Yıl: 2020

Soru: 26 Şubat 1970 doğumluyum. Sigortam askerden geldikten sonra 9 Nisan 1995’te başladı. 5010 gün primim var. Askerliğimi ödersem ne zaman emekli olurum?

● E.ATAÇ

Cevap: Askerlik sürenizin 320 gününü borçlanmanız halinde, emekli olmak için 25 yıl sigortalılık süresi, 5675 gün prim ödeme ve 54 yaş şartlarına tabi olursunuz. Borçlanmadan sonra 345 gün daha prim ödeyerek, priminizi 5675 güne tamamlamanız şartıyla, 54 yaşınızı dolduracağınız 26 Şubat 2024’te emekli olabilirsiniz.

BORÇLANMAYA GEREK YOK

SORU: 1973 doğumluyum. 18 Aralık 1992’de Bağkurlu oldum. Bağkur’a 4740 gün, SSK’ya 3420 gün prim ödemem var. Askerlikten faydalanmam gerekir mi? Ne zaman emekli olabilirim?

● Aydın ÇELİK

CEVAP: Emekli olmak için 25 yıl sigorta süresi, 5675 gün prim ve 54 yaş şartlarına tabisiniz. Priminiz yeterli olduğu için bundan sonra prim ödemeseniz de 54 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

Askerliğinizi borçlanma hakkınız var. Ancak askerliğiniz sigorta başlangıç tarihinizden sonra olduğundan, borçlanma emekli olma şartlarınızı değiştirmez, sadece prim ödeme gün sayınızı artırır. Emekli olacağınız tarihi değiştirmediğinden, askerliğinizi borçlanmanıza gerek yok.

780 GÜN DAHA PRİM ÖDEYİP 56 YAŞI DOLDURACAKSINIZ

Soru: 20 Eylül 1975 doğumluyum. SSK başlangıcım 10 Mayıs 1998. 22 Temmuz 1999’da memur oldum. 20 Ağustos 2019’da ihraç edildim. 21 Ağustos 1996’da askere gittim. 18 ay askerlik yaptım ve askerliğimi borçlanarak ödedim. Ne zaman emekli olurum?

● Ergün GÜVEN

Cevap: Memurların emeklilik yaşı, 23 Mayıs 2002 tarihindeki hizmetlerine göre tespit ediliyor. Sorunuzda sigorta başlangıç tarihinizi belirtmiş, ancak prim ödeme gün sayınızı bildirmemişsiniz. Sorunuzu; sigorta başlangıç tarihinden memuriyete başlayana kadar, kesintisiz olarak çalışarak prim ödediğiniz varsayımına göre cevaplıyoruz. Emekli Sandığı’ndan emekli olmak için 25 tam yıl fiili hizmet süresi ve 56 yaş şartlarına tabisiniz.

Sigortalı çalışarak 780 gün (2 yıl 2 ay daha prim ödeyerek) fiili hizmet sürenizi 25 yıla tamamlamanız şartıyla, 56 yaşınızı dolduracağınız 20 Eylül 2031 tarihinde emekli olabilirsiniz. 23 Mayıs 2002’deki prim ödeme gün sayınızı bildirirseniz daha net hesap yapmak mümkün olacaktır.

Emekli Sandığı’ndan emekli olmak için, memuriyetten ayrıldıktan sonra SSK’ya veya Bağkur’a 1259 günden fazla prim ödememeniz gerekiyor.

EMEKLİLİĞİNİZ 54 YAŞINIZDA

Soru: 17 Aralık 1979 doğumlu bir çalışanım. İşe giriş tarihim 1 Eylül 1997. Toplam 3500 gün primim mevcut. Ne zaman emekli olurum?

● Zeynep K.

Cevap: Emekli olmak için 20 yıl sigortalılık süresi, 5975 gün prim ve 54 yaş şartlarına tabisiniz. 2475 gün daha prim ödeyerek priminizi 5975 güne tamamlarsanız 54 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz. Ayrıca 100 gün daha prim ödeyerek priminizi 3600 güne tamamlamanız şartıyla, 58 yaşı dolduracağınız tarihte emekli olmanız da mümkün.

ASKERLİĞİNİZİ BORÇLANIP 425 GÜN DE PRİM ÖDEYEREK EMEKLİ OLABİLİRSİNİZ

Soru: 18 Aralık 1967 doğumluyum. SSK başlangıç tarihim 15 Temmuz 1986. Toplam 4335 gün primim var. 1989’da 18 ay askerlik yaptım. Askerliğimi borçlanırsam acaba ne zaman emekli olurum?

● Sıtkı AKIN

Cevap: Emekli olmak için 25 yıl sigortalılık süresi, 5300 gün prim ödeme ve 49 yaş şartlarına tabisiniz. Askerlik sürenizi borçlanıp ayrıca 425 gün daha prim ödeyerek, toplam priminizi 5300 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

BABANIZ 60 YAŞI BEKLEYECEK

Soru: 1965 doğumlu babamın, sigorta girişi 1983’te. Askerlik borçlanması hariç, 2600 gün prim ödemesi var. Ne zaman emekli olabilir?

● Mustafa BIYIKLI

CEVAP: Babanız yaş haddinden emekli olmak için 15 yıl sigorta süresi, 3600 gün prim ve 60 yaş şartlarına tabi. 1000 gün daha prim ödeyerek, primini 3600 güne tamamlaması şartıyla, 60 yaşını dolduracağı tarihte emekli olabilir.

(Posta Gazetesi | 04.04.2020)

Kaynak: http://www.muhasebetr.com/ulusalbasin/haber_oku.php?haber_id=28461

2020 Mart, Nisan ve Mayıs ayına ait SGK sigorta primlerinin ödeme süreleri altışar ay ertelendi. Sigortalıların prime esas kazanç ve hizmet bildirim sürelerinin ertelenip ertelenmeyeceğine ilişkin kararı ise Kurum Başkanı verecek.

Hazine ve Maliye Bakanlığı’nca 1 Nisan 2020 ila 30 Haziran 2020 (bu tarihler dâhil) tarihleri arasında mücbir sebep halinde olduğu kabul edilen ve Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği’nde açıklanan işverenler ile 4/b (Bağ-Kur) sigortalıları, SGK tarafından da mücbir sebep halinde kabul edildi.

Buna göre;

■ Ticari, zirai ve mesleki kazanç yönünden gelir vergisi mükellefiyeti bulunan mükelleflere,

■ Koronavirüs salgınından doğrudan etkilenen ve ana faaliyet alanı itibarıyla Hazine ve Maliye Bakanlığı’nca mücbir sebep halinde olduğu kabul edilen sektörlerde yer alan mükelleflere,

■ Ana faaliyet alanı itibarıyla İçişleri Bakanlığı’nca alınan tedbirler kapsamında geçici süreliğine faaliyetlerine ara verilmesine karar verilen işyerlerinin bulunduğu sektörlerde faaliyette bulunan mükelleflere ait işyerlerinde  4/a (SSK) kapsamında sigortalı çalıştıran özel sektör işverenlerinin,

■ Köy ve mahalle muhtarları ile isteğe bağlı sigortalılar hariç 4/b (Bağ-Kur) kapsamında sigortalı olanların,

■ 2020/Mart ayına ait sigorta primlerinin son ödeme süresi, 31 Ekim 2020 tarihinin cumartesi gününe denk gelmesi nedeniyle 2 Kasım 2020 tarihine,

■ 2020/Nisan ayına ait sigorta primlerinin son ödeme süresi 30 Kasım 2020 tarihine,

■ 2020/Mayıs ayına ait sigorta primlerinin son ödeme süresi 31 Aralık 2020 tarihine, ertelendi.

