Yıl: 2020

Bazı işverenler işe girerken işçiden teminat senedi alabiliyor. İşçinin işverene vereceği olası zarar veya işçiye emanet edilmiş paraya karşı güvence niteliğindeki bu senetler hukuken geçerli kabul ediliyor. Borç tutarı boş bırakılarak imzalanan ve niteliği belirsiz senetler ise işçileri zor durumda bırakabiliyor. Habertürk’ten Ahmet Kıvanç, işe girerken imzalanan senetlerde dikkat edilmesi gereken ayrıntıları yazdı.

Bazı sektörlerde işveren işçiyi işe alırken işçiden senet alıyor. Kimi işveren bunu gerçekten güvence olarak kullanırken, kötü niyetli işverene rastlayanlar çok büyük borç tehdidi altında yıllarca mahkeme kapılarında hak aramak zorunda kalabiliyorlar.

Yargıtay 22. Hukuk Dairesi’nin (Esas No: 2019/5179, Karar No: 2019 / 15608) karara bağladığı dosyaya göre, 2006 yılında bir şirkete satış müdürü olarak giren işçiden boş kağıda imza attırılarak teminat senedi alındı. İşçinin kayınpederine de kefil olarak imza attırıldı. İşçi 5 ay sonra işten ayrıldı. Boş senedin iade edilmesini isteyen işçiyi oyalayan işveren, 3 yıl sonra kendisine 50 bin lira borcu olduğu gerekçesiyle icra takibi başlattı.

İşçi soluğu iş mahkemesinde aldı. İşe girerken verdiği teminat senedinin boşlukları doldurularak 50 bin lira borçlandırıldığını, senedin sanki işe girmeden önce düzenlenmiş gibi gösterildiğini, aralarında işçi işveren ilişkisi dışında hiçbir ticari ilişki olmadığı gibi senedin borç karşılığı verilmediğini belirterek iş mahkemesinden borçlu olmadığının tespit edilmesini istedi.

İşçi bir yandan da ceza davası açarak evrakta sahtecilik suçundan işverenin cezalandırılmasını talep etti.

TEMİNAT SENEDİ Mİ BORÇ SENEDİ Mİ?

İşverenin avukatı yaptığı savunmada, işçinin ödeme emrinin tebliğinden itibaren yasal süre içinde imzasını inkar etmediğini, bu nedenle senet altındaki imzayı kabul ettiğini, işe girerken işverenden 15 bin lira borç aldığını, senedin bu borç ve aralarındaki ilişkilerden doğan borçlara karşılık verilen senet olduğunu, işe girişte düzenlenmiş bir teminat senedi olmadığını ileri sürdü.

İŞ MAHKEMESİ ÖNCE İŞÇİYİ, SONRA İŞVERENİ HAKLI BULDU

İş mahkemesi önce işçi ve kayınpederinin borçlu olmadığını, ayrıca talep edilen borcun yüzde 20’si oranında işverenin işçiye tazminat ödemesine hükmetti. Yargıtay, hüküm verebilmek için ceza davasının sonucunun beklenmesini istedi. İşveren ceza davasında beraat etti. Bunun üzerine iş mahkemesi bu kez tam tersi karar vererek işçinin borcunun olmadığına dair talebini reddetti.

YARGITAY: İŞÇİNİN ZARAR VERDİĞİNİ İŞVEREN İSPATLAMALI

Dosyayı inceleyen Yargıtay 22. Hukuk Dairesi’nin kararında, kural olarak ceza mahkemesinin beraat kararlarının hukuk davalarında bağlayıcı olmadığı, ancak ceza mahkemesinin mahkumiyet kararlarının bağlayıcı olduğu vurgulandı. Kararda, işçi ile işverenin taraf oldukları iş ilişkisinde başlangıçta işe girerken bazı iş kollarında işverenin teminat amacıyla bu tür senetler alabildiği belirtildi. Bu durumun ispatlanması halinde bu şekilde alınan senedin teminat senedi niteliğinde sayılması gerektiği kaydedildi. İş hukukunda işçi ve işveren ilişkisinde işverenin sosyal ve ekonomik bakımdan güçlü olması, işçinin korunması ve işçi lehine yorum ilkeleri dikkate alınarak karar alınması gerektiği ifade edilen kararda, bu sebeple düzenlenen belgelere karşı işçi lehine tanık dinletilmesi gerektiği belirtildi.

İşçiden teminat olarak alınan senet sebebiyle işçinin borcunun, işverene verdiği zarar veya kendisine emanet edilmiş bulunan para miktarı ile sınırlı olduğu kaydedilen kararda, “Zararı ve davacı işçiden alacağı olduğunu işveren ispatlamalıdır. Teminat niteliğinde alınan bu senetler işverenin zararını veya alacağını kanıtlamadığı sürece geçersiz sayılmalıdır” denildi.

Yargılama esnasında dinlenilen işçi tanıklarının, çalışma esnasında çalışanlardan boş senetlerin teminat olarak alındığını, bunun işyeri uygulaması olduğunu belirttiklerine dikkat çekildi. Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına göre teminat senedi olarak alınan senedin icraya konulması durumunda işverenin bir zararı var ise ispat etmesi gerektiği, oysa söz konusu davada işverenin işçi ve kayınpederi ile aralarında şahsi borç ilişkisinin nedenine dair herhangi bir delil sunamadığı kaydedildi. Her ne kadar işveren hakkındaki ceza davası beraat ile sonuçlanmışsa da işçinin işyerinde çalıştığı süre, yaptığı iş, dinlenen tanık beyanları, senedin düzenleme ve ödeme tarihi ile takibe konulmasına ilişkin aradan geçen üç yıla yakın sürenin, işçiden işe girerken teminat olarak alınan senet olduğunun anlaşıldığı belirtilerek, yerel mahkemenin kararı bozuldu.

TEMİNAT SENEDİ İMZALARKEN NELERE DİKKAT ETMELİ?

Boş kağıda imza atan işçi, Yargıtay’ın bu kararıyla borçtan kurtuldu ancak 10 yılı aşkın süre boyunca yüksek borç tehdidi ile karşı karşıya kaldı.

İşe girerken bu tür senet imzalamak zorunda kalanların, belgenin işçinin işverene vereceği olası zarar veya işverenin emanet ettiği paraya karşı teminat niteliğinde olduğunun kayda geçirilmesi, teminat tutarının açık ve net bir şekilde yazılması, tarihin de atılması gerekir. Aksi takdirde imzalanmış boş senet işverenin yanı sıra işveren adına hareket eden diğer çalışanlar tarafından da kötüye kullanılabilir.

(Kaynak: Ahmet Kıvanç / Haber Türk | 04.12.2020)

Kaynak: http://www.muhasebetr.com/ulusalbasin/haber_oku.php?haber_id=29950

KIDEM TAZMİNATI

Kıdem tazminatı; bir işçinin işverene bağlılığı, sadakati ve emeği karşılığı geçen sürelerin toplamına denk gelen tazminat hakkıdır. 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14.maddesinde gösterilen kıdem esasına bağlı özel bir tazminat türüdür. Tek işverene bağlı olmak üzere; değişik işyerlerinde en az bir yıllık çalışması olan işçi, iş sözleşmesini kanunda öngörülen koşullarda sona erdirmesi halinde kıdem tazminatını almaya hak eder.

Kıdem tazminatı, işçinin İş Kanunu’nda öngörülen asgari çalışma süresinin doldurulması ve İş Kanunu’nda öngörülen nedenlerden biriyle iş akdinin sona ermesi halinde işçinin çalıştığı hizmet süresiyle (kıdemiyle) ve ücretiyle orantılı olarak işverenin ödemekle yükümlü olduğu bir tazminat çeşididir. Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 2007/3906 E. 2009/12118 K. ve 28.04.2009 tarihli kararında kıdem tazminatı şu şekilde tanımlanmıştır. “İşverene ait bir ya da birkaç işyerinde belli bir süre çalışmış bir işçinin, işini kaybetmesi halinde işinde yıpranması, yeni bir iş edinmede karşılaşacağı güçlükler ve işyerine sağladığı katkı göz önüne alınarak, geçmiş hizmetlerine karşılık işveren tarafından işçiye kanuni esaslar dahilinde verilen toplu paraya kıdem tazminatı denilmektedir.”

KIDEM TAZMİNATINA HAK KAZANABİLMEK İÇİN ÖNGÖRÜLEN KOŞULLAR

Kıdem tazminatı günümüzde her ne kadar işçinin lehine olan bir tazminat çeşidi olarak görülse de işçinin buna hak kazanabilmesi adına İş Kanunu’nda öngörülen koşulları sağlaması gerekmektedir. Bu koşulları aşağıda sıralanmıştır.

En Az Bir Yıllık Kıdem Süresi

İşçinin kıdem tazminatına hak kazanabilmesi için her şeyden önce iş akdinin sona erdiği tarihte işyerinde en az bir yıllık kıdeminin bulunması zorunludur. Bu koşul İş Kanunu’nun 14. maddesinde açıkça belirtilmiştir. Ancak anılan maddenin 1. Fıkrasında “İşçinin işe başladığı tarihten itibaren hizmet akdinin devamı süresince her geçen tam yıl için işverence işçiye 30 günlük ücreti tutarında kıdem tazminatı ödenir. Bir yıldan artan süreler için de aynı oran üzerinden ödeme yapılır” denilmektedir. Bu hükümde her geçen “tam yıl” için kıdem tazminatı ödeneceğine ve “bir yıldan artan süreler için aynı oranda ödeme yapılacağı yolundaki anlatımlarından kıdem tazminatına hak kazanabilmek için işçinin en az bir yıl çalışmış olması gerektiği sonucuna varılabilir.

İşçinin işyerinde fiilen çalışmaya başladığı tarih en az bir yıllık sürenin başlangıcıdır. Tarafların iş ilişkisi kurulması yönünde varmış oldukları ön anlaşma bu süreyi başlatmaz. Yine iş sözleşmesinin imza tarihi yerine, fiilen iş ilişkisinin kurulduğu tarihte, tazminatına hak kazanma ve hesap yönünden dikkate alınması gereken süreyi başlatacaktır. İşçinin çıraklık ilişkisinde geçen süreler de kıdem tazminatına esas alınacak süre yönünden değerlendirilmeyecektir. Buna karşın deneme süresi, kıdem süresine eklenir.
İşçinin kıdem hakkı bakımından aranan en az bir yıllık süre, derhal fesihlerde feshin bildirildiği anda sona erer. Kural olarak fesih bildirimi muhataba ulaştığı anda sonuçlarını doğurur. Bildirimli fesihler yönünden ise ihbar öneli süreye dahil edilir. İşçinin işyerinde çalıştığı sırada almış olduğu istirahat raporlarının kıdem süresinde değerlendirilmesi yerinde olur. İşçinin iş sözleşmesinin askıda olduğu sürelerde ve ücretsiz izinde geçen sürelerde kıdem tazminatına esas süre bakımından dikkate alınmaz. 2822 sayılı yasanın 42.maddesinin 5.fıkrası uyarınca grev ve lokavtta geçen süreler kıdem süresine eklenemez, tutukluluk ve hükümlülükte geçen süreler de kıdem tazminatına esas sürede dikkate alınmaz.

Kıdem tazminatına hak kazanabilmek için hizmet akdine dayalı çalışmanın en az belli bir süre devam etmesi gerekmektedir.

İşçinin 1475 sayılı mülga İş Kanunu’nun 14. maddesi öngörülen kıdem tazminatına hak kazanabilmesi için aynı işverenin işyeri veya işyerlerinde en az 1 yıllık zaman dilimi zarfında sürekli olarak çalışması zorunluluk arz etmektedir. Bu kapsamda işçi şayet işverenin işyerinde 1 yıldan daha az süre ile çalışmış ise kıdem tazminatına hak kazanamayacağı ortadadır. Öğretide; aynı işverenin farklı işyerlerinde, hatta farklı şirketlerinde çalışsa bile 1 yıllık sürenin hesaplanmasında tüm bu çalışmalar göz önünde bulundurulacağı belirtilmiştir. Çalışma süresinin aynı holding bünyesinde gerçekleştirmesi durumunda da kıdem tazminatı açısından herhangi bir değişiklik olmayacaktır. Yargıtay’ın yaklaşımı da bu yöndedir. Nitekim, bu yaklaşım; “şirketler arasında organik bağdan söz edilerek kıdem tazminatı miktarını hesaplanacağı” yönündedir.

KIDEM TAZMİNATINA HAK KAZANANILABİLMESİ İÇİN GEREKLİ KOŞULLAR:
Kıdem tazminatına ancak bazı şartların varlığı halinde hak kazanılabilmektedir. Bu şartların birlikte gerçekleşmesi aranır. Kıdem tazminatına aşağıdaki şartların varlığı halinde hak kazanılır:

İş Kanunu’na tabi bir iş sözleşmesiyle çalışma bulunmalıdır. Bahsedilen kanun 4857 sayılı İş Kanunu’ dur. Hizmet akdiyle çalışma yoksa kıdem tazminatı da gündeme gelmeyecektir. Ancak, Yargıtay memuriyette geçen süreleri de kıdem tazminatında dikkate almaktadır. Hizmet akdiyle çalışma yetmemekte, bu akdin 4857 sayılı İş Kanunu’na tabi olması gerekmektedir. Hizmet akdinin belirli/belirsiz, olması arasında fark yoktur. Belirli süreli sözleşmenin sürenin bitimi ile kendiliğinden sona ermesi halinde kıdem tazminatı gündeme gelmeyecektir.

Sözleşme kıdem tazminatına imkân verir biçimde sona ermelidir. Kanunda sayılanlar dışındaki hallerde taraflar kıdem tazminatının ödeneceğini geçerli biçimde kararlaştırabilirler. Yasada öngörülen haller şunlardır:

• İşçinin ölümü,
• Sözleşmenin işveren tarafından İş Kanunu m. 25/II dışındaki bir nedenle feshi,
• Sözleşmenin işçi tarafından İş Kanunu m. 24 uyarınca feshi,
• Muvazzaf askerlik hizmet nedeniyle sözleşmenin feshi,
• Sözleşmenin işçinin bağlı bulunduğu Sosyal Güvenlik Kuruluşundan emeklilik/malullük aylığı veya toptan ödeme almak amacıyla feshi.
• Kadın işçinin evlenmesi nedeniyle sözleşmenin feshi,
• Emekli olmaksızın emeklilik bağlantılı fesih, Muvazzaf askerlik dışında askerlik ödevi veya kanundan doğan çalışma ödevi nedeniyle işten ayrılma, işçi sendikası yöneticiliğine seçilme nedeniyle işten ayrılma ve hizmet birleştirimi yoluyla SGK’ dan yaşlılık/malullük aylığı veya toptan ödeme almaya hak kazanmak hallerinde de kıdem tazminatı gündeme gelmektedir. Kıdem tazminatına hak kazandıracak biçimde sona erme için sözleşmenin belirli ya da belirsiz olması arasında fark yoktur. İşçi veya işveren tarafından akdin haklı nedenle feshi söz konusu ise haklı nedene dayanan bunun varlığını ispat yükü altındadır. İşveren iş akdini haklı nedenle feshetse bile İş Kanunu m. 25/II dışındaki hallerde kıdem tazminatı ödemek zorunda kalacaktır. İşverenin feshin İş Kanunu m. 25/II kapsamında olduğunu ispatı gerekir.

