Eşe Aylık Bağlanması İçin Aranan Şartlar

SGK’nın Gönderdiği İcra Emirleri İçin Dava Açılabilir

Değerli okurlar, bugün sizlerden gelen sorulara cevap vereceğim.

İSMİNİ VERMEYEN OKUR

Mustafa Bey, yıllar önce işyeri açıp 3 işçi çalıştırmıştım, ancak bir dönem işlerim kötüye gittiğinde işçilerin SSK borçlarını ödeyemedim ve işyerimi kapattım. Daha sonra başka bir işyerinde ben SSK’lı olarak çalışmaya başladım. SGK’dan tarafıma icra emirleri kâğıdı gönderilmiş. Ancak halen işyerimden kalan borçlarımı piyasaya ödeyemedim. Bu icra emirlerini de ödeme gücüm yok bana ne önerirsiniz?

SGK, zamanında ödenmeyen prim, işsizlik primi, damga vergisi gibi alacaklarını tahsil edemeyince, icra ödeme emirleri düzenleyerek ilgili kişilerden tahsil etmeye çalışmaktadır. Ancak, SGK’nın gönderdiği her icra ödeme emrine konu olan borçların ödenmemesi gerekmektedir. Çünkü söz konusu borçların zamanaşımına uğramış olma durumu olabileceği gibi, borca muhatap olan kişinin borç dönemlerinde şirket ortağı olmayabileceği, kanunî temsilci olmayabileceği veya hissesini devretmiş olması gibi birçok borçtan kurtulmayı sağlayan sebep olabilir.

Bu itibarla, okurumuza tavsiyemiz, SGK tarafından kendilerine gönderilen icra ödeme emirlerine konu olan borçları hemen ödememeleridir. İcra ödeme emri geldiğinde en kısa zamanda konu hakkında araştırma yapmaları, bir hukuk bürosundan görüş sormaları ve daha sonra karar vermelerini tavsiye ediyoruz. Ancak, SGK’nın gönderdiği icra ödeme emirlerine karşı 7 gün içinde iş mahkemelerine dava açılmadığı takdirde, dava açma hakkının yitirilmiş sayılacağını önemle belirtmek isterim.

1995’den Bağ-Kur kaydı mümkün değil

RAMAZAN OĞUZ

1995 yılında esnaflık yaptım. Fakat Bağ-Kur kaydım yok. 1999 Haziran ayından bu yana sigortalı olarak çalışıyorum. 5600 gün primim var. Esnaflık yaptığım 1995’deki eksik Bağ-Kur primimi ödersem, bana kaç yıl faydası olur? Ne zaman emekli olurum?

Ramazan Bey, 1995 yılına Bağ-Kur’a kayıt mümkün değil. Haziran 1999 başlangıcınıza göre, SSK’da emekli olmanız için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5975 gün prim ödeme ve 58 yaş şartlarına tabisiniz. 375 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5975 güne tamamlamanız şartıyla.

EK-5 TARIM SİGORTASI KAPSAMINDA ÖDENEN PRİM SSK’YA SAYILIYOR

YAVUZ UMUT

Babam 10.01.1968 doğumlu. SSK sigortası 18.04.1985’de başlamış olup toplam 2800 gün prim ödemesi var. Son 3 aydır Ek-5 tarım sigortalısı olarak prim yatırıyor. Bu bilgiler doğrultusunda yeni prim yatırmaya başladığı Ek-5 tarım sigortalısı olarak babam kaç gün ve hangi yaş diliminde emekli olabilir?

Yavuz Bey, babanızın Ek-5 kapsamında tarım sigortasına yatırdığı primler, SSK’ya (4/a) sayılıyor. Emekli olmak için: 25 yıl sigortalılık süresi, 5225 gün prim ödeme ve 48 yaş şartlarına tabi. 2335 gün daha prim ödeyerek toplam primini 5225 güne tamamlayacağı tarihte emekli olabilir. Askerlik süresini borçlanmamışsa, borçlanarak primini askerlik süresi kadar arttırabilir. Meselâ, 18 ay askerlik yapmışsa, borçlandıktan sonra, 1795 gün daha prim ödeyerek toplam primini 5225 güne tamamlayabilir.

DEDENİZİN ALDIĞI MAAŞ BABANIZA BAĞLANMAZ

NURİ CEYLAN

Mustafa Bey, 04 Mart 2004 tarihinde annem devlet memuru iken emekliliğine 8 ay vardı ve vefat etti. Babam çalışan devlet memuruydu. 2013 yılında emekli oldu. Kardeşim de erkek, 14 Nisan 1989 doğumludur. Annemin maaşının belli kısmını babam-kardeşim ve annemin babası (dedem) alıyordu. Dedem 25 Haziran 2015 yılında öldü. Dedemin aldığı maaşı babam alabilir mi? Kardeşimin yaşı 25’i geçtiğinde erkek olduğundan babam yine bu maaştan da faydalanabilir mi? Faydalanabilirse ne yapmamız gerekmektedir? Veya babam annemden tek başına maaşın yüzde kaçından faydalanabilir?

Nuri Bey, babanız da, anneniz gibi, Emekli Sandığı (memur) emeklisi olduğundan, annenizden dolayı yüzde 50 oranında dul aylığı bağlanmıştır. Dedenizin ve kardeşinizin kesilen aylığı babanıza bağlanmaz. Fakat babanız annenizden dolayı alt sınır aylığından az aylık alıyorsa, alt sınır aylığı uygulaması dolayısıyla, aldığı aylık dedenizin ve kardeşinizin aylığının kesilmesiyle yükseltilir.

EŞE AYLIK BAĞLANMASI İÇİN ARANAN ŞARTLAR

METİN UYSAL

24 Mayıs 1977 doğumlu, 1 Kasım 1999 SSK girişliyim. Yaklaşık dört bin gün sigorta primim var. Eşimin de SSK’ya 1700 gün prim ödemesi var. Fakat uzun süredir çalışmıyor. Benim ölümüm durumunda eşime emekli aylığı bağlanır mı diye çok düşünüyorum. Bilgilendirseniz sevinirim.

Metin Bey vefat eden sigortalıdan eş ve çocuklarına aylık bağlanması için; 5 yıl sigortalılık süresi ve en az 900 gün prim ödemesi aranmaktadır. Hem siz hem eşiniz bu şartları sağladığından, herhangi birinizin vefatı halinde, hayatta kalan eşe vefat eden eşinden dolayı dul aylığı bağlanır.

SGK’NIN GÖNDERDİĞİ İCRA EMİRLERİ İÇİN DAVA AÇIN

İSMİNİ VERMEYEN OKUR

Mustafa Bey, yıllar önce işyeri açıp 3 işçi çalıştırmıştım, ancak bir dönem işlerim kötüye gittiğinde işçilerin SSK borçlarını ödeyemedim ve işyerimi kapattım. Daha sonra başka bir işyerinde ben SSK’lı olarak çalışmaya başladım. SGK’dan tarafıma icra emirleri kâğıdı gönderilmiş. Ancak halen işyerimden kalan borçlarımı piyasaya ödeyemedim. Bu icra emirlerini de ödeme gücüm yok bana ne önerirsiniz?

SGK, zamanında ödenmeyen prim, işsizlik primi, damga vergisi gibi alacaklarını tahsil edemeyince, icra ödeme emirleri düzenleyerek ilgili kişilerden tahsil etmeye çalışmaktadır. Ancak, SGK’nın gönderdiği her icra ödeme emrine konu olan borçların ödenmemesi gerekmektedir. Çünkü söz konusu borçların zamanaşımına uğramış olma durumu olabileceği gibi, borca muhatap olan kişinin borç dönemlerinde şirket ortağı olmayabileceği, kanunî temsilci olmayabileceği veya hissesini devretmiş olması gibi birçok borçtan kurtulmayı sağlayan sebep olabilir.

Bu itibarla, okurumuza tavsiyemiz, SGK tarafından kendilerine gönderilen icra ödeme emirlerine konu olan borçları hemen ödememeleridir. İcra ödeme emri geldiğinde en kısa zamanda konu hakkında araştırma yapmaları, bir hukuk bürosundan görüş sormaları ve daha sonra karar vermelerini tavsiye ediyoruz. Ancak, SGK’nın gönderdiği icra ödeme emirlerine karşı 7 gün içinde iş mahkemelerine dava açılmadığı takdirde, dava açma hakkının yitirilmiş sayılacağını önemle belirtmek isterim.

SSK’DA HEM DAHA AZ PRİM ÖDER

BİLAL KAYA

5 Mart 1969 doğumluyum. 1 Kasım 2005 tarihinden beri Tarım Bağ-Kur’luyum. Primlerimi düzenli olarak ödemekteyim. Acaba SSK’ya geçsem, ne zaman emekli olabilirim?   

Bilal Bey, SSK’dan daha az primle, daha erken emekli olabilirsiniz. Son 1260 günü sigortalı bir işte çalışarak SSK’ya ödemek şartıyla, ara vermeden 11 Nisan 2025 tarihine kadar prim ödeyerek, toplam prim ödemenizi 7000 güne tamamlamanız şartıyla, 60 yaşınızı dolduracağınız 5 Mart 2029’da emekli olabilirsiniz.