ERTELEME KAPSAMINDAKİ SEKTÖRLER

Hazine ve Maliye Bakanlığı’nca mücbir sebep halinde olduğu kabul edilen sektörler 518 sıra no.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği’nde belirtilmiş olup, koronavirüs salgınından doğrudan etkilenen ve ana faaliyet alanı itibarıyla; alışveriş merkezleri dahil perakende, sağlık hizmetleri, mobilya imalatı, demir çelik ve metal sanayii, madencilik ve taş ocakçılığı, bina inşaat hizmetleri, endüstriyel mutfak imalatı, otomotiv imalatı ve ticareti ile otomotiv sanayii için parça ve aksesuar imalatı, araç kiralama, depolama faaliyetleri dahil lojistik ve ulaşım, sinema ve tiyatro gibi sanatsal hizmetler, matbaacılık dahil kitap, gazete, dergi ve benzeri basılı ürünlerin yayımcılık faaliyetleri, tur operatörleri ve seyahat acenteleri dahil konaklama faaliyetleri, lokanta, kıraathane dahil yiyecek ve içecek hizmetleri, tekstil ve konfeksiyon imalatı ve ticareti ile halkla ilişkiler dahil etkinlik ve organizasyon hizmetleri sektörlerinden oluşuyor.

SOKAĞA ÇIKMA YASAĞI OLANLAR

65 yaşını doldurmuş olması veya kronik rahatsızlığı bulunması nedeniyle sokağa çıkma yasağı kapsamına giren gerçek kişi işverenler ile isteğe bağlı sigortalılar hariç 4/b kapsamındaki sigortalıların mücbir sebep dönemi boyunca tahakkuk edecek sigorta primleri, sokağa çıkma yasağının sona ereceği günü takip eden 15. günün sonuna kadar ertelendi.

Bu kişilere ilişkin erteleme başlangıç ayı/dönemi 2020/Şubat olarak kabul edilecek, bitiş ayı/dönemi ise sokağa çıkma yasağının sona ereceği günü takip eden 15. günün sonuna denk gelen ay/dönem olacak.

Ev hizmetlerinde 10 günden fazla sigortalı çalıştıran işverenler için erteleme işlemi yapılmayacak. Ancak bunlardan 65 yaşını doldurmuş olması veya kronik rahatsızlığı bulunması nedeniyle sokağa çıkma yasağı kapsamında olanlar için erteleme işlemi yapılacak.

(Sözcü Gazetesi | 04.04.2020)

Kaynak: http://www.muhasebetr.com/ulusalbasin/haber_oku.php?haber_id=28460

Yeni koronavirüs (Covid-19) mücadele kapsamında hükûmetin aldığı tedbirlerden biri de ihtiyaç sahibi olan vatandaşlarımıza 1.000’er TL para desteği sağlanmasıdır.

Bu kapsamda 2 milyon 111 haneye 1.000’er TL nakdî destek yapılmaya başlandı.

Bu yardımlar düzenli merkezî sosyal yardım kapsamında kayıtlı olan; 65 yaş aylığı, engelli aylığı, engelli yakını aylığı, silikozis aylığı, eşi vefat etmiş kadınlara yönelik düzenli nakit yardım, muhtaç asker ailelerine yönelik düzenli nakit yardım, öksüz yetim yardımı, muhtaç asker çocuğu yardımı, şartlı eğitim yardımı, şartlı sağlık yardımı, çoklu doğum yardımı, psiko-sosyal ve mali kayıp yaşayan tüberküloz ve SSPE hastalarına yönelik düzenli nakdî yardım programı kapsamında yer alan hanelere herhangi bir başvuruya gerek olmaksızın yapılacaktır.

Ödemeler doğum yılının son rakamına göre 1 Nisan 2020 günü başladı. 5 Nisan 2020 günü ise tamamlanacaktır. Buna göre doğum yılının son rakamı 0 ve 5 olanlara 1 Nisan’da, 1 ve 6 olanlara ayın 2’sinde, 2 ve 7 olanlara ayın 3’ünde, 3 ve 8 olanlara ayın 4’ünde, 4 ve 9 olanlara ise aynı ayın 5’inde yapılacaktır. PTT Kartı olan vatandaşlarımız, 1.000 TL’lik desteği tüm kamu bankalarının ATM’lerinden komisyonsuz olarak çekebilecektir.

Bahse konu nakdî sosyal yardımların dağıtılmaya başlanması nedeniyle kaydı olmayan ya da bu yardımları alamayan çok sayıda okuyucumuz kendilerinin de muhtaç olduğunu bu yardımlardan nasıl yararlanabileceklerini sormaktadır.

BULUNDUĞUNUZ İLDEKİ BU VAKFA BAŞVURUN

Tamamen karşılıksız olan devletin bu yardımlarından faydalanmak için resmî ikametgâhınızın bulunduğu il/ilçe Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarına bir dilekçe ile T.C. Kimlik Numarası içeren bir nüfus cüzdanları ile başvurmanız gerekmektedir.

Başvurunuz üzerine; hane içinde kişi başına düşen geliri 701,32 TL’den (net asgari ücretin 1/3’ünden) daha düşük geliri olanlara aile yardımları yapılmaktadır.

Hane dikkate alınmak suretiyle kişi başına düşen ortalama aylık geliri Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları tarafından belirlenmektedir.

Daha önceden Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarına hiç başvuru yapmamış ya da hane içinde kişi başına düşen geliri 701,32 TL’den (net asgari ücretin 1/3’ünden) daha yüksek olduğu belirlenmiş olanlar maalesef nakdî yardım ve aile yardımlarından faydalanamamaktadır.

Adres değişikliği olması hâlinde bu durumun da sosyal yardım alınan vakfa bildirmesi gerekmektedir. Bu nedenle de yardım çıkmamış olabilir.

İTİRAZ VE ŞİKÂYET EDİLECEK MERCİLER

Sosyal yardımlar resmî ikametgâhınızın bulunduğu il/ilçe Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları tarafından yapılmaktadır.

Sosyal yardımlar için muhtaç olmadığınız dolayısıyla size yardım yapılmayacağı yönünde karar verilmiş ancak siz muhtaç olduğunuzu düşünüyorsanız ilçede ikamet ediyorsanız Kaymakamlığa, ilde ise Valiliğe durumunuzu özetleyen bir dilekçe ile itiraz edebilir ya da diğer şikâyetlerinizi iletebilirsiniz.

Ayrıca Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına da başvuruda bulunmak mümkündür.

Yeni koronavirüs (Covid-19) ile mücadele kapsamında yazar olarak siz değerli okuyucularımıza destek amacıyla suallerinizi cevaplamaya gayret edeceğim.

“İsa Ağabey, şartlı eğitim yardımı almaktayız. PTT’ye gittim 1000 TL nakit hesabıma yatmamış. Ne yapabilirim?” İmam Kırmızılı

İmam Bey, konuya ilişkin ayrıntılı bilgi için ikametinizin bulunduğu il/ilçedeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma (SYD) Vakfına başvurulması gerekmektedir.

***

“İsa Bey, evimi 7 ay önce başka ilçeye taşıdım. Bana şimdi yardım yapılmıyor. Tekrar nasıl yardım alacağım?” Elif Çakmak

Elif Hanım, ikamet değişikliği hâlinde sistem yardımı durdurmaktadır. Bu durumda önceki ikametin bulunduğu il/ilçedeki, kayıtlı olunan Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma (SYD) Vakfı tarafından hane dosyasının yeni ikamet adresinin bulunduğu il/ilçedeki SYD Vakfına transferinin talep edilmesi gerekmektedir.