KIDEM TAZMİNATINA HAK KAZANDIRMAYAN BAŞLICA İŞ AKDİ SONA ERME HALLERİ
İş sözleşmesinin kıdem tazminatına hak kazandırmayan başlıca sona erme halleri şunlardır;

• Belirli süreli sözleşmelerde sözleşme süresinin dolması ve sözleşmenin yenilenmemesi,
• Tarafların anlaşması (ikale),
• Akdin geçersizlikle son bulması,
• Sözleşmenin işçi tarafından öneli, usulsüz ve haksız derhal feshi,

İŞ SÖZLEŞMESİ DEVAM EDERKEN İŞÇİYE KIDEM TAZMİNATI ADI ALTINDA YAPILAN ÖDEMELER; İŞÇİNİN İŞ SÖZLEŞMESİNİN SONA ERMESİ DURUMUNDA, KIDEM TAZMİNATI HESABI NASIL DEĞERLENDİRİLMELİDİR?

Çalışma hayatında işçiye, iş sözleşmesi devam ederken çeşitli nedenlerle kıdem tazminatı adı altında ödeme yapılması (ev alma, sağlık sebepleri, düğün vb.) sık karşılaşılan bir durumdur. İş sözleşmesinin sona ermesi durumunda kıdem tazminatı adı altında yapılan bu ödemeler kıdem tazminatında nasıl değerlendirilecek.

Yargıtay içtihatlarına göre “işçinin iş sözleşmesi feshedilmediği hallerde çeşitli nedenlerle kıdem tazminatı adı altında yapılan bu ödemeler avans niteliğinde sayılmalıdır. İşçinin iş sözleşmesi feshinde kıdem tazminatına hak kazanılması durumunda, İşyeri ya da işyerlerinde geçen tüm hizmet sürelerine göre kıdem tazminatı hesaplanmalı daha önce avans olarak ödenen miktar yasal faiziyle birlikte mahsup edilmelidir.

YARGITAY 9.Hukuk Dairesi Esas: 2015/ 15774 Karar: 2018 / 9555 Karar Tarihi: 30.04.2018 kararında şöyle denilmektedir;

İşçinin iş sözleşmesi feshedilmediği halde çeşitli nedenlerle kıdem tazminatı adı altında yapılan ödemeler avans niteliğinde sayılmalıdır. İşçinin iş sözleşmesinin feshinde kıdem tazminatına hak kazanılması durumunda, işyeri ya da işyerlerinde geçen tüm hizmet sürelerine göre kıdem tazminatı hesaplanmalı, daha önce avans olarak ödenen miktar yasal faiziyle birlikte mahsup edilmelidir. Dairemizin kararlılık kazanmış olan uygulaması bu doğrultudadır (Yargıtay 9.HD. 2008/18826 E, 2008/14859 K).

YARGITAY 22. Hukuk Dairesi 2016/9785 2019/7979 Karar Tarihi: 08.04.2019 kararında şöyle denilmektedir;

İş sözleşmesi devam ederken yapılan kıdem tazminatı ödemesi konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır. İşçinin iş sözleşmesi feshedilmediği halde çeşitli nedenlerle kıdem tazminatı adı altında yapılan ödemler avans niteliğinde sayılmalıdır. İşçinin iş sözleşmesinin feshinde kıdem tazminatına hak kazanılması durumunda, işyeri ya da işyerlerinde geçen tüm hizmet sürelerine göre kıdem tazminatı hesaplanmalı, daha önce avans olarak ödenen miktar yasal faiziyle birlikte mahsup edilmelidir. Somut uyuşmazlıkta; 01.10.1998- 01.10.2013 tarihleri arasında temizlik işçisi olarak davalı kurumda kayden alt işveren şirketler nezdinde çalışan ve emekliliğe hak kazanan davacının iş sözleşmesi devam ettiği sırada … Basım Yayım Paz. İnş. San. ve Tic. Aş tarafından 12.02.2004 tarihinde 4 yıl 10 ay 22 gün karşılığı kıdem tazminat bordrosu ile 960.641.875 lira ödendiği anlaşılmaktadır. Çalışırken işçiye yapılan kıdem tazminat ödemesi avans niteliğinde olup ödeme tarihinden sözleşmenin feshi tarihine kadar olan dönem için yasal faiz işletilerek bu miktarın mahsubu gerekir. Oysa hükme esas alınan bilirkişi raporunda ödeme yapıldığı belirtilen tarihler (4 yıl 10 ay 22 gün) davacının kıdem tazminatına esas alınan hizmet süresinden mahsup edilerek hatalı şekilde yapılan hesaplama üzerinden hüküm kurulmuştur. Yukarıda işaret edilen Dairemiz uygulaması gereği davacıya iş sözleşmesi devam ederken yapılan bu ödeme yasal faizi ile birlikte, iş sözleşmesi sona erdikten sonra yapılan ödeme ise faizsiz olarak hesaplanarak tüm çalışma dönemi üzerinden hesaplanacak olan kıdem tazminatından mahsup edilmeli, kararı temyiz eden yönünden usulü kazanılmış hak ilkesi dikkate alınarak karar verilmelidir. Hatalı bilirkişi raporuna itibar edilerek yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

Buna göre; işçiye iş sözleşmesi feshedilmediği halde çeşitli nedenlerle kıdem tazminatı adı altında yapılan ödemeler avans niteliğinde kabul edilmelidir. İşçinin kıdem tazminatı, en son aldığı ücret üzerinden ve çalıştığı bütün süreler dikkate alınarak hesaplanmalı ve varsa daha önce kıdem tazminatı adı altında yapılan ödemeler yasal faiziyle birlikte hesaplanıp son kıdem tazminatı ödenmesinden düşülmelidir.

Alt işveren işçilerine, alt işveren tarafından kıdem tazminatı adı altında yapılan ödemeler içinde aynı hükümler geçerlidir. YARGITAY 22. Hukuk Dairesi 2016/9785 2019/7979 Karar Tarihi: 08.04.2019 kararında ifade edildiği gibi.

İSTİFA EDEN İŞÇİ TEKRAR AYNI İŞYERİNDE ÇALIŞIRSA ÖNCEKİ SÜRELER DİKKATE ALINIR MI?

İstifa etmek suretiyle işyerinden ayrılan işçi kıdem tazminatına hak kazanmayacağından, istifa yoluyla sona eren önceki dönem çalışmaları kıdem tazminatı hesabında dikkate alınmaz. YARGITAY 9. Hukuk Dairesi E. 2015/8516 K. 2018/1428 Kararında;

1475 sayılı Yasanın 14/2 maddesi, işçinin aynı işverene bağlı olarak bir ya da değişik işyerlerinde çalıştığı sürelerin kıdem hesabı yönünden birleştirileceğini hükme bağlamıştır. O halde kıdem tazminatına hak kazanmaya dair bir yıllık sürenin hesabında, işçinin daha önceki fasılalı çalışmaları dikkate alınır. Bununla birlikte, her bir fesih şeklinin kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde gerçekleşmesi, hizmet birleştirmesi için şarttır. İşçinin önceki çalışmaları sebebiyle kıdem tazminatı ödenmişse, aynı dönem için iki defa kıdem tazminatı ödenemeyeceğinden, tasfiye edilen dönemin kıdem tazminatı hesabında dikkate alınması mümkün olmaz. Yine, istifa etmek suretiyle işyerinden ayrılan işçi kıdem tazminatına hak kazanmayacağından, istifa yoluyla sona eren önceki dönem çalışmaları kıdem tazminatı hesabında dikkate alınmaz. Hükmü bulunmaktadır.

MUVAZAALI FASILALI ÇALIŞMA

İşverenin işçiye daha az kıdem tazminatı ödemek amacıyla hareket ettiği hallerde (ki bu durum çıktı-girdi şeklinde ifade edilmektedir) ve işverenin de katkısıyla işçinin aldığı kıdem tazminatını iade edip yeniden çalışması durumunda dürüstlük kuralına dayanılarak önceki sürenin de hesaba katılması bazen benimsenmektedir. İşçiye ileride daha az kıdem tazminatı ödenmesi amacıyla önce işten çıkarılması, bir iki gün sonra tekrar işe girişinin yapılarak eskisi gibi çalıştırmaya devam edilmesi örneğinde olduğu gibi bu çıktı-girdiler Yargı aşamasında dikkate alınmaksızın tek bir kıdem süresi ve bu süreye uygun kıdem tazminatı hesap edilerek geçmişte ödenen kıdem tazminatları düşülmektedir. Hukukun bu tip bir davranışı koruması mümkün değildir. Bu nedenle, söz konusu hallerde ilk dönem için kıdem tazminatı ödenmiş olsa da yukarıdakinden farklı bir sonuca ulaşılmalı ve kıdem tazminatı tüm hizmet süreleri birleştirilerek hesaplanmalıdır. Şüphesiz burada da ilk verilen tazminat tutarı mahsup edilerek kalana hükmedilecektir. İlk fesihle, işe yeniden giriş arasında geçen zamanın işverenin kötü niyetli olup olmadığını göstermesi bakımından ne kadar olması gerektiği konusunda kesin bir ölçüt bulmak mümkün değildir. Burada her olayın özelliğine göre bir sonuca varmak gerekir; örneğin, işverenin kıdem tazminatı ödeyerek hizmet sözleşmesini feshetmesi ve işçiyi hemen ertesi gün tekrar işe alması durumunda iyi niyetli bir davranıştan bahsedilemeyeceği açıktır.

Aynı işverenin yanındaki farklı tarihlerde ayrı hizmet akdiyle geçirilen süreler, eğer bu hizmet akitleri haklı nedenlere dayanmayan zincirleme sözleşmelerin varlığı sonucunu doğuracak nitelikteyse, görünüşte pek çok hizmet akdine rağmen böyle hallerde tek bir hizmet akdiyle geçirilmiş süreler söz konusu olacağından ortada pek bir sorun yoktur. Kıdem bu sürelerin tamamı olarak dikkate alınır ve kıdem tazminatının tüm süre için hesaplanıp ödenmesi gerekir. Bilhassa “çıktı-girdi” adıyla anılan durumda olduğu gibi daha önceki süre için kıdem tazminatı alınmış olmasının da önemi yoktur. Böyle hallerde son olarak tüm süre için saptanan kıdem tazminatından önceden alınanın mahsubu yapılmalıdır.

KIDEM TAZMİNATI İLE İHBAR TAZMİNATI DA ÖDENMİŞ İSE; İŞ AKDİ ERTESİ GÜN DEVAM ETMİŞ OLSA BİLE, BU YENİ BİR İŞ AKDİ NİTELİĞİNDE OLUP, ÖNCEKİ DÖNEMİN TAZMİNATLAR AÇISINDAN TASFİYE OLDUĞU KABUL EDİLİR.

İşçiye kıdem tazminatı ile birlikte ihbar tazminatı ödenmiş ise, iş akdi ertesi gün devam etmiş olsa bile bu yeni bir iş akdi olup önceki dönem tazminatlar açısından tasfiye edilmiş sayılır.

YARGITAY 9. Hukuk Dairesi Esas No 2015/8516 Karar No:2018/1428 kararında şöyle denilmektedir;

İş akdinin devamı sırasında kıdem tazminatı ödenmiş ise, bu ödeme ile ödeme tarihinden fesih tarihine kadar hesaplanacak olan yasal faiz miktarı iş akdinin sona erdiği tarihteki ücret üzerinden hesaplanan kıdem tazminatından mahsup edilir. Ancak kıdem tazminatı ile beraber ihbar tazminatı da ödenmiş ise, iş akdi ertesi gün devam etmiş olsa bile bu yeni bir iş akdi niteliğinde olup önceki dönemin tazminatlar açısından tasfiye olduğu kabul edilir. Somut uyuşmazlıkta, davacı vekili müvekkilinin 06/05/2004-04/06/2013 tarihleri arasında davalı işyerinde kesintisiz olarak çalıştığını ileri sürmüş, davalı vekili ise, davacının 06/05/2004-08/05/2010; 150/50/2007-30/09/2007 ve 11/10/2010-04/06/2013 tarihleri arasında 3 dönem şeklinde çalıştığını savunmuştur. Dosya arasında bulunan davacıya ait Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarına göre, davacının davalı işyerinde birinci dönemde 06/05/2004 ila 08/05/2007 tarihleri arasında, ikinci dönemde 15/05/2007 ila 30/09/2010 tarihleri arasında ve son olarak üçüncü dönemde 11/10/2010 ila 04/06/2013 tarihleri arasında çalıştığı ancak tanık beyanlarına göre çalışmasının aralıksız olduğu anlaşılmaktadır. Keza yine davalı tarafın sunduğu davacı tarafından imzası inkâr edilmeyen belgelere göre, ilk dönem için davacıya kıdem tazminatı ödemesi yapıldığı, ikinci dönemde ise davacının emeklilik dilekçesi üzerine kıdem tazminatı ödemesi yapıldığı anlaşılmaktadır. Üçüncü dönemde ise işçilik alacaklarının ödenmemesi nedeniyle iş akdi davacı tarafından feshedilmiştir. Hizmet akdi devam ederken kıdem tazminatı ödenmesi halinde, iş sözleşmesi sona erdiğinde tüm çalışma süresine göre hesaplanan kıdem tazminatının mahsup edilebilmesi için önceki kıdemin alacak yönünden tasfiye edilmemesi gerekir. Eldeki davada ilk dönem için işçinin feshi kanıtlanamadığından ve ihbar tazminatı ödemesi de yapılmadığından davacının ilk dönem çalışması için tasfiyeden söz edilemez. Ancak ikinci dönem davacının emekliliği nedeniyle sona erdirildiğinden ve davacıya bu dönem için kıdem tazminatı ödendiğinden tasfiye bulunmaktadır. Bu nedenle, davacının emekli olduğu tarihteki süre ve ücret üzerinden, davacının çalıştığı ilk iki dönem birleştirilerek kıdem tazminatı hesaplanmalı, ödemeler mahsup edilmeli ve sonucuna göre fark kıdem tazminatı var ise bu miktar hüküm altına alınmalıdır. Davacının üçüncü dönem çalışması ise ayrı bir iş sözleşmesi kabul edilerek, bu çalışma döneminin k kıdem tazminatı, fesih tarihindeki süre ve ücret üzerinden hesaplanarak hüküm altına alınmalıdır.

