Mükelleflerin Maliyeye İstenilen Konularda Bilgi Vermesi Kanunen Zorunlu Mudur?

Cevap: Kamu idare ve müesseseleri, mükellefler veya mükelleflerle muamelede bulunan diğer gerçek ve tüzelkişiler, Maliye Bakanlığının veya vergi incelemesi yapmaya yetkili olanların istiyecekleri bilgileri vermeye mecburdurlar.

Bilgiler yazı veya sözle istenilir. Sözle istenen bilgileri vermeyenlere keyfiyet yazı ile tekit ve cevap vermeleri için kendilerine münasip bir mühlet tayin olunur. Bilgi istenmek üzere ilgililer vergi dairesine zorla getirilemez.

Memleket dışı imtiyazlarından faydalanan yabancı Devlet memurları bilgi verme mecburiyetine tabi olamazlar.

Dr. Koray ATEŞ
korayates@muhasebetr.com

(06.01.2023)

Kaynak: www.MuhasebeTR.com

2. El Araç Alım-Satımının Özel Matrah ve KDV Uygulamasının Örnek ve Özelgelerle Ele Alınması

Değerli okurlar,

Son yıllarda yaşanan küresel salgın sonucunda sıfır araç üretimin yavaşlaması, çip krizi vb. nedenlerle dünya genelinde sıfır araçlara ulaşım oldukça zor olmaya başladı. Çoğu sıfır araç üreticisi veya satıcısı olan firmalara çokça talep olmasına karşın yeterince sıfır araç bulunmamakta bulunması dahilinde ise aylar sonrasına teslim edilmekte bazen teslimler bile iptal olabilmektedir.

Sıfır araçlara ulaşımın zorluğu sonucunda ikinci el araç piyasasında oldukça bir talep artışı meydana getirmiş, sıfır araç tedariğinde bulunamayan gerçek veya tüzel kişiler ikinci el araçlara yönelmiştir.

Bu yazımızda ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti ile iştigal eden mükelleflerin KDV karşısında ki durumunu 3065 Sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu ve ilgili Katma Değer Vergisi Genel Tebliğleri çerçevesinde örnekler ve özelgelerle açıklamaya çalışacağım.

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun;

Verginin Konusunu Teşkil Eden İşlemler Başlıklı 1/1 maddesinde “Türkiye’de ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin KDV’ ye tabi olduğu ayrıca Özel Matrah Şekilleri başlıklı 23. Maddesinin f bendinde “ikinci el motorlu kara taşıtı veya taşınmaz ticaretiyle iştigal eden mükelleflerce, katma değer vergisi mükellefi olmayanlardan (mükellef olanlardan istisna kapsamında yapılan alımlar dâhil) alınarak vasfında değişiklik yapılmaksızın satılan ikinci el motorlu kara taşıtı veya taşınmazların tesliminde matrahın, alış bedeli düşüldükten sonra kalan tutar “olduğu hüküm altına alınmıştır.

İkinci el araçlara özel matrah uygulaması 6 Nisan 2018 Tarih ve 30383 Sayılı Resmî Gazetede yayımlanan ve 1 Haziran 2018 Tarihinde yürürlüğe giren 7104 Sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu ve Bazı Kanunlar ile 178 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla başlamıştır ve 7104 Sayılı Kanun ile 3065 Sayılı Katma Değer Vergisi 23. Maddesinin f bendine aşağıda belirtmiş olduğum hüküm eklenmiştir.

“MADDE 6- 3065 sayılı Kanunun 23 üncü maddesinin birinci fıkrasına (e) bendinden sonra gelmek üzere aşağıdaki bent eklenmiş ve mevcut (f) bendi (g) bendi şeklinde teselsül ettirilmiştir.

“f) İkinci el motorlu kara taşıtı veya taşınmaz ticaretiyle iştigal eden mükelleflerce, katma değer vergisi mükellefi olmayanlardan (mükellef olanlardan istisna kapsamında yapılan alımlar dâhil) alınarak vasfında esaslı değişiklik yapılmaksızın satılan ikinci el motorlu kara taşıtı veya taşınmazların tesliminde matrah, alış bedeli düşüldükten sonra kalan tutardır.”

Katma Değer Vergisi Kanunu Genel Uygulama Tebliğinin 4.9. İkinci El Araç ve Taşınmaz Ticareti başlıklı bölümünde

“KDV mükellefi olmayanlardan veya istisna kapsamında KDV ödenmeksizin alınan ikinci el motorlu kara taşıtları ile taşınmazların satışında düzenlenecek faturalarda alış bedeli ile satış bedeli arasındaki fark üzerinden KDV hesaplanır. KDV hesaplanarak alınan ikinci el motorlu kara taşıtları ile taşınmazların teslimlerinde ise özel matrah uygulanmayacağı tabiidir.

 Buna göre, ikinci el motorlu kara taşıtı veya taşınmaz teslimlerinde özel matrah uygulaması yalnızca ikinci el motorlu kara taşıtı veya taşınmaz ticaretiyle iştigal eden mükellefler tarafından uygulanacaktır.

 İkinci el motorlu kara taşıtı ticareti ile iştigal edenler, 13/2/2018 tarihli ve 30331 sayılı Resmî Gazete’ de yayımlanan İkinci El Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik kapsamında işletmesi adına yetki belgesi alan tacirler ile esnaf ve sanatkârlardır. İkinci el motorlu kara taşıtı ticareti ile iştigal etmekle birlikte henüz yetki belgesi almamış olanlar, İkinci El Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmeliğe göre yetki belgesi alınması için verilen süre ile sınırlı olmak üzere yetki belgesi olmaksızın, özel matrah uygulayabilirler”

Yukarıda bahsetmiş olduğum Kanun ve Tebliğ hükümleri gereğince ikinci el motorlu kara taşıtı ticaretiyle iştigal eden mükellefler tarafından verilen süre içerisinde yetki belgesini almamış olanlar ile yetki belgesi almaksızın ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti ile iştigal edenler ikinci el motorlu kara taşıtı teslimlerinde özel matrah uygulayamayacaktır.

İkinci el motorlu kara taşıtı teslimlerinde özel matrah uygulanabilmesi için taşıt üzerinde tadil, bakım ve onarım dışında esaslı vasfında herhangi bir değişikliğe uğramaması gerekmektedir.

İkinci el motorlu kara taşıtı ticareti ile iştigal eden mükellefler KDV mükellefi olmayanlardan veya istisna kapsamında KDV ödenmeksizin alınan ikinci el motorlu kara taşıtlarının satışında düzenlenecek faturalar da alış bedeli ile satış bedeli arasında ki fark üzerinden KDV hesaplanması gerekmektedir.

Örneğin, ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti ile iştigal eden tam mükellef Ali Bey KDV mükellefi olmayan Mehmet Bey’den 450.000,00-TL bedel ile XYZ marka bir otomobil almıştır.

Ali Bey XYZ marka otomobili KDV Hariç 475.000,00-TL bedelle Ayşe Hanım’a satmıştır. Ali Bey’in bu satış karşısında ki KDV durumuna gelin birlikte bakalım.

Ali Bey’in aldığı XYZ marka otomobili satması durumunda düzenlemesi gereken fatura ve tahsil etmesi gereken KDV tutarı aşağıdaki gibi olacaktır.

Satış Bedeli Matrah               : 475.000,00-TL

Satış Bedeli KDV (%1)         :     4.750,00-TL

Satış Toplam Bedel                : 479.750,00-TL

Birde Ali Bey’in Yetki Belgeli olarak ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti ile iştigal etmiş olduğu durumda bu satış karşısında ki KDV durumuna bakalım,

Ali Bey’in Yetki Belgesi sahibi olarak ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti ile iştigal etmesi ve XYZ marka otomobili satması durumunda düzenlemesi gereken fatura ve tahsil etmesi gereken KDV tutarı aşağıda ki gibi olacaktır.

Alış Bedeli                               : 450.000,00-TL

Satış Bedeli                              : 475.000,00-TL

Satış KDV Matrahı                  :   25.000,00-TL

Satış Bedeli KDV (%18)         :     4.500,00-TL

Satış Toplam Bedel                  : 479.500,00-TL

Ticaret Bakanlığından ikinci el motorlu taşıt ticareti için Yetki Belgesi almış bir mükellefin 01.04.2022 tarihinden önce ki satışlarında alış ve satış bedeli arasında ki matrah farkına % 1 KDV uygulanmaktaydı.

Fakat 29 Mart 2022 tarihli 31793 sayılı Resmi Gazete de yayınlanan 5359 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile ikinci el motorlu taşıtların ticareti ile iştigal edenlerin özel matrah uygulaması kapsamında ki satışlarına 01.04.2022 tarihinden itibaren %1 KDV yerine % 18 KDV uygulanacaktır.

Yukarıda ki örneklerden de görüldüğü üzere Yetki Belgesi sahibi ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti ile iştigal eden Ali Bey’in aracı satması durumunda alış ve satış bedeli arasında ki fark üzerinden KDV hesaplaması ve tahsil etmesi gerekmekte iken Yetki belgesine haiz olmadan satması durumunda ise satış bedeli üzerinden tamamına KDV hesaplaması ve tahsil etmesi gerekmektedir.

Peki ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti ile iştigal eden bir mükellef başka bir ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti ile iştigal eden bir mükelleften aldığı aracı satarsa özel matrah uygulaması yapılabilir mi?