***

“Başkasına faydası dokunan insan en kusursuz insandır.” SOPHOKLES

(Türkiye Gazetesi | 04.04.2020)

Kaynak: http://www.muhasebetr.com/ulusalbasin/haber_oku.php?haber_id=28457

Hatırlayacağınız üzere, geçtiğimiz günlerde koronovirüs salgınının ekonomimize, piyasaya, üretime ve istihdama olumsuz etkisini mümkün olan en az seviyeye indirmek amacıyla ‘Ekonomik İstikrar Kalkanı’ adıyla bir kaynak paket açıklanarak, bundan yararlanacak sektörler ve iş kolları belirlenmişti.

Bu paket içerisinde yer alan tedbirlerden birisi de; salgından etkilenen sektörler ve iş kollarının Nisan, Mayıs ve Haziran ayları Muhtasar ve KDV ödemelerinin 6 ay ertelenmesiydi.

Maliye, bu konuda hemen çalışmaya başladı.

Maliye, Önce Salgın Nedeniyle Mücbir Sebep İlan Etti!

Maliye, yayınladığı 518 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği ile; ticari, zirai ve mesleki kazanç yönünden gelir vergisi mükellefiyeti bulunan veya salgından doğrudan etkilenen ya da İçişleri Bakanlığı’nca alınan tedbirler kapsamında geçici süreliğine faaliyetlerine ara verilmesine karar verilen işyerlerinin bulunduğu sektörlerde faaliyette bulunan vergi mükelleflerinin 1 Nisan – 30 Haziran 2020 tarihleri (bu tarihler dâhil) arasında mücbir sebep halinde olduğunu ilan etti.

Maliye, Daha Sonra Mücbir Sebep Uygulamasından Yararlanacak Sektör ve İş Kollarını Belirledi!

Maliye, 518 Sıra No.lu Tebliğ ile, mücbir sebep uygulamasından yararlanacak sektör ve iş kollarını aşağıdaki gibi belirledi:

– Ticari, zirai ve mesleki kazanç yönünden gelir vergisi mükellefiyeti bulunan mükellefler,

– Koronavirüs salgınından doğrudan etkilenen ve ana faaliyet alanı itibarıyla; alışveriş merkezleri dahil perakende, sağlık hizmetleri, mobilya imalatı, demir çelik ve metal sanayii, madencilik ve taş ocakçılığı, bina inşaat hizmetleri, endüstriyel mutfak imalatı, otomotiv imalatı ve ticareti ile otomotiv sanayii için parça ve aksesuar imalatı, araç kiralama, depolama faaliyetleri dahil lojistik ve ulaşım, sinema ve tiyatro gibi sanatsal hizmetler, matbaacılık dahil kitap, gazete, dergi ve benzeri basılı ürünlerin yayımcılık faaliyetleri, tur operatörleri ve seyahat acenteleri dahil konaklama faaliyetleri, lokanta, kıraathane dahil yiyecek ve içecek hizmetleri, tekstil ve konfeksiyon imalatı ve ticareti ile halkla ilişkiler dahil etkinlik ve organizasyon hizmetleri sektörlerinde faaliyette bulunan mükellefler,

– Ana faaliyet alanı itibariyle İçişleri Bakanlığı’nca alınan tedbirler kapsamında geçici süreliğine faaliyetlerine ara verilmesine karar verilen işyerlerinin bulunduğu sektörlerde faaliyette bulunan mükellefler.

Mücbir Sebepten Yararlanacak Mükellefler, Ana Faaliyet Kodlarına Göre Tespit Edildi!

Maliye; mücbir sebepten yararlanacak mükelleflerin, vergi dairesi kayıtlarındaki ana faaliyet kodunun dikkate alınarak tespit edileceğini açıkladı.  Bu tespiti de, 518 Sıra No.lu Tebliğin Resmi Gazete’de yayınlandığı 24 Mart 2020 tarihini esas alarak, bu tarih itibariyle vergi dairesi sicil kayıtlarında geçerli olan ana faaliyet kodlarını dikkate alarak yaptı.

Bu konuda hem en çok merak edilen hem de itiraz edilen hususlardan birisi de, birden fazla faaliyet kodu bulunan (hatta 10, 20, 50 ve üzerinde faaliyet kodu olan bile var) işletmelerin mücbir sebep kapsamında olup olmadıklarının ne şekilde tespit edildiğine ilişkin. Maliye, birden fazla faaliyet kodu bulunan mükelleflerin, faaliyete ilk başladıkları tarihte vergi dairesine bildirdikleri faaliyet kodlarını dikkate alınarak mücbir sebepten yararlanıp yararlanamayacaklarını belirledi.

Ayrıca, ilave olarak şu açıklamayı da yaptı: Mükellef, vergi dairesi kayıtlarındaki ana faaliyet kodu itibariyle sayılan sektörler arasında bulunmamasına rağmen ana faaliyet alanı olarak bu sektörlerden herhangi birisinde fiilen iştigal ettiğini ispat ve tevsik ederse, mücbir sebep kapsamında olup olmadığı ana faaliyet kodu yerine, fiilen iştigal ettiği ana faaliyet alanı dikkate alınacak.

Maliye, Mücbir Sebep Sorgulamasını İnteraktif Vergi Dairesine Taşıdı, Büyük Kolaylık Sağladı!

Maliye, mücbir sebep kapsamında değerlendirilen mükellefleri vergi dairesi kayıtlarındaki ana faaliyet kodlarını dikkate alarak, kendi yazılım sisteminde tanımladı ve mükelleflere kendi vergi numaraları ve şifresiyle interaktif vergi dairesine girerek, erteleme uygulamasından yararlanıp yararlanamayacaklarını sorgulama imkanı sağladı. Mükellefler, kendi vergi numarası ve şifresiyle interaktif vergi dairesine girerek, mücbir sebep kapsamında vergi ertelemesi uygulamasından yararlanıp yararlanamayacağını kolayca öğrendi.

Sorgulama imkanı, mükelleflere sunulan son derece güzel ve yararlı bir hizmet.

Maliye Bununla da Yetinmedi, Faaliyet Koduna İtiraz Yolunu Açtı!

Maliye, sistemden mücbir sebep kapsamında olmadığını öğrenen mükelleflere bunun aksini düşünüyorlarsa, itiraz etme ve itiraza ilişkin dilekçelerini bu amaçla kurulacak komisyonlarda değerlendirilmek üzere yine interaktif vergi dairesi üzerinden gönderme imkanı sağladı. İtiraz dilekçeleri, bu amaçla kurulacak komisyonlarda değerlendirilerek, karara bağlanacak.

Mücbir Sebepten Yararlanamayacağını Öğrenenler, Hemen Ana Faaliyet Kodunu Değiştirmeye Başladılar, Ama Nafile!

İnteraktif Vergi Dairesi sorgulama ekranından mücbir sebep uygulamasından yararlanamayacağını öğrenen bazı mükellefler, bu uygulamadan yararlanmak için vergi dairelerine başvurarak, ana faaliyet kodlarını değiştirmeye başladılar. Değiştirenlerde oldu.

Bunu fark eden Maliye, bir Genel Yazı çıkararak tüm teşkilatını uyardı, ana faaliyet kodu değişikliği talep eden mükelleflerin dilekçelerinin alınmasını ancak faaliyet kodu değişikliklerinin yapılmamasını, 24 Mart 2020 tarihinden sonra vergi dairesi sicil ekranlarından ana faaliyet kodu değiştirilen mükellefler açısından, bu değişikliğin mücbir sebep kapsamına alınmaları için yeterli olmadığını açıkladı (GİB’in 2 Nisan 2020 tarihli ve 42298 sayılı Genel Yazısı).