Sonuç Olarak:

Sonuç itibariyle Yargı kararlarından da anlaşılacağı üzere; İş akdinin devamı sırasında kıdem tazminatı ödenmiş ise, bu ödeme ile ödeme tarihinden fesih tarihine kadar hesaplanacak olan yasal faiz miktarı iş akdinin sona erdiği tarihteki ücret üzerinden hesaplanan kıdem tazminatından mahsup edilir. Ancak kıdem tazminatı ile beraber ihbar tazminatı da ödenmiş ise; iş akdi ertesi gün devam etmiş olsa bile, bu yeni bir iş akdi niteliğinde olup önceki dönemin tazminatlar açısından tasfiye olduğu kabul edilir. Hükmü bulunmaktadır.

04.12.2020

Kaynak: http://www.muhasebetr.com/yazarlarimiz/musacakmakci/055/

Firma tarafından personeller menfaatine yapılan hayat sigortası poliçelerinin bordroya yansıtıldığı durumda poliçe bedelinin personelin gelir vergisi matrahından indirilip indirilemeyeceği hususuna müteallik olarak;

Gelir Vergisi Kanunun 63 üncü maddesinde “Sigortanın Türkiye’de kâin ve merkezi Türkiye’de bulunan bir emeklilik veya sigorta şirketi nezdinde akdedilmiş olması şartıyla; ücretlinin şahsına, eşine ve küçük çocuklarına ait hayat sigortası poliçeleri için hizmet erbabı tarafından ödenen primlerin %50’si ile ölüm, kaza, sağlık, hastalık, engellilik, işsizlik, analık, doğum ve tahsil gibi şahıs sigorta poliçeleri için hizmet erbabı tarafından ödenen primler (İndirim konusu yapılacak primler toplamı, ödendiği ayda elde edilen ücretin %15’ini ve yıllık olarak asgari ücretin yıllık tutarını aşamaz. Cumhurbaşkanı bu bentte yer alan oranları yarısına kadar indirmeye, iki katına kadar artırmaya ve belirtilen haddi, asgari ücretin yıllık tutarının iki katını geçmemek üzere yeniden belirlemeye yetkilidir.) ” hükmü yer almaktadır.

Benzer konuda verilen 24.01.2020 tarih 62030549-120[63-2018/708]-E.91497 sayılı muktezada ise işveren tarafından ödenen şahıs sigorta primleri ücretliye sağlanan bir menfaat olarak nitelendirildiğinden, öncelikle ödenen şahıs sigorta priminin brüt tutarının bulunarak gayrisafi ücrete eklenmesi ve bu ekleme sonrası ödenen şahıs sigorta priminin yukarıda belirtildiği şekilde, gayrisafi ücretten indirim konusu yapılması gerektiği açıklanmıştır.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri dikkate alınarak personele yaptırılan hayat sigorta prim bedellerinin personele sağlanan net menfaat (ücret) olarak değerlendirilmesi ve brütleştirilerek aylık ücret bordrolarına dahil edilmesi, prim bedellerinin %50 oranındaki kısmının ödendiği ayda elde edilen ücretin %15’ini ve yıllık olarak asgari ücretin yıllık tutarını aşmamak suretiyle ücret matrahının tespitinde indirim konusu yapılmasında sakınca bulunmamaktadır.

Kaynak:

– Gelir Vergisi Kanunu

– 24.01.2020 tarih 62030549-120[63-2018/708]-E.91497 sayılı özelge

04.12.2020

Kaynak: http://www.muhasebetr.com/yazarlarimiz/mehmethulusikilicaslan/003/

(Bu makale, 28.09.2020 tarihinde “Muhasebetr.Com” Sitesinde Yayınlanmıştır.)

ÖZET

Karşılığında yurt dışından bir ödeme yapılmaksızın yurt dışına mal çıkarılması, bedelsiz ihracat olarak adlandırılır.

Bedelsiz olarak ihraç edilebilecek mallar:

1-a) Gerçek veya tüzel kişiler tarafından götürülen veya gönderilen hediyeler, miktarı ticari teamüllere uygun numuneler ile reklam ve tanıtım malları, yeniden kullanıma veya geri dönüşüme konu ithal edilmiş mal ve ambalaj malzemeleri,

b) Daha önce usulüne uygun olarak ihraç edilmiş malların bedelsiz gönderilmesi ticari örf ve adetlere uygun parçaları, fireleri ile garantili olarak ihraç edilen malların garanti süresi içinde yenilenmesi gereken parçaları,

c) Yabancı misyon mensuplarının, Türkiye’de çalışan yabancıların, yurt dışına hane nakli suretiyle gidecek Türk vatandaşlarının, daimi veya geçici görevle yurt dışına giden kamu görevlilerinin, bu durumlarının ilgili mercilerce belgelenmesi şartıyla, beraberlerinde götürecekleri, gönderecekleri veya adlarına gönderilecek mal ve taşıtlar,

ç) Yurt dışında yerleşik tüzel kişiler, yabancı turistler ve yurt dışında ikamet eden Türk vatandaşlarının beraberlerinde götürecekleri, gönderecekleri veya adlarına gönderilecek mal ve taşıtlar,

d) Kamu kurum ve kuruluşları, belediyeler ve üniversitelerin; Görevleri veya anlaşmalar gereği gönderecekleri mal ve taşıtlar,

e) Savaş, deprem, sel, salgın hastalık, kıtlık ve benzeri afet durumlarında; Kamu kurum ve kuruluşları, belediyeler, üniversiteler, Kızılay ile kamu yararına çalışan dernek ve vakıfların gönderecekleri insani yardım malzemeleri.

2) Yukarıda belirtilenler dışında kalan hususlar, Ticaret Bakanlığı İhracat Genel Müdürlüğü görüşü alınarak, ilgili gümrük idaresi veya İhracatçı Birliği Genel Sekreterliğince sonuçlandırılır.

Anahtar kelimeler: İhracat, Fiili ihracat, Bedelsiz ihracat, …

GİRİŞ

4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 150.maddesi başta olmak üzere ilgili mevzuat hükümlerine göre ihracat: Ticaret politikası önlemleri ve gerektiği takdirde ihracat vergileri de dahil olmak üzere çıkış işlemlerine ilişkin hükümlerin uygulanmasıyla gerçekleştirilir.

– Türkiye Gümrük Bölgesinden ihraç edilecek eşya, Gümrük Yönetmeliği’nin 131 ve 156.madde hükümleri saklı kalmak üzere, ihracata ilişkin gümrük beyannamesi ile yetkili gümrük idaresine beyan edilir. Türkiye Gümrük Bölgesinden çıkacak eşyanın gümrük beyannamesine tabi olmayacağı hal ve şartlar yönetmelikle belirlenir.

1) Bedelsiz İhracata İlişkin 2008/12 Sayılı Tebliğ’in ikinci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde yer alan mallardan, değeri 250.000 (ikiyüzellibin) ABD Dolarına kadar olanlar ile değer ve miktarına bakılmaksızın birinci fıkrasının (d) ve (e) bentlerinde belirtilen malların bedelsiz ihracat izni başvuruları doğrudan ilgili gümrük idaresine yapılır.

2) İkinci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde yer alan mallardan, değeri 250.000 (ikiyüzellibin) ABD Doları ve üzeri olanların bedelsiz ihracat izni başvuruları ise, ekteki Bedelsiz İhracat Formu doldurularak İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliklerine yapılır.

3) İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterlikleri verilen bedelsiz ihraç izinlerinin bir örneğini talep sahibine, bir örneğini de ilgili gümrük idaresine intikal ettirirler.

4) Bedelsiz ihraç izinlerinin geçerlilik süresi 1 (bir) yıldır.

5) İkinci maddenin birinci fıkrasının (c) ve (ç) bentleri çerçevesinde yapılacak bedelsiz ihracata, doğrudan gümrük idaresince izin verilir. Ancak (ç) bendi uyarınca bedelsiz ihracı yapılacak malların yolcu beraberinde götürülmeyip, önce veya sonra gönderilmesi halinde, Türkiye’de satın alındığının belgelenmesi, taşıt götürülmesi halinde ise taşıtın trafik tescil kuruluşlarınca ve vergi dairelerince kayıtlarının kapatıldığının belgelenmesi gerekir.

6) İkinci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi kapsamında, yurt dışında yerleşik tüzel kişiler, yabancı turistler ve yurt dışında ikamet eden Türk vatandaşlarının, Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 11/1-b maddesinde düzenlenen istisnadan yararlanarak yurt dışına götürecekleri, gönderecekleri veya adlarına gönderilecek mal ve taşıtların bedelsiz ihracına, satıcı tarafından verilen satış faturası nüshası veya satıcı onaylı örneklerine istinaden, ilgili gümrük idarelerince izin verilir.

7) Söz konusu satış faturasının bir nüshası veya satıcı onaylı bir örneği, Türkiye İstatistik Kurumuna gönderilmesini teminen, ilgili gümrük idaresince Gümrükler Genel Müdürlüğüne intikal ettirilir (Bedelsiz İhracata İlişkin 2008/12 Sayılı Tebliğ’in 3.maddesi).   

– Bedelsiz ihracat nedeniyle düzenlenen kağıtlar ve ilgili gümrük beyannamesi belirli şartları taşıması halinde Damga Vergisine tabi değildir.

I- İHRACAT

İhracata ilişkin kanuni düzenlemeler ana hatlarıyla 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 150 ve 151.maddeleri, Gümrük Yönetmeliği’nin 415 ilâ 418.maddeleri, 95/7623 sayı ve 22.12.1995 tarihli İhracat Rejim Kararı, 26190/06.06.2006 sayı ve tarihli Resmi Gazetede yayımlanan İhracat Yönetmeliği ile çeşitli İhracat Tebliğleri ve ilgili diğer mevzuat hükümlerinden oluşmaktadır.

Bedelsiz İhracat: Karşılığında yurt dışından bir ödeme yapılmaksızın yurt dışına mal çıkarılmasıdır.

İhracat Rejimi: Serbest dolaşımda bulunan eşyanın ihraç amacıyla Türkiye Gümrük Bölgesi dışına çıkışına ilişkin hükümlerin uygulandığı rejimdir.

İhracat: Bir malın, yürürlükteki ihracat mevzuatı ile gümrük mevzuatına uygun şekilde Türkiye gümrük bölgesi dışına veya serbest bölgelere çıkarılmasını veyahut Bakanlıkça ihracat olarak kabul edilecek sair çıkış ve işlemlerini,

Mal: Her türlü eşya, madde, ürün veya değeri,

İhracatçı: İhraç edeceği mala göre ilgili İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğine üye olan, vergi numarasına sahip gerçek veya tüzel kişiler ile tüzel kişilik statüsüne sahip olmamakla birlikte yürürlükteki mevzuat hükümlerine istinaden hukuki tasarruf yapma yetkisi tanınan ortaklıkları ifade eder (İhracat Yönetmeliği 4.maddesi).

İhraç eşyası, buna ilişkin gümrük beyannamesinin tescili sırasında bulunduğu durum ve niteliğini gümrük kontrolünden çıktığı sırada da aynen muhafaza etmesi ve bu haliyle Türkiye Gümrük Bölgesini terk etmesi koşuluyla fiilen ihraç edilmiş sayılır. Fiili ihracata müteakip ihraç eşyası üzerindeki gümrük kontrolü de sona erer (Gümrük Kanunu 151.maddesi).

En Basit Anlatımla Fiili İhracat: İhraç eşyasının Gümrük Kanunu hükümleri çerçevesinde muayenesinin yapılıp taşıta yüklenmesi, kısım kısım gelmekte olan eşyada da yüklemenin tamamlanması ve eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesini terk etmesidir.

Fiili İhracat: İhraç ürününün, buna ilişkin gümrük beyannamesinin tescili sırasında bulunduğu durum ve niteliğini gümrük denetiminden çıktığı sırada da aynen muhafaza etmesi ve bu haliyle Türkiye Gümrük Bölgesi’ni terk etmesidir. Serbest Bölgelere yapılan satışlarda ise ürünün buradan başka bir ülkeye ihraç edildiğinin tevsikidir (Para-Kredi Ve Koordinasyon Kurulu’nun 06.04.2018 Tarih Ve 2018/12 Sayılı Kararı’nın 3.maddesi).

İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği Onayı/Kaydı: İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği tarafından gümrük beyannamesi onay/kayıt işlemleriyle ilgili olarak verilecek onay, kayıt ve/veya elektronik onayı/kaydı,

İhraç Müsaadesi: Ülke ekonomisinin ihtiyaçları, iç ve dış piyasa arz ve talep durumu, satış şekli ile alıcı ülke ve firmaların ülkemiz ile olan ticari ve ekonomik ilişkileri gibi hususlar göz önünde tutularak Müsteşarlıkça verilen ihraç iznini,

Kayda Bağlı İhracat: Gümrük beyannamesinin, ihracattan önce İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğince kayda alındığı ihracat şeklini,

İfade eder (İhracat Yönetmeliği’nin 4.maddesi).

– Ticari kiralama yoluyla yapılacak ihracat işlemleri, gümrük mevzuatı hükümlerine tabidir (İhracat Yönetmeliği 13.madde).

Yapılan beyan, bağlayıcıdır. Beyannamede imzası bulunan kişiler cezai hükümlerin uygulanması açısından beyannamede belirtilen bilgiler ile beyannameye ekli belgelerin doğruluğu ve ilgili rejimin gerektirdiği bütün yükümlülüklere uyulmasından sorumludur. Doğrudan temsil durumunda bu sorumluluk adına hareket edilenlere aittir. Beyanın bağlayıcı olması nedeniyle beyanname başkasına devredilemez. Eşyanın başkalarına satılması beyan sahiplerini yükümlülüklerinden kurtarmaz (Gümrük Yönetmeliği 113.maddesi).  

Eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesini Terk Ettiği Tarih; a) Kara ve demir yoluyla çıkışlarda, gümrük idaresince çıkış işlemleri tamamlanıp kara sınırından yabancı bir ülkeye fiilen çıktığı veya serbest bölgeye fiilen girdiği, b) Deniz ve hava yoluyla çıkışlarda, eşyanın yüklendiği deniz veya hava taşıtının hareket ettiği, c) Dış seferde bulunan ya da dış sefere çıkacak olan deniz ve hava taşıtlarına 418 ve 476 ila 482’inci maddeler çerçevesinde yapılacak teslimlerde eşyanın teslim edildiği, tarih olarak kabul edilir (Gümrük Yönetmeliği 416.maddesi). 