İlgili kanunun (3065 Sayılı KDV Kanunu 23. Mad./f bendi) “İkinci el motorlu kara taşıtı veya taşınmaz ticaretiyle iştigal eden mükelleflerce, katma değer vergisi mükellefi olmayanlardan (mükellef olanlardan istisna kapsamında yapılan alımlar dâhil) alınarak vasfında esaslı değişiklik yapılmaksızın satılan ikinci el motorlu kara taşıtı veya taşınmazların tesliminde matrah, alış bedeli düşüldükten sonra kalan tutardır.” hükmü gereği ikinci el motorlu kara taşıtı ile iştigal eden bir mükellef başka bir ikinci el motorlu kara taşıtı ile iştigal eden bir mükelleften aldığı aracın satışında satış bedelinin tamamı üzerinden KDV hesaplaması

Gelir İdaresi Başkanlığı Aydın Vergi Dairesi Başkanlığı tarafından yayımlanan 06.04.2022 Tarih ve  E-40392771-130[2-2022-121-19]-36895 Sayılı özelgesinde;

T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

Aydın Vergi Dairesi Başkanlığı

Gelir Kanunları Grup Müdürlüğü

Sayı     : E-40392771-130[2-2022-121-19]-36895

Tarih   : 06.04.2022

Konu   : 2. El Araç Alım-Satımında KDV Uygulaması

İlgi      : 04.04.2022 tarihli özelge talep formunuz.

İlgide kayıtlı özelge talep formunuzun incelenmesinden, ikinci el araç alım satım işiyle uğraştığınız, faturalı olarak satın aldığınız araçlarda satıcı firma tarafından özel matrah uygulandığı, satın aldığınız araçların satışında özel matrah uygulayıp uygulamayacağınız hususunda Başkanlığımızdan özelge talep ettiğiniz anlaşılmıştır.

3065 sayılı Katma Değer Vergisi (KDV) Kanununun;

-1/1 inci maddesinde, Türkiye’de ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin KDV’ye tabi olduğu,

-23/f maddesinde, ikinci el motorlu kara taşıtı veya taşınmaz ticaretiyle iştigal eden mükelleflerce, katma değer vergisi mükellefi olmayanlardan (mükellef olanlardan istisna kapsamında yapılan alımlar dâhil) alınarak vasfında değişiklik yapılmaksızın satılan ikinci el motorlu kara taşıtı veya taşınmazların tesliminde matrahın, alış bedeli düşüldükten sonra kalan tutar olduğu

hüküm altına alınmıştır.

Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliğinin “İkinci El Araç ve Taşınmaz Ticareti” başlıklı (III/A-4.9.) bölümünde;

“3065 sayılı Kanunun 7104 sayılı Kanunla değişik (23/f) maddesine göre, ikinci el motorlu kara taşıtı veya taşınmaz ticaretiyle iştigal eden mükelleflerce, KDV mükellefi olmayanlardan (mükellef olanlardan istisna kapsamında yapılan alımlar dâhil) alınarak vasfında esaslı değişiklik yapılmaksızın satılan ikinci el motorlu kara taşıtı veya taşınmazların tesliminde matrah, alış bedeli düşüldükten sonra kalan tutardır.

KDV mükellefi olmayanlardan veya istisna kapsamında KDV ödenmeksizin alınan ikinci el motorlu kara taşıtları ile taşınmazların satışında düzenlenecek faturalarda alış bedeli ile satış bedeli arasındaki fark üzerinden KDV hesaplanır. KDV hesaplanarak alınan ikinci el motorlu kara taşıtları ile taşınmazların teslimlerinde ise özel matrah uygulanmayacağı tabiidir.

Buna göre, ikinci el motorlu kara taşıtı veya taşınmaz teslimlerinde özel matrah uygulaması yalnızca ikinci el motorlu kara taşıtı veya taşınmaz ticaretiyle iştigal eden mükellefler tarafından uygulanacaktır.”

açıklamaları yer almaktadır.

Bu hüküm ve açıklamalara göre, ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti ile iştigal eden şahsınızın, aynı faaliyetle iştigal eden başka bir mükelleften özel matrah uygulanarak satın aldığı taşıtın tesliminde özel matrah uygulanması mümkün olmayıp, satış bedeli üzerinden genel hükümler çerçevesinde KDV hesaplanması gerekmektedir.

Bilgi edinilmesini rica ederim.

Bu hüküm ve açıklamalara göre, ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti ile iştigal eden mükellefin, aynı faaliyetle iştigal eden başka bir mükelleften özel matrah uygulanarak satın aldığı taşıtın tesliminde özel matrah uygulanması mümkün olmayıp, satış bedeli üzerinden genel hükümler çerçevesinde KDV hesaplanması gerektiği belirtilmektedir.

06.01.2023

Kaynak: www.MuhasebeTR.com

Özel Usulsüzlük ve Usulsüzlük Cezalarının Vadesi Geçmiş Vergi Borç Durumu Gösterir Belge Verilmesi Sırasında Dikkate Alınıp, Alınmayacağı Konusu

Bilindiği gibi 6183 sayılı AATUHK’nun 22/A maddesi ve 4734 sayılı KİK’nun 10. Mad. 4. Fırkasının (d) bendi gereğince talep edilen vadesi geçmiş borç durumunu gösterir belgelerde cins itibariyle yer verilmesi gereken kamu alacaklarına ilişkin olarak hangi borçların dikkate alınacağı önem taşımaktadır. Buna göre, özel usulsüzlük ve usulsüzlük cezaları miktarı ne olursa olsun ihalelere giriş sırasında vergi borcu gibi dikkate alınmaması gerektiği görüşündeyiz.

Yaşanan bir olayda bir mükellefin ihaleye katılım tarihi itibariyle 5.400 TL özel usulsüzlük cezası borcu bulunmaktadır. İş bu borcun ihaleye giriş sırasında vergi dairesinde borç olarak yer aldığı tespit edilmiştir. Ne var ki, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan 07.04.2021 gün ve 48566 sayılı yazı kapsamında yapılan açıklamalar çerçevesinde özel usulsüzlük cezası veya usulsüzlük cezalarının vergi borcu olarak dikkate alınmaması gerektiği belirtilmiştir. Söz konusu yazı ekinde  yer alan 3 sayfa halinde zikredilen 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında değerlendirilecek vergi türleri tek tek belirtiliştir. Söz konusu tablo incelendiğinde usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarının vergi borcu gibi dikkate alınmayacağı vurgulanmıştır. [1]

Bilindiği gibi bugün itibariyle örneğin; 5.000 TL’nin üzerinde KDV borcu olan bir işveren ihaleye katılım sırasında böyle bir borcu var ise ihaleye katılması vergi borcu nedeni ile mümkün bulunmamaktadır. Aynı şekilde 5.000 TL’nin üzerinde bir kurumlar vergisi veya geçici vergi bulunan bir mükellefte o tarih itibariyle (ihaleye giriş tarihi itibariyle) borçlu sayılacağından dolayı ihaleye katılması mümkün değildir.


[1] Bkz: Gelir İdaresi Başkanlığı’nın 07.04.2021 gün ve 48566 sayılı yazıları ve ayrıca yine 07.04.2021 gün ve 48567 sayılı yazı ve ekinde yer alan liste halindeki borçlar ihaleye katılım sırasında borç olarak tek tek türleri belirtilmiştir.

06.01.2023

Kaynak: www.MuhasebeTR.com

İş Akdi Devam Eden Personele Kıdem Tazminatına Mahsuben Yapılan Ödemenin Vergi Mevzuatı Karşısındaki Durumu

Hizmet erbablarının iş akdi devam ederken ileride hak edeceği kıdem tazminatının bir kısmını çeşitli sebeplerle (tazminatı hukuken hak etmemişken) işverenlerinden talep ettiğini, işverenlerinde bu tarz talepler karşısında hizmet erbabının kıdem tazminatına mahsup etmek üzere kendilerine ödeme yaptığını görmekteyiz.

Kanunlarımızda hizmet erbabının bu talebine karşılık işverenlerin ödeme yapmasını zorunlu kılan bir düzenleme olmadığını da dikkate alarak makalemizde tazminat tutarına mahsuben ödenmesine karar verilen tutarın Gelir Vergisi Kanunu ve İş Kanunu karşısındaki durumuna değineceğiz.

  • 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun;
  • 25 inci maddesinde;

“Aşağıda yazılı tazminat ve yardımlar Gelir Vergisinden müstesnadır.

…

7. a) 25/8/1971 tarihli ve 1475 sayılı İş Kanunu ve 20/4/1967 tarihli ve 854 sayılı Deniz İş Kanununa göre ödenmesi gereken kıdem tazminatlarının tamamı ile 13/6/1952 tarihli ve 5953 sayılı Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkında Kanuna göre ödenen kıdem tazminatlarının hizmet erbabının 24 aylığını aşmayan miktarları (Hizmet ifa etmeksizin ödenen ücretler tazminat sayılmaz.);

b) Hizmet erbabının tabi olduğu mevzuata göre bu bendin (a) alt bendinde belirtilen istisna tutarının hesabında dikkate alınmak şartıyla, hizmet sözleşmesi sona erdikten sonra; karşılıklı sonlandırma sözleşmesi veya ikale sözleşmesi kapsamında ödenen tazminatlar, iş kaybı tazminatları, iş sonu tazminatları, iş güvencesi tazminatları gibi çeşitli adlar altında yapılan ödemeler ve yardımlar (Bu bendin uygulamasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.);…”

  • 61 inci maddesinde;

“Ücret, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.

Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (Mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması onun mahiyetini değiştirmez….”

hükümleri yer almaktadır.

Ayrıca aynı kanunun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasında; yaptıkları ödemeler üzerinden tevkifat yapmaya mecbur olanlar sayılmış olup, anılan fıkranın (1) numaralı bendinde, hizmet erbabına ödenen ücretler ile 61 inci maddede yazılı olup ücret sayılan ödemelerden (istisnadan faydalananlar hariç), 103 ve 104 üncü maddelere göre gelir vergisi tevkifatı yapılacağı hükmüne yer verilmiştir.

Konu ile ilgili olarak 11/6/2018 tarihli ve 30448 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanan 303 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğin “Kıdem tazminatlarında istisna uygulaması” başlıklı 10 uncu bölümünde

“…

(3) 1475 ve 854 sayılı Kanunlar uyarınca, hizmet erbabının çalıştığı süre ve kıdem tazminatına esas ücreti dikkate alınarak hesaplanan ve ödenen kıdem tazminatları istisna kapsamına girmekte olup hesaplanan bu tutarları aşan ilave ödemeler ise ücret kapsamında değerlendirilmek suretiyle vergilendirilecektir. Dolayısıyla, hizmet erbabının kıdem tazminatına esas ücretine göre hesaplanan ve en yüksek Devlet memuruna bir hizmet yılı için ödenen azami emekli ikramiyesi tutarını aşan ödemelerde ise en yüksek Devlet memuruna ödenen azami emekli ikramiyesi kadarlık kısmı istisnaya konu edilecek, aşan kısmı ise ücret olarak vergilendirilecektir.