40 GÜN BORÇLANMAYLA BİR YIL ERKEN EMEKLİ OLABİLİRSİNİZ

MUSTAFA GÜL

Mustafa Bey, 02.10.1969 doğumluyum. 1991 yılının Haziran ayında sigortalı çalışmaya başladım. Acaba ne zaman emekli olabilirim?  

Mustafa Bey toplam 5600 gün prim ödemeniz şartıyla 2022 yılında 53 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz. Askerliğiniz hakkında bilgi vermemişsiniz. Muhtemelen başlangıç tarihinden önce askerlik yaptınız. Askerlik sürenizin 40 gününü borçlanmanız halinde, toplam 5525 gün prim ödemeniz şartıyla, 52 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

(Kaynak: Mustafa İşcan / Milli Gazete | 05.09.2020)

Kaynak: http://www.muhasebetr.com/ulusalbasin/haber_oku.php?haber_id=29488

17 Kasım’a Kadar İşçi Çıkarmak Yasak, Ücretsiz İzin Serbest

17 Eylül’de sona erecek olan işçi çıkarma yasağı ile ücretsiz izin kullandırma süreleri iki ay uzatıldı. Süre uzatımına ilişkin 2930 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı dünkü Resmi Gazete’de yayımlandı. Yeni bir süre uzatımı olmazsa yasak 17 Kasım’da sona erecek.

Bilindiği üzere, koronavirüs nedeniyle alınan tedbirlerin olumsuz etkilerini azaltmaya yönelik “İstihdam Kalkanı” olarak sunulan paket kapsamında Nisan ayında 7244 sayılı Kanunla yapılan ilk yasal düzenleme ile “kısa çalışma ödeneği”, işverene getirilen “işçi çıkarma yasağı” ve çalışanları “ücretsiz izne çıkarma serbestisi” ile “nakdi ücret desteği” üç aylık süreyle yürürlüğe konulmuştu.

İkinci parti olarak 7252 sayılı Kanunla yapılan düzenleme ile koronavirüs salgını kaynaklı olarak kısa çalışma ve ücretsiz izin uygulayan işyerleri için haftalık normal çalışma süresine geçmeleri halinde sosyal güvenlik primi teşviki getirilrken, Cumhurbaşkanı’na kısa çalışma ödeneğinden yararlanma süresini sektörel olarak ayrı ayrı veya bir bütün halinde 31 Aralık 2020 tarihine, işçi çıkarma yasağı ve bu süre içinde ücretsiz izin kullandırma serbestisine ilişkin süreleri de 30 Haziran 2021 tarihine kadar uzatma yetkisi verilmişti.

Bu bağlamda Cumhurbaşkanı kısa çalışma ödeneğine ilişkin yetkisini 31 Ağustos’ta üçüncü kez kullanmış ve kısa çalışma ödeneği süresini iki ay uzatmıştı.

17 KASIM’A KADAR İŞÇİ ÇIKARMAK YASAK, ÜCRETSİZ İZİN SERBEST

7244 sayılı Kanunla 4857 sayılı İş Kanununa eklenen geçici 10. madde kapsamında 17 Nisan 2020 tarihinden itibaren üç ay süreyle (17 Temmuz 2020 tarihine kadar) getirilen işten çıkarma yasağı ve ücretsiz izin serbestisi, önce 2707 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile bir ay (17 Ağustos 2020 tarihine kadar), ikinci olarak 2811 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 17 Ağustos 2020 tarihinden itibaren bir ay uzatılmıştı. Buna göre, işten çıkarma yasağı ile ücretsizin izin kullandırma serbestisine ilişkin süre 17 Eylül 2020 tarihinde sona eriyordu.

4 Eylül 2020 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 2930 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 17 Eylül 2020 tarihinde sona erecek olan işçi çıkarma yasağı ve ücretsiz izin uygulamasına ilişkin süre, 17 Eylül 2020 tarihinden itibaren iki ay süreyle uzatıldı.

Buna göre;

– Her türlü iş veya hizmet sözleşmesi, ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzeri sebepler, belirli süreli iş veya hizmet sözleşmelerinde sürenin sona ermesi, işyerinin herhangi bir sebeple kapanması ve faaliyetinin sona ermesi, ilgili mevzuatına göre yapılan her türlü hizmet alımları ile yapım işlerinde işin sona ermesi halleri dışında işveren tarafından feshedilemeyecek, aksi halde brüt asgari ücret tutarında (2.943 TL) idari para cezası verilecek.

– Ancak işveren çalışanlarını kısmen veya tamamen ücretsiz izine çıkarabilecek.

– Ücretsiz izine çıkarılmak, çalışana iş sözleşmesini haklı nedene dayanarak fesih hakkı vermeyecek.

Yeni bir uzatımı olmazsa yasak 17 Kasım’da sona erecek.

Ancak Cumhurbaşkanı’nın süreyi her defasında en fazla üçer aylık sürelerle 30 Haziran 2021 tarihine kadar uzatma yetkisi var. Bu bağlamda, önümüzdeki dönemde gerçekleşecek istihdam ve işsizlik verilerine göre sürenin 30 Haziran 2021 tarihine kadar uzatılması söz konusu olabilecek.

(Kaynak: Sezgin Özcan / Sözcü Gazetesi | 05.09.2020)

Kaynak: http://www.muhasebetr.com/ulusalbasin/haber_oku.php?haber_id=29489

Sigortaya Bildirilmeyen Çalışma Süreleri İçin Ne Yapılabilir?

Soru: 15 Temmuz 1971 doğumluyum. Sigorta başlangıcım 1994’te. Ama hiç prim yatmadığı için 1995’ten sayılıyor. 1994’ten sayılması için ne yapabilirim? 5888 gün prim ödemem var. Ne zaman emekli olabilirim? l BİRGÜL

Cevap: Bildirilmeyen çalışma süreniz için işten ayrıldığınız tarihten itibaren, zamanaşımı süresi olan 5 yıl içinde dava açmanız gerekiyordu. Hakkınız zamanaşımına uğramış. Ancak 1994’teki çalışma sürelerinizin bildirilmediğini yeni öğrenmişseniz, hizmet tespit davası açıp, mahkemede olayı yeni öğrendiğinizi ve bildirilmeyen çalışma sürenizi belge veya şahitle ispatlayabilirseniz, girişinizi 1994’e çekebilirsiniz.

Ancak bu oldukça zor ve uzun bir süreçtir. Priminiz yeterli olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz de 1995’te adınıza ilk defa 23 Mayıs’tan önce çalışma süresi bildirilmişse, 51 yaşınızı dolduracağınız 15 Temmuz 2021’de, sonra bildirilmişse 52 yaşınızı dolduracağınız 52 yaşınızı dolduracağınız 15 Temmuz 2022’de emekli olabilirsiniz.

3600 GÜNLE EMEKLİ OLABİLİR MİYİM?

Soru: SSK girişim 1986’dadır. Askerliğimi borçlanıp yatırdım. 3600 günden emekli olabilir miyim? l Çetin TERZİ

Cevap: Yaş haddinden emekli olmak için; 15 yıl sigortalılık süresi, 3600 gün prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabisiniz. Doğum tarihinizi bildirmemişsiniz. Süre ve prim şartını sağladığınızdan 60 yaşınızı da dolduruyorsanız istediğiniz zaman emekli olabilirsiniz. Doldurmuyorsanız bundan sonra prim ödemeseniz de, 60 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

SSK’DAN MI YOKSA BAĞKUR’DAN MI DAHA ERKEN EMEKLİ OLABİLİRİM?

Soru: 27 Şubat 2002’de SSK’lı olarak işe başladım ve SSK’ya 1377 gün prim ödemem var. 16 Şubat 2019’da isteğe bağlı olarak prim ödemeye başladım ve prim ödemeye devam ediyorum. 2008 ve 2013’te iki doğum yaptım. SSK’dan mı yoksa Bağkur’dan mı daha önce emekli olurum? l Füsun YÜCETÜRK

Cevap: SSK’dan daha erken emekli olabilirsiniz. SSK’dan emekli olmak için; 7000 gün prim ödeme ve 58 yaş şartlarına tabisiniz. İsteğe bağlı prim ödemenizi 4360 güne tamamladıktan sonra isteğe bağlıdan çıkıp, sigortalı bir işte çalışarak 1263 gün prim ödeyerek priminizi 7000 güne tamamlamanız şartıyla, 58 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

Ayrıca isteğe bağlı olarak ödediğinizi primi 1860 güne (62 aya) tamamladıktan sonra isteğe bağlıdan çıkıp, sigortalı bir işte çalışarak 1263 gün prim ödeyerek toplam priminizi 4500 güne tamamlamanız şartıyla, 58 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olmanız da mümkün (25 yıl sigortalılık süresi, 4500 gün prim ödeme ve 58 yaş şartlarıyla).

Doğumlarınız sonrasındaki iki yıllık sürelerde prim ödenmeyen günleri borçlanma hakkınız var. Söz konusu sürelerde hiç prim ödemediğinizi varsayarsak, iki doğumunuzu borçlanarak toplam 1440 gün kazanabilirsiniz. Doğum borçlanması yaparsanız her iki seçenekte de borçlanmayla kazandığınız gün sayısı kadar, daha az prim ödeyebilirsiniz.