Bedelsiz Olarak İhraç Edilebilecek Mallar: 1-a) Gerçek veya tüzel kişiler tarafından götürülen veya gönderilen hediyeler, miktarı ticari teamüllere uygun numuneler ile reklam ve tanıtım malları, yeniden kullanıma veya geri dönüşüme konu ithal edilmiş mal ve ambalaj malzemeleri,

b) Daha önce usulüne uygun olarak ihraç edilmiş malların bedelsiz gönderilmesi ticari örf ve adetlere uygun parçaları, fireleri ile garantili olarak ihraç edilen malların garanti süresi içinde yenilenmesi gereken parçaları,

c) Yabancı misyon mensuplarının, Türkiye’de çalışan yabancıların, yurt dışına hane nakli suretiyle gidecek Türk vatandaşlarının, daimi veya geçici görevle yurt dışına giden kamu görevlilerinin, bu durumlarının ilgili mercilerce belgelenmesi şartıyla, beraberlerinde götürecekleri, gönderecekleri veya adlarına gönderilecek mal ve taşıtlar,

ç) Yurt dışında yerleşik tüzel kişiler, yabancı turistler ve yurt dışında ikamet eden Türk vatandaşlarının beraberlerinde götürecekleri, gönderecekleri veya adlarına gönderilecek mal ve taşıtlar,

d) Kamu kurum ve kuruluşları, belediyeler ve üniversitelerin; görevleri veya anlaşmalar gereği gönderecekleri mal ve taşıtlar,

e) Savaş, deprem, sel, salgın hastalık, kıtlık ve benzeri afet durumlarında; kamu kurum ve kuruluşları, belediyeler, üniversiteler, Kızılay ile kamu yararına çalışan dernek ve vakıfların gönderecekleri insani yardım malzemeleri.

2) Yukarıda belirtilenler dışında kalan hususlar, İhracat Genel Müdürlüğü görüşü alınarak, ilgili gümrük idaresi veya İhracatçı Birliği Genel Sekreterliğince sonuçlandırılır (Bedelsiz İhracata İlişkin 2008/12 Sayılı Tebliğ’in 2.Maddesi).

– Bedelsiz ihracata ilişkin 2008/12 Sayılı Tebliğ’in 2/e maddesi çerçevesinde, savaş, deprem, sel, salgın hastalık, kıtlık ve benzeri afet durumlarında; kamu kurum ve kuruluşları, belediyeler, üniversiteler, Kızılay ile kamu yararına çalışan dernek ve vakıfları yurt dışına bedelsiz olarak insani yardım malzemeleri gönderebilmektedir. Keza, bu kapsamda bedelsiz ihraç edilecek eşyanın tabi olacağı usul ve esaslar da anılan Tebliğ’in 3 ve müteakip maddelerinde belirtilmiştir. Mezkur Tebliğ’in 2/e maddesi kapsamında bedelsiz olarak gönderilecek insani yardım malzemelerinin yurt dışına çıkış işlemlerinin, yardım malzemesinin cins, nev’i ve niteliği, miktarı ile yüklendiği taşıt aracına ilişkin bilgileri içeren eşya listesinin ibrazı kaydıyla eşyanın çıkışına izin verilmesi ve bu şekilde çıkışına müsaade edilen eşyanın tamamlayıcı beyanının en geç izleyen ayın ilk üç günü içinde yapılması gerekir (Gümrükler Genel Müdürlüğü’nün 2011/19 Sayılı Genelgesi).

İzin Mercii ve Uygulama Usulleri: 1) İkinci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde yer alan mallardan, değeri 250.000 (ikiyüzellibin) ABD Dolarına kadar olanlar ile değer ve miktarına bakılmaksızın birinci fıkrasının (d) ve (e) bentlerinde belirtilen malların bedelsiz ihracat izni başvuruları doğrudan ilgili gümrük idaresine yapılır.

2) İkinci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde yer alan mallardan, değeri 250.000 (ikiyüzellibin) ABD Doları ve üzeri olanların bedelsiz ihracat izni başvuruları ise, ekteki Bedelsiz İhracat Formu doldurularak İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliklerine yapılır.

3) İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterlikleri verilen bedelsiz ihraç izinlerinin bir örneğini talep sahibine, bir örneğini de ilgili gümrük idaresine intikal ettirirler.

4) Bedelsiz ihraç izinlerinin geçerlilik süresi 1 (bir) yıldır.

5) İkinci maddenin birinci fıkrasının (c) ve (ç) bentleri çerçevesinde yapılacak bedelsiz ihracata, doğrudan gümrük idaresince izin verilir. Ancak (ç) bendi uyarınca bedelsiz ihracı yapılacak malların yolcu beraberinde götürülmeyip, önce veya sonra gönderilmesi halinde, Türkiye’de/Türkiye’den satın alındığının belgelendirilmesi, taşıt götürülmesi halinde ise taşıtın trafik tescil kuruluşlarınca ve vergi dairelerince kayıtlarının kapatıldığının belgelendirilmesi gerekir.

6) İkinci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi kapsamında, yurt dışında yerleşik tüzel kişiler, yabancı turistler ve yurt dışında ikamet eden Türk vatandaşlarının, Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 11/1-b maddesinde düzenlenen istisnadan yararlanarak yurt dışına götürecekleri, gönderecekleri veya adlarına gönderilecek mal ve taşıtların bedelsiz ihracına, satıcı tarafından verilen satış faturası nüshası veya satıcı onaylı örneklerine istinaden, ilgili gümrük idarelerince izin verilir.

7) Söz konusu satış faturasının bir nüshası veya satıcı onaylı bir örneği, Türkiye İstatistik Kurumuna gönderilmesini teminen, ilgili gümrük idaresince Gümrükler Genel Müdürlüğü’ne intikal ettirilir (Bedelsiz İhracata İlişkin 2008/12 Sayılı Tebliğ’in 3.Maddesi).   

Yasak ve İhracı Ön İzne Bağlı Mallar: Kanun, kararname ve uluslararası anlaşmalarla ihracı yasaklanmış malların bedelsiz ihracatına izin verilmez. İhracı ön izne bağlı malların bedelsiz olarak ihraç edilmesi de, ancak ilgili merciin ön iznine istinaden mümkündür (Bedelsiz İhracata İlişkin 2008/12 Sayılı Tebliğ’in 4.Maddesi).   

İhracında Fon Kesintisi Aranan Mallar: 1) İhracı Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu kesintisine tabi eşyaların bedelsiz olarak ihraç edilebilmesi için, söz konusu primin ödendiğine dair banka dekontunun ibrazı gerekir. Ancak FOB değeri 1.000 (bin) ABD Dolarını geçmeyen malların bedelsiz ihracı Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu kesintisine tabi değildir.

2) 6/6/2006 tarihli ve 26190 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İhracı Kayda Bağlı Mallara İlişkin Tebliğ (İhracat 2006/7) eki listedeki mallardan, değeri FOB l.000 (bin) ABD Dolarının üzerinde olanların bedelsiz ihracında, kayıt şartı aranır (Bedelsiz İhracata İlişkin 2008/12 Sayılı Tebliğ’in 5.Maddesi).   

– Bedelsiz ihracata konu mal, ihracatta uygulanan desteklerden yararlandırılmaz. Bu Tebliğ kapsamında yapılacak bedelsiz ihracat, standartlar ve ürünlere ilişkin teknik mevzuat hükümlerine tabi değildir. Bedelsiz İhracata İlişkin 2008/12 Sayılı Tebliğ’in 6 ve 7.Maddeleri).   

İhracatçı Birliğine Üyelik: Bedelsiz İhracata İlişkin 2008/12 Sayılı Tebliğ’in ikinci maddenin birinci fıkrasının (a), (c), (ç), (d) ve (e) bentleri kapsamında yapılacak bedelsiz ihracatta, İhracatçı Birliğine üye olma şartı aranmaz (Bedelsiz İhracata İlişkin 2008/12 Sayılı Tebliğ’in 8.Maddesi).   

– 4/3/2020 tarih ve 31058 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “İhracı Yasak ve Ön İzne Bağlı Mallara İlişkin Tebliğ (İhracat: 96/31)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (İhracat: 2020/4)” ile ihracı yasak ve ön izne bağlı mallar arasına, Kişisel Koruyucu Donanım Yönetmeliği kapsamında piyasaya arz edilen “koruyucu maske (gaz, toz ve radyoaktif toz filtreli maskeler)”, “tulum (koruyucu iş elbisesi)”, “sıvı geçirmez önlük (kimyasallara karşı kullanılan koruyucu önlükler)”, “gözlük (koruyucu gözlükler)” ile Tıbbi Cihaz Yönetmeliği kapsamında piyasaya arz edilen “tıbbi ve cerrahi maske” ve “tıbbi steril/non-steril eldivenler” eklenmiş olup, bu ürünlerin ihracatı Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu’nun ön iznine bağlanmıştır.

– 18/3/2020 tarih ve 31072 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “İhracı Kayda Bağlı Mallara İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: İhracat 2006/7)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (İhracat 2020/5)” ile ihracı kayda bağlı mallar arasına Etil Alkol (GTP: 22.07 (GTİP: 2207.20.00.10.15 ve GTİP: 2207.20.00.90.15 hariç), GTİP: 2208.90.91.10.00, 2208.90.91.90.00, 2208.90.99.10.00, 2208.90.99.90.00) olmak üzere), Kolonya (GTİP: 3303.00.90.00.11), Dezenfektan (GTİP: 3402.90.10.00.12, 3808.94.10.00.00, 3808.94.20.00.00, 3808.94.90.00.19, 3808.94.90.00.11, 2905.12.00.00.12), Hidrojen Peroksit (GTP: 28.47), Yalnız Meltblown Kumaş (GTP: 56.03) eklenmiştir.

– 26/3/ 2020 tarih ve 31080 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “İhracı Yasak ve Ön İzne Bağlı Mallara İlişkin Tebliğ (İhracat: 96/31)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (İhracat: 2020/6)” ile ihracı yasak ve ön izne bağlı mallar arasına Tıbbi Cihaz Yönetmeliği kapsamında piyasaya arz edilen “Ventilatör, Ecmo, Oksijen Konsantratörü, Ventilatör Cihazı Sarfları, Hasta Devreleri (Anestezi/Ventilatör Devresi), IV Kanül, Entübasyon Tüpleri ve Yoğun Bakım Monitörleri” eklenmiş olup bu ürünlerin ihracatı Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu’nun ön iznine bağlanmıştır.

Öte yandan; bahse konu düzenlemeler ile amaçlanan küresel salgın döneminde yurt içi piyasanın ihtiyacı olan ürünlerde oluşabilecek muhtemel tedarik sıkıntısını ortadan kaldırmak üzere tedbir almak olup, anılan mevzuat hükümlerinde diplomatik veya şahsi yardım/hibe şeklindeki ihraç talepleri için ayrı bir istisnai düzenlemeye yer verilmemiştir.

Bu Hususlar Muvacehesinde; I. Bedelsiz İhracata İlişkin Tebliğ’in (İhracat 2008/12) 4.maddesi gereğince yukarıda mezkur ihracı ön izne bağlı malların bedelsiz olarak ihraç edilmesi için Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu’nun ön izninin alınmasının,

II. İhracı Kayda bağlanan bahse konu mallardan değeri FOB l.000 (bin) ABD Dolarını geçen malların bedelsiz olarak ihracında kayıt şartı arandığından, bu malların ihracatında ise ilgili İhracatçı Birliği Genel Sekreterliğine (“etil alkol, kolonya, dezenfektan, hidrojen peroksit” ihracatına konu olan mallar için koordinatör birlik olarak tayin edilen İstanbul Maden ve Metaller İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği’ne, “Yalnız meltblown kumaş” ihracatına konu mallar için koordinatör birlik olarak tayin edilen İstanbul Tekstil ve Konfeksiyon İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği’ne), ihracatçı firmalar tarafından başvuruda bulunulması gerekir (İhracat Genel Müdürlüğü’nün 07.04.2020 Tarih ve 53728571 Sayılı Tasarruflu Yazısı).

Tamamlayıcı Beyan: Bilindiği üzere, Gümrük Yönetmeliği’nin “İhracat rejiminde tamamlayıcı beyan” başlıklı 158.maddesinin 2.fıkrası uyarınca; Bir ay içinde gerçekleştirilen basitleştirilmiş işlemlere ilişkin tamamlayıcı beyanın izleyen ayın ilk üç günü içinde yapılması gerekmektedir. Söz konusu Yönetmelik maddesi hükmüne, yurt dışına gönderilecek insani yardım malzemelerinin, eşya listesi verilmek suretiyle basitleştirilmiş usulde beyan edilmesine imkan veren 28.03.2011 tarihli ve 2011/19 sayılı Genelge’de de yer verilmiştir. 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 10.maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi hükmü kapsamında, Bakanlık Makamından alınan 14.06.2016 tarihli ve 16602390 sayılı Onayla münhasıran Türk Kızılayı için uygulanmak üzere, insani yardım malzemelerinin çıkışına ilişkin tamamlayıcı beyanın takip eden ayın son gününe kadar yapılabilmesi uygun bulunmuştur (Gümrükler Genel Müdürlüğü’nün 21.06.2016 Tarih ve 16865036 Sayılı Tasarruflu Yazısı).

Bedelsiz İhracat ve Damga Vergisi: Gelir İdaresi Başkanlığının 04.02.2011 Tarih ve 010877 Sayılı Yazısında; “2008/12 sayılı tebliğin 6.maddesi de göz önünde bulundurulduğunda, 1 Seri No.lu Döviz Kazandırıcı Faaliyetlerde Damga Vergisi ve Harç İstisnası Uygulaması Hakkında Tebliğ kapsamında döviz kazandırıcı bir faaliyet olmayan bedelsiz ihracat nedeniyle düzenlenen kağıtların, Damga Vergisi Kanununun Ek 2.maddesi çerçevesinde damga vergisi istisnasından yararlanılması mümkün bulunmamaktadır.” Denilmekle beraber.

09.08.2016 Tarih – 29796 Sayılı R.G. Ve 6728 S.K. İle 488 Sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun Eki II Sayılı Damga Vergisinden İstisna Edilen Kâğıtlar Tablosunun “IV- Ticari Ve Medeni İşlerle İlgili Kağıtlar” Alt Başlığına Eklenen 48.Fıkrayla: “Ürünlerin yurt dışında tanıtım ve pazarlamasını sağlamak amacıyla, miktarı ticari teamüllere uygun örnek ürünler, tanıtım malzemeleri veya promosyon amaçlı ürünlerin bedelsiz ihracatına ilişkin düzenlenen kâğıtlar ile yurt dışındaki fuarlara katılım amacıyla düzenlenen kâğıtlar”ın Damga vergisinden istisna olduğu belirtilmiştir.

Öte yandan; Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın 64597866-155.13-17312 sayı ve 08.08.2018 tarihli Özelgesinde; Ürünlerinizin yurt dışında tanıtım ve pazarlamasını sağlamak amacıyla, miktarı ticari teamüllere uygun örnek ürünlerin, tanıtım malzemelerinin veya promosyon amaçlı ürünlerin bedelsiz ihracatına ilişkin olarak söz konusu fıkranın yürürlük tarihi olan 9/8/2016 tarihinden sonra düzenlenen gümrük beyannamelerinin, münhasıran bu ürünlere ilişkin düzenlenmiş olması koşuluyla Damga Vergisi Kanununa ekli (2) sayılı tablonun IV/48 fıkrası uyarınca damga vergisinden istisna olduğu belirtilmiştir.

