6645 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile Mesleki Yeterlilik Kurumu Kanunu ve İşsizlik Sigortası Kanununda bazı değişiklikler yapılmıştır. Yapılan bu değişikler sonucunda;
26312 sayılı Resmi Gazete (RG)’de yayımlanan 5544 sayılı Kanunun 1 inci Ek maddesi ile tehlikeli ve çok tehlikeli işlerde çalıştırılan belli iş gruplarına yönelik “Mesleki Yeterlilik Belgesi” (MYB) alma zorunluluğu getirilmiştir. Bu zorunluluk 25 Mayıs tarihinden itibaren uygulanmaya başlanmış ve Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca bu güne kadar çıkarılan 4 tebliğ ile mesleki yeterlilik belge alma zorunluluğu getirilen meslek sayıları artırılmıştır ve toplam 9 adet sektör için 117 adet meslek grubu bu zorunluluk kapsamına dâhil edilmiştir.
Zorunluluk kapsamına alınan sektörler; ağaç işleri, kâğıt ve kâğıt ürünleri, inşaat, enerji, kimya, petrol, lastik ve plastik, metal, elektrik/elektronik, otomotiv, tekstil, hazır giyim, deri, ulaştırma, lojistik ve haberleşeme sektörleridir. Sayılan bu sektörlerde ve 4 adet Tebliğ ile kapsama dahil edilen meslek gruplarında “Mesleki Yeterlilik Belgesi” (MYB) aranacaktır. Aksi halde bu belgeye sahip olmayan kişiler çalıştırılamayacaktır.
Ayrıca 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununa eklenen bir madde ile mesleki yeterlilik belge masrafı ile sınav ücretinin belli şartların sağlanması ile İşsizlik Sigortası Fonun (kısaca Fon)’dan karşılanması temin edilmiştir.
Çalışmanın ilerleyen bölümlerinde MYB alınması zorunlu olan meslek grupları için getirilen bu sistemin tüm detayları açıklanmaya çalışılacak ve akla gelen tüm sorular için bilgi verilerek gerek uygulayıcılarına ve gerekse meslektaşlarımıza konu hakkında fikir edinmeleri için zemin hazırlanacaktır. Ayrıca çalışma ekine bahse konu 4 Tebliğ ile MYB’i alma zorunluluğu getirilen meslek grupları liste halinde sunulacaktır.
SORU VE YANITLARALA MESLEKİ YETERLİLİK BELGESİ ALINMASININ ESASLARI
1) Mesleki Yeterlilik Uygulamasının Kapsamı Nedir?
Yukarıda bahsedilen 5544 sayılı Kanunun temel amacı ulusal ve uluslararası meslek standartlarını temel alarak, teknik ve meslekî alanlarda ulusal yeterliliklerin esaslarını belirlemek; denetim, ölçme ve değerlendirme, belgelendirme ve sertifikalandırmaya ilişkin faaliyetleri yürütmek için gerekli ulusal yeterlilik sistemini kurmak ve işletmektir. Bu maksatla Meslekî Yeterlilik Kurumu (MYK) kurulmuştur.
“Ulusal Mesleki Yeterlilik Sistemi” (UMYS) teknik ve meslekî eğitim standartlarının ve bu standartları temel alan yeterliliklerin geliştirilmesi, uygulanması ve bunlara ilişkin yetkilendirme, denetim, ölçme ve değerlendirme, belgelendirme ve sertifikalandırmaya ilişkin kurallar ve faaliyetler bütünü olarak ifade edilebilir.
Avrupa Yeterlilikler Çerçevesi (Avrupa Birliği tarafından kabul edilen referans çerçeve) ile uyumlu olacak şekilde tasarlanan; ilk, orta ve yüksek öğretim dâhil, meslekî, genel ve akademik eğitim ve öğretim programları ve diğer öğrenme yolları ile kazanılan tüm yeterlilik esaslarını ele alan “Türkiye Yeterlilikler Çerçevesi” (TYÇ) belirlenmiştir.
TYÇ’nin oluşturulmasına, geliştirilmesine ve güncelliğinin korunmasına ilişkin işlemler MYK tarafından yürütülmektedir.
2) Belge Nasıl Alınır?
Kapsam dâhiline giren kişiler, belge almak istedikleri ulusal yeterliliklerde yetkilendirilmiş belgelendirme kuruluşlarını MYK web portalından öğrenecekler ve bu kuruluşlardan alacakları eğitime müteakip açılan sınavda başarılı olmaları halinde ilgili yeterlilik belgesine kavuşacaklardır.
