ücretli izin süreleriniz varsa, kullanmadığınız izin sürelerine ilişkin izin ücretlerinizin de işten çıkarıldığınızda ödenmesi gerekir.

Boşanan kadın babası üzerinden sağlık yardımı alabilir mi?

Boşanma durumunda, çalışmayan eşim emekli memur olan babasının sağlık güvencesi altına girer mi? İsmi saklı

Eşiniz, 1 Ekim 2008 tarihinde babasının bakmakla yükümlü olduğu kişi olarak babası üzerinden sağlık yardımı alıyor idiyse, boşanma durumunda tekrar babasının bakmakla yükümlü olduğu kişi olarak babası üzerinden sağlık yardımı alabilir. Aksi halde babası üzerinden sağlık yardımı alamaz. Bu durumda zorunlu genel sağlık sigortalısı olarak aylık 88 lira genel sağlık sigortası primi ödeyerek sağlık yardımı alabilir. İsterse gelir testi yaptırabilir. Gelir testi sonucu, aile içindeki gelirin kişi başına düşen aylık tutarı asgari ücretin üçte birinden az çıkarsa genel sağlık sigortası primi devlet tarafından karşılanır.

(Kaynak: Sezgin Özcan / Sözcü Gazetesi | 09.07.2020)

Kaynak: http://www.muhasebetr.com/ulusalbasin/haber_oku.php?haber_id=29169