…”

açıklamasına yer verilmiştir.

  • 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesinde, “Kıdem Tazminatı: Bu Kanuna tabi işçilerin hizmet akitlerinin:

 1. İşveren tarafından bu Kanunun 17 nci maddesinin II numaralı bendinde gösterilen sebepler dışında,

 2. İşçi tarafından bu Kanunun 16 inci maddesi uyarınca,

 3. Muvazzaf askerlik hizmeti dolayısıyla,

 4. Bağlı bulundukları kanunla kurulu kurum veya sandıklardan yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı yahut toptan ödeme almak amacıyla;

 5. 506 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (a) ve (b) alt bentlerinde öngörülen yaşlar dışında kalan diğer şartları veya aynı kanunun geçici 81 inci maddesine göre yaşlılık aylığı bağlanması için öngörülen sigortalılık süresini ve prim ödeme gün sayısını tamamlayarak kendi istekleriyle işten ayrılmaları nedeniyle, Feshedilmesi veya kadının evlendiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde kendi arzusu ile sona erdirmesi veya işçinin ölümü sebebiyle son bulması hallerinde işçinin işe başladığı tarihten itibaren hizmet akdinin devamı süresince her geçen tam yıl için işverence işçiye 30 günlük ücreti tutarında kıdem tazminatı ödenir. Bir yıldan artan süreler için de aynı oran üzerinden ödeme yapılır.

İşçilerin kıdemleri, hizmet akdinin devam etmiş veya fasılalarla yeniden akdedilmiş olmasına bakılmaksızın aynı işverenin bir veya değişik işyerlerinde çalıştıkları süreler göz önüne alınarak hesaplanır. İşyerlerinin devir veya intikali yahut herhangi bir suretle bir işverenden başka bir işverene geçmesi veya başka bir yere nakli halinde işçinin kıdemi, işyeri veya işyerlerindeki hizmet akitleri sürelerinin toplamı üzerinden hesaplanır. 12/07/1975 tarihinden, itibaren işyerinin devri veya herhangi bir suretle el değiştirmesi halinde işlemiş kıdem tazminatlarından her iki işveren sorumludur. Ancak, işyerini devreden işverenlerin bu sorumlulukları işçiyi çalıştırdıkları sürelerle ve devir esnasındaki işçinin aldığı ücret seviyesiyle sınırlıdır.

…

Ancak, toplu sözleşmelerle ve hizmet akitleri ile belirlenen kıdem tazminatlarının yıllık miktarı, Devlet Memurları Kanununa tabi en yüksek Devlet memuruna 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine göre bir hizmet yılı için ödenecek azami emeklilik ikramiyesini geçemez.”

hükmüne yer verilmiştir.

  • Sonuç olarak;

1475 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinde hangi şartlar altında kıdem tazminatı ödeneceği açıkça belirtilmekte olup hizmet erbabına kıdem tazimatı ödenebilmesi için iş sözleşmesinin feshedilmesi/sona ermesi gerekmektedir. Dolayısıyla hizmet erbabının iş sözleşmesi feshedilmeden/sona ermeden çeşitli sebeplerle (kıdem tazminatına mahsuben) yapılan ödemelerin, 1475 sayılı Kanunun 14 üncü maddesi kapsamında kıdem tazminatı olarak değerlendirilmesi mümkün değildir.

Buna göre, işverenler tarafından iş sözleşmesi feshedilmeden/sona ermeden kıdem tazminatına mahsuben avans olarak yapılan ödemelerin ücret ödemesi olarak kabulü ve bu ödemelerin, Gelir Vergisi Kanununun 61, 63, 94 ve 103 üncü maddelerine göre gelir vergisine tabi tutulması gerekmektedir.

06.01.2023

Kaynak: www.MuhasebeTR.com

Çalışanlar ve İşverenler Tarafından Yapılan Özel Şahıs Sigortası Primleri ile Bireysel Emeklilik Sistemi Katkı Payı Ödemelerinin Vergi ve Sigorta Primi Boyutu Hakkında Merak Edilen Sorular ve Cevapları

NOT: Bu makale Bağımsız Denetçi – SMMM Deniz ÖLÇÜ ile birlikte hazırlanmıştır.

Özel sağlık sigortasının uygulamadaki en önemli faydası, gelir düzeyi daha yüksek olan bireylerin özel sağlık sigortasını seçmeleri ile sınırlı kamu kaynaklarının düşük gelirli, dezavantajlı ve özel sigortaya ulaşamayacak gruplar için tahsis edilebilirliğini sağlamasıdır. Ayrıca özel sağlık sigortası, sigortalıların sağlık hizmetlerinden yararlanmaları sonucu yapacakları yüksek maliyetli harcamaların finansal yükünü azaltmaya ve dolayısıyla sigortalıyı finansal riske karşı korumaya imkân tanımaktadır.

Ayrıca Gelir vergisi mükellefiyseniz, kendiniz, eşiniz ve 18 yaşından küçük çocuklarınız için ödediğiniz hayat sigortası primlerini ödeme yaptığınız aya denk gelen vergi dilimi oranında gelir vergisi matrahınızdan düşürebilirsiniz. Böylece, ödeyeceğiniz vergi ve hayat sigortaları için cebinizden çıkacak tutar da azalmış olur.

Özel sağlık sigortası primlerinin indirim oranı, 29.06.2012 tarih 28338 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 6327 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile düzenlenmiştir. Söz konusu kanunun 5. Maddesinde “şahıs sigortalarına ödenen primlerden indirim konusu yapılabilecek tutar yüzde on beş” olarak düzenlenmiştir.

6327 sayılı bu kanun ile 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 40/9. 63/3. ve 89/1. maddelerinde değişiklik yapılarak şahıs sigortası prim ödemelerinde vergiden indirilecek limitleri belirlenmiştir. Ayrıca konuyla ilgili olarak Gelir İdaresi tarafından 256 no.lu gelir vergisi tebliği (RG Tarihi: 09/08/2005) ile 59 (Tarihi: 23/02/2007) ve 85 (Tarihi: 23/10/2012)  no.lu gelir vergisi sirkülerinde detaylı açıklamalar yapılmıştır.

İlgili mevzuat düzenlemeleri ışığında konuyla ilgili değerlendirmelerimiz soru ve cevap şeklinde aşağıdaki gibidir:

Vergiye Tabi Ücret Matrahının Tespitinde İndirim Konusu Yapılabilecek Sigorta Poliçeleri Nelerdir?

  • Risk hayat sigorta poliçeleri (ölüm, kaza, sağlık, hastalık, sakatlık, işsizlik, analık, doğum, tahsil ve prim iadeli) için hizmet erbabı tarafından ödenen primlerin tamamı ile,
  • Ücretlinin şahsına, eşine ve küçük çocuklarına ait birikimli hayat sigortası poliçeleri için hizmet erbabı tarafından ödenen primlerin %50’sinden oluşmaktadır.

Ücretlinin Kendisi Haricinde Eşi Ve Küçük Çocukları İçin Yapılan Hayat Sigortası Ödemeleri Vergi Matrahının Tespitinde İndirim Olarak Dikkate Alınır Mı?

  • Evet, Ücretlinin şahsına, eşine ve küçük çocuklarına ait birikimli hayat sigortası poliçeleri için hizmet erbabı tarafından ödenen primlerin %50’si vergi matrahından indirim konusu yapılabilmektedir.

Eş Ve Küçük Çocuk Tabirinden Ne anlamak Gerekir?

Çocuk veya küçük çocuk tabiri: Mükellefle birlikte oturan veya mükellef tarafından bakılan (nafaka verilenler, evlat edinilenler ile ana veya babasını kaybetmiş torunlardan mükellefle birlikte oturanlar dâhil) 18 yaşını veya tahsilde olup 25 yaşını doldurmamış çocukları ifade eder.

Eş tabiri ise: Aralarında yasal evlilik bağı bulunan kişileri ifade eder.

  • 18 yaşından büyük ve öğrenci olmayan ya da 25 yaşından büyük çocuklar için tamamlayıcı sağlık sigortası yaptırabilmek mümkün değil. Bu nedenle de vergi indiriminden faydalanılamaz. Diğer tüm durumlarda primi ödeyen kişi, gelir vergisi indirimi alabilir.

Konut, Taşıt Ve Tüketici Gibi Kredilerin Kullanımı Sırasında Yapılan Hayat Sigortası Ödemeleri Vergi İndirimi Kapsamında Değerlendirilebilir Mi?

  • Konut, Taşıt ve tüketici kredisi gibi kredilerin kullanımı sırasında bu kredilere bağlı olarak ilgili bankalarca yapılan hayat sigortası poliçelerine ilişkin ödenen primler, Gelir Vergisi Kanunu’nun 63. Maddesinin birinci fıkrasının 3 no.lu bendinin uygulamasında indirim olarak dikkate alınır. Diğer bir ifadeyle ücretlinin vergi matrahından indirim konusu yapılabilir.

Şahıs Sigorta Poliçe Prim Ödemeleri İle Bireysel Emeklilik Sistemi Ödemelerinin Nereye Yapılması Gerekir?

  • Sigortanın Türkiye’de kâin (yerleşik) ve merkezi Türkiye’de bulunan bir emeklilik veya sigorta şirketi nezdinde akdedilmiş olması ve ödemenin bu şirketlere yapılması şarttır.

Şahıs Sigorta Poliçe Prim Ödemeleri İle Bireysel Emeklilik Sistemi Ödemelerinin Vergi Matrahından İndiriminde Bir Sınır Var mıdır?