Sınav ve belgelendirme sürecinin tamamı, yetkilendirilmiş belgelendirme kuruluşlarınca yürütülecektir. Kapsama dâhil kişiler sınav başvurularını belge almak istedikleri ulusal yeterliliklerde yetkilendirilmiş belgelendirme kuruluşlarına yapacaklardır.
Ulusal yeterliliklere göre yürütülen teorik ve performansa dayalı sınavlarda başarılı olan adaylara, Mesleki Yeterlilik Belgesi ve taşınabilir cüzdan tipi Mesleki Yeterlilik Kimlik Kartı düzenlenecektir.
3) Mesleki Yeterlilik Belgesi Ücreti Ve Ödenmesi Ne Şekilde Yapılır?
Tehlikeli ve çok tehlikeli işlerden olup, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (kısaca Bakanlık)’nca çıkarılacak Tebliğlerde belirtilen mesleklerde, 21/9/2006 tarihli ve 5544 sayılı Kanunu kapsamında yetkilendirilmiş sınav ve belgelendirme kuruluşlarının gerçekleştireceği sınavlarda başarılı olan kişilerin 31/12/2017 tarihine kadar belge masrafı ile sınav ücreti, 1/1/2018 tarihinden 31/12/2019 tarihine kadar ise belge masrafı ile sınav ücretinin yarısı İşsizlik Sigortası Fonundan (kısaca Fon) karşılanacaktır.
4) Belge Masrafları Hangi Şartlarda İşsizlik Sigortası Fonundan Ödenir?
Bakanlık tarafından çıkarılacak Tebliğlerde bu mesleğe yer verilmiş olması ve ilgili Tebliğin yayım tarihinden itibaren 12 ay içinde MYB alınması halinde belge masrafları Fon tarafından ödenecektir.
Fondan karşılanacak sınav ücreti, brüt asgari ücretin yarısını geçmemek üzere meslekler itibarıyla Bakanlığın teklifi ve Cumhurbaşkanı (eski adı Bakanlar Kurulu) Kararıyla belirlenecektir. Fondan karşılanan bu desteklerden başvuru sahibi ancak bir kez yararlanabilecektir.
5) Sınavdan Başarısız Olan Adayların Ücretleri Fondan Karşılanacak Mı?
Hayır. Sınavlardan başarısız olan adayların sınav ve belgelendirme ücretleri Fondan karşılanmayacaktır.
6) Mesleki Yeterlilik Belgesi Alma Süresi Ne Kadardır?
Bakanlıkça çıkarılan Tebliğler yürürlüğe girdikten itibaren bu Tebliğlerde ismen sayılan ve kapsama dâhil edilen meslekler 12 ay içinde bu belgeleri almak zorundadırlar aksi halde yani MYB olmayan kişiler çalıştırılamayacaklardır.
7) Tebliğlerin Düzenleme Tarihleri Ve Kapsamının Genişletilme Süreci
5544 sayılı Kanunun Ek 1 inci maddesinde belirtildiği üzere Bakanlıkça çıkarılacak Tebliğlerde belirtilen meslekler Tebliğ çıkarıldıktan itibaren 12 ay içinde mesleki yeterlik belgesi almaları gerekmektedir. Bu kapsamda Bakanlık ilk olarak 25.5.2015 tarihinde 2015/1 nolu Tebliğ ile 40 adet, 24.03.2015 tarihinde 2016/1 nolu Tebliğ ile 8 adet, 26.9.2017 tarihinde 2017/1 nolu Tebliğ ile 33 adet ve en son 11.11.2018 tarihinde 2018/1 nolu Tebliğ ile 36 adet yani toplamda 117 adet meslek grubunu mesleki yeterlilik belgesi alınması zorunluluğuna dâhil etmiştir. Bu Tebliğlerin ekinde sayılan her bir meslek grubu için belge alma zorunluluğu, anılan Tebliğlerin yayım tarihinden itibaren 12 ay olarak dikkate alınacaktır.
8) Herkes Mesleki Yeterlilik Belgesi Sahibi Olabilir Mi?
MYK tarafından yayımlanan ulusal yeterliliklere göre mesleki yeterliliğini belgelendirmek isteyen her şahıs, MYB sahibi olmak için ilgili yeterlilikte Yetkilendirilmiş Belgelendirme Kuruluşlarına (YBK) başvuru yapabilir.