HER İKİ SEÇENEKTE DE 58 YAŞ DOLACAK

Soru: 2 Şubat 1969 doğumluyum. Sigorta başlangıç tarihim 8 Eylül 2001 olup 6061 gün prim ödemem var. Ne zaman emekli olabilirim? l Hatice KÜÇÜKYILMAZ

Cevap: Emekli olmak için; 7000 gün prim ödeme ve 58 yaş şartlarına tabisiniz. 939 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 7000 güne tamamlamanız şartıyla, 58 yaşınızı dolduracağınız 2 Şubat 2027’de emekli olabilirsiniz. Ayrıca 4500 günden fazla prim ödemeniz olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz de, yine 58 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz (25 yıl sigortalılık süresi, 4500 gün prim ödeme ve 58 yaş şartlarına tabi olarak).

(Kaynak: Ekrem Sarısu / Posta Gazetesi | 05.09.2020)

Kaynak: http://www.muhasebetr.com/ulusalbasin/haber_oku.php?haber_id=29490

“İzahsız” İzaha Davette Ne Yapmak Gerek?

İzahsız İzaha Davet de nedir diyecek olursanız sizi 30.07.2020 tarihli, 31201 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 519 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğine bir göz atmaya davet ederiz. Ya da daha iyisi sizi yormadan konuyu biz açıklayalım.

Adı “İzaha Davet” Ama İşleyişi Tam Olarak Öyle Değil

2016 yılında Vergi Usul Kanunu’nun 370’inci maddesinde yapılan değişiklik ile hayatımıza giren, sonrasında 2019 yılında yapılan yasal değişiklik ile genel hatları oluşturulan ve 519 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği ile de detayları belirlenen İzaha Davet Uygulaması mevcut haliyle adıyla tam da uyumlu olarak çalışmıyor. Uygulamanın adı “İzaha Davet” ancak sahte fatura kullanımına ilişkin süreçte mükelleflerden, izaha davet edilmeksizin doğrudan düzeltme yapmaları isteniyor.

Bu konuyu 21 Mayıs 2020 tarihinde yine bu platformda yayımlanan “Maliye: Sahte Fatura Kullandın Diyorsam, Kullanmışsındır. Nokta…” başlıklı yazımızda detaylıca açıklamıştık. O yüzden burada aynı hususlara tekrar değinmeyeceğiz. Bu yazımızda, İzahsız İzaha Davet uygulamasına muhatap olan mükelleflerin neler yapabileceğini, neler yapmaları gerektiğini açıklamaya çalışacağız.

Maliye’den Gelen Bir Acı Tebligat!

İdareden bir yazı aldınız ve yazıda, alım yaptığınız bir firmadan bahsedilerek bu alıma ilişkin KDV’lerin kayıtlarınızdan çıkarılarak beyannamelerinizin düzeltilmesi isteniyor. Peki şimdi ne yapmanız lazım?

Önce uygun komisyon karşılığı “şeytan”a uyan mükellefler açısından bakalım olaya. Lisedeki edebiyat öğretmenimin yazılı sınav öncesinde sınıfa yaptığı bir uyarı bu duruma uygun düşecek. “Çocuklar, kopya çekmek serbest ama yakalarsam sıfır veririm!”. Evet sahte belge kullanan mükellefler, kopya çekerken yakalandınız ve disiplin kuruluna sevkedilmek yerine aldığınız sıfıra şükredeceğiniz bir noktadasınız. O yüzden Maliye’nin sunduğu bu fırsatı sakın kaçırmayın, İdarenin istediği düzeltmeleri hemen yapın ve böylece konuyu en az hasarla kapatın.

Buradaki “en az hasar” kavramının muhteviyatı ise: (kullanılan sahte belgede gösterilen KDV tutarı) + (bu tutarın ödemesinin geciktiği her ay ve kesri için 6183 sayılı Kanunun 51’inci maddesinde belirtilen nispette uygulanacak gecikme zammı (izah zammı)) + (kesilecek vergi ziyaı cezasının %20’si). Ve tabi bir de sahte faturayı aldığınız firmaya ödediğiniz komisyon tutarı! Bu aşamada yararlanılabilecek “Vergi Cezalarında İndirim Uygulaması” hasar miktarını biraz olsun azaltacaktır. Bu uygulamaya göre, vergi dairesine dilekçe ile başvurulması durumunda vergi ziyaı cezasında %50’lik bir indirimden faydalanılabilir.

Peki ya alımları gerçek olan mükellefler? İdare onlara da iki seçenek sunuyor: “Ya istediğim düzeltmeleri yap ya da defter ve belgelerini hazırla, vergi incelemesine giriyorsun”. Yani alımları gerçek de olsa İzaha Davet Uygulamasına tabi tutulan mükellefler, verecekleri yeni beyannameler ile İdarenin istediği düzeltmeleri yaparak konuyu yukarıda açıkladığımız “en az hasar”la kapatabilirler.

Diğer bir seçenek olarak ise konuyu, vergi incelemesine taşıyarak bu inceleme sonucunda çözüme kavuşturmak. Bu inceleme sonucunda da iki olası ihtimalden birisi gerçekleşecektir.

1. İhtimal: Vergi Müfettişi yapacağı araştırmalar sonucunda alımın gerçek olduğu ve dolayısıyla faturanın sahte olmadığı sonucuna varabilir. Bu sonuçta parasal bir maliyet ortaya çıkmayacaktır ancak bu sonuca ulaşmak için uzun bir zaman geçmesi gerekecektir. Çünkü;

  • Düzeltme beyannameleri verilmeyen izaha davet dosyasının vergi incelemesine dönüştürülmesi için ilgili grubun İhbar ve İnceleme Taleplerini Değerlendirme Komisyonuna sevki,
  • Bu komisyonda işlem görerek dosyanın bir vergi inceleme görevine dönüştürülmesi,
  • Oluşturulan inceleme görevinin ilgili grubun görev havuzuna tanımlanması,
  • Bu inceleme görevinin bir vergi müfettişine işemri olarak gönderilmesi,
  • Vergi müfettişinin 1 aylık incelemeye başlama süresi içerisinde yapacağı ön çalışmalar,
  • İncelemeye başlama tutanağı alınarak incelemeye başlanılması,
  • İnceleme görevi için müfettişe tanınan 6 aylık süre,
  • Müfettişin talep etmesi durumunda verilebilecek 6 aylık ek süre,
  • Düzenlenen raporun Rapor Değerlendirme Komisyonuna sevki,
  • Bu komisyonda raporun değerlendirilmesi için gereken süre,
  • Komisyonun gerek görmesi halinde raporda yapılacak düzeltmeler için verilecek ilave süre,
  • Son halini alan raporun vergi dairesine gönderilmesi ve mükellefe sonuç hakkında bilgi verilmesi

için gereken süreleri dikkate aldığımızda 1 yılı aşkın bir süreç karşımıza çıkacaktır.

2. İhtimal: Vergi Müfettişi yapacağı araştırmalar sonucunda alımın ve dolayısıyla faturanın sahte olduğu sonucuna varabilir. Yukarıda sıraladığımız ve 1 yılı aşkın süre sonunda ulaşılan bu sonuç akabinde mükellefe çıkacak maliyet; (faturalardaki KDV tutarı) + (bu tutarın bir katı vergi ziyaı cezası (düzeltme yapılsaydı %20 oranında ödenecek olan)) + (faturaların kayıtlara alındığı tarihten rapora istinaden yapılan tarhiyata kadar olan süre için hesaplanan gecikme faizi (yukarıda anlatılan süreçteki 1 yılı aşkın süre de buna dahil edilmiş olacak)) + (sahte olduğu iddia edilen faturaların %10’u oranında hesaplanan özel usulsüzlük cezası). Bu noktada belirtmeden geçmeyelim, her ne kadar idare sahte belge kullanma incelemelerinde özel usulsüzlük cezası yazmakta ısrarcı olsa da Danıştay özellikle de son dönem kararlarında[1] özel usulsüzlük cezalarını kaldırmaktadır.

İncelemeye konu olan tutar düşük olduğu için vergi müfettişi büyük olasılıkla “bilmeden sahte fatura kullanma” sonucuna varacağından söz konusu raporlar için uzlaşma talep edilebilecektir. Uzlaşmada ise vergi aslı aynen korunurken vergi ziyaı cezasının yaklaşık %80’lik kısmı silinmektedir. Özel usulsüzlük cezası ise uzlaşmanın konusuna girmemektedir. Dolayısıyla inceleme sonucunda ortaya çıkan vergi ziyaı cezası için uzlaşmaya gidilmesi, uzlaşmanın kapsamı dışında kalan özel usulsüzlük cezası için ise vergi cezalarında indirim uygulamasından yararlanılarak %50’lik indirimden faydalanılması mantıklı olacaktır.