Ana Faaliyet Kodu Tartışması Büyüyor, Maliye’nin Kısa Süre İçerisinde Bir Çözüm Bulması Şart!

Maliye’nin mücbir sebep uygulamasından yararlanacak mükelleflerin nasıl tespit edileceğine dair açıklaması kendi açısından yeterli ve tutarlı. Ancak, o günden bu yana yaşananlardan anlıyoruz ki bu açıklama vergi mükellefleri için yeterli değil.

Mücbir sebep kapsamına girmeyenlerin itirazlarının bir an evvel karara bağlanması şart. Tüm Türkiye’den Gelir İdaresi Başkanlığı’na (GİB) yazılı itirazlar gelmeye başladı. GİB’in Başkanlık merkezinde komisyon yada komisyonlar kurarak, bu itirazların altından tek başına kalkması fiilen mümkün değil.

Bize göre, bu komisyonların il düzeyinde Vergi Dairesi Başkanlıkları/Defterdarlıklar bünyesinde gerekirse birden fazla kurularak, söz konusu itirazları karara bağlamaları en uygun çözüm gibi gözüküyor. Yapılan itirazları belli bir süreye bağlayarak, hızlıca karar bağlamakta fayda var.

Toptancılar ve Makine İmalatçıları Mücbir Sebep Kapsamına Neden Alınmadıklarını Merak Ediyor!

Perakende iş kollarında faaliyet gösterenler mücbir sebep kapsamına alındığı halde, aynı iş kolunda toptancılık faaliyetinde bulunanlar bu kapsama girmiyor. Perakende iş kollarında işler durma noktasına gelirken, toptancılık sektöründe canlılık olabilir mi? Hayır, tabi ki de olamaz.

Diğer taraftan, makine imalatçıları sektörü ülkemiz sanayisi ve ihracatı açısından büyük bir öneme sahip. Savaşta, barışta, doğal afetlerde, ambargoda, sivil savunma ihtiyacında gereken ekipmanları derhal sağlayabilecek bir sektör. Ancak, bu kadar önemli olmasına rağmen krizlerde en kırılgan sektörlerden birisi. İlk kriz belirtilerinde makine yatırımları hemen durur. Nitekim, makine imalat sektöründe ihracat durdu, yurt içi satışlarda durma noktasına geldi. Bu sektörde çalışanların ücretleri de, diğer sektörlere göre oldukça yüksek.

Gerek toptancılar gerekse makine sektörü, vakit kaybetmeden mücbir sebep kapsamına alınmalarını talep ediyor.

Hazine ve Maliye Bakanımız Sayın Berat ALBAYRAK, süreç içerisinde yeni sektörlerin kapsama ilave edilebileceğini belirterek, açık kapı bırakmıştı. Haklı da, sürece göre karar vermek lazımdı. Ancak geldiğimiz şu noktada, temizlik ve dezenfektan, marketçilik, sağlık malzemeleri satanlar gibi birkaç sektör dışında virüs salgınından olumsuz etkilenmeyen sektör kalmadı gibi.

Sizce, mücbir sebep kapsamının yeniden değerlendirilmesinin vakti zamanı gelmedi mi? Ne dersiniz?

Devletimize güveniyoruz, Devletimizin yanındayız.

(Ogün Haber | 04.04.2020)

Kaynak: http://www.muhasebetr.com/ulusalbasin/haber_oku.php?haber_id=28456

Siyasi ve ekonomik belirsizliklerin, küreselleşen ekonomilerde finansal riskleri bünyesinde barındırması nedeniyle söz konusu risklerden korunmak amacı vadeli işlem yapma felsefesine dayanan türev ürünlere olan ihtiyaç da her geçen gün artırmaktadır. Hele ki şu günlerin siyah kuğusu olan korona pandemisi ile belirsizlikler ve riskler iyice zirveye ulaşmışken, finansal olarak bu sürece hazır olmak hayati önem taşımaktadır.

Malumunuz vadeli işlemler, ileriki bir tarihte teslimi kaydıyla, herhangi bir malın (döviz, faiz, hisse,emtia vs.) vadesi, miktarı ve fiyatının bugünden belirlenip vadeye bağlanmasıdır.

Türev ürünler ise, ileriki bir tarihte teslimatı veya nakit uzlaşması yapılmak üzere herhangi bir malın veya finansal aracın, bugünden alım – satımının yapılması amacı ile tasarlanmış risk azaltıcı vadeli finansal işlem sözleşmeleridir.

Bizleri, forward, futures, opsiyon, swap gibi türev ürünleri kullanmaya iten başlıca riskler ise;

• Döviz Kuru
• Faiz Oranı
• Likidite Riskidir.

Aşağıda yer alan tabloda Türkiye gibi birçok gelişmekte olan ülke para birimlerinin dünya parası olan Amerikan Doları karşısında yılın başından bu yana gerçekleşen değer kaybına yer verilmiştir.Amerika’nın, FED aracılığı ile piyasaya trilyonlarca dolar likidite vereceğini ilan etmesine ve arzı artan doların değerinin düşmesi beklenmesine rağmen, daha önce eşi benzeri görülmemiş bu pandemi zamanında sermaye hala güvenli liman olarak doları tercih etmiş, diğer tüm para birimleri karsısında değerini artırmıştır.

Üstelik Türk Lirası tarafında son 2 haftada değer kaybı daha da hızlanmış vaziyette.(Son üç günde Dolar TL karşısında % 3.7, Euro % 1.9, sepet kur da % 2.8 yükseldi.)Bunun temel nedeni olarak ise yaşanan pandemi krizini aşmak adına para basma beklentisinin artması ve Merkez Bankasının da doğrudan olmasa da bazı kanallarla piyasaya para vermesi yönünde attığı adımlar gösteriliyor.

Bu gerçekler bize, özellikle döviz kuru riskinin muhakkak iyi yönetilmesi gereken ve işletmeler üzerinde yıkıcı sonuçları olabilen bir realite olduğunu açıkça ortaya koyuyor.

Forward İşlemi Nedir ve Nasıl Yapılır ?

Döviz işlemlerinde forward, belli miktardaki dövizin anlaşmanın yapıldığı tarihte belirlenen bir kur üzerinden ileriki bir tarihte ya da belirli bir zaman dilimi içerisinde alım-satım yapılması yükümlülüğünü içerir.

Sözleşme, özünde gelecekteki bir dövizin işlem kurunun şimdiden belirlendiği bir anlaşmayı kapsar. Döviz teslimi veya nakit uzlaşı ise, üzerinde anlaşılan valör tarihinde gerçekleşir.

Forward kontratları iptal edilemez. Döviz kurlarında anlaşılan kurdan farklı yönde yararlanma imkanı yoktur.

Forward kuru spot kurdan farklıdır ve matematiksel olarak hesaplanır.Herhangi bir tahmini içermez.

Forward kuru, uluslararası finans kuralları uyarınca iki farklı para biriminin faiz farkı üzerinden hesap edilir. Söz konusu faiz farkı ile sözleşmede ön görülen vade süresi çarpılarak elde edilen değer spot kura eklenir ve forward kura ulaşılır.

Örnek verilecek olur ise, 120 gün vadeli, Türk Lirası satışı karşılığında Amerikan Doları alımı içeren bir forward sözleşmesi olsa ve spot kur USD/TL 6,70 ve TL faizi % 12, USD faizi ise % 3 olsa, vade de forward kuru yapılacak hesaplamalara göre 6,90 TL olacaktır.