YBK’ler söz konusu yeterlilikte yer alan başvuru şartlarına göre sınav ve belgelendirme başvurularını değerlendirip başvuruları uygun bulunan kişileri, başvuruda bulundukları ulusal yeterlilikte yer alan esaslar doğrultusunda sınav ve/veya diğer ölçme yöntemlerine göre değerlendirirler. Değerlendirme sonucunda başarılı olanlar MYB’si almaya hak kazanırlar.
9) Birden Fazla Mesleki Yeterlilik Belgesine Sahip Olunabilir Mi?
Kişiler diledikleri takdirde birden fazla ulusal yeterlilikte belge sahibi olabilirler. Kişiler kendilerini geliştirerek ya da hâlihazırda sahip olduğu diğer alan(lar)da bilgi, beceri ve yetkinliklerini kanıtlayarak, yatay ve dikey geçişlerle farklı ulusal yeterliliklerde ve seviyelerde belge alma imkânına sahiptirler.
10) Hangi Meslekler Mesleki Yeterlilik Kapsamına Dâhil Değildir?
5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununa göre ustalık belgesi almış olanlar ile Millî Eğitim Bakanlığına bağlı meslekî ve teknik eğitim okullarından ve üniversitelerin meslekî ve teknik eğitim veren okul ve bölümlerinden mezun olup, diplomalarında veya ustalık belgelerinde belirtilen bölüm, alan ve dallarda çalıştırılanlar ile tabiplik, diş hekimliği, hemşirelik, ebelik, eczacılık, veterinerlik, mühendislik ve mimarlık meslekleri ile en az lisans düzeyinde öğrenimi gerektiren ve mesleğe giriş şartları kanunla düzenlenmiş olan meslekler kapsama dâhil değildir. Ancak bu sayılanlar dışında kalan tüm meslekler Bakanlığın Tebliğ düzenlemesi yapması koşuluyla Mesleki yeterlilik kapsamına girmektedir.
11) Denetim Yapılması, Zorunluluğa Uyulmaması Halinde Uygulanacak Cezalar Nelerdir?
Her hangi bir meslek grubunun mesleki yeterlik belgesi alınma kapsamında olması konusundaki incelemeler ve denetimler iş müfettişlerince yapılacaktır. Eğer yapılan denetimlerde Bakanlıkça çıkarılan Tebliğ ile 5544 sayılı Kanunla belirtilen zorunluluğa uyulmadığı anlaşılırsa, hükümlere aykırı davranan işveren veya işveren vekillerine Çalışma ve İş Kurumu İl müdürü tarafından her bir çalışan için 500 TL idari para cezası verilecektir. Bu idari para cezası tebliğ edildiğinden itibaren bir ay içinde ödenmek zorundadır.
12) Mesleki Yeterlilik Şartı Aranmayacak Belgeler Nelerdir?
Mesleki Yeterlilik Belgesi,
Ustalık Belgesi,
Mesleki Eğitim Lise Diploması, (mezun olduğu alanda çalışanlar için)
Üniversite ve Yüksekokul Diplomasıdır (mezun olduğu alanda çalışanlar için).
13) Mesleki Yeterlilik Belgesi Alma Zorunluluğu Bulunan Meslek Adları Ve Yeterlilik Seviye Kazanımları Nelerdir?
Kasım 2018 tarihi itibariyle Bakanlıkça yayımlanan 4 adet Tebliğ ile MYB alınması zorunlu kılınan meslek grupları bu çalışmanın ekindeki tabloda özetlenmiştir.