Bir İhtimal Daha Var. O da…

Ölmek değil elbette, “İhtirazi Kayıtla Beyanname Vermek”. Vergi hukukunda temel olarak, mükellefler kendi verdikleri beyannamelere ve bu beyannamelere göre tarh edilen vergilere dava yoluyla itiraz edemezler (VUK md. 378). Ancak ihtirazi kayıtla verilen beyannameler bu durumun istisnasını oluşturmaktadır. İhtirazi kayıtla beyanname vermenin detaylarını ise Vergi Daireleri İşlem Yönergesi’nde bulabiliriz. Yönergenin 55’inci maddesinin 2’nci fıkrasında, mükelleflerce kanuni gerekçe gösterilerek dava hakkının saklı tutulması yolunda şerh ile verilen beyannamenin ihtirazi kayıtla verilmiş kabul edileceği belirtilmiştir. Yönergenin diğer maddelerinde ise ihtirazi kayıtla verilen beyannameler için ne gibi işlemler yapılacağı açıklanmıştır.

Söz konusu düzenlemeler Vergi Usul Kanunu’nda ya da tebliğlerinde açıkça düzenlenmediği için geçmiş dönemlerde uygulamada tereddütler yaşanmış, yargıya intikal eden bazı olaylarda mükellef aleyhine kararlar alınmış ancak Danıştay’a[2] ve Anayasa Mahkemesi’ne[3] taşınan örnek olaylar için verilen kararlar neticesinde mükelleflerin ihtirazi kayıtla vereceklere beyannamelere karşı dava açabilecekleri sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, mükellefler izaha davet uygulaması nedeniyle kendilerinden istenen düzeltmeleri yaptıkları ihtirazi kayıtlı beyannamelere dava açabileceklerdir.

Sonuç

Yapılan son düzenlemeler ile hayata geçen “İzahsız” İzaha Davet Uygulamasına tabi tutulan mükellefler, İdarenin istediği düzeltmeleri yaparak işlemi sonuçlandırabileceği gibi vergi incelemesine girerek de olayın gerçek mahiyetinin açıklığa kavuşmasını sağlayabilirler. Ancak bu seçenekler dışında yukarıda açıkladığımız şekilde istenilen düzeltmelerin yapıldığı beyannameleri ihtirazi kayıtla vererek ve sonrasında bu beyannamelere dava açarak da haklarını arayabileceklerdir. Dava yoluna gitmeyi tercih eden mükelleflerin, titizlikle hazırlanmış, hukuki alt yapısı sağlam bir dilekçe ile açacakları davanın, alımlarının gerçek olduğunun sağlam delillerle desteklenmesi durumunda lehlerine sonuçlanacağına inanıyoruz. Hatta mahkemelerde mükellefler lehine alınan kararların artması neticesinde İdarenin de bu uygulamayı yeniden gözden geçirebileceğini düşünüyoruz.


[1] Danıştay VDDK 21.11.2008 gün E:2007/334; K:2008/737 sayılı Kararı

[2] Danıştay 9. Dairesi’nin 13.12.2012 tarih ve E.2010/4896, K.2012/9474 sayılı kararı ve yine aynı Dairenin 27.03.2014 tarih ve E.2011/6478, K.2014/1243 sayılı kararı.

[3] 2015/15100 numaralı başvuruya istinaden 27.02.2019 tarihinde alınan ve 03.04.2019 tarihli, 30734 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan karar.

04.08.2020

Kaynak: www.MuhasebeTR.com

Dengeleme Karşılığı Nedir?

Cevap: 3/6/2007 tarihli ve 5684 sayılı Sigortacılık Kanununun yürürlüğe girmesinden sonra sigorta şirketlerince deprem hasar karşılıkları adı altında karşılık ayrılmamakta olup anılan Kanunla sigorta ve reasürans şirketlerince “Dengeleme karşılığı” adı altında yeni bir karşılık ayrılabilmesine imkan sağlanmaktadır.

5766 sayılı Kanunun 20 nci maddesiyle Kurumlar Vergisi Kanununun 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinin (4) numaralı alt bendinde yapılan değişiklikle, deprem hasar karşılığı kaldırılarak sigorta ve reasürans şirketlerince dengeleme karşılığı adı altında ayrılan karşılıkların kurum kazancının tespitinde dikkate alınabilmesine imkan sağlanmış bulunmaktadır.

Buna göre, 1/1/2008 tarihinden itibaren uygulanmak üzere takip eden hesap dönemlerinde meydana gelebilecek tazminat oranlarındaki dalgalanmaları dengelemek ve katastrofik riskleri karşılamak üzere sadece deprem ve mühendislik sigorta branşlarında verilen deprem teminatı için hesaplanan dengeleme karşılıklarının sigorta ve reasürans şirketlerince gider olarak dikkate alınabilmesi mümkün bulunmaktadır.

Öte yandan, 5684 sayılı Kanun uyarınca ayrılan devam eden riskler karşılığı ve ikramiyeler ve indirimler karşılığının sigorta şirketlerince kurum kazancının tespitinde gider olarak indirimi mümkün bulunmamaktadır.

Dr. Koray ATEŞ
korayates@muhasebetr.com

(05.08.2020)

Kaynak: www.MuhasebeTR.com

Sigortalılık Başlangıcının Belirlenmesinde Esas Alınan Kanun

Emekliliğinizin Uzamaması İçin Sigortanızla İlgili Bu Hususlara Dikkat!

SGK’dan malullük, emeklilik (yaşlılık) ve ölüm sigortalarına prim ödeyenlerin, sigorta kollarından yapılması gereken yardımlara hak kazanıp kazanmadıklarının tespitinde, sigortalılık süresi, prim ödeme gün sayısı ve yaş faktörlerine bakılmaktadır. Özelikle sigortalılık süresi ile ilgili bazı hususların göz önünde bulundurulması ve kontrolü ileride emeklilik yönünden yaşanması muhtemel sorunları bertaraf edecektir.

Boşluk için endişe etmeyin

Sigortalılık süresi, sigortalının malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarih ile aylık bağlanması için yazılı istekte bulunduğu tarih, ölen sigortalılar için de ölüm tarihi arasında geçen süre olarak dikkate alınmaktadır.

Bu sürenin tamamen çalışılarak ya da prim ödenerek geçirilmiş olması koşul olmadığı gibi, bu sürenin başlangıç ve sonu arasında sigortalının aralıklı ya da birden çok sigortalılık hâline tabi çalışmasının, sigortalılık süresinin belirlenmesinde bir önemi bulunmamaktadır.

Emekli Sandığı sigortalılarının durumu

Tahsis talep tarihi itibarıyla Emekli Sandığı (4/1-c) kapsamında sigortalı olanların sigortalılık süresi, sigortalılığın başlangıç tarihi ile yetkili makamdan emekliye sevk onayı alınarak görevi ile ilişiğinin kesildiği ayın son günü arasında geçen süre, sigortalılıkları herhangi bir nedenle sona eren (4/1-c) kapsamındaki sigortalılar için ise, sigortalılığın başlangıç tarihi ile aylık bağlanması için yazılı istekte bulunduğu tarih arasında geçen süredir. Bu kapsamdaki sigortalıların sigortalılık süresinin bitiş tarihi belirlenirken, ölüm veya aylık bağlanmasını gerektiren hâllerde görev aylıklarının kesildiği tarih, Emekli Sandığı Kanunu’nda belirtilen yaş hadleri ile sıhhi izin sürelerinin doldurulması hâlinde bu süre ve hadlerin doldurulduğu tarihleri takip eden ay başı, diğer hâllerde ise görevden ayrıldıkları tarih esas alınmaktadır.

Vazife malullüğü aylığı almakta olanlar

Vazife malullüğü aylığı almakta iken, çalışmaya başlamaları nedeniyle haklarında uzun vadeli sigorta hükümleri uygulananlar için malullük, yaşlılık ve ölüm aylığı bağlanmasında veya toptan ödeme yapılmasında esas alınacak sigortalılık süresi, prim ödeme gün sayısı ve prime esas kazancın hesaplanmasında, vazife malullüğü aylığı bağlandığı tarihten önceki süreler dikkate alınmamaktadır.

Sigortalılık başlangıcının belirlenmesinde esas alınan kanun

SGK (5510 s.) Kanunu’na göre, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarının uygulanmasında dikkate alınacak sigortalılık süresinin başlangıcı; uluslararası sosyal güvenlik sözleşme hükümleri saklı kalmak kaydıyla, sigortalının, SGK’dan önce yürürlükte bulunan SSK, Bağ-Kur, Emekli Sandığı…. ile diğer kanunlar kapsamındaki sandıklara veya kanuna tabi malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olarak ilk defa kapsama girdiği tarih kabul edilmektedir. Bu nedenle ilk defa tabi olduğunuz sigortalılık başlangıcı SGK sisteminde yoksa bununla ilgili gerekli işlemleri başlatmanızda yarar vardır. Aksi taktirde emeklilik süreniz uzayabilir.

İşe giriş tarihi ile primlerin ödenmeye başlanan tarihin farklı olması 

4/1-a (SSK) sigortalıları için söz konusu olup, işe giriş tarihi ile primlerin ödenmeye başladığı tarih farklı ise, ilk defa malullük, yaşlılık ve ölüm sigortasına tabi prim ödenmeye başlanan tarih sigortalılık süresinin başlangıcı olarak alınacaktır.