Şayet vade gününde USD/TL 6,90’ ın üzerinde ise döviz alımı yapan kişi/kurum bu işten karlı çıkacak aksi takdirde ise döviz satışını gerçekleştiren kişi/kurum karlı çıkacaktır.

Sonuç

Dünya ve Türkiye hepimizi mutsuz eden zorlu zamanlardan geçiyor. Bu süreçte ekonomi tarafında TL’nin Amerikan Doları karşısında değer kaybı, likidite sıkıntısı ve CDS (Credit Default Swap) priminin yükselmesi gibi gelişmeler ise zaten arzın ve talebin bıçak gibi kesildiği resesyon konjonktüründe yaralara iyice tuz basıyor.

Bu süreçte en azından kur riskini azaltmak adına, özellikle ithalat & ihracat yapan veya yabancı para cinsinden borçlanan şirketler tarafından yapılacak forward işlemleri ile, vade gününde yaşanacak döviz kuruna ilişkin belirsizlikler bugünden bertaraf edilebilir. Binbir mücadele ve emek ile kazanılan paraların kur farkı ile eriyip gitmesine izin vermemek için iyi bir finansal yönetim çok ama çok önem arz etmektedir.

Şirketlerin bir kısmının da, “ne de olsa döviz gelirim var” diye düşünmesi de bu süreçte yeterli olmayacaktır. Nitekim geliriniz olsa bile geliri elde edeceğiniz vade ile yükümlülüklerinizin vadeleri arasında uyumsuzluk mevcut ise (time mismatch) yine kur riskine maruz kalabilirsiniz. Ayrıca tüm şirketler şu anda yükümlülüklerini zamanında yerine getirmekte de zorlanmakta, hatta birçoğu bir süre için ödemelerini dahi erteleme planları yaparak karşı taraf için tahsilat riskini artırmaktalar.

Sözün özü, her türlü finansal senaryonuzu hazırlayıp dalgalı denizde sörf yapmaya hazır olun.

03.04.2020

Kaynak: www.MuhasebeTR.com

Hazine ve Maliye Bakanlığı Firmaların Kar Dağıtımlarını Sınırladı!.

Hazine ve Maliye Bakanlığı, firmaların kar dağıtımlarını 2019 karının yüzde 25’i ile sınırladı.

(03.04.2020)

Kaynak: http://www.muhasebetr.com/guncelmevzuat/mevzuat_oku.php?mevzuat_id=5345

Tarih ve No	Yasal Dayanak
02.04.2020 – E.5157380	SGK Genel Yazısı

A) Hangi Firmaların, SGK Prim Ödemeleri Ertelendi?

5510 sayılı Kanununun 91 inci maddesinin üçüncü fıkrası gereğince, SGK Yönetim Kurulunca alınan 26.03.2020 tarihli 2020/188 sayılı Kararı ile;

1- 518 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde mücbir sebep ilan edilen ticari, zirai ve serbest meslek kazancı nedeniyle gerçek veya basit usulde gelir vergisi mükellefi olanların,

2- Gelir Vergisinden muaf olup; Esnaf ve Sanatkarlar Siciline kayıtlı olanların,

3- Tarımsal faaliyette bulunup zirai kazanç elde edenlerin,

4- 518 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde mücbir sebep hali kabul edilen sektörlerde yer alan mükelleflerin,

5- 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sigortalıların,

SGK prim ödemeleri ertelenmiştir.

Erteleme kapsamındaki işyeri listeleri; https://uyg.sgk.gov.tr/IsverenSistemi üzerinden yayınlanacaktır.

B) SGK Prim Ödemeler, Hangi Tarihe Ertelendi?

Birinci bölümde belirtilenlerin;

1- 2020/Mart ayına ait sigorta primlerinin son ödeme süresi 02.11.2020 tarihine,

2- 2020/Nisan ayına ait sigorta primlerinin son ödeme süresi 30.11.2020 tarihine,

3- 2020/Mayıs ayına ait sigorta primlerinin son ödeme süresi 31.12.2020 tarihine,

Gecikme cezası ve gecikme zammı uygulanmaksızın ve herhangi bir talep olmaksızın otomatik olarak ertelenmiştir.

C) Ertelenen Dönemler İçin Teşviklerden Yararlanılır mı?

1- İlgili mevzuatında belirtilen diğer şartların sağlanmış,

2- Ertelenen bildirimlere ilişkin borçları dışında borcu olmamak veya ilgili Kanunları gereğince taksitlendirilmiş veya yapılandırılmış,

Olmak şartlarıyla prim ertelemesi yapılan aylarda teşviklerden yararlanılabilir.

Ertelenen primlerin bu sürelerde ödenmemesi halinde; yararlanılan teşvikler, gecikme cezası ve gecikme zammıyla birlikte geri alınır.

D) Sokağa Çıkma Yasağı Getirilenlerin SGK Primleri, Hangi Tarihe Ertelendi?

İçişleri Bakanlığınca alınan tedbirler uyarınca 65 yaşını doldurmuş veya kronik rahatsızlığı bulunması nedeniyle sokağa çıkma yasağı kapsamına giren gerçek kişi işverenler ile 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sigortalılardan (isteğe bağlı sigortalılar hariç);

a- 65 yaşını doldurmuş olanların herhangi bir talebe bağlı olmaksızın,

b- Kronik rahatsızlığını sağlık kuruluşlarından alınacak muteber belgelerle ispat ve tevsik edenlerin başvurularına istinaden,

22.03.2020 tarihi ile mücbir sebep dönemi boyunca tahakkuk edecek sigorta primleri, sokağa çıkma yasağının sona ereceği günü takip eden 15 inci günün sonuna kadar ertelenmiştir.

E) Mücbir Sebep Süresince Bildirimler, Süresinde Verilecek mi?

Kurum Başkanının, verilmesi gereken her türlü bilgi, belge ve beyanname ile yapılması gereken başvuruların erteleme yetkisi bulunmaktadır. Kurum Başkanı, tasarrufta bulununcaya kadar, mücbir sebep süresince, 5510 sayılı Kanuna göre Kuruma verilmesi gereken her türlü bilgi, belge ve beyanname ile yapılması gereken başvuruların süresinde yapılması gerekir.

03.04.2020

Kaynak: www.MuhasebeTR.com

Binaların mesken olarak kiraya verilmesinden bir takvim yılında elde edilen hasılatın belli bir kısmı gelir vergisinden istisna edilmiş, ancak söz konusu istisnanın uygulanması da belli koşullara bağlanmıştır.

Mart ayı gelir vergisi açısından, bir önceki yıl gelirlerinin yıllık beyanname ile beyan olunarak vergilendirildiği aydır. Gelir vergisinin pek çok kişiyi ilgilendirmesi dolayısıyla bu ayki yazılarımın büyük çoğunluğunun konusu doğal olarak gelir vergisi konularından oluşacak. Bu konudaki ilk yazımda ise “konut kira geliri elde edenlerin yararlanabilecekleri vergi istisnası” konusunu irdeleyeceğim.

Gelir Vergisi Kanunu’nun 21’inci maddesiyle, binaların mesken olarak kiraya verilmesinden bir takvim yılında elde edilen hasılatın belli bir kısmı gelir vergisinden istisna edilmiş, ancak söz konusu istisnanın uygulanması da belli koşullara bağlanmıştır.