Ekli tablodan tespit edileceği üzere belirlenen her meslek grubu için “seviye” numaraları verilmiştir. Bu ifade esas olarak TYÇ olarak anılan ve her bir meslek grubu için öğrenme ve kazanım eksikliğini gidermek maksadıyla sunulması planlanan “bilgi[1], beceri[2] ve yetkinlik[3] ” alanlarındaki seviyeyi ifade etmektedir. TYÇ, sekiz (8) seviyeden meydana gelen bir yapıda tasarlanmıştır. Her seviye, söz konusu seviyedeki yeterliliklerin sahip olduğu ortak öğrenme kazanımlarına göre tanımlanmıştır. Bu manada;
- “2 nci Seviye” meslek grupları için bir iş veya öğrenme alanına ait başlangıç düzeyinde olgusal bilgiye sahip olma, görevleri yerine getirmek ve olası basit sorunları çözmek için gerekli bilgiyi kullanma becerisine sahip olma ve basit görevleri gözetim altında sınırlı özerklik ile gerçekleştirme ile hayat boyu öğrenme yaklaşımı kapsamında öğrenme ihtiyaçlarının farkında olma yetkinliği,
- “3 üncü Seviye” meslek grupları için bir iş veya öğrenme alanına ait başlangıç düzeyinde kuramsal ve orta düzeyde olgusal bilgiye sahip olma, görevleri yerine getirmek ve problem çözmek için gerekli veri, yöntem ve araç gereçleri seçip kullanma becerisine sahip olma ve görevleri yerine getirmede sorumluluk alma, değişen şartları dikkate alarak görevi tamamlama ile hayat boyu öğrenme yaklaşımı kapsamında öğrenme ihtiyaçlarını rehberlik eşliğinde belirleme ve karşılama yetkinliğini,
- “4 üncü Seviye” meslek grupları için bir iş veya öğrenme alanına ait orta düzeyde kuramsal ve işlemsel, orta düzeyin üzerinde olgusal bilgiye sahip olma, Bir iş veya öğrenme alanına özgü iş ve işlemleri yerine getirmek ve sorunlara çözüm üretmek amacıyla bilişsel ve uygulamalı becerilere sahip olma ve öngörülebilir, ancak değişime açık ortamlarda, görevleri tamamlamak için tam sorumluluk alma, başkalarının yürüttüğü sıradan görevlerin gözetimini yapma, bu görevlerin değerlendirilmesinde ve iyileştirilmesinde sınırlı sorumluluk alma ve hayat boyu öğrenme yaklaşımı kapsamında öğrenme ihtiyaçlarını karşılama ve rehberlik eşliğinde ileriye yönelik öğrenme hedeflerini belirleme, bir iş veya öğrenme alanındaki bilgi, beceri, tutum ve davranışlar ile etik meseleler ve toplumsal sorunların ilişkisi konusunda farkındalığa sahip olma yetkinliğini,
- “5 inci Seviye” meslek grupları için bir iş veya öğrenme alanının sınırlarının farkında olarak, bu alana özgü, kapsamlı, kuramsal ve olgusal bilgilere sahip olma, sınırları belirlenmiş soyut ve somut sorunlara yaratıcı çözümler geliştirmede gerekli, kapsamlı, bilişsel ve uygulamalı becerilere sahip olma, öngörülemeyen değişikliklerin olduğu ortamlarda yönetim ve gözetim görevi yapma, kendisinin ve başkalarının başarım düzeyini değerlendirme ve geliştirme projelerin yönetimi dâhil iş veya öğrenme ortamlarında işleme dair etkileşimde bulunma, bir iş veya öğrenme alanına yönelik hayat boyu öğrenme yaklaşımının kapsamına ve bu kapsamın örgün ve yaygın eğitim ile serbest öğrenme yollarıyla ilişkisi konusunda genel farkındalığa sahip olma, bir iş veya öğrenme alanındaki bilgi, beceri, tutum ve davranışlar ile toplumsal ve etik meseleler ve sorumluluklar ilişkisinin farkında olma yetkinliğini,
hedeflenmektedir.
SONUÇ
Bu çalışmanın (II) bölümünde yer alan açıklamalardan anlaşılacağı ve özetleneceği üzere tehlikeli ve çok tehlikeli işlerde çalıştırılan belli iş gruplarına yönelik bazı meslek gruplarında çalışanlar için zorunlu mesleki yeterlik belgesi alınması, bu mesleki konularda eğitim verilmesi ve böylece anılan çalışanların bilgi, beceri ve yetkinliklerinin artırılarak daha güvenli ve daha sağlıklı bir zeminde çalışma hayatının oluşturulması hedeflenmiştir.
Bu maksatla yapılan mevzuat düzenlemeleri sayesinde son yapılan değişikliklerle 117 adet meslek grubu içim bu eğitim ve belge alma zorunluluğu getirilmiştir. Aksi halde işveren ve vekilleri bu tür meslek grupları için çalışan istihdam edemeyecekleri gibi belgesi olmayanları da çalıştıramayacaklardır. Hatta bu durumun iş müfettişlerince tespiti yapılması halinde her çalışan için 500 TL idari para cezası ile karşı karşıya kalınabilecektir.