Kişisel görüşümüz: Ürünlerinizin yurt dışında tanıtım ve pazarlamasını sağlamak amacıyla, miktarı ticari teamüllere uygun örnek ürünlerin, tanıtım malzemelerinin veya promosyon amaçlı ürünlerin bedelsiz ihracatına ilişkin olarak düzenlenen gümrük beyannameleri ve ilgili kağıtlar, münhasıran bu ürünlere ilişkin düzenlenmiş olması koşuluyla Damga Vergisinden istisnadır. Damga vergisine tabi değildir.

Bedelsiz İhracat: İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterlikleri’nce düzenlenecek 0953 kodlu TPS-Bedelsiz İhracat İzni verilmesi ve kullanılmasına ilişkin işlemler aşağıda belirtilmiştir: 1) 0953 kodlu TPS-Bedelsiz İhracat İzni başvurusu yükümlüsünce Tek Pencere Portal Sistemi (https://uygulama.gtb.gov.tr/TekPencere) üzerinden gerçekleştirilir. 0953 kodlu TPS-Bedelsiz İhracat İzni başvurusu Ticaret Bakanlığı internet sitesinde yer alan rehberde belirtilen hususlar dikkate alınarak başvuru sahibi tarafından doldurulur ve İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterlikleri’ne elektronik ortamda gönderilir.

2) Yapılan inceleme neticesinde herhangi bir eksiklik veya hata bulunmadığı tespit edilen başvurular ile tespit edilen eksiklik ve/veya hataların yükümlüsünce giderildiği anlaşılan başvurular İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterlikleri’nce, 2008/12 Sayılı Bedelsiz İhracata İlişkin Tebliğ kapsamında incelenmek üzere kabul edilir.

3) Kabul edilen başvurunun uygun bulunması halinde, İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterlikleri tarafından 0953 kodlu TPS-Bedelsiz İhracat İzni başvurusu Tek Pencere Portal Sistemi üzerinden onaylanır ve sistem tarafından 0953 TPS-Bedelsiz İhracat İzni kodlu e-belge ile bu belgeye ait 23 haneli numara üretilir.

4) Tek Pencere Sistemi tarafından verilen 23 haneli belge numarası/belge satır numarası (Örnek: Referans No: 16545419880849000000392/1) ilgili gümrük beyannamesinin 44 no.lu kutusunda “Belge Referans No” ve “Belge Tarihi” alanlarında beyan edilir.

5) Söz konusu belgeye ilişkin bilgiler elektronik ortamda yer alacağından, beyanname ekinde ayrıca kâğıt ortamında ıslak imzalı ithal izin belgesi aranmaz. Gümrük işlemleri sırasında ihtiyaç duyulması halinde belge içeriğinin Tek Pencere Sistemi üzerinden sorgulanması mümkündür (Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü’nün 2016/39 Sayılı Genelgesi).

İhracat Beyannamesinin 10 Kalemden Fazla Ve Azami FOB 25.000-USD Bedelle Düzenlendiği Haller İle Promosyon Amaçlı Olarak Yurt Dışına Bedelsiz İhraç Edilen Ve Çok Sayıda Kalemden Oluşan Eşyanın İhracat Gümrük İşlemleri: Gümrük Kanununun 150.maddesinin dördüncü fıkrasının; Gerektiğinde ihraç eşyasının cinsine, niteliklerine ve ihracatın özelliğine göre ihracatın daha kolay yapılmasını sağlayacak usul ve esasları belirleme konusunda Ticaret Bakanlığı’na verdiği yetki çerçevesinde, ihracat beyannamesinin 10 kalemden fazla ve azami FOB 25.000 ABD Doları bedelle düzenlendiği haller ile promosyon amaçlı olarak yurt dışına bedelsiz ihraç edilen ve çok sayıda kalemden oluşan eşyanın ihracat gümrük işlemlerinin seri şekilde sonuçlandırılmasına yönelik olarak ve beyan sahibinin talebi halinde aşağıda belirtilen usul dairesinde gümrük beyanında bulunulması uygun bulunmuştur: 1) İhracat beyannamesi kapsamında yer alan ve aynı fasılda sınıflandırılan kalemler bu fasıldan ve tek kalem olarak miktar bakımından en fazla olanının sınıflandırıldığı GTİP’ten beyan edilecektir.

2) İhracat beyannamesi muhteviyatı eşyanın; a) Türk Gümrük Tarife Cetveli’nin 01 ila 24 üncü (24. fasıl dahil) fasıllarında sınıflandırılan, b) Dahilde İşleme Rejimi kapsamında ihraç edilen, c) Yatırım Teşvik Belgesi kapsamında ihraç edilen, ç) İhracat iadesinden ve/veya ihracata yönelik devlet yardımlarından yararlanan, d) İhracatında DFİF’e prim kesintisi veya DFİF’ten prim ödemesi yapılan, e) Türkiye Gümrük Bölgesi’nden geçici olarak ihraç edilen, f) Transit ticarete tabi tutulan, g) İhracatı zorunlu standart ve/veya ticari kalite kontrolüne tabi tutulan, ğ) İhracatı ön izne bağlı olan, eşyadan olması halinde ihracat gümrük işlemlerinde yukarıda belirtilen şekilde gümrük beyanı yapılmasına izin verilmez.

3) Bedelsiz ihracat; 3065 sayılı KDV Kanununun 11 ve 12.maddeleri çerçevesinde ihracatçıya iade edilen KDV, bu Genelgenin 2-(ç) maddesinde belirtilen ihracat iadesinden veya ihracata yönelik devlet yardımlarından yararlanan eşya kapsamında değerlendirilemez (Gümrükler Genel Müdürlüğü’nün 2013/34 Sayılı Genelgesi).

– İhracat: 2008/12 sayılı Bedelsiz İhracata İlişkin Tebliğ kapsamında gerçekleştirilecek bedelsiz ihracat işlemlerinde sıfır veya bedelsiz olarak düzenlenecek olan faturanın firmaların ihtiyaçları doğrultusunda ilgili gümrük idaresine ibrazı mümkün bulunmaktadır (Gümrükler Genel Müdürlüğü’nün 2013/35 Sayılı Genelgesi).

İhraç Kaydıyla Teslim Edilen Eşyanın İhracatçı Firma Tarafından Bedelsiz Olarak İhraç Edilmesi Durumunda Tecil-Terkin Uygulaması: İhracatçı tarafından imalatçıdan ihraç kaydıyla temin edilen malların bedelsiz olarak ihraç edilmesi, bu işleme ilişkin olarak tecil-terkin uygulanmasına engel değildir.

3065 sayılı KDV Kanunu’nun 11/1-c.maddesine göre de: İhraç edilmek şartıyla imalatçılar tarafından kendilerine teslim edilen mallara ait katma değer vergisi, ihracatçılar tarafından ödenmez. Mükelleflerce tahsil edilmeyen ancak ilgili dönem beyannamesinde beyan edilecek olan bu vergi, vergi dairesince tarh ve tahakkuk ettirilerek tecil olunur.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinden hareketle, ihracatçı firma tarafından bedelsiz olarak ihraç edilen malların;

– İmalatçıları tarafından ihraç kaydıyla teslim edilmiş olması,

– Teslim tarihini takip eden aybaşından itibaren üç ay (ek süre verilmiş olması halinde ise bu süre) içinde bedelsiz olarak ihracının gerçekleştiğine dair ihracatçının gümrük beyannamesinin vergi dairesine ibraz edilmesi halinde imalatçının ilgili dönem beyannamesi ile beyan ettiği vergiden tecil edilen verginin terkini, tecil edilemeyen kısmın ise iadesi mümkün bulunmaktadır.

Diğer bir değişle; Bedelsiz ihracat işlemleri dolayısıyla yüklenilen KDV, önce 3065 Sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 32.maddesine göre (İstisna edilmiş işlemlerde indirim) işlem yapılacak, indirime konu edilemeyen kısmın ise iadesi söz konusu olacaktır. (3065 Sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu, KDV Uygulama Genel Tebliği, 60 Sayılı Katma Değer Vergisi Sirküleri, Maliye Bakanlığı’nın 04/06/2004 tarih ve KDVK-17 /2004-17 sayılı Özelgesi).

SONUÇ

Karşılığında yurt dışından bir ödeme yapılmaksızın yurt dışına mal çıkarılması, bedelsiz ihracattır.

Gümrük Yönetmeliği’nin “İhracat rejiminde tamamlayıcı beyan” başlıklı 158.maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca, bir ay içinde gerçekleştirilen basitleştirilmiş ihracat işlemlerine ilişkin tamamlayıcı beyanın izleyen ayın ilk üç günü içinde yapılması gerekir.

– Kanun, kararname ve uluslararası anlaşmalarla ihracı yasaklanmış malların bedelsiz ihracatına izin verilmez. İhracı ön izne bağlı malların bedelsiz olarak ihraç edilmesi de, ancak ilgili merciin ön iznine istinaden mümkündür.

– Bedelsiz İhracata İlişkin 2008/12 Sayılı Tebliğ’in ikinci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde yer alan mallardan, değeri 250.000 (ikiyüzellibin) ABD Dolarına kadar olanlar ile değer ve miktarına bakılmaksızın birinci fıkrasının (d) ve (e) bentlerinde belirtilen malların bedelsiz ihracat izni başvuruları doğrudan ilgili gümrük idaresine yapılır.

– İkinci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde yer alan mallardan, değeri 250.000 (ikiyüzellibin) ABD Doları ve üzeri olanların bedelsiz ihracat izni başvuruları ise, ekteki Bedelsiz İhracat Formu doldurularak İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliklerine yapılır. Bedelsiz ihraç izinlerinin geçerlilik süresi 1 (bir) yıldır. İkinci maddenin birinci fıkrasının (c) ve (ç) bentleri çerçevesinde yapılacak bedelsiz ihracata, doğrudan gümrük idaresince izin verilir. Ancak (ç) bendi uyarınca bedelsiz ihracı yapılacak malların yolcu beraberinde götürülmeyip, önce veya sonra gönderilmesi halinde, Türkiye’de satın alındığının belgelenmesi, taşıt götürülmesi halinde ise taşıtın trafik tescil kuruluşlarınca ve vergi dairelerince kayıtlarının kapatıldığının belgelenmesi gerekir.

– İkinci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi kapsamında, yurt dışında yerleşik tüzel kişiler, yabancı turistler ve yurt dışında ikamet eden Türk vatandaşlarının, Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 11/1-b maddesinde düzenlenen istisnadan yararlanarak yurt dışına götürecekleri, gönderecekleri veya adlarına gönderilecek mal ve taşıtların bedelsiz ihracına, satıcı tarafından verilen satış faturası nüshası veya satıcı onaylı örneklerine istinaden, ilgili gümrük idarelerince izin verilir.

– Bedelsiz ihracat işlemleri dolayısıyla yüklenilen KDV, önce 3065 Sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 32.maddesine göre (İstisna edilmiş işlemlerde indirim) işlem yapılacak, indirime konu edilemeyen kısmın ise iadesi söz konusudur.

– İhracatçı tarafından imalatçıdan ihraç kaydıyla temin edilen malların bedelsiz olarak ihraç edilmesi, bu işleme ilişkin olarak tecil-terkin uygulanmasına engel değildir. Buna göre, ihracatçı firma tarafından bedelsiz olarak ihraç edilen malların;

– İmalatçıları tarafından ihraç kaydıyla teslim edilmiş olması ve teslim tarihini takip eden aybaşından itibaren üç ay (ek süre verilmiş olması halinde ise bu süre) içinde bedelsiz olarak ihracının gerçekleştiğine dair ihracatçının gümrük beyannamesinin vergi dairesine ibraz edilmesi halinde imalatçının ilgili dönem beyannamesi ile beyan ettiği vergiden tecil edilen verginin terkini, tecil edilemeyen kısmın ise iadesi mümkündür.

– Bedelsiz ihracata konu mal, ihracatta uygulanan desteklerden yararlandırılmaz. Bedelsiz İhracata İlişkin 2008/12 Sayılı Tebliğ kapsamında yapılacak bedelsiz ihracat, standartlar ve ürünlere ilişkin teknik mevzuat hükümlerine tabi değildir.

KAYNAKÇA:

• 4458 sayılı Gümrük Kanunu.
• Gümrük Yönetmeliği.
• 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu.
• İhracat Rejim Kararı.
• İhracat Yönetmeliği.
• Bedelsiz İhracata İlişkin 2008/12 Sayılı Tebliğ.
• Para-Kredi ve Koordinasyon Kurulu’nun 06.04.2018 tarih ve 2018/12 sayılı Kararı.
• Gümrükler Genel Müdürlüğü’nün 2011/19, 2013/34, 2013/35 Sayılı Genelgeleri
• Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü’nün 2016/39 Sayılı Genelgesi.
• 60 Sayılı Katma Değer Vergisi Sirküleri.
• Çeşitli Tasarruflu Yazılar.
• Kaya Sezai, “Bedelsiz İhracat” Sezai Kaya Consulting – 09.08.2019

MAKALE EKLERİ

EK= 1

BEDELSİZ İHRACAT FORMU

1- Talep Sahibinin;  

a) Adı veya Unvanı   :

b) Adresi        :

c) Telefon No            :

d) Telefaks No          :

e) T.C. Kimlik No/Vergi Kimlik No           :

f) Bağlı Olduğu İhracatçı Birliği     :

g) Vergi Türü            :

2- Malın Gideceği Firma veya Kuruluşun;

a) Adı veya Unvanı  :

b) Adresi        :

c) Telefon No            :

d) Telefaks No          :

e) Ülkesi         :

3- Malın;

a) Cinsi           :

b) G.T.İ.P.     :

c) Tipi             :

d) Üretim Yılı ve Menşei      :

e) Ambalaj Şekli       :

f) Miktarı       :

g) Değeri        :

h) Bedelsiz İhraç Nedeni      :

4- Malın İhraç Gümrüğü     :

Talep Sahibi

(Kaşe ve İmza)

EK= 2

İHRACI KAYDA BAĞLI MALLAR LİSTESİ

1       Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu primi kesintisine tabi maddelerin ihracı,

2       Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu’ndan ödeme yapılan maddelerin ihracı,

3       Ülkemizde kredi karşılığı kurulan tesislerin bedelinin malla geri ödenmesine ilişkin özel hesaplar çerçevesinde ihracat,

4       Ülkemiz ile Rusya Federasyonu arasındaki doğalgaz anlaşması çerçevesinde ihracat,

5       Ülkemiz ihraç ürünlerine miktar kısıtlaması uygulayan ülkelere yapılan kısıtlama kapsamındaki maddelerin ihracı,

6       Birleşmiş Milletler Kararları uyarınca ekonomik yaptırım uygulanan ülkelere ihracat,

7-      10/6/2005 tarihli ve 25841 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Organik Tarımın Esasları ve Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik kapsamında sertifikayı haiz mallar, (13.07.2006 tarih ve 26227 sayılı R.G. – İhracat 2006/10 Tebliğ ile değişik)

8       İşlem görmemiş zeytinyağı ve işlem görmüş dökme veya varilli zeytinyağı,

9       Meyan kökü,

10-    Ham lületaşı ve taslak pipo,

11-    Ozon tabakasının korunmasına dair Viyana Sözleşmesi ile bu sözleşmeye ait Protokoller ve değişiklikler kapsamındaki malların sadece söz konusu düzenlemelere taraf ülkelere yönelik ihracatı,