Bu koşullara geçmeden önce belirtilmesi gereken husus, kira gelirlerinin vergilendirilmesine ilişkin olarak gelecek yazımda aktaracağım kazanç tespitinde dikkate alınacak giderlerin tespitine ilişkin yöntemler ile istisna uygulamasının bir ilişkisi olmadığıdır. Bir başka anlatımla kazanç tespiti bakımından gerçek gider yönteminin seçilmiş olması veya götürü gider yönteminin seçilmiş olmasının istisnadan yararlanma açısından bir önemi yoktur.

Ancak istisnanın giderlere karşı önceliği vardır. Bu nedenle, aşağıda aktaracağımız koşulların gerçekleştiği hallerde önce istisna düşülür, kalan istisna sonrası kazançtan giderler (%15 götürü gider veya istisnaya tekabül eden kısım ayıklandıktan sonraki gerçek giderler) düşülür.

Söz konusu istisnadan yararlanmanın ilk koşulu, kiraya verilenin mesken olmasıdır. İş yeri olarak kiraya verilen yerler için istisna hesaplaması yapılamaz.

İkinci koşul ise kira gelirini elde eden mükellefin gerçek usulde vergilendirilen ticari, zirai veya mesleki kazancının olmamasıdır. Bu kapsamda basit usulde vergilendirilen ticari kazançların da gerçek usulde elde edilmiş kazanç olduğunu, genç girişimcilere tanınan kazanç istisnasından yararlanılması dolayısıyla kazanç beyan edilmemesinin de bu istisnadan yararlanmaya engel olduğunu unutmamak gerekir.

Üçüncü koşul ise, Gelir Vergisi Kanunu’nun 21. maddesinde 6322 sayılı Kanun’la yapılan değişiklikle ihdas olunmuştur. Bu düzenlemeye göre; istisna haddinin üzerinde konut kirası hasılatı elde edenin, anılan kanunun 103’üncü maddesinde yazılı tarifenin üçüncü diliminde ücret gelirleri için yer alan tutarının (2019 yılı gelirlerinin vergilendirilmesinde esas alınmak üzere 148.000 TL) üzerinde ücret, menkul sermaye iradı, gayrimenkul sermaye iradı ile diğer kazanç ve irat elde etmemiş olması gerekmektedir.

Mesken kira gelirine istisna uygulanıp uygulanmayacağına yönelik söz konusu 148.000 liralık sınırla karşılaştırmada ücret, menkul sermaye iradı, gayrimenkul sermaye iradı ile diğer kazanç ve iratların, ayrı ayrı veya birlikte elde edilmesine bakılmaksızın, elde edilen kazanç ve iratların brüt tutarlarının toplamı dikkate alınacaktır. Söz konusu tutarın tespitinde, sayılan bu kazanç ve iratların beyan edilip edilmemesinin ya da bu kazanç ve iratlara herhangi bir istisna uygulanıp uygulanmamasının da önemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla bu hesaplamada beyannameye girmeyen gelirler de, örneğin mevduat veya repo faizi, tek işverenden elde edilen ücret, emekli aylığı, kıdem tazminatı, istisna haddi içinde kalan kâr payı da dikkate alınacaktır.

Ancak burada, istisna haddinin altında elde edilen mesken kira gelirlerinin, ücret, menkul sermaye iradı, gayrimenkul sermaye iradı ile diğer kazanç ve iratları toplamının 148.000 lirayı aşıp aşmadığına bakılmaksızın yıllık gelir vergisi beyannamesine dahil edilmeyeceği de unutulmamalıdır.

Bu kadar koşullara bağlanmış konut kira gelirleri istisnasının tutarı ise 2018 yılı gelirleri için 5.400 TL’dir.

İstisna mükellefe, bir başka deyişle şahsa tanınmıştır. Bu nedenle mükellefin birden fazla konut kira gelirinin bulunması hali, istisnadan birden fazla defa, bir başka deyişle her bir konut kira geliri için yararlanma hakkını vermez. Aynı şekilde hisseli bir taşınmazın konut olarak kiraya verilmesi halinde ise her bir hissedar malik, diğer koşulların da var olması durumunda istisnadan tam olarak yararlanır; burada istisna tutarının hisse oranında dikkate alınması söz konusu değildir. Miras kalan taşınmazların konut olarak kiraya verildiği hallerde, koşulları taşıyan her bir mirasçı, istisnadan ayrı ayrı yararlanırlar.

İstisna haddi üzerinde hasılat elde edilip beyan edilmemesi veya eksik beyan edilmesi durumunda bu istisnadan yararlanılamayacaktır. Örneğin beyan olunan kiranın eksik beyan olunduğunun saptanması halinde sadece eksik beyan edilen tutar değil, daha önce yararlanılmış istisna tutarı da re’sen tarhiyata konu edilecektir.

Mükellefler, idarece herhangi bir tespit yapılmadan önce, süresinde beyan etmedikleri veya süresinde verdikleri beyannamede yer almayan mesken kira gelirlerini, pişmanlık ve ıslah hükümleri çerçevesinde kendiliklerinden süresinden sonra verecekleri beyanname ile beyan etmeleri halinde ise söz konusu istisnadan yararlanabileceklerdir.

Daha önce bu konuda yazdığım bir yazıda da belirttiğim gibi, son söz olarak; gelir vergisi hasılatı açısından kamu gelirini önemsenmeyecek derecede olumsuz etkileyen bir istisnanın uygulanma koşullarını bu kadar karmaşık hale getirmek, başkaca istisnalardan yararlananları veya beyannameye girmeyecek gelirleri elde edenleri bu istisnadan yararlandırmayarak adeta yaptırıma tâbi tutmak, hangi vergicinin aklının eseri ise, tekrar kutluyorum

(Dünya Gazetesi | 10.03.2020)

Doğum yapan annelere yasalarımızda süt izni uygulanırken,yasal mevzuat çerçevesinde İşçi ve Memur annelere verilen süt izin sürelerinde oluşan adaletsizliğin,aklımıza ”Anayasa” da herkes eşit olsa da memur anneler mevzuat yönünden işçi annelere göre daha korumacı davranılmış,işçi annelere ise kısıtlı sürelerde  yaklaşılmıştır.

”4857 SAYILI İŞ KANUNUNDA SÜT İZNİ SÜRESİ”

74/7.Fıkra Kadın işçilere bir yaşından küçük çocuklarını emzirmeleri için günde toplam bir buçuk saat süt izni verilir. Bu sürenin hangi saatler arasında ve kaça bölünerek kullanılacağını işçi kendisi belirler. Bu süre günlük çalışma süresinden sayılır.

Sınırlama 12 aydan küçük çocuklara süt izni günde 1,5 saat verilecektir.

İşçiler ise bu süreleri çoğu zaman kullanamıyor yada kullandırılmıyor.

”657 SAYILI DEVLET MEMURLARI KANUNUNDA SÜT İZNİ SÜRESİ”

104/D-Kadın memura, çocuğunu emzirmesi için doğum sonrası analık izni süresinin bitim tarihinden itibaren ilk altı ayda günde üç saat, ikinci altı ayda günde bir buçuk saat süt izni verilir. Süt izninin hangi saatler arasında ve günde kaç kez kullanılacağı hususunda, kadın memurun tercihi esastır.

Burada esas 12 ay konusu vardır.

Süt İzni

657 sayılı Kanunun 104 üncü maddesinin (D) fıkrasında, “Kadın memura, çocuğunu emzirmesi için doğum sonrası analık izni süresinin bitim tarihinden itibaren ilk altı ayda günde üç saat, ikinci altı ayda günde bir buçuk saat süt izni verilir. Süt izninin hangi saatler arasında ve günde kaç kez kullanılacağı hususunda, kadın memurun tercihi esastır.” hükmü yer almaktadır. Diğer taraftan, aynı maddenin (F) fıkrasında doğum yapan memura süt izni verilmeksizin belli şartlarla yarım gün izin hakkı tanınmıştır.