K A Y N A K Ç A
1) İlgili Kanunlar.
2) 25.5.2015 tarih ve 2015/1, 24.03.2015 tarih ve 2016/1, 26.9.2017 tarih ve 2017/1ve 11.11.2018 tarihi ve 2018/1 nolu Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çıkarılan Tebliğler.
3) 2015/1 sayılı Türkiye Yeterlilikler Çerçevesine Dair Tebliğ.
EK:1: Sektörlere Göre MYB Alması Zorunlu Meslek Grupları
| S/N | Yeterlilik Adı | Seviye | Sektör |
| 1 | Orman Üretim İşçisi | Seviye 3 | Ağaç İşleri, Kağıt ve Kağıt Ürünleri |
| 2 | Orman Yetiştirme ve Bakım İşçisi | Seviye 3 | Ağaç İşleri, Kağıt ve Kağıt Ürünleri |
| 3 | Asansör Bakım ve Onarımcısı | Seviye 4 | Elektrik ve Elektronik |
| 4 | Asansör Bakım ve Onarımcısı | Seviye 3 | Elektrik ve Elektronik |
| 5 | Asansör Montajcısı | Seviye 4 | Elektrik ve Elektronik |
| 6 | Asansör Montajcısı | Seviye 3 | Elektrik ve Elektronik |
| 7 | Elektrik Pano Montajcısı | Seviye 5 | Elektrik ve Elektronik |
| 8 | Elektrik Pano Montajcısı | Seviye 3 | Elektrik ve Elektronik |
| 9 | Elektrik Pano Montajcısı | Seviye 4 | Elektrik ve Elektronik |
| 10 | İşletme Elektrik Bakımcısı | Seviye 5 | Elektrik ve Elektronik |
| 11 | Otomasyon Sistemleri Montajcısı | Seviye 4 | Elektrik ve Elektronik |
| 12 | Baca Kontrol Personeli (Bacacı) | Seviye 4 | Enerji |
| 13 | Baca Montaj Personeli (Bacacı) | Seviye 3 | Enerji |
| 14 | Doğal Gaz Altyapı Yapım Kontrol Personeli | Seviye 4 | Enerji |
| 15 | Doğal Gaz Isıtma ve Gaz Yakıcı Cihaz Servis Personeli | Seviye 4 | Enerji |
| 16 | Doğal Gaz İşletme Bakım Operatörü | Seviye 4 | Enerji |
| 17 | Doğal Gaz Polietilen Boru Kaynakçısı | Seviye 4 | Enerji |
| 18 | Doğal Gaz Polietilen Boru Kaynakçısı | Seviye 3 | Enerji |
| 19 | Elektrik Dağıtım Şebekesi İşletme Bakım Görevlisi | Seviye 4 | Enerji |
| 20 | Elektrik Dağıtımı Scada Operatörü | Seviye 5 | Enerji |
| 21 | Isıtma ve Doğal Gaz İç Tesisat Yapım Personeli | Seviye 3 | Enerji |
| 22 | Plastik Kaynakçısı | Seviye 3 | Enerji |
| 23 | Röle Görevlisi | Seviye 4 | Enerji |
| 24 | Ahşap Kalıpçı | Seviye 3 | İnşaat |
| 25 | Alçı Levha Uygulayıcısı | Seviye 3 | İnşaat |
| 26 | Alçı Sıva Uygulayıcısı | Seviye 3 | İnşaat |
| 27 | Betonarme Demircisi | Seviye 3 | İnşaat |
| 28 | Betoncu | Seviye 3 | İnşaat |
| 29 | Duvarcı | Seviye 3 | İnşaat |
| 30 | Endüstriyel Boru Montajcısı | Seviye 3 | İnşaat |
| 31 | İnşaat Boyacısı | Seviye 3 | İnşaat |
| 32 | İnşaat İşçisi | Seviye 2 | İnşaat |
| 33 | Isı Yalıtımcısı | Seviye 3 | İnşaat |
| 34 | İskele Kurulum Elemanı | Seviye 3 | İnşaat |
| 35 | Panel Kalıpçı | Seviye 3 | İnşaat |
| 36 | PVC Doğrama Montajcısı | Seviye 3 | İnşaat |
| 37 | Seramik Karo Kaplamacısı | Seviye 3 | İnşaat |
| 38 | Ses Yalıtımcısı | Seviye 3 | İnşaat |
| 39 | Sıvacı | Seviye 3 | İnşaat |
| 40 | Su Yalıtımcısı | Seviye 3 | İnşaat |