12-    Torba, çuval ve kutulu halde işlem görmemiş zeytin,

13-    Orijinal bağırsak,

14-    Canlı koyun, kıl keçisi, büyükbaş hayvan,

15-    Dökme halde kapya cinsi kırmızı biber (konik biber),

16-    Ham zeytin (fermantasyonu tamamlanmamış),

17-    Bakır ve çinko hurda ve döküntüleri, (18.04.2019 tarih ve 30749 sayılı R.G. İhracat 2019/3 Tebliğ ile değişik) [1]

18-    Beyaz Mermer (Ham ve Kabaca Yontulmuş- 2515.11.00.00.11), Renkli ve Damarlı Mermer (Ham ve Kabaca Yontulmuş- 2515.11.00.00.12), Oniks (Ham ve Kabaca Yontulmuş- 2515.11.00.00.13), Traverten (Ham ve Kabaca Yontulmuş- 2515.11.00.00.14), Diğerleri (Ham ve Kabaca Yontulmuş-2515.11.00.00.19), (13.07.2006 tarih ve 26227 sayılı R.G. – İhracat 2006/10 Tebliğ ile değişik)

19-    Çimento (2523.21, 2523.29, 2523.30, 2523.90), (13.07.2006 tarih ve 26227 sayılı R.G. – İhracat 2006/10 Tebliğ ile eklenmiştir)

20-    Kornişonlar (0707.00.90.00.00). (13.07.2006 tarih ve 26227 sayılı R.G. – İhracat 2006/10 Tebliğ ile eklenmiştir)

21-    Çam Fıstığı (İç Çam Fıstığı Hariç), (26.12.2007 tarih ve 26738 sayılı R.G. – İhracat 2007/13 Tebliğ ile değişik)[2]

22-    Buğday ve mahlut (GTİP No:10.01), Kara Buğday (GTİP No:1008.10), Buğday ve çavdar melezi (GTİP No: 1008.90.10). (26.12.2007 tarih ve 26738 sayılı R.G. – İhracat 2007/13 Tebliğ ile eklenmiştir)

23-    Mercimekler (GTİP No: 0713.40). (27.06.2008 tarihli ve 26919 sayılı R.G.ile eklenmiştir)

24 –   Arpa (GTİP No: 1003), Mısır (GTİP No: 1005) (30.09.2010 tarih ve 27715 sayılı R.G. İhracat 2010/11 Tebliğ ile eklenmiştir)

25-    (11.07.2017 tarihli, 30121 sayılı R.G. İhracat 2016/7 Tebliğ ile değişik)[3] (01.06.2018 tarih ve 30438 sayılı R.G. İhracat 2018/5 Tebliğ ile yürürlükten kaldırılmıştır)[4]

26-    Kromlu deriler (GTİP No: 4104.11, 4104.19, 4105.10, 4106.21) (01.08.2013 tarih ve 28725 sayılı R.G. İhracat 2013/5 Tebliğ ile eklenmiştir)

27-    Haşhaş Tohumu (Tohumluk Olmayanlar) (GTİP No: 1207.91.90.00.00) (11.03.2016 tarih ve 29650 sayılı R.G. İhracat 2016/2 Tebliğ ile eklenmiştir)

28-    Orman Ağacı Tomrukları (GTİP No: 44.03) (19/9/1996 tarihli ve 22762 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İhracı Yasak ve Ön İzne Bağlı Mallara İlişkin Tebliğ (İhracat 96/31)’in ekinde yer alan İhracı Yasak Mallar Listesinde yer alan ağaçların tomrukları hariç olmak üzere) (22.03.2018 tarihli, 30268 sayılı R.G. İhracat 2018/2 ile eklenmiştir) Tasarruflu Yazılar                      1

29-    Atık, döküntü ve hurda şeklinde basılı elektronik devre kartları ve levhaları (GTİP:7112.91.00.00.00, 7112.92.00.00.00, 7112.99.00.90.00, 8471.80.00.00.00, 8542.39.90.00.00) (22.03.2018 tarihli, 30268 sayılı R.G. İhracat 2018/2 ile eklenmiştir)

30-    Mısır kırıkları (Kabuğu veya kavuzu çıkarılmış, dilimlenmiş veya iri parçalar halinde, ufalanmış olsun olmasın, Yuvarlatılmış GTİP: 1104.23.40.00.00; Diğerleri GTİP: 1104.23.98.00.00) (01.09.2018 tarih ve 30522 sayılı R.G. İhracat 2018/6 Tebliğ ile eklenmiştir)

31-    Arpa kırıkları (Kabuğu veya kavuzu çıkarılmış, dilimlenmiş veya iri parçalar halinde, ufalanmış olsun olmasın GTİP: 1104.29.04.00.00; Yuvarlatılmış GTİP: 1104.29.05.00.00; Diğerleri GTİP: 1104.29.08.00.00) (01.09.2018 tarih ve 30522 sayılı R.G. İhracat 2018/6 Tebliğ ile eklenmiştir)

32-    Buğday kırıkları (Buğdaydan peletler GTİP: 1103.20.60.00.00; Buğday yassılaştırılmış taneler GTİP: 1104.19.10.00.11; Flokon halindeki taneler GTİP: 1104.19.10.00.12; Kabuğu veya kavuzu çıkarılmış, dilimlenmiş, iri parçalar halinde ufalanmış olsun olmasın GTİP: 1104.29.17.00.00; Yuvarlatılmış, GTİP: 1104.29.30.00.00; Sadece iri parçalar halinde ufalanmış GTİP: 1104.29.51.00.00; Diğerleri GTİP: 1104.29.81.00.00) (01.09.2018 tarih ve 30522 sayılı R.G. İhracat 2018/6 Tebliğ ile eklenmiştir)

33-    Pirinç (GTİP: 1006) (28.09.2018 tarih ve 30549 sayılı R.G. İhracat 2018/8 Tebliğ ile eklenmiştir)

34-    Çavdar – Diğerleri (GTİP:1002.90.00.00.00) (28.09.2018 tarih ve 30549 sayılı R.G. İhracat 2018/8 Tebliğ ile eklenmiştir)

35-38 Sıralar (18.03.2020 tarih ve 31072 sayılı R.G. İhracat 2020/5 Tebliğ ile eklenmiştir ve 02.5.2020 tarihli, 31115 sayılı R.G. ile yürürlükten kaldırılmıştır)

39-    Yalnız Meltblown Kumaş (GTP: 56.03) (18.03.2020 tarih ve 31072 sayılı R.G. İhracat 2020/5 Tebliğ ile eklenmiştir)

Tebliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
Tarihi		Sayısı
6/6/2006		26190
Tebliğde Değişiklik Yapan Tebliğlerin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
Tarihi		Sayısı
1-	13/7/2006	26227
2-	28/11/2007	26714
3-	26/12/2007	26738
4-	27/6/2008	26919
5-	30/9/2010	27715
6-	21/4/2011	27912
7-	1/8/2013	28725
8-	11/3/2016	29650
9-	11/7/2017	30121
10-	22/3/2018	30386
11-	1/6/2018	30438
12-	1/9/2018	30522
13-	28/9/2018	30549
14-	18/4/2019	30749
15-	18/3/2020	31072

35-    Etil Alkol [GTP: 22.07 (GTİP: 2207.20.00.10.15 ve GTİP: 2207.20.00.90.15 hariç), GTİP: 2208.90.91.10.00, 2208.90.91.90.00, 2208.90.99.10.00, 2208.90.99.90.00] (18.03.2020 tarih ve 31072 sayılı R.G. İhracat 2020/5 Tebliğ ile eklenmiştir) Genelgeler               1 (02.5.2020 tarihli, 31115 sayılı R.G. ile yürürlükten kaldırılmıştır)

36-    Kolonya (GTİP: 3303.00.90.00.11) (18.03.2020 tarih ve 31072 sayılı R.G. İhracat 2020/5 Tebliğ ile eklenmiştir) (02.5.2020 tarihli, 31115 sayılı R.G. ile yürürlükten kaldırılmıştır)

37-    Dezenfektan (GTİP: 3402.90.10.00.12, 3808.94.10.00.00, 3808.94.20.00.00, 3808.94.90.00.19, 3808.94.90.00.11, 2905.12.00.00.12) (18.03.2020 tarih ve 31072 sayılı R.G. İhracat 2020/5 Tebliğ ile eklenmiştir) (02.5.2020 tarihli, 31115 sayılı R.G. ile yürürlükten kaldırılmıştır)

38-   Hidrojen Peroksit (GTP: 28.47) (18.03.2020 tarih ve 31072 sayılı R.G. İhracat 2020/5 Tebliğ ile eklenmiştir) (02.5.2020 tarihli, 31115 sayılı R.G. ile yürürlükten kaldırılmıştır)

EK= 3

İHRACI YASAK MALLAR LİSTESİ (EK-1) (18.09.2009 tarih ve 27353 sayılı R.G. İhracat 2009/11 Tebliğ ile değişik Mülga Liste)
MADDE	YASAL DAYANAK
1-Kültür ve tabiat varlıkları (Eski eserler)	23/07/1983 tarih ve 18113 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan 2863 sayılı ‘Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’
2-Hint keneviri	24/06/1933 tarih ve 2435 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan 2313 sayılı ‘Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi Hakkında Kanun’
3-Tütün tohumu ve fidesi	04/12/2002 tarih ve 24956 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan ‘Tütün Üretimi, Üretici Tütünlerinin Pazarlanması, İç ve Dış Ticareti, Denetimi ve Tütün Eksperliği ile İlgili Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik‘
4-İhracı ön izne bağlı mallar listesinde yer alan türler hariç bütün av ve yaban hayvanları (canlı ve cansız olarak ve tanınabilir en küçük parçaları ile bunlardan mamul konfeksiyon)	13/4/1990 tarih ve 20491 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan 08/03/1990 tarih ve 90/234 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı
5-Ceviz, dut, kiraz, armut, erik, porsuk, dışbudak, karaağaç ve ıhlamur adlı ağaç türlerinin kütük, tomruk, kereste, kalas ve taslak olarak ihracı Tasarruflu Yazılar      1          2	11/05/1974 tarih ve 14883 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan 24/4/1974 tarih ve 7/8186 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı
6-Doğadan toplanan doğal çiçek soğanları	06/01/1996 tarih ve 22515 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan 95/7623 sayılı İhracat Rejimi Kararı
7- Odun (10.11.2010 tarih ve 27755 sayılı R.G. İhracat 2010/16 ile değişik)	06/01/1996 tarih ve 22515 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan 95/7623 sayılı İhracat Rejimi Kararı
8-Sığla (liquidambar orientalis)	06/01/1996 tarih ve 22515 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan 95/7623 sayılı İhracat Rejimi Kararı
9-Yalankoz (pterocarya carpinifolia)	06/01/1996 tarih ve 22515 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan 95/7623 sayılı İhracat Rejimi Kararı
10-Datça hurması (Phoenix the ophrasti crenter)	06/01/1996 tarih ve 22515 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan 95/7623 sayılı İhracat Rejimi Kararı
11-Zeytin (tescili yapılmış ve Milli Çeşit Listesi’nde yayımlanmış olan çeşitlerinin yurt içinde sertifikalandırılmış olanları hariç), incir (tescili yapılmış ve Milli Çeşit Listesi’nde yayımlanmış olan çeşitlerinin yurt içinde sertifikalandırılmış olanları hariç), fındık, antep fıstığı, asma (sultani çekirdeksiz) fidanları (17.05.2011 tarihli ve 27937 sayılı R.G. İhracat 2011/8 Tebliğ ile değişik)	06/01/1996 tarihli ve 22515 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmış bulunan 95/7623 sayılı İhracat Rejimi Kararı