657 sayılı Kanunun 104 üncü maddesinin (D) fıkrası çerçevesinde doğum sebebiyle verilecek süt izninin uygulanmasına ilişkin açıklamalara aşağıda yer verilmiştir:

1) Süt izni talebi

a) Memur, doğum sonrası analık izni süresi bitiminden itibaren yarım gün izin hakkından mı yoksa süt izninden mi yararlanmak istediğini çalıştığı kurumuna dilekçe ile bildirecektir.

2) Süt izni süresi

a) Memura, doğum sonrası analık izni süresinin bitim tarihinden itibaren ilk altı ayda günde üç saat, ikinci altı ayda günde bir buçuk saat süt izni verilir.

b) Çoğul doğumlarda da süt izni süresi aynıdır.

3) Süt izninin kullanımı

a) Süt izninden sadece kadın memur yararlanır.

b) Süt izninin hangi saatler arasında ve günde kaç kez kullanılacağı memur tarafından belirlenir.

c) Memur, süt izninden ve 657 sayılı Kanunun 104 üncü maddesinin (F) fıkrasında yer alan yarım gün izin hakkından aynı anda yararlanamaz.

ç) Süt izninin, memurun çocuğunu emzirmesi için günlük olarak kullanması gereken bir izin hakkı olması sebebiyle bu izin birleştirilerek sonraki günlerde kullanılamaz.

d) Süt iznini kullanmakta iken çocuğun ölümü halinde memur bu iznin kalan süresini kullanamaz.

Memur olarak çalışanlarda özellikle öğretmen,sağlıkçı,özel güvenlik,polis,jandarma,cezaevi görevlileri diğer meslek mensubu memurlarda  süt izinlerinde bu süreleri kullanmada sorunlar oluyor.

KARŞILAŞTIRMALI TABLO

4857 GÖRE SÜT İZNİ	657 SAYILI KANUNA GÖRE SÜT İZNİ	FARK
4857 Sayılı Kanunun 74.maddesinin 7.fıkrasında;	657 sayılı Kanunun 104 üncü maddesinin (D) fıkrasında
”Kadın işçilere bir yaşından küçük çocuklarını emzirmeleri için günde toplam bir buçuk saat süt izni verilir. Bu sürenin hangi saatler arasında ve kaça bölünerek kullanılacağını işçi kendisi belirler. Bu süre günlük çalışma süresinden sayılır.”	“Kadın memura, çocuğunu emzirmesi için doğum sonrası analık izni süresinin bitim tarihinden itibaren ilk altı ayda günde 3 saat, ikinci altı ayda günde 1,5 saat süt izni verilir. Süt izninin hangi saatler arasında ve günde kaç kez kullanılacağı hususunda, kadın memurun tercihi esastır.”	Kadın işçi 8 haftalık izin bitimi sonrası 1 yaşa kadar denilerek,44 haftalık sürede süt izni 1,5 saat kullanacaktır.
		Kadın memur ise,8 haftalık izin süresi bitecek,1 yaşına çocuğu kadar değil,bu sürelerden sonra ilk  6 ay için  günde 3 saat,ikinci altı ay için günde 1,5 saat süt izni verilecektir.Bu durumda memur kadın işçi için 1 yaş 8 haftalık ilave süre ile çocuğunu emzirme hakkını kullanacaktır.

(*)Erken Doğum,Doğum öncesi 5 haftalık süre yada çoğul gebelikte 7 haftalık süre dikkate alınmamıştır.

SONUÇ:

İşçi anneler ,tekli sistemde 1,5 saatlik süt izni kullandırılması halinde,yılın 52 haftadan olduğunu hesap ettiğimizde 44 hafta çocuğuna günde 1,5 saat süt izni kullanacaktır.

Kamudaki memur anne ise doğum sonrası 8 haftalık izin süresi bitiminde ,6 ay 3 saat,ikinci altı ay ise 1,5 saat olmak üzere 1 yaş 8 haftalık olan çocuğu için emzirmeye devam edecektir.

Kamu çalışanı için 12 aylık süre ,Doğum sonrası başlarken,işçi için bu süre doğum sonrası 1 yaşına kadar süre olarak uygulanıyor.

Bebeklerin beslenmeleri hedef alınmış ise,işçinin de çocuğu için bu sürelerde 4857 sayılı yasada 657 sayılı yasaya benzer uygulamaya geçmek gerekir.

Süt izni kullanımında işçinin talebine göre kullandırılması getirilmelidir. Özellikle büyük şehirlerde ikamet-işyeri arasında uzun mesafelerden dolayı çalışanların haftada bir kullanma yönünde talepleri olmaktadır. Ancak mevzuat buna izin vermemektedir. Bu yönde düzenleme yapılarak çalışan talebine göre kullandırılması esası getirilmelidir. Böylelikle işverenler arasındaki yaygın kadın işçi çalıştırma zorluğu önyargısı kadın işçiler lehine gelişebilir.

Bu uygulamada aksayan yönlerden bir tanesi de gerek işçi gerekse memurlarda Büyük Kentlerde yaşayanlarda ulaşım problemi olduğu için birleştirilerek yada toplu kullanma yönünde Sağlık Bakanlığı görüşü alınarak çocuk sağlığı da düşünülerek bu izinlerin haftanın bir gününde belirlenerek kullandırılması gerekir.

Fiili denetimlerde bunların toplu kullandırıldığına zaten şahit olmaktayız.

Onun için kanunda yeni bir düzenleme yapılırsa,annelerin süt izinlerini haftanın seçtiği bir günde toplu olarak kullandırılabilinir(1/2 yarım çalışmayı seçmeyenler için)

Gerek işçiler,gerekse kamu çalışanları bu süt izinleri kullanma yönünden oldukça mağdur olup,işveren yada amirlerinden izin almakta sıkıntı yaşıyorlar.

Kamu görevlileri bu izin sürelerinde çalışsalar bile fazla mesai alamaz,işçiler ise dava ederek çalıştırılmaları halinde fazla mesai tutarlarını alabilirler.

Bu işin bir diğer boyutu ise 6331 sayılı Kanununa göre ağırlıklı olarak özel sektör işverenlerine idari para cezaları kesilmesi yanında,İş Müfettişleri tarafından yapılan teftişlerde işverenler uyarılarak mevcut fazla mesainin yargı kararı da ileri sürülerek 1,5 saatlik fazla mesailerin ödenmesi istenebilinir.Bundan dolayı da VUK ve 5510 sayılı Kanununa göre fiili hizmet akdi süresi içinde yapılan tespit de işverenler yaptırımlarla karşı karşıya kaldığı gibi,işten ayrılmaları halinde mahkeme kararı yada arabulucu tutanağı ile bu mesaileri ödemek zorunda kalırlar.

10.03.2020

Kaynak: www.MuhasebeTR.com

Keynesyen ekonomi politikaları[1], İkinci Dünya Savaşı sonrasından itibaren, gelişmiş ülkelerde yaşanan üretim kaynaklı ekonomik krizinin yaşandığı 1970’li yıllara kadar gelişmiş ve gelişmekte olan ekonomilerde uygulanmıştır.  Bu dönemde devletler, klasik fonksiyonları olan tam kamusal mal ve hizmetleri[2] sağlamanın yanında bizzat ekonomik faaliyetlerin içerisinde yer alarak ekonomilere yön veren bir aktör olmuştur. İkinci Dünya Savaşı sonrası Avrupa’da yaşanan yıkımdan sonra, kalkınma ve büyüme sorunu ortaya çıkmış, bu sorunun giderilebilmesi ve gelişmiş ekonomilerin tekrar yükselebilmesi için salt piyasa ekonomisi modelinin yeterli olmayacağı düşüncesi, devletin ekonomik politikaları uygulaması ve ekonomiye yön vermesi açısından görev üstlenmesine sebep olmuştur.