| 41 | Tünel Kalıpçı | Seviye 3 | İnşaat |
| 42 | Yangın Yalıtımcısı | Seviye 3 | İnşaat |
| 43 | Plastik Enjeksiyon Üretim Elemanı | Seviye 3 | Kimya, Petrol, Lastik ve Plastik |
| 44 | Plastik Enjeksiyon Üretim Elemanı | Seviye 4 | Kimya, Petrol, Lastik ve Plastik |
| 45 | Plastik Profil Üretim Operatörü (Ekstrüzyon) | Seviye 3 | Kimya, Petrol, Lastik ve Plastik |
| 46 | Plastik Şişirme Film Üretim Operatörü (Ekstrüzyon) | Seviye 3 | Kimya, Petrol, Lastik ve Plastik |
| 47 | Alüminyum Kaynakçısı | Seviye 3 | Metal |
| 48 | Çelik Kaynakçısı | Seviye 3 | Metal |
| 49 | CNC Programcısı | Seviye 4 | Metal |
| 50 | CNC Programcısı | Seviye 5 | Metal |
| 51 | Direnç Kaynak Ayarcısı | Seviye 4 | Metal |
| 52 | Doğal Gaz Çelik Boru Kaynakçısı | Seviye 3 | Metal |
| 53 | Frezeci | Seviye 3 | Metal |
| 54 | Frezeci | Seviye 4 | Metal |
| 55 | Hidrolik – Pnömatikçi | Seviye 4 | Metal |
| 56 | Hidrolik – Pnömatikçi | Seviye 5 | Metal |
| 57 | Kaynak Operatörü | Seviye 4 | Metal |
| 58 | Makine Bakımcı | Seviye 5 | Metal |
| 59 | Makine Bakımcı | Seviye 4 | Metal |
| 60 | Makine Bakımcı | Seviye 3 | Metal |
| 61 | Makine Montajcısı | Seviye 3 | Metal |
| 62 | Makine Montajcısı | Seviye 4 | Metal |
| 63 | Metal Kesim Operatörü | Seviye 4 | Metal |
| 64 | Metal Kesimci | Seviye 3 | Metal |
| 65 | Metal Levha İşleme Tezgâh İşçisi | Seviye 3 | Metal |
| 66 | Metal Levha İşleme Tezgâh Operatörü | Seviye 4 | Metal |
| 67 | Metal Sac İşlemeci | Seviye 3 | Metal |
| 68 | Metal Sac İşlemeci | Seviye 4 | Metal |
| 69 | NC/CNC Takım Tezgahları Elektrik/Elektronik Servis Görevlisi | Seviye 5 | Metal |
| 70 | NC/CNC Takım Tezgahları Mekanik Servis Görevlisi | Seviye 5 | Metal |
| 71 | NC/CNC Takım Tezgahları Uygulama ve Servis Görevlisi | Seviye 5 | Metal |
| 72 | NC/CNC Tezgah İşçisi | Seviye 4 | Metal |
| 73 | NC/CNC Tezgah İşçisi | Seviye 3 | Metal |
| 74 | Otomotiv Sac ve Gövde Kaynakçısı | Seviye 3 | Metal |
| 75 | Otomotiv Sac ve Gövde Kaynakçısı | Seviye 4 | Metal |
| 76 | Refrakterci | Seviye 3 | Metal |
| 77 | Refrakterci | Seviye 4 | Metal |
| 78 | Tornacı | Seviye 3 | Metal |
| 79 | Tornacı | Seviye 4 | Metal |
| 80 | Motor Testçisi | Seviye 4 | Otomotiv |
| 81 | Motor Testçisi | Seviye 5 | Otomotiv |
| 82 | Motosiklet Bakım Onarımcısı | Seviye 4 | Otomotiv |
| 83 | Otomotiv Boya Onarımcısı | Seviye 4 | Otomotiv |
| 84 | Otomotiv Boyacısı | Seviye 4 | Otomotiv |
| 85 | Otomotiv Boyacısı | Seviye 3 | Otomotiv |
| 86 | Otomotiv Elektrikçisi | Seviye 4 | Otomotiv |
| 87 | Otomotiv Elektromekanikçisi | Seviye 5 | Otomotiv |
| 88 | Otomotiv Gövde Onarımcısı | Seviye 4 | Otomotiv |
| 89 | Otomotiv Gövde Onarımcısı | Seviye 5 | Otomotiv |
| 90 | Otomotiv Kaportacısı | Seviye 4 | Otomotiv |