  • Evet vardır. İndirim konusu yapılacak ödemeler toplamı, ödendiği ayda elde edilen brüt ücretin %15’ini ve yıllık olarak asgari ücretin yıllık tutarını aşamaz.
  • Yıl içinde asgari ücretin tutarında meydana gelebilecek değişiklikler, indirim yapılacak tutarların hesabında dikkate alınacaktır.

Çalışanlar Tarafından Yapılan Şahıs Sigorta Poliçesi Prim Ödemeleri İle Vergi Matrahından İndirim Konusu Yapılabilir Mi?

  • Çalışanlar tarafından yapılan söz konusu ödemelerin ücretin gayrisafi değerinden dolayısıyla gelir vergisi matrahından indirimi mümkündür. (193 S. GVK Madde 63/3)
  • Çalışanlar tarafından yapılan söz konusu ödemelere ait, ödeme makbuzları, sigorta poliçeleri ve bireysel emeklilik sistemi sözleşmesi vb. ispata yarayan belgelerin işverene verilmesi gerekmektedir.

Çalışanlar Tarafından Yapılan Bireysel Emeklilik Sistemi Ödemelerinin Vergi Matrahından İndirim Konusu Yapılması Mümkün Müdür?

  • Çalışanlar tarafından yapılan söz konusu ödemelerin gelir vergisi matrahından indirimi söz konusu değildir.
  • Bu ödemelerin çalışana mevcut mevzuata göre tek katkısı BES’te yapılan birikim ve BES’ten dolayı alacağı devlet katkısıdır.

İşverenler, Çalışanları Tarafından Ödenen Şahıs Sigorta Poliçesi Prim Ödemelerine İlişkin Belgeleri Alınca Ne Yapmalıdır?

  • İşveren, çalışanı tarafından kendisine teslim edilen ilgili belgeleri, çalışanın özlük dosyasında muhafaza etmesi ve her zaman denetime hazır vaziyette, zamanaşımı süresince saklaması gerekmektedir.
  • Ayrıca alınan belgelere istinaden vergi ve SGK mevzuatı gereğince hesaplanan vergi indirimleri ve sgk istisnasına konu tutarları bordrolarına yansıtılarak gerekli işlemler tesis edilmelidir.

İşverenler Tarafından Çalışanları İçin Yapılan Şahıs Sigortası Prim Ödemeleri ile Bireysel Emeklilik Sistemi Ödemeleri Çalışanın Gelir Vergisi Matrahından İndirim Konusu Edilir mi?

  • İşverenler tarafından çalışanları için yapılan şahıs sigortası prim ödemeleri 59 seri no.lu Gelir Vergisi Sirkülerine göre çalışanın vergi matrahından indirim konusu yapılabilmektedir. Ancak daha sonra çıkarılan 85 no.lu Gelir Vergisi Sirküleri çalışan için yapılan bu ödemlerin çalışanın gelir vergisi matrahından indirim konusu yapılmayacağı belirtilmiş ve 59 seri no.lu sirkülerin bu sirkülere aykırı hükümleri yürürlükten kaldırılmıştır. 256 seri no.lu gelir vergisi tebliği hükmüne göre ise İşverenler tarafından çalışan adına yapılan ve maaşından kesinti yapılarak tahsil edilen bu ödemelerin çalışanın vergi matrahından indirim konusu yapılabilmesi mümkündür.
  • İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı tarafından verilen 24/01/2020 tarih ve 62030549-120[63-2018/708]-E.91497 sayılı özelgede ise “Öte yandan, işveren tarafından ödenen şahıs sigorta primleri ücretliye sağlanan bir menfaat olarak nitelendirilmekte olup, işveren tarafından hizmet erbabına ödenen söz konusu şahıs sigorta primi kadar net ücret ödemesi yapıldığı anlamına gelmektedir. Bu nedenle öncelikle ödenen şahıs sigorta priminin brüt tutarının bulunarak gayrisafi ücrete eklenmesi ve bu ekleme sonrası ödenen şahıs sigorta priminin yukarıda belirtildiği şekilde, gayrisafi ücretten indirim konusu yapılması gerekmektedir. Bu hüküm ve açıklamalar çerçevesinde; çalışanlarınız adına ödenen özel sağlık poliçesi primlerinin, çalışanlarınıza sağlanan net menfaat (ücret) olarak değerlendirilmesi ve brütleştirilerek  aylık ücret bordrolarına dahil edilmesi gerekmektedir.” Hükmüyle işveren tarafından çalışanlar için yapılan şahıs sigortası ödemelerinin ücretlinin gayrisafi ücretinden ve dolayısıyla matrahından indirim konusu yapılabileceği ifade edilmiştir.
  • Bu düzenlemeler ve görüşler arasında farklı hükümler olduğu için bu konuda piyasada indirim konusu yapılıp yapılmayacağı hususunda kafa karışıklığı bulunmaktadır. Ve ayrıca indirim konusu yapılamaması halinde bu tarz bir ödemenin işveren ve çalışan için herhangi bir avantajı kalmayacaktır. Bu konuda idarenin gerekli düzenleme yapması gerekmektedir.
  • İşverenler tarafından çalışanları için yapılan bireysel emeklilik sitemi katkı payları ödemelerinin ise mevcut düzenlemeye göre hiçbir şekilde çalışanın vergi matrahından indirimi mümkün değildir.

İşverenler Tarafından Çalışanları İçin Ödenen Şahıs Sigorta Poliçesi Prim Ödemeleri İle Bireysel Emeklilik Sistemi Ödemelerinin Vergi Matrahından İndirim Konusu Yapılabilmesi İçin Belge Düzeni Ne Olmalıdır?

  • 256 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğine Göre Sigorta primi ve katkı payının sigorta veya emeklilik şirketine hizmet erbabı tarafından doğrudan ödenmeyip, işverenler aracılığıyla ödenmesi halinde (grup sigortası veya grup bireysel emeklilik sözleşmesi), sigorta poliçesi veya bireysel emeklilik sözleşmesinin  bir örneğinin işverende bulunması ve bu poliçe veya sözleşmede sigorta priminin veya bireysel emeklilik katkı paylarının ödeme dönemlerinin, ayrıca bu dönemler için ödenecek prim ve katkı payı tutarlarının belli edilmiş olması kaydıyla, hizmet erbabı için işveren tarafından sigorta veya emeklilik  şirketine ödenen ve/veya  hizmet erbabının ücretinden kesinti yapılmak suretiyle tahsil edilen sigorta primi ve katkı payı, her bir kişi için ayrıca yukarıda belirtilen belgeler aranmaksızın ücretin vergi matrahının tayininde indirim olarak dikkate alınabilecektir.

İndirim Konusu Yapılacak Prim Tutarının Tespitinde Hangi Ücret Esas Alınacak?

  • 85 No.lu GVK sirkülerine göre, İşveren tarafından çalışana hizmet karşılığında ödenen aylık (maaş), prim ikramiye, sosyal yardımlar ve zamlar gibi vergiye tabi sürekli nitelikteki ödemlerin brüt tutarlarının toplamı esas alınacaktır. Gider karşılığı yapılan ödemeler (Gerçek bir giderin karşılığı olsun, olmasın) dikkate alınmayacaktır.
  • Yukarıda ifade edilen bu husus Kırşehir Defterdarlığı tarafından verilen 11.08.2020 tarih ve 66491453-105-E.6944 özelgede de “Üniversiteniz personeline hizmet karşılığı ödenen aylık (maaş), taban aylık, ek gösterge, yan ödeme, kıdem aylığı, tazminat, ikramiye, idari görev ödeneği, sosyal yardımlar ve zamlar gibi sürekli nitelikte olan ve üzerinden gelir vergisi kesintisi yapılan ödemelerin, indirim konusu yapılacak prim tutarının tespitinde esas alınacak ücretin hesabında dikkate alınması gerekmekte olup, gelir vergisinden istisna edilmiş olan ödemelerin ise bu hesaplamada dikkate alınmaması gerekmektedir.” tekrarlanmıştır.

Peşin Ödenen Sigorta Primlerinde Matrahtan İndirim Nasıl Olacak?

  • Eskişehir Vergi Dairesi Başkanlığı tarafından verilen 12.04.2022 tarih ve E-11355271-120[63/2021/2]-24598 sayılı özelgede konuyla ilgili olarak şöyle açıklama yapılmıştır: Öte yandan, 5 yıllık sigorta primini  toplu olarak ödemeniz  nedeniyle, söz konu hayat sigortasına ait ödeme belgesinin Kurumunuza ibraz edilmesi şartıyla, ibraz edilen ay da dâhil olmak üzere kalan ay sayısı toplamına bölünerek hesaplanan aylık prim tutarının, her aya ilişkin indirilebilecek azami tutarı ve yıllık asgari ücret tutarını geçmemek kaydıyla ücret matrahından indirim konusu yapılması mümkündür.

İlgili Olduğu Dönemde İndirilemeyen Prim ve Katkı Payları Daha Sonraki Dönemlerde İndirim Konusu Yapılabilir Mi?

  • Zarar beyanı ya da oran ve tutar sınırlamaları dolayısıyla yıllık beyannamede indirim konusu yapılamayan prim veya katkı paylarının daha sonraki yıllarda indirim konusu yapılması mümkün değildir.
  • Aynı şekilde ücretlilerin ödediği prim ve katkı payının ilgili olduğu ayda yasal kısıt nedeniyle indirilemeyen kısmı, izleyen aylara ait ücretin matrahından indirilemeyecektir.

İşverenler Tarafından Çalışanları İçin Yapılan Bireysel Emeklilik Sistemi Ödemeleri Gider Yazabilir Mi?