SGK tarafından devralınan sandıklara tabi olarak ilk defa prim veya kesenek ödenmeye başlanılan tarih sigortalılık süresinin başladığı tarih olarak dikkate alınacaktır.

Sigortalıların, birden fazla sigortalılık hâline tabi hizmetlerinin bulunması hâlinde ise sigortalılık başlangıç tarihi en eski olanı, sigortalılık süresinin başlangıcı olarak dikkate alınacaktır.

“Ve sordular: Neresi daha karanlık bu âlemin? Ve ben cevap verdim; Sevginin olmadığı her yer…”  Ferit Farjad

(Kaynak: İsa Karakaş / Türkiye Gazetesi | 04.08.2020)

 

Kaynak: http://www.muhasebetr.com/ulusalbasin/haber_oku.php?haber_id=29302

Evde Bakım Parası Hakkındaki Her Şey

Engelli yakınına bakanlara ödenen evde bakım parası 1544 liraya yükseldi. Bakım parası almak için Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı il veya ilçe müdürlüklerine başvuruluyor

Ağır engelli yakınına bakan kişilere evde bakım parası ödeniyor. Bunun için gelir sınırı şartı söz konusu. Diğer yandan fiili olarak bakım yapılması ve kan bağı da şart. Gelir sınırı konusunda bayram ikramiyesi kafaları karıştırıyordu. Geçen sene yapılan düzenleme ile bayram ikramiyesi nedeniyle evde bakım parasının kesilmesinin önüne geçildi. Temmuz ayından itibaren evde bakım parası enflasyon oranında zamlandı ve 1544 TL oldu. Zamlı evde bakım paraları bu aydan itibaren ödenmeye başlandı.

Nasıl alınır?

Engellilerin gündelik hayatlarını sürdürebilmeleri için başkasının bakımına muhtaç olmaları söz konusu. Engellilerin gündelik bakım hizmetlerinin genellikle kendi evlerinde ve bir akrabaları tarafından gerçekleştirildiği görülüyor. Bakım hizmetini gerçekleştiren kişiye evde bakım parası ödenebiliyor. Ancak bunun için bazı şartlar söz konusu.

Yüzde 50 engellilik

Engelliye bakan kişinin evde bakım parası alabilmesi için ilk şart, engellinin en az yüzde 50 oranında engeli olduğunun sağlık kurulu raporu ile tespit edilmesidir. Bununla birlikte, engellinin sağlık kurulu raporunda “ağır engelli” ibaresinin yer alması şarttır. Yüzde 50’den daha düşük bir engellilik oranı tespit edilmiş ise evde bakım parası alınamaz.

Akrabalık şartı

Evde bakım parası alınabilmesi için engellinin sağlık kurulu raporunda bakıma muhtaç olduğunun da belirtilmesi gerekmektedir.

Evde bakım parası alınabilmesi için engelliye bakan kişi ile engelli arasında kan bağı bulunması şart. Engelliye bakan herkes evde bakım parası alamıyor. İlgili yönetmelik çerçevesinde üvey akrabalar da evde bakım parası alabiliyor. Engelliye bakan kişinin engelli ile aynı adreste ikamet etmesi de şart. Aksi taktirde, bakım hizmetinin tam anlamıyla yerine getirilmeyeceği düşünülerek evde bakım parası ödenmiyor.

Farklı adreste karar heyetin

Engelliye bakacak başka kişinin bulunamaması ve engellinin veya yasal temsilcisinin özel veya resmi merkezlerde bakım hizmeti almayı istememesi hâlinde, bakım hizmetleri değerlendirme heyetinin de görüşü ile bakım hizmeti her gün rahatlıkla gelinip gidilebilecek yakınlıktaki farklı adresteki akraba tarafından da verilebilir.

Evde bakım parası ne kadar?

Evde bakım parası memur maaş katsayısına endeksli. Buna göre her yıl Ocak ve Temmuz aylarında enflasyon oranındaki artış sonrası memur maaş katsayısı güncellenince evde bakım parası da artıyor. Ocak ayında 1.460 TL olan evde bakım aylığı temmuz ayından itibaren 1.544 TL oldu. Zamlı evde bakım paraları ilk kez ağustos ayında ödenecek. Evde bakım paraları bir ay sonra geride kalan ay için ödendiği için temmuz aylığı ağustos ayında zamlı olarak ödenmiş olacak.

Başvurular nereye?

Evde bakım parası ve engelli aylığı alınabilmesi için başvuruların ikamet edilen yerdeki Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı il veya ilçe müdürlüklerine yapılması gerekiyor. Evde bakım parası alınması için başvuru esnasında engellinin bulunması gerekmiyor. Gerekli belgelerle yapılan başvurular değerlendirilerek evde bakım parası bağlanması işlemleri gerçekleştiriliyor.

Gelir sınırı ne kadar?

Evde bakım parasının alınabilmesi için engellinin bulunduğu hanede kişi başına düşen gelirin asgari ücretin üçte ikisinden düşük olması gerekmektedir. Bu yıl bu sınır 1402,65 TL. Örneğin engellinin yaşadığı hanede 4 kişi yaşıyorsa evde bakım parası alınabilmesi için bu hanedeki toplam gelirin 5 bin 610 TL’yi geçmemesi gerekir. Aksi takdirde evde bakım parası alınamaz.

Bayram ikramiyesi nedeniyle kesilmez

Evde bakım parası alan kişinin yaşadığı hanede bir emekli varsa ve bu emekliye bayram ikramiyesi ödenmişse ödenen ikramiyeler gelir sınırının hesabında dikkate alınmıyor. Dolayısıyla annenin engelli çocuğuna baktığı bir hanede, babanın emekli olması halinde Kurban ve Ramazan Bayramı’nda ödenen iki ikramiye gelir hesabında dikkate alınmıyor. Böyle olunca da evde bakım parası alan kişilerin bayram ikramiyesi almış olmaları nedeniyle bakanlığa bildirimde bulunmasına ve bu ikramiyeler nedeniyle aylıklarını kestirmelerine gerek yok.

(Kaynak: Cem Kılıç / Milliyet Gazetesi | 05.08.2020)

Kaynak: http://www.muhasebetr.com/ulusalbasin/haber_oku.php?haber_id=29303

İzaha Davet Nasıl Yapılır?

İzaha davet nedir?

“İzaha davet”, verginin tam ve zamanında ödenmediğine ilişkin emareler bulunduğuna dair yetkili merciler tarafından yapılmış ön tespitlerle ilgili olarak, bu merciler tarafından mükelleflerden açıklama istenmesi olarak tanımlanabilir.

Yasal düzenlemenin kısa tarihçesi

“İzaha davet” müessesesi Vergi Usul Kanunu’nun mülga 370. maddesinde 2016 yılında yapılan düzenlemeyle vergi sistemine girdi.

Yaklaşık üç yıllık uygulama sonrasında 07.12.2019 tarihli Resmî Gazetede yayımlanan 7194 sayılı Kanun’la yeniden düzenlendi. Yeni düzenleme sonrasında müessesenin uygulamasına ilişkin usul ve esasların belirlendiği 519 sıra no.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği 30.07.2020 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı. Daha önce yürürlükte olan 482 sıra numaralı Usul Kanunu Genel Tebliği de yürürlükten kaldırıldı.

Müessesenin avantajı nedir?

Koşulların varlığı halinde ilgili mükelleften konu hakkında izahat talep ediliyor. İzaha davet edilen mükellefin açıklaması sonucunda vergi kaybı olmadığı anlaşılırsa, süreç mükellef hakkında vergi incelemesi veya takdir komisyonuna sevk olmaksızın sonlanıyor. Bu durum mükellefi önemli bir zaman ve parasal maliyetten kurtardığı gibi Mali İdareyi de gereksiz iş yükünden kurtarmış oluyor.

İzaha davet edilen mükellefin vergi ziyaına sebebiyet verdiğinin ortaya çıktığı durumda müessese, belirli şartlar dahilinde indirimli ceza uygulanmak suretiyle mükellefi daha ağır müeyyidelerden koruduğu gibi Mali İdarenin de verimliliğini artırmış oluyor.

Yetkili merci kimdir?

Yukarıda da belirttiğim gibi, izaha davet müessesesi, yetkili merciler tarafından yapılan ön tespitler sonucunda işlemeye başlıyor.

Yetkili merci, Gelir İdaresi Başkanlığı veya Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı bünyesinde kurulan komisyonu (Ön Tespit ve İzah Değerlendirme Komisyonu) ifade ediyor.

Ön tespit nedir?

Vergi Usul Kanunu’nun 370. maddesinde yer alan izaha davet düzenlemesi kapsamında indirimli ceza uygulanması, yetkili merciler tarafından verginin ziyaa uğradığını gösteren emareler bulunduğuna dair ön tespitin yapılmış olduğu hallerde mümkün.

Ön tespit, düzenleme çerçevesinde belirlenen şekilde elde edilen bilgi, bulgu veya verilerin Ön Tespit ve İzah Değerlendirme Komisyonu’na intikal ettirilmesi neticesinde, bu komisyon tarafından verginin ziyaa uğramış olabileceği yönünde yapılan tespiti ifade ediyor.