| 91 | Otomotiv Kaportacısı | Seviye 3 | Otomotiv |
| 92 | Otomotiv Mekanikçisi | Seviye 4 | Otomotiv |
| 93 | Otomotiv Montajcısı | Seviye 3 | Otomotiv |
| 94 | Otomotiv Montajcısı | Seviye 4 | Otomotiv |
| 95 | Otomotiv Ön Düzen ve Balansçısı | Seviye 3 | Otomotiv |
| 96 | Otomotiv Prototipçisi | Seviye 4 | Otomotiv |
| 97 | Otomotiv Prototipçisi | Seviye 5 | Otomotiv |
| 98 | Otomotiv Sac Şekillendirmecisi | Seviye 4 | Otomotiv |
| 99 | Otomotiv Sac Şekillendirmecisi | Seviye 3 | Otomotiv |
| 100 | Bitim İşlemleri Operatörü | Seviye 4 | Tekstil, Hazır Giyim, Deri |
| 101 | Bitim İşlemleri Operatörü | Seviye 3 | Tekstil, Hazır Giyim, Deri |
| 102 | Boyama Operatörü | Seviye 3 | Tekstil, Hazır Giyim, Deri |
| 103 | Boyama Operatörü | Seviye 4 | Tekstil, Hazır Giyim, Deri |
| 104 | İplik Bitim İşleri Operatörü | Seviye 2 | Tekstil, Hazır Giyim, Deri |
| 105 | İplik Eğirme Operatörü | Seviye 2 | Tekstil, Hazır Giyim, Deri |
| 106 | Ön İplik Operatörü | Seviye 3 | Tekstil, Hazır Giyim, Deri |
| 107 | Ön İplik Operatörü | Seviye 4 | Tekstil, Hazır Giyim, Deri |
| 108 | Ön Terbiye Operatörü | Seviye 4 | Tekstil, Hazır Giyim, Deri |
| 109 | Ön Terbiye Operatörü | Seviye 3 | Tekstil, Hazır Giyim, Deri |
| 110 | Köprülü Vinç Operatörü | Seviye 3 | Ulaştırma, Lojistik ve Haberleşme |
| 111 | Liman Kuru Yük Operasyon Elemanı (Puantör) | Seviye 3 | Ulaştırma, Lojistik ve Haberleşme |
| 112 | Liman Operasyon Planlamacısı | Seviye 4 | Ulaştırma, Lojistik ve Haberleşme |
| 113 | Liman Pompa ve Tank Saha Operatörü | Seviye 3 | Ulaştırma, Lojistik ve Haberleşme |
| 114 | Liman RTG Operatörü | Seviye 3 | Ulaştırma, Lojistik ve Haberleşme |
| 115 | Liman SSG Operatörü | Seviye 3 | Ulaştırma, Lojistik ve Haberleşme |
| 116 | Mobil Vinç Operatörü(Mhc, Sahil ve Gemi Vinci) | Seviye 3 | Ulaştırma, Lojistik ve Haberleşme |
| 117 | Tren Makinisti | Seviye 4 | Ulaştırma, Lojistik ve Haberleşme |
[1] TYÇ kapsamında “bilgi”; bir çalışma veya öğrenme alanı ile ilgili gerçeklerin, ilkelerin, teorilerin ve uygulamaların anlaşılmasını içeren kuramsal ve/veya olgusal bilgi olarak tanımlanmıştır
[2] TYÇ kapsamında “beceri”; bir çalışma veya öğrenme alanında edinilen mantıksal, sezgisel ve yaratıcı düşünme ile el becerisi, yöntem, materyal, araç ve gereçleri kullanabilmeyi gerektiren “bilgiyi kullanma” ve “problem çözme” olarak tanımlanmıştır.
[3] TYÇ kapsamında “yetkinlik”; bilgi ve becerilerin bir çalışma veya öğrenme ortamında sorumluluk alarak ve/veya özerk çalışma göstererek kullanılması, öğrenme gereksinimlerinin belirlenmesi ve karşılanması, toplumsal ve etik meselelerin ve sorumlulukların dikkate alınması olarak tanımlanmıştır.
30.11.2018
Kaynak : http://www.muhasebetr.com/yazarlarimiz/muratdayanc/038/