  • Evet, 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 40. Maddesinin 9. Bendi gereğince doğrudan gider yazabilirler.
  • İşverenler tarafından bireysel emeklilik sistemine ödenen ve ücretle ilişkilendirilmeksizin ticari kazancın tespitinde doğrudan gider olarak indirim konusu yapılacak katkı paylarının toplamı, ödemenin yapıldığı ayda elde edilen ücretin %15’ini ve yıllık olarak asgari ücretin yıllık tutarını aşamaz.
  • Gerek işverenler tarafından bireysel emeklilik sistemine ödenen katkı payları, gerekse bu Kanunun 63 üncü maddesinin birinci fıkrasının (3) numaralı bendi kapsamında indirim konusu yapılacak prim ödemelerinin toplam tutarı, ödemenin yapıldığı ayda elde edilen ücretin %15’ini ve yıllık olarak asgari ücretin yıllık tutarını aşamaz.
  • Doğrudan gider olarak dikkate alınabilen bu katkı payları, yasal düzenlemeye göre ücret sayılmadığı için bordro ile ilişkilendirilmeksizin doğrudan sonuç hesaplarına intikal ettirilir.

İşverenler Tarafından Çalışanları İçin Yapılan Şahıs Sigorta Poliçesi Prim Ödemeleri Gider Yazabilir Mi?

  • Evet, 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 40. Maddesinin 1. Bendi gereğince genel gider olarak herhangi bir tutar ve oran sınırlaması olmaksızın gider yazabilirler. Ancak çalışanlar için yapılan bu ödemeler ücret sayıldığı için ücret bordrolarında gösterilerek gider yazılmaktadır. Söz konusu primler çalışanın brüt ücretinin %15’ini ve yıllık asgari ücret tutarını (2023 yılı için 10.008 x 12= 120.096 TL)   aşmadığı sürece gelir vergisine de tabii değildir. Aşan kısımlar ise brütleştirmek suretiyle ücret bordrolarında gösterilerek vergilendirilir.
  • Şahıs sigorta primlerinin işveren veya çalışan tarafından ödenmesi, bordrolarda gösterilmesi durumunu değiştirmez

İşverenler Tarafından Çalışanları İçin Yapılan Şahıs Sigorta Poliçesi Prim Ödemeleri İle Bireysel Emeklilik Sistemi Ödemeleri Üzerinden Damga Vergisi Hesaplanacak Mıdır?

  • 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun 1. Maddesine göre, işverenler tarafından ödenen özel sağlık sigortalarının damga vergisi matrahına eklenip damga vergisi hesaplanması gerekmektedir.
  • Bireysel emeklilik sistemine yapılan ödeme için ise ücret olmadığı için damga vergisi hesaplaması olmayacaktır.

Hem İşveren Tarafından Çalışan İçin Bireysel Emeklilik Sitemi Ödemesi Hem De Çalışan Tarafından Şahıs Sigorta Primi Ödemesi Aynı Zamanda Yapılırsa Uygulama Nasıl Olacak?

  • Bu durumda bunların toplam tutarının Gerek işverenler tarafından bireysel emeklilik sistemine ödenen katkı payları, gerekse çalışan tarafından yapılan prim ödemelerinin toplam tutarı, ödemenin yapıldığı ayda elde edilen ücretin %15’ini ve yıllık olarak asgari ücretin yıllık tutarını aşamaz.
  • Aşmaması halinde sadece şahıs sigorta prim ödemesinden kaynaklı vergi indiriminden yararlanılır. BES ödemesi katkı payı bordroya dâhil edilemeyeceği için çalışanın matrahında indirim konusu yapılmayacaktır.
  • Aşması durumunda indirimin öncelikli olarak ücret matrahının tespitinde mi yoksa ticari kazancın tespitinde mi yapılacağı hususu taraflarca mükerrer indirime izin verilmeksizin, serbestçe belirlenebilecektir.
  • Örnek: Ücretlinin 2023/Mart ayında elde etiği ücreti brüt 10.008 TL olsun. İşveren çalışanı için ödediği BES katkı payı = 1.000 TL, Çalışanın kendisi için ödediği şahıs sigorta primi ise 1.000 TL olduğu varsayımıyla hesaplama aşağıdaki gibi yapılacaktır:

Tablodan görüleceği üzere sgk matrahına ilave açısından belirlenen sınırı aşmadığı için (2.000 TL < 3.002,40 TL) sgk matrahına ilave edilemeyecek ve prim hesaplamasında göz önünde bulundurulmayacaktır.

Vergi açısından ise belirlenen sınırı (2.000 TL > 1.501,20 TL)= 498,80 TL aştığı için aşan kısım için vergi indiriminden faydalanılmaz. Bu durumda aşan kısmın işveren tarafından BES katkı payı ödemesi olarak ücret niteliğinde göz önünde bulundurulması ve bordroya ilave edilerek brütleştirilmesi ve stopaj gelir vergisi hesaplanması gereklidir. Ancak aşağıdaki tablodan hesaplaması görüleceği üzere bu durum çalışan açısından bir yandan indirim bir yandan da ilave vergi yükü oluşturacağı için pek avantajlı olmayacaktır. Hatta şahıs sigorta primi nedeniyle yararlanacağı vergi indirimini azaltacağı için çalışanın aleyhine bir durum oluşturacaktır. Bu kapsamda fazladan ödeme yapılmamasına dikkat edilmelidir.

Aylık brüt ücret 10.008 TL
Vergi matrahından indirilebilecek maksimum aylık prim tutarı (brüt ücret x %15) 1.501,20 TL
Yıllık limit (Brüt asgari ücretin bir yıllık tutarının aşmayacak) (10.008 x 12) = 120.096 TL
SGK Prim Matrahı açısından değerlendirmede esas alınacak sınır (Aylık) 10.008 TL X % 30 = 3.002,40 TL
Çalışan tarafından Ödenen Aylık Şahıs Sigortası Poliçe Primi 1.000 TL
İşveren tarafından Ödenen BES katkı payı Tutarı 1.000 TL
Toplam prim ve katkı payı ödemesi 2.000 TL
Vergi açısından değerlendirme (aştığı için 498,80 TL vergi indirimine konu edilmez) 2.000 TL > 1.501,20 TL
SGK Matrahı tarafından değerlendirme (aşmadığı için sgk matrahına dâhil edilmez) 2.000 TL < 3.002,40 TL
Şahıs sigorta primi ödemesi nedeniyle vergi indirimi 1.000 TL x % 15 = 150 TL
Fazla BES ödemesi nedeniyle ödenen gelir vergisi 498,80 / 0,84241 = 592,11 X % 15 = 88,82 TL
Toplam Vergi avantajı 150-88,82 = 61,18 TL
  • İşveren tarafından ödenen 501,20 TL 40/9 kapsamında bordro ile ilişkilendirmeden doğrudan gider yazılacak, sınır aşılması nedeniyle ödenen 498,80 TL BES katkı payı ödemesi ise 40/9’a göre değil 40/1’e göre bordroya yansıtılarak (brütleştirme sonrasında 592,11 TL)  ticari kazançtan indirim konusu yapılacaktır.

Ödenen Şahıs Sigortası Prim Tutarlarının Çalışan İçin Vergisel Avantajı Hesaplamasına Örnek:

  • Aylık 20.000 TL brüt ücret alan çalışan Bay A adına işvereni tarafından yapılan (ücretinden kesinti yoluyla tahsil edilen) yıllık 12.000 TL tutarındaki sigorta poliçesine göre vergisel hesaplaması aşağıdaki gibi olacaktır:
  • *%27’lik vergi dilimi üzerinden örnekleme yapılmıştır.
Aylık brüt ücret 20.000 TL
Vergi matrahından indirilebilecek maksimum prim tutarı (brüt ücret x %15) 3.000 TL
Yıllık limit (Brüt asgari ücretin bir yıllık tutarının aşmayacak) (10.008 x 12) = 120.096 TL
Aylık Poliçe Primi 1.000 TL
Vergiye Konu Olacak Prim Toplamı (Aylık) 1.000 TL < 3.000 TL
Poliçenin Yıllık Prim Tutarı 1.000 x 12 = 12.000 TL
Vergiye Konu Olacak Prim Toplamı (Yıllık) 12.000 TL < 120.096 TL
Yıllık Gelir 20.000 x 12 = 240.000 TL
Gelir Vergisi Dilimi* 27%
Vergi avantajı 12.000 x %27 = 3.240TL
Poliçenin Maliyeti 12.000 TL – 3.240 TL = 8.760 TL

İşverenler Tarafından Kendisi, Eşi Ve Küçük Çocuğu İçin Ödenen Şahıs Sigortası Prim Tutarlarının Vergi Matrahından İndirimi Mümkün Müdür?

  • 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 89. Maddesinin 1. Bendinde yer alan hükme göre mükellefin şahsına, eşine ve küçük çocuklarına ait hayat sigortalarına ödenen primlerin %50’si ile ölüm, kaza, hastalık, sağlık, engellilik, analık, doğum ve tahsil gibi şahıs sigorta primleri ödemeleri Gelir vergisi matrahının tespitinde, gelir vergisi beyannamesinde bildirilecek gelirlerden aşağıdaki şartlarla indirim konusu yapılabilir:
  • Sigortanın Türkiye’de kâin ve merkezi Türkiye’de bulunan bir emeklilik veya sigorta şirketi nezdinde akdedilmiş olması,
  • Prim tutarlarının gelirin elde edildiği yılda ödenmiş olması ve ücret geliri elde edenlerin ücretlerinin safi tutarının hesaplanması sırasında ayrıca indirilmemiş bulunması,
  • Beyan edilen gelirin %15’ini ve asgari ücretin yıllık tutarını aşmamak şartıyla (Bu şartın tespitinde işverenler tarafından ücretliler adına bireysel emeklilik sistemine ödenen katkı payları ile 63 üncü maddenin birinci fıkrasının (3) numaralı bendi ve bu bent kapsamında indirim konusu yapılacak prim ödemelerinin toplam tutarı birlikte dikkate alınır.)
  •  Eşlerin veya çocukların ayrı beyanname vermeleri halinde, bunlara ait prim kendi gelirlerinden indirilir.
  • Beyan Edilen Gelir olarak, Yıllık gelir vergisi beyannamesinde yer alan indirimler ve geçmiş yıl zararları düşülmeden önceki tutar esas alınacaktır.