Ön Tespit ve İzah Değerlendirme Komisyonu

Vergi Usul Kanunu’nun 370. maddesinin (c) fıkrasında verilen yetkiyi kullanan Hazine ve Maliye Bakanlığı, Gelir İdaresi Başkanlığı ve Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı bünyesinde yeterli sayıda “Ön Tespit ve İzah Değerlendirme Komisyonu” oluşturmuş durumda.

İzaha Davetin Kapsamı

Değişiklik öncesinde Maliye Bakanlığınca izaha davet kapsamına alınan konular sınırlı olarak belirlenmişti. İzaha davet sadece bu belirlenen konular için mümkündü.

Yeni düzenlemede izaha davet müessesesi, vergi ziyaının bulunduğunu gösteren emarelerin tespit edilmesine bağlı olarak bütün konularda işletilebilir. Bu kapsamda, Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı ilgili birimlerce verginin ziyaa uğradığını gösteren emareler bulunduğu yönünde yapılan çalışmalar neticesinde belirlenen konulara ilişkin olarak haklarında ön tespit yapılanlar izaha davet edilebilir.

İzaha davet nasıl yapılır?

Tebliğde yapılan düzenlemeye göre, Ön Tespit ve İzah Değerlendirme Komisyonu tarafından izaha davet kapsamında haklarında ön tespit yapılanlara, gerekli açıklamaların yer aldığı “İzaha Davet Yazısı” tebliğ olunacak.

İzaha davet yazısında yer verilecek hususlar yayımlanan Tebliğde ayrıntılı olarak sayılmış durumda. Bu çerçevede örneğin; 30 gün içinde izahat yapılması halinde konunun değerlendirileceğine, sürecin nasıl işleyeceğine ve sonuçlarına, süreç sonunda kesilecek ceza için uzlaşma ve cezada indirimden yararlanılabileceğine, izahatta ne tür delillerin sunulabileceğine ilişkin bilgilerin izaha davet yazısında yer alması gerekiyor.

İzahın değerlendirilmesi sonucu yapılacak işlemler neler?

Tebliğde yapılan açıklamaya göre;

– Yapılan izahın yeterli bulunması ve beyanname verilmesini veya vergi beyanının tamamlanmasını gerektirir bir durumun olmadığının değerlendirilmesi halinde, değerlendirme sonucunu içeren yazı mükellefe tebliğ edilecek ve mükellef hakkında herhangi bir işlem yapılmayacak.

– Vergi kaybı olduğunun komisyonca değerlendirilmesi halinde, 30 gün içerisinde; beyanname verilmesi veya verilen beyannamenin düzeltilmesi, ödeme süresi geçmiş bulunan vergilerin, gecikme zammı oranındaki izah zammıyla ödenmesi şartlarıyla, vergi ziyaı cezası %80 indirimli (yani %20 oranında) kesilecek.

– Vergi kaybı olduğunun komisyonca değerlendirilmesi ancak mükellef tarafından beyanname verilmemesi veya verilen beyannamenin düzeltilmemesi durumunda, vergi incelemesine veya takdir komisyonuna sevk işlemi yapılacak.

İzahta bulunulmazsa ne işlem yapılır?

İzaha davet edilen mükelleflerin 30 gün içinde izahta bulunmaması durumunda, komisyon tarafından izaha davet yazısında yer verilen ziyaa uğramış olabilecek vergi tutarının beyan edilmesi gerektiğine karar verilecek.

Bu durumda, 30 gün içerisinde beyanname verilmesi veya verilen beyannamenin düzeltilmesi, ödeme süresi geçmiş bulunan vergilerin, gecikme zammı oranındaki izah zammıyla ödenmesi şartlarıyla vergi ziyaı cezası %80 indirimli, yani %20 oranında kesilecek.

Kimler izaha davet düzenlemesinden yararlanamaz?

Vergi Usul Kanunu’nun 359. maddesinde yer alan kaçakçılık fiilleriyle verginin ziyaa uğratılmış olabileceği hallerde haklarında ön tespit yapılanlar izaha davet edilmiyor.

Ancak, sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge kullanma fiilinin işlenmiş olabileceğine dair yapılan ön tespitlerde, kullanılan sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge tutarı, bir takvim yılında 100 bin Türk Lirası’nı geçmeyen veya bu tutarı geçse dahi ilgili yıldaki toplam mal ve hizmet alışlarının %5’ini aşmayan mükelleflere SMİYB ön tespit yazısı tebliğ edilebiliyor.

Yayımlanan tebliğde konuya ilişkin ayrıntılı açıklamalar mevcut.

30 gün içinde ödeme yapılmazsa ne olur?

Düzenlemeye göre, izaha davet düzenlemesi kapsamında verilen beyanname üzerine tahakkuk eden vergiler ile izah zammının 30 günlük süre içerisinde ödenmemesi durumunda, %20 oranında kesilmiş olan indirimli cezanın, %50 oranı esas alınarak tamamlanması ve izah zammının gecikme faizine dönüştürülmesi gerekiyor.

Kesilen ceza için uzlaşma yolu açık mı?

Kendilerine izaha davet yazısı tebliğ edilen mükellefler, bu maddeye göre %20 oranında kesilen vergi ziyaı cezasına ilişkin ihbarnamelerin tebliği üzerine süresi içerisinde tarhiyat sonrası uzlaşma başvurusunda bulunabilir. Ancak, maddenin (b) fıkrası kapsamında (sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge kullanma fiilinin işlenmiş olabileceğine dair yapılan) ön tespite ilişkin yazı tebliğ edilen mükelleflerin, düzenleme kapsamında kesilecek vergi ziyaı cezası için uzlaşma başvurusunda bulunması mümkün değil.

Yeni versiyonun başarı koşulu

İzlenimim, “İzaha davet” müessesesinin 2016 yılında yürürlüğe giren ilk versiyonunun başarılı olmadığı yönünde. Böyle olmalı ki, üç yılın sonunda ilgili madde ve genel tebliğ yeni baştan yazıldı.

Düzenlemenin yeni versiyonu başarılı olur mu sorusuna cevabım kısaca, belirli koşullar çerçevesinde neden olmasın şeklinde. Müessesenin başarı şansı özellikle şu üç konuya bağlı.

– Mali İdare’nin sağlıklı veri toplaması ve toplanan verilerin sağlıklı analizi. Veri toplanması ve bunların değerlendirilmesiyle ilgili geçmişte yaşanan çok sayıda olumlu/olumsuz deneyim var. Olumsuz deneyimlere örnek olarak, bir tarihte, kişilerin banka hesaplarına yatan bütün paraları bir bakıma gelir olarak değerlendiren ve buna ilişkin kişilere yazılan yazıları, olumlu deneyimlere ise diğer ülkelerden gelen, kişilerin ilgili ülkede elde ettiği gelirlerin Türkiye’de beyan edilip edilmediğini sorgulayan uygulamayı ifade edebilirim.

– İzahı değerlendirecek komisyonların inisiyatif alması. Uygulamanın aslında belirleyici koşulu bu. İzahatların kabulünde inisiyatif alınmadığı ve izaha davet edilen bütün mükelleflerin incelemeye sevk edildiği bir uygulamanın başarı şansı elbette yok. Umalım bu durumla karşılaşmayız.

– Mükellef tarafında, zamanında hazırlık ve dokümantasyon. Muhtemel vergi inceleme konularında olduğu gibi, muhtemel izaha davet konularını tahmin etmek de zor değil. İleride incelenebilecek konulara veya sorulabilecek sorulara zamanında hazırlık yapmak en sağlıklısı. İşlemlerden birkaç yıl sonra geçmişteki bir uygulamayı bütün yönleriyle doğru hatırlamak, ilgili Komisyonları ikna edecek bilgi ve belgeleri kısa süre içinde toparlamak ve sunmak her zaman mümkün olmayabilir. İzaha davet müessesesinin mükellef lehine doğru şekilde işlemesi bekleniyorsa, izahatın zamanında ve doğru şekilde yapılması kaçınılmaz.

(Kaynak: Recep Bıyık / Dünya Gazetesi | 05.08.2020)

 

Kaynak: http://www.muhasebetr.com/ulusalbasin/haber_oku.php?haber_id=29304

İsteğe Bağlı Prim Öderken Son Yedi Yıl Hesabına Dikkat

Soru: 8 Mart 1977 doğumluyum. SSK başlangıç tarihim çıraklık olarak 20 Ekim 1992, ilk prim girişim 1 Haziran 2000 ve 6755 gün prim ödemem var. Bunlara göre emeklilik şartlarım nedir?

Şu anki işyerimden ayrılsam kıdem tazminatı alabilir miyim? Ya da prim yetmiyorsa askerlik borçlanması yaparak tazminat alabilir miyim? Son olarak, primim şu anda asgari ücret üzerinden ödeniyor. Yüksek prim yatacak iş bulsam ya da şu anki işyerinde yatırılsa emekli maaşını etkiler mi? Serkan YURDUMİNSANI

Cevap: Çırak sigortasında emeklilik primi ödenmediğinden emeklilik açısından sigorta başlangıcı sayılmıyor. 1 Haziran 2000 başlangıcınıza göre emekli olmak için; 7000 gün prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabisiniz. 245 gün daha prim ödeyerek priminizi 7000 güne tamamlamanız şartıyla, 60 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz. İşinizden priminizi 7000 güne tamamlayacağınız tarihte kıdem tazminatı alarak ayrılabilirsiniz. Prim eksiğinizi de askerlik borçlanmasıyla tamamlamanız mümkün.