Diğer taraftan Keynes tarafından kaleme alınan ve 1936 yılında basılan “İstihdam Faiz ve Paranın Genel Teorisi” adlı eser ile Keynes,  ekonomi literatürüne Neoklasik iktisatçıların mikro iktisat yaklaşımından sonra ekonomiye makro açıdan bakarak makro iktisatın ayrı bir disiplin olarak ortaya konmasında hayati bir refleks göstermiştir.

Keynes iktisadi analizlerini kısa dönem aralığında gerçekleştirmiştir. Kısa dönemde üretim teknolojisinin ve tekniğinin değiştirilemeyeceği varsayımı altında ekonomide dengeyi toplam talebin yani harcamaların belirleyeceği görüşünü benimsemiştir. Diğer taraftan ekonominin Klasik İktisat anlayışının benimsediği gibi tam istihdamda olmadığı, yani eksik istihdamda[3] olduğu ve ekonomide tam istihdama ancak devletin aktif bir maliye politikası uygulaması suretiyle yaklaşılacağı ifade etmiştir. Yani şöyle düşünün; bir ekonomide 100 elma varken, piyasada 80 adedi satılacak kalan 20 adedin satılamaması ekonomide durgunluğa sebep olacak ve bunu engellemek için ise devletin kalan 20 adedi alarak ekonomideki durgunluğu ortadan kaldırması gerekecektir.

Diğer taraftan Keynes, özel sektörün yatırım kararı alırken kar beklentilerine göre hareket ettiği, kar beklentilerin çok değişken olmasından dolayı yatırımda dalgalanmaların fazla olacağı ve bu durumun ekonomide talep dalgalanmalarına yol açarak durgunluğa sebebiyet vereceğini ifade etmiştir. Keynes, Klasik iktisatçıların ekonomide planlanan yatırımların tasarruflara eşit olması varsayımını reddetmiştir. Çünkü Keynes, yatırımların kar beklentilerine ve faiz oranlarına bağlı olduğunu, tasarrufların ise harcanabilir gelire bağlı olduğunu ifade etmiştir. Yani yatırımların ve tasarrufların aynı parametrelerden etkilenmemesi eşitlenmesi noktasında inandırıcılığını kaybetmiştir. Keynes tasarrufların artmasının -tasarrufların her zaman yatırımlara dönüşmeyeceği varsayımı altında- toplam talepte azalışa yol açacağı ve bu durumun ekonomiyi durgunluğa götüreceğini ifade etmiştir.

Keynes, planlanan yatırımların faiz oranlarından ziyade daha çok kar beklentilerine bağlı olduğunu ifade ederek yatırımların faiz oranlarına olan duyarlığının düşük olduğunu savunmuştur. Yatırımların faiz oranlarına duyarlılığının düşük olduğu varsayımı ile kamu kesiminin genişletici maliye politikası uygulamak suretiyle harcamalarını artırması ve akabinde bütçe açığı vermesi, bütçe açıklarının da kamu kesimi borçlanma gereksinimini artırması ve bu sebepten faiz oranlarının yükselmesinin yatırımları fazla etki etmeyeceği yargısına ulaşılmasına neden olacaktır. Bu durumda kamu kesimi açısından genişletici maliye politikası uygulamak suretiyle bütçe açığı vermesinin sorun olmayacağı, çünkü borçlanmanın olağan bir kamu geliri olduğu ve faiz oranlarının artışının yatırımları olumsuz anlamda fazla etkilemeyeceği sonucuna ulaşılmıştır. Yani bu anlayışta dışlama etkisi çok düşük kalacaktır. Peki dışlama etkisi nedir? Kısaca tanımlamak gerekirse; genişletici maliye politikası uygulanması sonucu bütçe açıklarının artması, artan bütçe açıklarının kamu kesimi borçlanma gereksinimini artması ve anılan gereksinimin faiz oranlarını arttırması ve faiz oranlarının artmasının özel kesim yatırımlarını azaltmasıdır.

Keynes, tüketim harcamalarını ‘Mutlak Gelir Hipotezi’ analiziyle açıklamıştır. Mutlak gelir hipotezine göre tüketim harcamaları harcanabilir gelire bağlıdır. ‘Mutlak’ ifadesinden anlaşılması gereken tüketimin sadece harcanabilir gelire bağlı olduğudur. Keynesyen anlayışta kısa dönem analizler burada da kendini göstermektedir.  Tüketim harcamalarının sadece harcanabilir gelire bağlı olması ‘bugün varsa yerim yoksa yemem’ anlayışını ortaya koymaktadır. Ancak bu modelde harcanabilir gelir arttıkça tüketim harcanabilir gelire oranla daha az artacağından, bireylerin harcanabilir gelir içindeki tüketim harcamalarının payının azalacağını ve bu durumda ekonomide toplam talep azalışları meydana geleceğini ve ekonomide durgunluğun ortaya çıkacağı sonucuna ulaşılmaktadır. Bu duruma DURGUNLUK TEZİ denir. Binaenaleyh Keynes, devletin aktif olarak ekonomiye müdahale etmesi gerektiğinin nedenini ortaya koymuştur.

Keynes’in ekonomiye talep yönlü bakmasının sebeplerinden biri de çarpan mekanizmasıdır. Çarpan mekanizmasına göre kamu harcamalarında meydana gelen bir birimlik artış ekonomideki gelir hacmini bir birimden daha fazla arttıracaktır. Örneğin devletin piyasadan mal ya da hizmet alımında bulunması durumunda, o malın üreticisinden tutunda nihai satıcısına kadar gelir akışının olmasına sebep olacaktır. Bu durumda kamu harcamalarının etkisi de yüksek olacaktır.

Ancak Keynes, fiyatlar genel seviyesinde meydana gelen değişmeleri, iktisadi analizleri oluştururken ihmal etmiştir bir diğer deyişle sabit tutmuştur. Yani Keynes, enflasyon ya da deflasyon gibi iktisadi sorunlarla hiç ilgilenmemiştir. Filhakika, 1970’lerden sonra ortaya çıkan iktisadi gelişmeler ışığında, Keynesyen analizler ve savunulan politikalar dünya ekonomi gündemine giren stagflasyon[4] için yetersiz kalmış ve bu sebeple Monetarist (Parasalcı) görüş ön plana çıkmış ve Keynesyen anlayış ikinci plana atılmıştır. Bir sonraki yazımızın konusunu da Monetarist görüş oluşturacaktır.

 

---

[1] John Maynard Keynes’in savunduğu iktisadi anlayış

[2] Faydası bölünemeyen, kimsenin tüketiminden dışlanamadığı, fiyatlanamayan mal ve hizmetlerdir. Adalet, savunma, diplomasi vb…

[3] Ekonomide kaynakların tamamının kullanılamaması, atıl kaynakların bulunması yani ekonominin potansiyelinin altında çalışması durumu

[4] Enflasyon içerisinde ekonominin durgunluğa girmesidir. Yani işsizlikle enflasyonun bir arada görülmesidir.

10.03.2020

Kaynak: www.MuhasebeTR.com