İşverenin Kendisi İçin Yapılan Şahıs Sigortası Prim Ödemelerinin Vergisel Avantajı Hesaplamasına Örnek:

  • *%27’lik vergi dilimi üzerinden örnekleme yapılmıştır.
Beyan Edilen Yıllık gelir 200.000 TL
Vergi matrahından indirilebilecek maksimum prim tutarı

(Beyan Edilen Gelir x %15)

30.000 TL
Yıllık limit (Brüt asgari ücretin bir yıllık tutarının aşmayacak) (10.008 x 12) = 120.096 TL
Poliçenin Yıllık Prim Tutarı 12.000 TL
Vergiye Konu Olacak Prim Toplamı (Yıllık) 12.000 TL < 240.000TL (Tamamı indirime konu olur)
Gelir Vergisi Dilimi 27%
Vergi avantajı 12.000 x %27 = 3.240 TL
Poliçenin Maliyeti 12.000 – 3.240 = 8.760 TL

İşverenler Tarafından Kendileri İçin Bireysel Emeklilik Sistemine Yapılan Ödemeler Gider Olarak Kabul Edilir mi?

  • Ticari kazanç sahibi işverenler tarafından kendileri için bireysel emeklilik sistemine yapılan ödemeler ticari kazancın hesaplanmasında gider olarak kabul edilmemektedir. Gider hakkı sadece ticari faaliyette istihdam edilen personel için ticari kazanç sahipleri tarafından yapılan ödemelerle sınırlıdır.

İşverenler Tarafından Çalışanları İçin Özel Sağlık Sigortalarına Ve Bireysel Emeklilik Sistemine Yapılan Ödemeler Sigorta Prim Matrahında Göz Önünde Bulundurulur Mu?

5510 sayılı Kanunun 80 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, “… İşverenler tarafından sigortalılar için özel sağlık sigortalarına ve bireysel emeklilik sistemine ödenen ve aylık toplamı asgarî ücretin %30’unu geçmeyen özel sağlık sigortası primi ve bireysel emeklilik katkı payları tutarları, prime esas kazanca tâbi tutulmaz.” denilmektedir.

Sigortalı adına ay içinde özel sağlık sigortası primi ve bireysel emeklilik katkı payı adı altında işverence yapılan ödemeler toplamının aylık asgari ücretin %30’una isabet eden kısmı prime esas kazanca dâhil edilmeyecek, kalan tutar ise ödendiği ayın prime esas kazancına dâhil edilmektedir.

Özel sağlık sigortası primi ve bireysel emeklilik katkı payı adı altında işverenlerce yapılan ödemelerden prime esas kazanca dâhil edilecek tutar;

İstisna Tutarı = Brüt Aylık Asgari Ücret X %30,

Prime Esas Kazanca Dâhil Edilecek Özel Sağlık Sigortası Primi ve Bireysel Emeklilik Katkı Payı Tutarı = Özel Sağlık Sigortası Primi + Bireysel Emeklilik Katkı Payı – İstisna Tutarı,

Formülü vasıtasıyla hesaplanacaktır.

Örnek: İşveren tarafından aylık brüt ücreti 20.000,00 TL olan (D) sigortalısına 2023/Ocak ayında 4.000 TL (3.000 TL olsaydı) tutarında bireysel emeklilik katkı payı ile şahıs sigorta prim ödemesi yapılmıştır. Buna göre hesaplama aşağıdaki şekilde yapılacaktır.

Aylık SGK İstisna Tutarı = 10.008 x %30 = 3.002,40 TL olarak bulunacaktır.

4.000-3.002,40 = 997,60 TL istisna tutarını aşan bu kısım Çalışanın prime esas kazancına dâhil edilecek ve üzerinden sigorta primi hesaplanacaktır.

3.000 TL < 3002,40 TL olduğu için bu ödeme çalışanın prime esas kazancına dâhil edilmeyecek ve dolayısıyla üzerinden herhangi bir sigorta primi ödemesi söz konusu olmayacaktı.

Buna karşın, sigortalının özel sağlık sigortası ve bireysel emeklilik katkı payının ödendiği aydaki prime esas kazancının, 5510 sayılı Kanunun 82 inci maddesine istinaden belirlenen prime esas kazanç üst sınırının üzerinde olması halinde, söz konusu özel sağlık sigortası ve bireysel emeklilik katkı payları takip eden iki ayda üst sınır aşılmamak kaydıyla sigortalının prime esas kazancına dâhil edilmektedir. Sigortalı adına işveren tarafından yalnızca özel sağlık sigortası primi veya yalnızca bireysel emeklilik katkı payı ödenmiş olması durumunda ise, prime esas kazanca dâhil edilecek tutar, ödenen özel sağlık sigortası primi veya bireysel emeklilik katkı payı üzerinden %30 oranındaki istisna tutarının düşülmesi suretiyle hesaplanacaktır.

Anlatılan Mevzuat Düzenlemesinin İşverenler ve Çalışanlar Açısından Faydaları Ve Olumsuz Taraflarının Karşılaştırılmalı Olarak Özet Halinde Değerlendirilmesi

Çalışanlar Açısından Avantajları Ve Dezavantajları:

  • Çalışanlar tarafından kendisi, eşi ve küçük çocuğu için ödenen sigorta primlerinden dolayı gelir vergisi matrahından indirim olması dolayısıyla vergi indirimi elde edilebilmesi,
  • İşverenler tarafından çalışan adına yapılan (maaşından kesinti olmadan karşılıksız) şahıs sigortası ödemeleri ücret niteliğinde olduğu için vergi matrahından indirimi mümkün değildir. Ancak yapılan bu ödeme maaşından kesinti yapılması halinde çalışanın vergi matrahından indirim konusu yapılabilmesi mümkündür.
  • Hayatın olağan akışı içerisinde sık rastlanan Konut, Taşıt ve Tüketici gibi kredilerin çekilmesi sırasında yapılan hayat sigortası primlerinin gelir vergisi matrahından indirim konusu yapılabilmesi imkânı bulunmaktadır.
  • Çalışanlar tarafından kendisi, eşi ve küçük çocuğu için yapılan, tutarı ne olursa olsun BES katkı payı ödemelerinin gelir vergisi matrahından indirimi söz konusu değildir.
  • İşverenler tarafından çalışanı için yapılan ve tutarı kanuni sınırlar içerisinde kalan BES katkı payı ödemelerinin ise bordroya yansıtılması söz konusu olmadığı için çalışanın gelir vergisi matrahından indirimi de söz konusu değildir. Ancak bu ödeme nedeniyle çalışanın fazla vergi ödemesi de söz konusu olmayacaktır. Yani nötr olacak gelir vergisi açısından herhangi bir etkisi olmayacaktır. Bu ödemenin çalışana katkısı kendisi açısından bir birikim olması ve devletten belirlenen koşullar dahilinde devlet katkısı elde etmesidir.
  • İşverenler tarafından yapılan ve tutarı kanuni sınırları aşan BES katkı payı ödemelerinin ise ücret niteliğinde kabulü ve bordroya yansıtılması gerektiği için, gelir vergisi matrahından indirimi söz konusu değildir.
  • İşveren tarafından çalışanı için ödenen sağlık sigorta primleri ile BES katkı payı ödemelerin aylık toplamının asgari ücretin % 30’a kadarlık kısmının, sigorta prim matrahından istisna tutulması nedeniyle SGK primi ödenmemesi, bu durumun çalışanın emekliliği açısından olumsuz sonuçlara yol açabilecektir. Ödemenin çalışana nakit olarak verilmesi halinde ise SGK primi hesaplanması ve ödenmesi söz konusu olacaktır.
  • İşverence karşılanan özel sağlık sigortası primi ve bireysel emeklilik katkı payı dışındaki diğer şahıs sigortası (hayat, kaza, vs.) primlerinin ise tamamının sigorta primine kesintisine tabi tutulması gerekmektedir. Personelin eş ve çocuklarının özel sağlık sigortası primi ve bireysel emeklilik primlerine de işveren tarafından katkı yapılması halinde bu tutardan SGK primi kesilecektir.

İşverenler Açısından Avantajları Ve Dezavantajları:

  • Ödenen sigorta primleri ve BES katkı payı ödemeleri nedeniyle bir menfaat temin eden kalifiye çalışanların işletmeye sadakatları ile bağlılıklarının artırılmasına sebebiyet vermesi,
  • Çalışanların verimliliklerinin artırılması,
  • Hastalanan çalışanların kısa sürede daha kaliteli sağlık hizmetlerinden faydalanabilmesi nedeniyle oluşabilecek zaman kayıplarının azaltılması,
  • İşveren tarafından çalışanı için ödenen şahıs sigorta primlerinin ticari kazanç açısından 193 sayılı GVK Madde 40/1’e göre ücret gideri olarak yazılabilmesi imkânı,
  • İşveren tarafından çalışanı için ödenen ve kanuni sınırlar içerisinde kalan BES katkı paylarının, ticari kazanç açısından 193 sayılı GVK Madde 40/9’a göre doğrudan gider yazılabilmesi yani brütleştirme yapılmadan gider yazılabilmesi imkânı,
  • İşveren tarafından çalışanı için ödenen ve kanuni sınırları aşan BES katkı paylarının, ticari kazanç açısından 193 sayılı GVK Madde 40/1’e göre bordroya yansıtılarak gider yazılabilmesi imkânı,
  • İşverenler tarafından çalışanı için ödenen sağlık sigorta primleri ile BES katkı payı ödemelerinin aylık toplamının asgari ücretin % 30’a kadarlık kısmının sigorta prim matrahından istisna tutulması nedeniyle işveren açısından prim maliyetinin azaltılabilmesi imkânı bulunmaktadır.
  • İşverence karşılanan özel sağlık sigortası primi ve bireysel emeklilik katkı payı dışındaki diğer şahıs sigortası (hayat, kaza, vs.) primlerinin ise tamamının sigorta primine kesintisine tabi tutulması gerekmektedir. Personelin eş ve çocuklarının özel sağlık sigortası primi ve bireysel emeklilik primlerine de işveren tarafından katkı yapılması halinde bu tutardan SGK primi kesilecektir.
  • İşveren tarafından kendisi, eşi ve küçük çocuğu için ödenen BES katkı paylarının, Gelir Vergisi kanununa göre gider yazılabilmesi mümkün değildir.
  • İşveren tarafından kendisi, eşi ve küçük çocuğu için ödenen şahıs sigorta primlerinin kanuni sınırlar içerisinde kalan kısmının, Gelir Vergisi kanununa göre matrahtan indirim yapılabilmesi mümkündür.