Askerliğinizi sigorta başlangıç tarihinden önce yapmışsanız 9 ayını borçlanmanız halinde, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5975 gün prim ödeme ve 58 yaş şartlarına tabi olursunuz. Priminiz yeterli olduğundan borçlanmadan sonra prim ödemeseniz de 58 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz. Askerliğinizi borçlandıktan sonra işinizden kıdem tazminatı alarak ayrılabilirsiniz. Emekli olacağınız tarihe kadar (58 veya 60 yaşı dolduracağınız tarihe kadar) yüksek kazanç üstünden prim ödeme emekli aylığınızı artırır.

İSTEĞE BAĞLI PRİM ÖDERKEN SON YEDİ YIL HESABINA DİKKAT

Soru: 1968 doğumlu bayanım. SSK giriş tarihim 3 Ekim 1990’dır. 1996-2000 arası toplam 1640 gün Bağkur’a prim ödemem var. SSK’ya da 2940 gün prim ödemem var. Eylül 2019’da isteğe bağlı olarak prim ödemeye başladım. İsteğe bağlı olarak 223 gün prim ödemem oldu. Ne zaman emekli olurum? 4A’dan mı yoksa 4B’den mi emekli olurum? Emeklilik şartlarım 47 yaş, 20 yıl, 5450 gün. VİLDAN

Cevap: Primi ödenen son yedi yıl (son 2520 gün prim ödemesi içinde) fazla prim ödenen sigortalılık statüsünden, prim ödemeleri eşitse son olarak tabi olunan sigortalılık statüsünden emekli olunuyor. Şayet son 2520 gün priminiz içinde SSK’ya daha fazla prim ödemişseniz SSK şartlarıyla emekli olacaksınız. SSK’da emekli olmak için belirttiğiniz gibi, 20 yıl sigortalılık süresi, 5450 gün prim ödeme ve 47 yaş şartlarına tabisiniz.

647 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5450 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz. İsteğe bağlı prim ödemesi Bağkur’a sayıldığından, isteğe bağlı olarak prim öderken son yedi yıl hesabına çok dikkat etmeniz gerek. Şayet son yedi yılda Bağkur’a fazla prim ödemişseniz toplam prim ödemenizi 5400 güne tamamlamanız şartıyla, 56 yaşınızı dolduracağınız tarihte Bağkur’dan emekli olabilirsiniz.

MALULEN EMEKLİLİK ŞARTLARI NELERDİR?

Soru: 1989 doğumlum. İlk SSK başlangıç tarihim 2008 olup toplamda 1200 gün prim ödemem var. Bundan 1.5 yıl önce şeker hastalığından dolayı sağ bacağım diz altından kesildi ve şu anda yüzde 71 oranında engelliyim. Malulen emekli olabilir miyim? Veya nasıl emekli olabilirim? Volkan AKÇAY

Cevap: Malulen emekli olmak için; 10 yıl sigortalılık süresi 1800 gün prim ödeme ve en az yüzde 60 oranında işgücü kaybı aranıyor. Şayet ilk defa sigortalı olduğunuz tarihte malul derecesinde (yüzde 60 oranında) işgücü kaybınız yoksa 600 gün daha prim ödeyerek priminizi 1800 güne tamamlamanız şartıyla, raporunuzu ve tıbbi eklerini inceleyecek olan Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Kurulu malul olduğunuza karar verirse, malulen emekli olabilirsiniz.

Sonuç 1800 gün priminiz olmadığından bugün için malulen emekli olamazsınız. Ancak 600 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 1800 güne tamamlayacağınız tarihte malulen emekli olmanız mümkün olabilir.

18 YAŞ ÖNCESİ SİGORTALIK SAYILMIYOR MU?

Soru: 3 Ağustos 1978 doğumluyum. İlk sigorta başlangıcım 17 yaşındayken 1 Eylül 1995 tarihindedir. Hizmet dökümünde bu bilgiler gözükmekte ama emeklilik için baktığımda sigorta başlangıç tarihi olarak 3 Ağustos 1996 gözükmektedir. 18 yaş öncesi SSK başlangıcım emekliliğe sayılmıyor mu? Hasan YILDIRIM

Cevap: 1 Eylül 1995 girişinizde adınıza prim ödemesi varsa, emeklilik şartlarınız bu tarihe göre belirlenir. Şayet bu tarihte adınıza prim ödenmişse, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5750 gün prim ödeme ve 55 yaş şartlarına tabisiniz.

Emeklilikte aranan şartların sağlanıp sağlanmadığı hesap edilirken, sigorta başlangıç tarihi olarak 18 yaşınızı doldurduğunuz 3 Ağustos 1996 tarihi dikkate alınacak. Ancak bunun hiçbir önemi yok. Çünkü emeklilik şartlarınız 1 Eylül 1995’e göre belirleniyor. Ayrıca 55 yaşını dolduracağınız 3 Ağustos 2033’te 25 yıllık sigortalılık sürenizi çoktan doldurmuş olacaksınız.

DÜŞÜKLÜĞÜN NEDENİ 2001’E GÖRE HESAPLANIP 2018’DE ÖDENMESİDİR

Soru: Babam 23 sene 4 ay PTT kurumunda dağıtıcı olarak çalıştı. Atılan bir iftira sonucu ceza dosyası sahtecilik ama cezaevi tahliye kağıdında görevi ihmal ve suistimal yazan suçtan 2 sene ağır ceza aldı. 1991 infaz yasasından yaralanarak 1997 yılında 4 ay 24 gün cezaevinde yattı. Tahliye olduktan sonra geri kalan 20 ayını özel sektörde SSK’lı olarak çalışarak 2001 yılında Emekli Sandığı’ndan emekli oldu. Ancak emekli ikramiyesini alamadı. SGK’ya yazılı başvuruda bulunduk.

Ancak 2016 yılı sonunda bize ‘ödenmez ancak mahkeme kararıyla tekrar değerlendirilir’ yazısı gönderildi. Biz de 2016 yılı sonunda Ankara 14. Bölge İdare Mahkemesi’ne dava açtık. Ancak mahkeme talebimize ret yönünde karar verdi. Kararı temyiz ettik. Temyiz talebimiz 19 Nisan 2018 tarihinde 11. İdare Dava Dairesi’nce kabul edildi. Mahkeme idareye başvuru tarihinden itibaren hesaplanacak yasal süre ile birlikte ikramiyemizin ödenmesine karar verdi. Kuruma yazılı dilekçe ile müracaat ettim.

1 Temmuz 2001 tarihinden itibaren ikramiye hesaplaması yapılarak 7/4 derecesinden 23 tam yıla 6.024,97 TL ikramiye ve 3.464,44 TL yasal faiz ile 9.489,41 TL ikramiye ödediler. Ama ben bunun az olduğunu düşünerek yazılı müracaat yaptım. Bana 23 yıl üzerinden hesaplama yapıldığına dair yazı gönderdiler. Sonuç olarak, 17 yıllık yasal faiz ile beraber 9 bin TL ikramiyenin az olduğu düşüncesindeyiz. Yeniden dava açabilir miyiz? Acaba size göre bu tutar doğru mudur? E.T.

Cevap: Sosyal Güvenlik Kurumu uygulaması ile konuya ilişkin olarak açılan davalar neticesinde verilen yargı kararları çerçevesinde, 2018 yılında babanıza; emekli olduğu 2001 yılındaki geçerli memur maaş katsayısı ve diğer katsayılar üzerinden emekli ikramiyesi hesaplanarak, mahkeme kararı gereğince hesaplanan yasal faizi ile birlikte ödeme yapılmış.

Babanız gibi emekli olduktan uzunca bir süre sonra mahkeme kararı ile emekli ikramiyesine hak kazananların emekli ikramiyesi bu şekilde hesaplanıyor. Emekli ikramiyesinin düşüklüğünün nedeni, 2018’de ödenen emekli ikramiyesinin 2001 yılında geçerli katsayılara göre hesaplanmasından kaynaklanıyor. Maalesef uygulama bu yönde. Geciken süre için emekli ikramiyesine yasal faiz hesaplandığından dava açsanız da bir sonuç alamayacağınız kanısındayız.

PRİM 5400 GÜNE TAMAMLANACAK

Soru: 12 Ocak 1965 doğumlu annem bu zamana kadar kısa süre tekstil işinde çalıştı ama sigorta yapmadılar. İlk sigortası 8 Temmuz 2019’da yapıldı. Şu an hâlâ çalışıyor. Emekli olmak için kaç yaşına kadar çalışması gerek? Ferdi TEKGÜL

Cevap: Anneniz yaş haddinden emekli olmak için; 5400 gün prim ödeme ve 61 yaş şartlarına tabi. Annenizin yaş sorunu olmadığından ara vermeden prim ödemesine devam etmesi halinde primini 5400 güne tamamlayacağı 8 Temmuz 2034’te emekli olabilir.