EK= 4

İHRACI ÖN İZNE  BAĞLI MALLAR LİSTESİ (EK-2) (18.09.2009 tarih ve 27353 sayılı R.G. İhracat 2009/11 Tebliğ ile değişik Mülga Liste)
MADDE	İZNİ VEREN KURUM	YASAL DAYANAK
1-Kontrole Tabi Tutulacak Harp Araç ve Gereçleri ile Silah, Mühimmat ve Bunlara Ait Yedek Parçalar, Askeri Patlayıcı Maddeler, Bunlara Ait Teknolojiler Genelgeler         1 Tasarruflu Yazılar    1	Milli Savunma Bakanlığı	03/07/2004 tarih ve 25511 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan 5201 sayılı ‘Harp Araç ve Gereçleri ile Silah, Mühimmat ve Patlayıcı Madde Üreten Sanayi Kuruluşlarının Denetimi Hakkında Kanun’un 4üncü maddesi gereği her yıl revize edilerek Resmi Gazete’de yayımlanan ‘Kontrole Tabi Tutulacak Harp Araç ve Gereçleri ile Silah, Mühimmat ve Bunlara Ait Yedek Parçalar, Askeri Patlayıcı Maddeler, Bunlara Ait Teknolojilere İlişkin Liste‘
2-Afyon ve haşhaş kellesi Genelgeler         1       2	Sağlık Bakanlığı	24/06/1933 tarih ve 2435 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan 2313 sayılı ‘Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi Hakkında Kanun’ PcGK Not: Afyon ve haşhaş ithalatı/ihracatı hakkında 3298 s.k. ve yönetmelik de bulunmaktadır.
3-Uyuşturucu maddeler ve 1972 tarihli Protokolle değiştirilen 1961 tarihli Uyuşturucu Maddeler Tek Sözleşmesi, 1971 tarihli Psikotrop Maddelere İlişkin Sözleşme ve 1988 tarihli Uyuşturucu ve Psikotrop Maddelerin Yasadışı Trafiğinin Önlenmesine İlişkin Birleşmiş Milletler Sözleşmesi kapsamındaki mallar.	Sağlık Bakanlığı Genelgeler    1      2 T.Yazılar    1       2	24/06/1933 tarih ve 2435 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan 2313 sayılı ‘Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi Hakkında Kanun’ ve 1972 tarihli Protokolle değiştirilen 1961 tarihli ‘Uyuşturucu Maddeler Tek Sözleşmesi‘, 1971 tarihli ‘Psikotrop Maddelere İlişkin Sözleşme‘ ve 1988 tarihli ‘Uyuşturucu ve Psikotrop Maddelerin Yasadışı Trafiğinin Önlenmesine İlişkin Birleşmiş Milletler Sözleşmesi‘
4-Tehlikeli Atıkların Sınırlarötesi Taşınımının ve Bertarafının Kontrolüne İlişkin Basel Sözleşmesi Kapsamındaki mallar Tasarruflu Yazılar    1     Genelgeler     1	Çevre ve Orman Bakanlığı[5]	15/5/1994 tarih ve 21935 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan 07/03/1994 tarih ve 94/5419 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile onaylanmış ‘Tehlikeli Atıkların Sınırlarötesi Taşınımının ve Bertarafının Kontrolüne İlişkin Basel Sözleşmesi‘
5-Yaban domuzu, kurt, çakal, tilki, sansar, porsuk ile yılanlar, kaplumbağa ve kertenkelelerin canlı ve cansız halde ve bunların tanınabilir parçaları ile bunlardan mamul konfeksiyon	Çevre ve Orman Bakanlığı	13/04/1990 tarih ve 20491 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan 08/03/1990 tarih ve 90/234 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı
6-Gübreler (Kimyevi gübreler hariç) Tarımda Kullanılan Organik, Mineral Ve Mikrobiyal Kaynaklı Gübrelere Dair Yönetmelik	Tarım ve Köyişleri Bakanlığı[6]	13/01/1965 tarih ve 11905 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan 19/12/1964 tarih ve 6/4090 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 27/12/1924 tarih ve 2/1771 sayılı  Bakanlar Kurulu Kararı
7-Tohumluklar (Orman ağacı tohumları ve diğer yetiştirme materyalleri hariç) Genelgeler          1	Tarım ve Köyişleri Bakanlığı	08/11/2006 tarih ve 26340 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan  5553 sayılı ‘Tohumculuk Kanunu’
8-Ankara (Tiftik) keçisi Genelgeler          1	Tarım ve Köyişleri Bakanlığı	10/03/2001 tarih ve 24338 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan 4631 sayılı ‘Hayvan Islahı Kanunu[7]’
9- Su ürünlerinden su ürünleri avcılığını düzenleyen esaslar çerçevesinde avlanması tamamen yasak olan cins ve nitelikteki su ürünleri	Tarım ve Köyişleri Bakanlığı	04/04/1971 tarih ve 13799 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan 1380 sayılı ‘Su Ürünleri Kanunu’, 10/03/1995 tarih ve 22223 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan ‘Su Ürünleri Yönetmeliği‘, ‘Su Ürünleri Yönetmeliği’ kapsamında Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Ticari Amaçlı Su Ürünleri Avcılığını Düzenleyen Tebliğler
10-Yarış atları Genelgeler          1	Tarım ve Köyişleri Bakanlığı	10/03/2001 tarih ve 24338 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan ‘Hayvan Islahı Kanunu[8] ‘
11-Yem Kanunu kapsamına giren yemler PcGK Not:[9] Genelgeler          1 Tasarruflu Yazılar    1	Tarım ve Köyişleri Bakanlığı	07/06/1973 tarih ve 14557 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan 1734 sayılı ‘Yem Kanunu[10]’
12-Veteriner İlaçları	Tarım ve Köyişleri Bakanlığı	1262 sayılı ‘İspençiyarı ve Tıbbi Müstahzarlar Kanununa Yeniden Bazı Hükümler İlavesine Dair 3490 sayılı Kanun’
13-İhracatı kotayla veya başka herhangi bir kayıtla sınırlandırılan doğal çiçek soğanları (İlgili Yönetmelik)	Tarım ve Köyişleri Bakanlığı	06/01/1996 tarih ve 22515 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan 95/7623 sayılı İhracat Rejimi Kararı
14-Damızlık büyük ve küçük baş hayvan Genelgeler          1	Tarım ve Köyişleri Bakanlığı	10/03/2001 tarih ve 24338 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan 4631 sayılı ‘Hayvan Islahı Kanunu[11]’
15-Doğa Mantarı (Sadece AB üyesi ülkelere yönelik ihracat için)  26206	Tarım ve Köyişleri Bakanlığı	06/01/1996 tarih ve 22515 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan 95/7623 sayılı İhracat Rejimi Kararı
16-Mavi yüzgeçli orkinos (thynus thunnus) (canlı, taze soğutulmuş, dondurulmuş veya işlenmiş)	Tarım ve Köyişleri Bakanlığı	06/01/1996 tarih ve 22515 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan 95/7623 sayılı İhracat Rejimi Kararı
17-Nükleer ve Nükleer Çift Kullanımlı Eşyaların İhracatında İzne Esas Olacak Belgelerin Verilmesine İlişkin Yönetmelik kapsamındaki mallar Tasarruflu Yazılar  130661	Türkiye Atom Enerjisi Kurumu	13/09/2007 tarih ve 26642 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan ‘Nükleer ve Nükleer Çift Kullanımlı Eşyaların İhracatında İzne Esas Olacak Belgenin Verilmesine İlişkin Yönetmelik’ ve ‘Nükleer ve Nükleer Çift Kullanımlı Eşyaların İhracatında İzne Esas Olacak Belgenin Verilmesine İlişkin Yönetmelik Kapsamına Giren Eşya Kalemlerini Belirten ‘Nükleer Transfer Uyarı Listesi’ ve ‘Nükleer Çift Kullanımlı Eşya Listesi’ne İlişkin Tebliğ’ (TAEK/NGD:2007/1)   Mer’i Yönetmelik
18-Füze Teknolojisi Kontrol Rejimi Ekipman, Yazılım ve Teknoloji Ek’i Dahilindeki Malzemeler	Milli Savunma Bakanlığı	03/07/2004 tarih ve 25511 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan 5201 sayılı ‘Harp Araç ve Gereçleri ile Silah, Mühimmat ve Patlayıcı Madde Üreten Sanayi Kuruluşlarının Denetimi Hakkında Kanun’un 4üncü maddesi gereği her yıl revize edilerek Resmi Gazete’de yayımlanan ‘Kontrole Tabi Tutulacak Harp Araç ve Gereçleri ile Silah, Mühimmat ve Bunlara Ait Yedek Parçalar, Askeri Patlayıcı Maddeler, Bunlara Ait Teknolojilere İlişkin Liste’
19- Şeker Şeker İhracatı ve Ön İzin Belgesi Düzenlenmesine İlişkin Tebliğ	T.C. Şeker Kurumu	19/04/2001 tarih ve 24378 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan 4634 sayılı ‘Şeker Kanunu’
20- Orman ağacı tohumları ve diğer yetiştirme materyalleri	Çevre ve Orman Bakanlığı	08/05/2003 tarih ve 25102 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan 4856 sayılı ‘Çevre ve Orman Bakanlığı’nın Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’, 08/11/2006 tarih ve 26340 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan 5553 sayılı ‘Tohumculuk Kanunu’
21-87/12028 Karar sayılı Tekel Dışı Bırakılan Patlayıcı Maddelerle Av Malzemesi ve Benzerlerinin Üretimi, İthali, Taşınması, Saklanması, Depolanması, Satışı, Kullanılması, Yok Edilmesi, Denetlenmesi Usul ve Esaslarına İlişkin Tüzük kapsamına giren patlayıcı maddeler (harp silah ve mühimmatı hariç)	İçişleri Bakanlığı (Emniyet Genel Müdürlüğü) (05.08.2011 tarihli ve 28016 sayılı R.G. İhracat 2011/14 Tebliğ ile değişik)[12]	18/05/1955 tarih ve 9009 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan 6551 sayılı ‘Barut ve Patlayıcı Maddelerle Silah ve Teferruatının ve Av Malzemesinin İnhisardan Çıkarılması Hakkındaki Kanun’, 87/12028 Karar sayılı ‘Tekel Dışı Bırakılan Patlayıcı Maddelerle Av Malzemesi ve Benzerlerinin Üretimi, İthali, Taşınması, Saklanması, Depolanması, Satışı, Kullanılması, Yok Edilmesi, Denetlenmesi Usul ve Esaslarına İlişkin Tüzük’, 2001/2443 Karar sayılı Tüzük
22- Zeytin fidanı  (tescili yapılmış ve Milli Çeşit Listesi’nde yayımlanmış olan çeşitlerinin yurt içerisinde sertifikalandırılmış olanları)	Tarım ve Köyişleri Bakanlığı	06/01/1996 tarih ve 22515 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan 95/7623 sayılı İhracat Rejimi Kararı
23- Wassenaar Düzenlemesi Mühimmat Listesi Kapsamındaki Malzemeler	Milli Savunma Bakanlığı	03/07/2004 tarih ve 25511 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan 5201 sayılı ‘Harp Araç ve Gereçleri ile Silah, Mühimmat ve Patlayıcı Madde Üreten Sanayi Kuruluşlarının Denetimi Hakkında Kanun’un 4üncü maddesi gereği her yıl revize edilerek Resmi Gazete’de yayımlanan ‘Kontrole Tabi Tutulacak Harp Araç ve Gereçleri ile Silah, Mühimmat ve Bunlara Ait Yedek Parçalar, Askeri Patlayıcı Maddeler, Bunlara Ait Teknolojilere İlişkin Liste’
24- Yaprak tütün, tütün döküntüleri	Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu	09/01/2002 tarih ve 24635 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan 4733 Sayılı ‘Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’
25-  070310190011 GTİP’li Kuru Soğan (07.01.2020 tarih ve 31001 sayılı R.G. İhracat 2020/1 Tebliğ ile eklenmiştir)	Tarım ve Orman Bakanlığı Kumanya muafiyeti T.Yazı      153387409	6/1/1996 tarih ve 22515 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan 95/7623 sayılı İhracat Rejimi Kararı (19.07.2020 tarihli, 31190 sayılı R.G. İhracat 2020/12 Tebliğ ile yürürlükten kaldırılmıştır)
26-  070190 GTİP’li Taze veya Soğutulmuş Patates (tohumluk hariç) (07.01.2020 tarih ve 31001 sayılı R.G. İhracat 2020/1 Tebliğ ile eklenmiştir)	Tarım ve Orman Bakanlığı Kumanya muafiyeti	6/1/1996 tarih ve 22515 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan 95/7623 sayılı İhracat Rejimi Kararı (19.07.2020 tarihli, 31190 sayılı R.G. İhracat 2020/12 Tebliğ ile yürürlükten kaldırılmıştır)
27- Kişisel Koruyucu Donanım Yönetmeliği kapsamında piyasaya arz edilen “koruyucu maske (gaz, toz ve radyoaktif toz filtreli maskeler)” (04.03.2020 tarih ve 31058 sayılı R.G. İhracat 2020/4 Tebliğ ile eklenmiştir)	Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu Genelgeler      1	6/1/1996 tarihli ve 22515 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan 95/7623  sayılı İhracat Rejimi Kararı T.Yazı      153207864  2           3
28- Kişisel Koruyucu Donanım Yönetmeliği kapsamında piyasaya arz edilen “tulum (koruyucu iş elbisesi)” (04.03.2020 tarih ve 31058 sayılı R.G. İhracat 2020/4 Tebliğ ile eklenmiştir)	Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu	6/1/1996 tarihli ve 22515 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan 95/7623 sayılı İhracat Rejimi Kararı
29- Kişisel Koruyucu Donanım Yönetmeliği kapsamında piyasaya arz edilen “sıvı geçirmez önlük (kimyasallara karşı kullanılan koruyucu önlükler)” (04.03.2020 tarih ve 31058 sayılı R.G. İhracat 2020/4 Tebliğ ile eklenmiştir)	Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu T.Yazı      1	6/1/1996 tarihli ve 22515 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan 95/7623 sayılı İhracat Rejimi Kararı
30- Kişisel Koruyucu Donanım Yönetmeliği kapsamında piyasaya arz edilen “gözlük (koruyucu gözlükler)” (04.03.2020 tarih ve 31058 sayılı R.G. İhracat 2020/4 Tebliğ ile eklenmiştir)	Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu	6/1/1996 tarihli ve 22515 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan 95/7623 sayılı İhracat Rejimi Kararı
31- Tıbbi Cihaz Yönetmeliği kapsamında piyasaya arz edilen “tıbbı ve cerrahi maske” (04.03.2020 tarih ve 31058 sayılı R.G. İhracat 2020/4 Tebliğ ile eklenmiştir)	Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu T.Yazı      1	6/1/1996 tarihli ve 22515 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan 95/7623 sayılı İhracat Rejimi Kararı
32- Tıbbi Cihaz Yönetmeliği kapsamında piyasaya arz edilen “tıbbi steril/non-steril eldiven” (04.03.2020 tarih ve 31058 sayılı R.G. İhracat 2020/4 Tebliğ ile eklenmiştir)	Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu T.Yazı      1	6/1/1996 tarihli ve 22515 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış bulunan 95/7623  sayılı İhracat Rejimi Kararı
33 ila 40’ıncı sıralar   T.Yazı      1	(26.03.2020 tarih ve 31080 sayılı R.G. İhracat 2020/6 Tebliğ ile eklenmiş ve 02.5.2020 tarihli, 31115 sayılı R.G. ile yürürlükten kaldırılmıştır)

 

Tebliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
Tarihi		Sayısı
19/9/1996		22762
Tebliğde Değişiklik Yapan Tebliğlerin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
Tarihi		Sayısı
1-	8/10/1997	23134
2-	5/2/1998	23249
3-	19/7/1998	23407
4-	9/2/2000	23959
5-	26/6/2000	24091
6-	21/4/2002	24733
7-	7/8/2002	24839
8-	8/11/2002	24930
9-	14/3/2004	25402
10-	21/5/2004	25468
11-	18/1/2005	25704
12-	17/3/2005	25758
13-	6/6/2006	26190
14-	17/8/2007	26616
15-	27/6/2008	26919
16-	1/4/2009	27187
17-	18/9/2009	27353
18-	19/9/2009	27354
19-	10/11/2010	27755
20-	17/5/2011	27937
21-	5/8/2011	28016
22-	7/1/2020	31001
23-	4/3/2020	31058
24-	26/3/2020	31080
25-	2/5/2020	31115
26-	4/6/2020	31145

---

[1] Mülga 2; 17- Çinko hurda ve döküntüleri, (11.07.2017 tarihli, 30121 sayılı R.G. İhracat 2016/7 Tebliğ ile değişik)

Mülga 1; 17- Bakır ve çinko hurda ve döküntüleri,

[2] Değişmeden önceki hali; 21- Kozalak halinde çam fıstığı. (28.11.2007 tarih ve 26714 sayılı R.G. – İhracat 2007/12 Tebliğ ile eklenmiştir.)

[3] Mülga; 25- Geri Kazanılmış Kağıt veya Karton Döküntü, Kırpıntı ve Hurdaları (GTİP No: 4707), Alüminyum Döküntü ve Hurdaları (GTİP No: 7602) (21.04.2011 tarih ve 27912 sayılı R.G. İhracat 2011/6 Tebliğ ile eklenmiştir)

[4] Mülga; Geri Kazanılmış Kâğıt veya Karton Döküntü, Kırpıntı ve Hurdaları (GTİP NO:4707)

[5] PcGK Not: Çevre ve Şehircilik Bakanlığı

[6] PcGK Not: Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı

[7] PcGK Not: 5996 sayılı Kanun ile Yürürlükten kaldırılmıştır.

[8] PcGK Not: 5996 sayılı Kanun ile Yürürlükten kaldırılmıştır.

[9] PcGK Not: 1734 sayılı Kanun 5996 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış olup, Mer’i Kanunda ihracat için herhangi bir ön izinden bahsedilmediği görüldüğünden 96/31 sayılı Tebliğin revize edilmesi gerektiği düşünülmektedir. Bununla birlikte, 08.10.2018 / 37813252 GGM yazıları eki Tarım Bakanlığının yazılarından bahsedilerek dahilde işleme rejiminde de olsa ön izin alınacağı ifade edilmektedir.