Sonuç

Şahıs sigortası ve bireysel emeklilik sistemi katkı payı ödemelerinin mer’i mevzuat ışığında çalışanın ve işverenin kendi vergi matrahından indiriminin mümkün olup olmadığı, işveren tarafından gider yazılıp yazılmayacağı, sigorta prim matrahı açısından istisna olup olmadığı hususları tüm detayları ile açıklanmıştır. Özetle;

  • Çalışanın tarafından kendisi, eşi ve küçük çocuğu için ödenen hayat sigortası prim ödemelerinin % 50’sinin, kendisi için ödediği şahıs sigortası primlerinin ise tamamımın, elde edilen aylık ücretin % 15’inin ve yıllık olarak ta asgari ücretin yıllık tutarını aşmadığı sürece yasada belirlenen diğer şartlar dâhilinde çalışanın vergi matrahından indirim konusu yapılabildiği,
  • İşveren tarafından çalışan için yapılan şahıs sigortası primlerinin ise çalışanın ücretinden kesinti yapılarak tahsili halinde çalışanın vergi matrahından indirim konusu yapılabildiği, kesinti yapılmadan karşılıksız ödemelerin ise çalışanın vergi matrahından indirilemediği görülmüştür. Bu husus çalışanlar açısından dezavantajlı olduğu için İşverenler tarafından çalışan için karşılıksız yapılan ödemelerin çalışana herhangi bir avantajı bulunmamaktadır. Bununla birlikte idare tarafından farklı tarihlerde yapılan düzenleme ve verilen görüşlerde işveren tarafından çalışanları için yapılan ve maaşından kesilmeyen karşılıksız şahıs sigortası prim ödemelerinin de indirim konusu yapılabildiği ifade edilmektedir. Bu düzenlemeler ve görüşler arasında farklı hükümler olduğu için bu konuda piyasada indirim konusu yapılıp yapılmayacağı hususunda kafa karışıklığı bulunmaktadır. Bu konuda idarenin gerekli düzenleme yapması gerekmektedir.
  • Gerek işveren tarafından gerekse çalışan tarafından yapılan bireysel emeklilik sistemi katkı payı ödemeleri ise işverenin ve çalışanın fark etmeksizin hiçbir şekilde kişisel vergi matrahından indirim konusu yapılamamaktadır.
  • İşverenler tarafından çalışanı için ödenen tamamlayıcı sağlık sigorta primleri ile BES katkı payı ödemelerinin aylık toplamının asgari ücretin % 30’a kadarlık kısmının sigorta prim matrahından istisna tutulması nedeniyle çalışan için kısa vadede prim maliyetinin değişmesine yol açmayacak hatta istisna nedeniyle azaltılabilmesi imkânı bulunmaktadır. Fakat uzun vadeli sigorta kolları (Örn: emeklilik) açısından değerlendirildiğinde ise bu durum ilerde (emekli maaşının düşük olmasına) çalışan aleyhine olmaktadır. İşverenin ise çalışan için ödediği prim maliyetini azalttığı için işverenin lehine olmaktadır.
  • İşverence karşılanan özel sağlık sigortası primi ve bireysel emeklilik katkı payı dışındaki diğer şahıs sigortası (hayat, kaza, vs.) primlerinin ise tamamının sigorta primine kesintisine tabi tutulması gerektiği için çalışan açısından herhangi bir avantajı bulunmamaktadır.
  • Yine İşveren tarafından çalışanın eş ve çocuklarının özel sağlık sigortası primi ve bireysel emeklilik primlerinin ödenmesi halinde de bu tutardan SGK primi kesileceği ve çalışanın vergi matrahından indirim konusu yapılamayacağı için sigortalı için vergisel ve SGK primi açısından avantajı bulunmamaktadır.
  • İşveren tarafından çalışanı için yapılan şahıs sigorta primleri ile bireysel emeklilik sistemi katkı payı ödemeleri ise her halükarda ticari kazanç açısından gider yazılabilme imkânı bulunduğu için işveren açısından vergisel olarak sakıncalı bir durum oluşturmayacaktır.

Kaynakça:

6327 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun

  1. Sayılı Gelir Vergisi Kanunu

256 No.lu Gelir Vergisi Tebliği

59 No.lu Gelir Vergisi Sirküleri

85 No.lu Gelir Vergisi Sirküleri

İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı tarafından verilen 24/01/2020 tarih ve 62030549-120[63-2018/708]-E.91497 sayılı özelge

Kırşehir Defterdarlığı tarafından verilen 11.08.2020 tarih ve 66491453-105-E.6944 özelge

Eskişehir Vergi Dairesi Başkanlığı tarafından verilen 12.04.2022 tarih ve E-11355271-120[63/2021/2]-24598 sayılı Özelge

Saygılarımızla…

06.01.2023

Kaynak: www.MuhasebeTR.com

Asgari Ücret Ödemelerinin Banka, PTT ve Özel Finans Kurumları Yoluyla Yapılması Gerekmektedir

ÖZET

459 sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği düzenlemeleri gereği tahsilat ve ödemelerini banka yoluyla yapma zorunluluğu getirilenlerin beşten az çalışanı olsa da çalıştırdıkları işçiye geçekleştirecekleri asgari ücret ödemeleri 7.000 TL’yi aştığından banka, PTT ve özel finans kurumları yoluyla yapılması gerekmektedir.

Bilindiği üzere işyerleri ve işletmelerinde İş Kanunu hükümlerinin uygulandığı işverenler ile üçüncü kişiler, Türkiye genelinde çalıştırdıkları işçi sayısının en az beş olması halinde, çalıştırdıkları işçiye o ay içinde yapacakları her türlü ödemenin kanunî kesintiler düşüldükten sonra kalan net tutarını, bankalar aracılığıyla ödemekle yükümlüdürler. İşçiye, ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkakını zorunlu tutulduğu halde özel olarak açılan banka hesabına ödemeyen işveren, işveren vekili ve üçüncü kişiye bu durumda olan her işçi ve her ay için İş Kanunu’nun 102 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca, idarî para cezası verilmektedir.

_

Öte yandan 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 257 nci maddesinin birinci fıkrasının (2) numaralı bendinde Maliye Bakanlığına mükelleflere muameleleri ile ilgili tahsilat ve ödemelerini bankalar, benzeri finans kurumları veya posta idarelerince düzenlenen belgelerle tevsik etmeleri zorunluluğunu getirme ve bu zorunluluğun kapsamını ve uygulamaya ilişkin usul ve esaslarını belirleme yetkisi verilmiştir.

Bu yetkiye istinaden 24.12.2015 tarih ve 29572 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 459 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile , Vergi Usul Kanununun 232 nci maddesinin birinci fıkrası kapsamında fatura almak zorunda olan birinci ve ikinci sınıf tüccarların, serbest meslek erbabının, kazançları basit usulde tespit olunan tüccarların, defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilerin ve vergiden muaf esnafın; kendi aralarında ve tevsik zorunluluğu kapsamında olmayanlarla yapacakları, 7.000 TL’yi aşan tutardaki her türlü tahsilat ve ödemelerini aracı finansal kurumlar kanalıyla yapmaları ve bu tahsilat ve ödemeleri söz konusu kurumlarca düzenlenen belgeler ile tevsik etmeleri zorunludur.

Bu kapsamda örneğin;

–    Her türlü mal teslimi veya hizmet ifasına ilişkin tahsilat ve ödemelerin,

–    Avans, depozito, pey akçesi gibi suretlerle yapılacak tahsilat ve ödemelerin,

–    İşletmelerin kendi ortakları ve/veya diğer gerçek ve tüzel kişilerle yaptığı her türlü tahsilat ve ödemelerin belirlenen haddi aşması durumunda, aracı finansal kurumlar kanalıyla yapılması ve bu işlemlerin söz konusu kurumlarca düzenlenen belgeler ile tevsik edilmesi zorunludur.

Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nun verdiği 2023 asgari ücret kararı 29.12.2022 tarih ve 32058 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmış olup; Resmi Gazetede yayımlanan karar ile birlikte 2023 asgari ücret tutarı, brüt 10 bin 8 lira, net 8 bin 506 lira 80 kuruş olarak yürürlüğe girmiştir.

Buna göre; 459 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği düzenlemeleri gereği tahsilat ve ödemelerini banka yoluyla yapma zorunluluğu getirilenlerin beşten az çalışanı olsa da çalıştırdıkları işçiye o ay içinde yapacakları her türlü ödemeyi banka yoluyla yapmaları gerekmektedir.

Saygılarımızla,

DEVAMI İÇİN TIKLAYINIZ

TÜRMOB

(06.01.2023)

Kaynak: http://www.muhasebetr.com/guncelmevzuat/mevzuat_oku.php?mevzuat_id=6131

SGK Genelgesi 2023/3 – Prime Esas Kazançların Alt Ve Üst Sınırları İle Bazı İşlemlere Esas Tutarlar

TC.

SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI
Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü

Sayı : E-24010506-010.06.01-60558535    05.01.2023

Konu : Prime esas kazançların alt ve üst sınırları ile bazı işlemlere esas tutarlar

GENELGE

2023/3

4857 sayılı İş Kanununun 39 uncu maddesine istinaden Asgari Ücret Tespit Komisyonunca 2023 yılı için uygulanacak olan asgari ücret, 1/1/2023 ila 31/12/2023 tarihleri arası için tespit edilerek, 29/12/2022 tarihli ve 32058 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.

Asgari Ücret Tespit Komisyonunca alınan karara istinaden, 1/1/2023 ila 31/12/2023 tarihleri arası için bir günlük normal çalışma karşılığı asgari ücret 333,60 (üç yüz otuz üç lira altmış kuruş) Türk Lirası olarak tespit edilmiştir.