TAŞERON İŞÇİNİN ÖDENMEYEN ÜCRETİNİ KİM ÖDEYECEK?

Soru: Bir belediyeden köprü yapım işi alan müteahhitlik firmasında, taşeron olarak köprü yapım işinde çalışıyorum. Firma iki aydır ücretimizi ödemiyor. Belediye ‘biz de karışamayız’ diyor. Ortada kaldık. Ücretimizi nasıl alacağız? Daha da ödenmezse işten ayrılsak işsiz kalacağız. Ödenir umuduyla ve başka iş bulamayız korkusuyla işi de bırakamıyoruz. DAVUT

Cevap: Alt işverene iş yaptıran işveren; taşeron işçilerin ücretlerinin ödenip ödenmediğini, işçinin başvurusu üzerine veya aylık olarak resen kontrol etmek ve varsa ödenmeyen ücretleri hak edişlerinden keserek işçilerin banka hesabına yatırmak zorundadır. İş Kanunu uyarınca kamu makamlarının ve asıl işverenlerin; hak edişlerden işçilerin ödenmeyen ücretlerini keserek işçiye ödeme yükümlülüğü bulunuyor.

Bu kapsamda kamu kurumları, mahalli idareler veya kamu iktisadi teşebbüsleri yahut özel kanuna veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesine dayanılarak kurulan banka ve kuruluşlar, asıl işverenler müteahhide verdikleri her türlü bina, köprü, hat ve yol inşası gibi yapım ve onarım işlerinde çalışan işçilerden müteahhit veya taşeronlarca ücretleri ödenmeyenlerin bulunup bulunmadığının kontrolü ya da ücreti ödenmeyen işçinin başvurusu üzerine, ücretleri ödenmeyen varsa müteahhitten veya taşeronlardan istenecek bordrolara göre bu ücretleri bunların hak edişlerinden ödemek zorundadır.

Hatta bunun için; hakediş ödeneceği zaman işyerinde şantiye şefliği, işyeri ilan tahtası veya işçilerin toplu bulunduğu yerler gibi işçilerin görebileceği yerlere yazılı ilan asılmak suretiyle duyuru yapılması gerekiyor. Ücret alacağı olan işçilerin her hakediş dönemi için olan ücret alacaklarının üç aylık tutarına kadar idareler sorumlu olup, üç aydan fazlası için sorumlulukları bulunmuyor. Ödenmeyen ücretleriniz için vakit geçirmeden ilgili belediyeye başvurun ve hak edişlerden kesilerek ücretinizin ödenmesini talep edin.

(Kaynak: Ekrem Sarısu / Posta Gazetesi | 05.08.2020)

 

Kaynak: http://www.muhasebetr.com/ulusalbasin/haber_oku.php?haber_id=29305

Emeklilik Dilekçesi Ne Zaman Verilmeli?

Emeklilik tarihi yaklaşanlar, daha yüksek emekli aylığı bağlatmak için dilekçenin yılbaşından önce mi sonra mı verilmesi gerektiğini merak ediyor. Bu sorunun cevabı, yıl içinde yapılan emekli aylığı artışlarının, o yıl için belirlenecek güncelleme katsayısından az mı çok mu olduğuna bağlıdır. Peki emekliliği yaklaşanlar güncelleme katsayısının ne olacağını önceden nasıl bilebilir? Ahmet Kıvanç, HABERTÜRK okurlarının sorularını yanıtladı.

EMEKLİLİK DİLEKÇESİ NE ZAMAN VERİLMELİ?

Öncelikle bizi aydınlatan yazılarınız için teşekkür ederim. Emeklilik için yaşım 6 Aralık 2020 tarihinde doluyor. Emeklilik dilekçemi aralık ayında değil de 6 Ocak 2021 tarihinde verirsem emekli aylığımda artış olur mu? Olursa bu fark bir aylık emekli aylığımdan feragat etmeye değer mi? (Kamil B.)

Kamil Bey, sorunuzun cevabını verebilmek için öncelikle yıllık enflasyonun ve gayri safi yurtiçi hasıladaki (GSYH) büyüme seyrinin netleşmesi gerekir. Nedenini şöyle anlatayım:

Emekli aylığı bağlanırken, öncelikle kişinin çalışma yaşamı boyunca Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) bildirilen prime esas kazançları, dilekçenin verildiği yılın ocak ayındaki katsayı ile güncelleniyor. Güncelleme katsayısı üzerinden hesaplanan tutara, yılın ilk yarısında emekli olanlarda ocak ayındaki enflasyon artışı, ikinci yarısında emekli olanlara da temmuz ayı enflasyon artışı yansıtılıyor. Örneğin aralık ayında dilekçe verirseniz emekli aylığınız öncelikle 2020 Ocak ayı itibarıyla hesaplanır. Bu hesaplamada en son güncelleme katsayısı 2019’a ait olduğu için 2019 yılı güncelleme katsayısı kullanılır. Hesaplanan bu tutara bu yılın ocak ayındaki yüzde 6.49 ve temmuz ayındaki yüzde 5.75 oranındaki enflasyon farkı eklenerek gelecek yıl ocak ayında bağlanacak emekli aylığınız bulunur.

Ocak ve temmuz aylarında emekli aylıklarına yapılan artış sırasıyla yüzde 6.49 ve yüzde 5.75 olurken, 2020 yıl sonu enflasyonu örneğin yüzde 9’da kalacaksa ve 2020 yılı büyüme rakamı eksi olacaksa emeklilik dilekçesini aralık ayında vermek gerekir.

Buna karşılık, örneğin 2020 yılı enflasyonunun yüzde 15, büyüme rakamının da yüzde 5 olacağı görülürse, bu durumda dilekçeyi ocak ayında vermeniz emekli aylığınızda yaklaşık yüzde 3’lük bir artış anlamına gelir. Sonuç olarak, karar verebilmek için yılın sonuna doğru rakamların netleşmesini beklemek gerekir.

Diğer taraftan emeklilik dilekçesi verirken kıdem tazminatı konusunu da dikkate almalısınız. Çünkü kıdem tazminatı tavanı her yıl ocak ve temmuz aylarında artırılır. Giydirilmiş aylık brüt ücretiniz 7 bin 117 liradan fazla ve çalışma süreniz de uzunsa aralık ayı yerine ocak ayında emeklilik dilekçesi vermek daha avantajlı olur.

İŞVEREN YILLIK İZİNLERİ SİLEBİLİR Mİ?

İşveren 13 Temmuz’da işten çıkartıldığımı açıkladı ve beni kısa çalışmaya ayırdı. 13 Temmuz’dan bu yana evdeyim. 27 Temmuz’a kadar evden bilgisayar ile bağlanıp devam ettim. O gün bilgisayarın iadesini istediler. İşten çıkarma yasağı kalktığında resmi çıkış yapacaklarını söylediler. Ağustos ayında işten çıkarma yasağı kalkmaz ise ücretsiz izinli göstereceklerini belirttiler. 2019 yılından kalan 5 gün ve bu yıldan 18 günlük yıllık iznimi kullanma talebinde bulundum. Geçen yıldan kalan 5 günlük iznimin silindiğini, sadece bu yıldan olan 18 günlük izni kullanabileceğimi söylediler. İşverenin izinlerimi silme hakkı var mı? İşten çıkış yaptıklarında ihbar tazminatı ve kıdem tazminatı alabiliyor muyum? Benim yasağın kalkmasını beklemem gerekiyor mu? Çünkü bu durum iş arayışımı etkiler ve maddi kayıp yaşarım. (Gamze Y.)

Gamze Hanım, öncelikle çok geçmiş olsun. Son sorunuzdan başlamak istiyorum. Çalışanların yıllık izin hakları yasal güvence altındadır. Bırakın işverenin izni silmesini, işçi kendi istese bile izin hakkından feragat edemez. İşçi ya çalışırken iznini kullanır, ya da kullanmadığı izin günlerinin parasını işten ayrılırken alır. İşveren, işçinin izin kullandığını kanıtlamak zorundadır.

İşveren, ahlâk ve iyi niyet kurallarına aykırılık dışında bir sebeple işten çıkardığında ihbar tazminatı ve kıdem tazminatını öder. İhbar tazminatının miktarı, çalıştığınız süreye göre değişir. İş yerindeki çalışma süresi 6 aydan az olan işçi için 2 hafta; 6 aydan 1.5 yıla kadar olan işçi için 4 hafta; 1.5 yıldan üç yıla kadar olan işçi için 6 hafta; üç yıldan fazla olan işçi için de 8 haftalık ücret tutarında ihbar tazminatı ödenir. İşten çıkartılacağınıza dair herhangi bir yazılı bilgi verildi ise bunu kanıt olarak gösterip noterden ihtar çekmek suretiyle işten çıkarma yasağını beklemeden iş akdini haklı fesih yapabilirsiniz. Ancak iş akdini kendiniz feshettiğinizde ihbar tazminatı alamazsınız.

(Kaynak: Ahmet Kıvanç / Haber Türk | 05.08.2020)

 

Kaynak: http://www.muhasebetr.com/ulusalbasin/haber_oku.php?haber_id=29306