[10] PcGK Not: 5996 sayılı Kanun ile Yürürlükten kaldırılmıştır.

[11] PcGK Not: 5996 sayılı Kanun ile Yürürlükten kaldırılmıştır.

[12] Mülga hali; İçişleri Bakanlığı

04.12.2020

Kaynak: http://www.muhasebetr.com/yazarlarimiz/kerimcoban/032/

Emekli, çalışan, SGK, SSK, Bağkur’lu milyonlarca kişi merak ediyordu.Tek tek açıklandı. Bağkur borçları ihya edilebiliyor. Denetmen incelemesi dolayısıyla maaşınız iptal edilip emekli maaşınız geri istendiyse sahte sigortalılık durumu olmuştur. O parayı ödemek zorundasınız.

Ben SSK’dan emekliyim ve bekarım. 2003 yılında ölen Bagkur emeklisi babamdan maaş alabilir miyim? Ne kadar emekli maaşı alırım? Yapılandırma düzenlemesine ilişkin sorular ve yanıtları…

Merhaba, yaklaşık on yıl önce sol gözümü kaybettim. Engelli raporu için başvuru yaparsam alabilir miyim? Çok teşekkür ederim. Birgül S.

Tek göz kaybında heyet hastanelerden verilen rapor oranı %32’dir. Engelli ya da malulen emeklilik için en az %40 oranında raporunuzun bulunması gerekmektedir. Başka rahatsızlıklarınız varsa bu oran %40’a çıkabilir ancak sadece tek göz kaybı varsa alacağınız rapor oranı %32 olacaktır.

Silinmiş olan Bağkur prim günleri ihya edilebilecek mi ? Bununla ilgili af çıkması yönünde bir çalışma var mıdır? Doğuş Görür

Bağkur primleri dondurulmuş kişilere 7256 sayılı kanun gereği ihya etme imkanı getirilmiştir. Ancak hiç tescili olmayan veya tamamen tescili silinmiş sürelerin ihyası mümkün değildir. Bağlı bulunduğunuz kuruma müracaat ederek belirtilen hizmet sürelerinizin dondurulmuş süreler kapsamında olup olmadığını öğrenin. Ayrıca kurumdan ihya hakkınız mevcutsa ne kadarlık ödeme yapacağınızı da hesaplattırabilirsiniz. İhya talebine ilişkin başvuru formuna aşağıdaki linke tıklayarak ulaşabilirsiniz. (İhya talebi ikinci form)
https://kms.kaysis.gov.tr/Home/EkGoster/168311

Kurumumuzda 2014 yılında ücretli öğretmenler çalıştırılmış olup işe giriş tarihleri çalışmaya başladıktan sonraki günlerde yapılmış. Bizim öğretmenlerimiz 4447 sayılı işsizlik kanununa tabi değiller. Böyle durumdaki personelin bir ay içinde ise girişinin yapılabileceği belirtiliyor. SGK IPC’de sigortalının çalışmaya başladığı tarihten önce verilmemesi diye ceza yazmış. Ücretli öğretmenlerin durumu diğer çalışanlardan farklı mı olacak yoksa bir farklılık yok mu? Bilgi verirseniz sevinirim. Fazıl T.

İşe giriş bildirgelerinin kuruma bildirilme sürelerine ilişkin düzenlemeler 5510 sayılı Kanunun 8. maddesinde belirtilmiştir. İlgili kanun maddesine göre;
‘Kamu idarelerince istihdam edilen 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununa göre işsizlik sigortasına tabi olmayan sözleşmeli personel ile kamu idarelerince yurt dışı görevde çalışmak üzere işe alınan sigortalılara ait işe giriş bildirgelerinin, sigortalıların çalışmaya başladıkları tarihten itibaren bir ay içinde verilmesi halinde bu bildirgeler de süresi içinde verilmiş kabul edilmektedir.’ denilmektedir.
Yukarıdaki kanun metni gereği tarafınıza yersiz İPC çıkarıldığı anlaşılmaktadır. Kuruma itiraz dilekçesi ile ilgili kanun maddesini belirterek itiraz edebilir, tebliğ edilen İPC’nin iptalini isteyebilirsiniz.

Merhaba, ben SSK’dan emekliyim ve bekarım. 2003 yılında ölen Bagkur emeklisi babamdan maaş alabilir miyim? Şimdiden teşekkürler. Selda Y.

Kendi sigortalılığından dolayı aylık almakta olan kişiler ebeveynlerinden dolayı 4/a yada 4/b yetim aylığı alamazlar. (Kamu görevlileri hariç) Babanız 4/c emeklisi olsaydı aylık alabilirdiniz.

Merhaba çalıştığım iş yeri bildirimi geç yapmış ve 10 Kasım’da almam gereken nakdi ücret desteği yatmadı işyerimle görüştüm bildirimler geç yapıldı bir dahaki ay ikisini birden alırsınız dediler e-devlete bakıyorum bildirim gözükmüyor  memurlar bildirimleri manuel olarak girdiği için uzun sürebilirmiş gözükmesi dediler  acaba e-devlette gözükmese de nakdi ücret desteğim yatarı mı çünkü isyerim bildirim yapıldığını söylüyor. Gökhan

İşyeriniz gerekli düzenlemeleri yapıp onayladıysa bir sonraki ay almadığınız nakdi ücret desteğini de alabilirsiniz. İşyerinizin gerekli düzenlemeleri yapıp yapmadığı e-Devlette görünmez bunu en sağlıklı Alo170 hattını arayarak öğrenebilirsiniz.

Selam, yeni çıkan torba kanundan faydalanarak borçlarımı 36 aya kadar taksitlendirebilir miyim? Cevdet Yılmaz

Merhaba, kurum borçları en fazla 18 ay taksit yapılmaktadır. Ancak ödemeler her iki ayda bir yapıldığından 36 aya tekabül etmektedir. Yani siz 18 ay taksit seçeneğini seçtiğinizde ödeme planınız 36 aya göre çıkarılır. 18 Aydan daha fazla taksit seçeneği sadece Belediye ve Spor Kulüplerine tanınmıştır.

2008 Yılından önce şoförler odasına kaydım var, minibüsçülük yaptım ancak Bağkur kaydı açtırmadım. Çıkan torba kanunla 2008 öncesine ait dönemlerimi ihya ettirebilir miyim?

7256 sayılı Kanunda bu yönde bir hüküm bulunmuyor. Bağkur tescili olmayan kişilerin 2008 öncesi dönemlerini ihya etmeleri mümkün değildir. Sadece tescilini yaptırmış ancak borcunu ödememiş kişiler faydalanabilir.

Merhaba, SGK borçlarımı 6183 sayılı kanun kapsamında yapılandırmıştım. Yapılandırmamı düzenli ödüyorum, yeni çıkan kanundan ben de faydalanabilir miyim?

6183 veya diğer kanunlardan faydalanarak yapılandırması bulunan kişiler de 7256 sayılı torba kanundan faydalanabilir. Konuyla ilgili bağlı bulunduğunuz SGK merkezine müracaat etmeniz yeterli olacaktır.

Değerli hocam, sigortalılığım denetmen incelemesine girerek silindi. Emekli olmuştum, maaşım durduruldu ve 60 Bin TL borç çıkarıldı. Bu borç yapılandırma kapsamına girer mi, indirim olur mu?

Denetmen incelemesi dolayısıyla maaşınız iptal edilip emekli maaşınız geri istendiyse sahte sigortalılık durumu olmuştur. (son dönemlerde maalesef en sık karşılaştığımız denetim konusu “sahte sigortalılık”) Bu durumda sizden istenen paraya herhangi bir indirim uygulanmaz. Ayrıca bu nedenle oluşturulan tahakkuk tutarları da yapılandırma kapsamına girmemektedir.

Selam , ben engelliyim ve engelli aylığı alıyordum. Kurum aylığımı durdurdu, raporumu yenilememi istedi. Raporumu yenilemeden tekrardan aylığımı bağlatabilir miyim ya da rapor çıktığında o arada kalan tutarları iade alabilir miyim?

Süreli raporla emekli olduysanız kurum sizden tekrardan heyete girmenizi ister. Size gelen tebligattaki süreyi dikkate almazsanız aylığınız durdurulur. Bazı hastalıklarda raporun süreli olup olmadığına da bakılmaz. Örnek vermek gerekirse böbrek yetmezliği olan bir kişiye böbrek nakli yapıldığında engellilik durumu ortadan kalmış olur. Kurum sadece uzuv kayıplarında raporun tekrarlanmasını istemez. Aylığınız durdurulduğunda tekrardan bağlanana kadar arada geçen süreyi tekrardan iade alamazsınız, çünkü kurum size önceden süre tanımıştır.

(Kaynak: Mert Nayır / Gazete Vatan | 04.12.2020)

Kaynak: http://www.muhasebetr.com/ulusalbasin/haber_oku.php?haber_id=29951

Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği Sıra No:1

264-ÖZEL MALİYETLER:

Kiralanan gayrimenkullerin geliştirilmesi veya ekonomik değerinin sürekli olarak artırılması amacıyla yapılan giderler ile (normal bakım, onarım ve temizleme giderleri hariç) bu gayrimenkulün kullanılması için yapılıp kira süresinin sonunda mal sahibine bırakılacak olan varlıkların bedellerini kapsar.

İşleyişi:

Yapılan harcamalar hesaba borç kaydedilir. Bu harcamalar kira süresi içerisinde, kira süresinin beş yıldan fazla olması durumunda beş yılda eşit tutarlarla amorti edilir.

Vergi Usul Kanunu (VUK) Madde/327

ÖZEL MALİYET BEDELLERİNİN İTFASI:

‘’Gayrimenkullerin iktisadi kıymetlerini artıran özel maliyet bedelleri, kira… süresine göre eşit yüzdelerle itfa edilir…’’

Özel maliyet bedellerinin amortisman uygulamasında,

Vergi Usul Kanunu’na göre kiralama süresinin önemi yoktur. VUK hükümlerine göre, gayrimenkul kaç yıllığına kiralanmış olursa olsun, özel maliyet bedelleri kira süresine göre eşit yüzdelerle itfa edilecektir.

Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği-Tekdüzen Hesap Planında (THP) yer alan  264-Özel Maliyetler hesabının işleyişine yönelik düzenlemeye göre ise, özel maliyet bedelleri kira süresine göre, ancak,  kira süresinin beş yıldan fazla olması durumunda beş yılda eşit tutarlarla amorti edilecektir.

Şu halde, kira süresinin beş yıldan fazla olması durumunda, VUK’a göre hesaplanacak amortisman tutarı ile Tekdüzen Hesap Planına göre hesaplanacak amortisman tutarı farklı olacaktır.

4 Seri No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nde: (18.03.1995)

‘’…Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri ile yapılan düzenlemeler, vergi mevzuatı ve uygulaması ile ilgili hiçbir hususu düzenlememekte veya değiştirmemektedir. Bu düzenlemeler sadece muhasebe sisteminin işleyişini açıklamaya yöneliktir. Mükelleflerin bu hususa özellikle dikkat etmeleri ve Tek Düzen Muhasebe Sisteminin bazen vergi mevzuatına aykırı hususları da içerdiğini gözden uzak tutmamaları gerekmektedir. Nitekim bu husus, 1 sıra No.lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğinin, “V-YAPILAN DÜZENLEMENİN VERGİ MEVZUATI İLE İLİŞKİSİ VE YAPTIRIMI” başlıklı bölümünde “bu düzenleme kapsamında bulunan işletmeler, muhasebe sistemlerini bu Tebliğ ve ekinde öngörülen kurallara uygun olarak yürüteceklerdir. Ancak, vergiye tabi karın tesbiti aşamasında vergi kanunlarında yer alan özel hükümleri gözönünde bulundurmak zorundadırlar. ‘’ hükmüne yer verilmiştir.

İşletmelerde muhasebe işleyişinde bu hususa özellikle dikkat edilmelidir.

ÖZEL MALİYETLERDE AMORTİSMAN UYGULAMASINDA TEK DÜZEN HESAP PLANI VE VERGİ USUL KANUNU(VUK) HÜKÜMLERİNE UYGUN

ÖRNEK UYGULAMA:

İşletme, 2020 yılında 8 yıllığına bir yönetim binası kiralamış ve bu yerle ilgili olarak kira süresinin sonunda mal sahibine bırakılacak türden 80.000 TL tutarında ısıtma tertibatı harcaması yapmıştır.

• Kira süresi beş yıldan fazladır!

VUK/Md-327

Özel Maliyet Bedellerinin İtfası hükümlerine göre

her yıl için hesaplanacak amortisman tutarı

80.000 / 8 yıl…………..:    10.000 TL dır.

THP/ 264- Özel Maliyetler hesabının işleyişine göre

özel maliyetler, kira süresinin beş yıldan fazla olması durumunda beş yılda eşit tutarlarla amorti edilir.

Buna göre, her yıl için hesaplanacak amortisman tutarı

80.000 / 5 yıl………………:   16.000 TL dır.

Şu halde, örneğin

THP’na göre 2020 yılı Amortismanı                               16.000 TL

VUK’a göre kabul edilebilir 2020 yılı amortismanı          10.000 TL

VUK’a göre 2020 yılı için kanunen kabul edilmeyen

gider (KKEG) (16.000 – 10.000 )                                       6.000 TL olacaktır.

—————————-31/12/2020————————————–

770-Genel Yönetim Giderleri              16.000

268-B.Amortismanlar(-)                             16.000

—————————-31/12/2020————————————–

900-Vergi Matrahına İlaveler               6.000

(KKEG)2024

901-                                                                  6.000

———————————–/———————————————

• Bu kayıtlar 2021,2022,2023 ve 2024 yıllarında tekrarlanır.
• Beş yıllık sürede (2020-2024) KKEG olarak vergi matrahına ilave edilen tutarlar (her yıl için 6.000 TL), 2025,2026,2027,2028 ve 2029 yılları için verilecek yıllık gelir/kurumlar vergisi beyannamesi üzerinde vergi matrahının tespitinde ‘’diğer indirimler’’ bölümünde indirim konusu yapılabilecektir.

                                                                                    YILLIK BEYANNAMEDE

                         THP              VUK             KKEG                  İNDİRİM                                                                                 

2020               16.000          10.000          6.000

2021               16.000          10.000          6.000

2022               16.000          10.000          6.000

2023               16.000          10.000          6.000

2024               16.000          10.000          6.000

2025                  -0-              10.000                                  10.000

2026                  -0-              10.000                                  10.000

2027                  -0-              10.000                                  10.000

2028                  -0-              10.000                                  10.000

2029                  -0-              10.000                                  10.000

TOPLAM         80.000          80.000        30.000             30.000

04.12.2020

Kaynak:http://www.muhasebetr.com/yazarlarimiz/recepselimoglu/037/