Buna göre, 1/1/2023 ila 31/12/2023 tarihleri arasında uygulanmak üzere sigortalılar için sigorta primine esas günlük ve aylık kazançların alt ve üst sınırlarında, yurt dışında geçen süreler ile hizmet borçlanmalarında, isteğe bağlı sigortalılar ve genel sağlık sigortalılarının ödeyecekleri primlerde dikkate alınacak tutarlar ile idari para cezalarında, geçici iş göremezlik, cenaze ve emzirme ödeneklerinde dikkate alınacak tutarlar aşağıda gösterilmiştir.

1- 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine tabi sigortalıların sigorta primi ve işsizlik sigortası primlerine esas günlük ve aylık kazançlarının alt ve üst sınırları

1.1- Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalılar için;

a) Özel sektörde:

1/1/2023 ila 31/12/2023 tarihleri arasında sigorta primine esas;

Günlük kazanç alt sınırı: 333,60 TL

Aylık kazanç alt sınırı: 10.008,00 TL

Günlük kazanç üst sınırı ::2.502,00 TL

Aylık kazanç üst sınırı:: 75.060,00 TL

b) Kamu sektöründe:

15/12/2022 – 14/1/2023 döneminde sigorta primine esas kazanç alt sınırı;

2022 yılı Aralık ayının ikinci yarısı için: 215,70 TL x 16 gün = 3.451,20 TL
2023 yılı Ocak ayının ilk yarısı için : 333,60 TL x 14 gün = 4.670,40 TL
15/12/2022-14/1/2023 devresi için : 3.451,20 TL+ 4.670,40 TL =8.121,60 TL

15/12/2022 – 14/1/2023 döneminde sigorta primine esas kazanç üst sınırı;

2022 yılı Aralık ayının ikinci yarısı için: 1.617,75 TL x 16 gün = 25.884,00 TL
2023 yılı Ocak ayının ilk yarısı için : 2.502,00 TL x 14 gün = 35.028,00 TL
15/12/2022 -14/1/2023 devresi için : 25.884,00 TL + 35.028,00 TL= 60.912,00 TL

15/1/2023 ila 14/12/2023 tarihleri arasında sigorta primine esas;

Aylık kazanç alt sınırı : 10.008,00 TL
Aylık kazanç üst sınırı : 75.060,00 TL

1.2- Çırak ve öğrenciler için;

3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununun 25 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca; aday çırak, çıraklar, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrenciler ile mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarında okumakta iken staja, tamamlayıcı eğitime veya alan eğitimine tabi tutulan öğrencilerin sigorta primleri, asgari ücretin yüzde ellisi üzerinden hesaplanmaktadır.

Buna göre, bu kapsamda yer alan çırak ve öğrencilerin prime esas kazançları;

a) Aylık prim ve hizmet belgelerini ayın 1’i ila 30’u arasında düzenleyenler için;

1/1/2023 ila 31/12/2023 tarihleri arasında;

Günlük kazanç tutarı : 166,80 TL
Aylık kazanç tutarı : 5.004,00 TL

b) Aylık prim ve hizmet belgelerini ayın 15’i ila takip eden ayın 14’ü arasında düzenleyenler için;

15/12/2022- 14/1/2023 dönemi için;

2022 yılı Aralık ayı günlük kazanç tutarı: 215,70 TL x %50 = 107,85 TL
2023 yılı Ocak ayı günlük kazanç tutarı: 333,60 TL x %50 = 166,80 TL
2022 yılı Aralık ayının ikinci yarısı için: 107,85 TL x 16 gün = 1.725,60 TL
2023 yılı Ocak ayının ilk yarısı için : 166,80 TL x 14 gün = 2.335,20 TL
15/12/2022-14/1/2023 devresi için : 1.725,60 TL + 2.335,20 TL = 4.060,80 TL

15/1/2023 ila 14/12/2023 tarihleri arasında sigorta primine esas;

Günlük kazanç tutarı : 166,80 TL
Aylık kazanç tutarı : 5.004,00 TL

1.3- Yükseköğrenimleri sırasında staja tabi tutulan öğrenciler, kısmi zamanlı çalıştırılan öğrenciler ile bursiyer ve kursiyerler için;

Yükseköğrenimleri sırasında staja tabi tutulan öğrenciler, kamu kurum ve kuruluşları tarafından desteklenen projelerde görevli bursiyerler ve 2547 sayılı Kanunun 46 ncı maddesine tabi olarak kısmi zamanlı çalıştırılan öğrencilerden aylık prime esas kazanç tutarı 5510 sayılı Kanunun 82 nci maddesine göre belirlenen günlük prime esas kazanç alt sınırının otuz katından fazla olmayanlar ile Türkiye İş Kurumu tarafından düzenlenen meslek edindirme, geliştirme ve değiştirme eğitimine katılan kursiyerlerin sigorta primleri, prime esas günlük kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanmaktadır.

Buna göre, bu kapsamda yer alan öğrenci, bursiyer ve kursiyerlerin prime esas kazançları;

a) Aylık prim ve hizmet belgelerini ayın 1’i ila 30’u arasında düzenleyenler için;

1/1/2023 ila 31/12/2023 tarihleri arasında;

Günlük kazanç tutarı : 333,60 TL
Aylık kazanç tutarı : 10.008,00 TL

b) Aylık prim ve hizmet belgelerini ayın 15’i ila takip eden ayın 14’ü arasında düzenleyenler için;

15/12/2022 – 14/1/2023 döneminde sigorta primine esas kazanç alt sınırı;

2022 yılı Aralık ayının ikinci yarısı için: 215,70 TL x 16 gün = 3.451,20 TL
2023 yılı Ocak ayının ilk yarısı için : 333,60 TL x 14 gün = 4.670,40 TL
15/12/2022-14/1/2023 devresi için : 3.451,20 TL + 4.670,40 TL = 8.121,60 TL

15/1/2023 ila 14/12/2023 tarihleri arasında sigorta primine esas;

Günlük kazanç tutarı : 333,60 TL
Aylık kazanç tutarı : 10.008,00 TL

1.4- Prime esas kazançlardan istisna tutulacak yemek parası, çocuk zammı ve aile zammı (yardımı) tutarları;

5510 Sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine tabi sigortalıların;

– Yemek parası:

1/1/2023 ila 31/12/2023 tarihleri arasında; 333,60 TL x % 23,65 =78,90 TL (*)

– Çocuk zammı:

1/1/2023 ila 31/12/2023 tarihleri arasında; 10.008,00 TL x % 2 = 200,16 TL (Aylık)

– Aile zammı (yardımı):

1/1/2023 ila 31/12/2023 tarihleri arasında; 10.008,00 TL x %10 = 1.000,80 TL (Aylık) tutarındaki kazançları, prime esas kazanca dahil edilmeyecektir.

1.5- Sosyal Güvenlik Sözleşmesi Olmayan Ülkelerde İş Üstlenen İşverenlerce Yurt Dışındaki İşyerlerinde Çalıştırılmak Üzere Götürülen Sigortalılar için;

5510 sayılı Kanunun 82 nci maddesinin birinci fıkrası gereğince sigorta primine esas kazanç üst sınırı sosyal güvenlik sözleşmesi olmayan ülkelerde iş üstlenen işverenlerce yurt dışındaki işyerlerinde çalıştırılmak üzere götürülen Türk işçiler için 3 katı olup söz konusu hüküm gereğince sosyal güvenlik sözleşmesi olmayan ülkelerde iş üstlenen işverenlerce yurt dışındaki işyerlerinde çalıştırılmak üzere götürülen sigortalıların;

1/1/2023 ila 31/12/2023 tarihleri arasında;

Günlük kazanç alt sınırı: 333,60 TL,

Aylık kazanç alt sınırı: 10.008,00 TL,

Günlük kazanç üst sınırı: 1.000,80 TL,

Aylık kazanç üst sınırı: 30.024,00 TL,

olarak uygulanacaktır.

1.6- 5510 sayılı Kanunun ek 9 uncu maddesi kapsamında ev hizmetlerinde ayda 10 gün ve üzerinde sigortalı çalıştıran işverenlerin ödeyecekleri aylık kazançların alt ve üst sınırları ile 10 günden az sigortalı çalıştıranların ödeyeceği iş kazası ve meslek hastalığı primleri ve sigortalılarca yapılacak ödemeler

a) 10 gün ve üzerinde sigortalı çalıştıran işverenler

a.1- Ev hizmetlerinde sigortalı çalıştıran işverenin sigortalı ve işveren hissesi ile işsizlik sigortası primi dahil (5510 sayılı Kanunun 81 inci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendi ile ikinci fıkrası, 4447 sayılı Kanunun 50 nci ve geçici 10 uncu maddeleri teşviklerinden yararlananlar için yapılan indirimler hesaplamaya dahil edilmemiştir.)

1/1/2023 ila 31/12/2023 tarihleri arasında günlük kazanç alt sınırına göre ödeyecekleri tutar

Ayda 10 gün sigortalı çalıştıran için 333,60 TL x 10 x % 37,5 = 1.251,00 TL
Ayda 30 gün sigortalı çalıştıran için 333,60 TL x 30 x % 37,5 = 3.753,00 TL

1/1/2023 ila 31/12/2023 tarihleri arasında günlük kazanç üst sınırına göre ödeyecekleri tutar

Ayda 10 gün sigortalı çalıştıran için 2.502,00 TL x 10 x % 37,5 = 9.382,50 TL
Ayda 30 gün sigortalı çalıştıran için 2.502,00 TL x 30 x % 37,5 = 28.147,50 TL

a.2- Ev hizmetlerinde sosyal güvenlik destek primine tabi sigortalı çalıştıran işverenin sigortalı ve işveren hissesi dahil

1/1/2023 ila 31/12/2023 tarihleri arasında günlük kazanç alt sınırına göre ödeyecekleri tutar

Ayda 10 gün sigortalı çalıştıran için 333,60 TL x 10 x % 32 = 1.067,52 TL
Ayda 30 gün sigortalı çalıştıran için 333,60 TL x 30 x % 32 = 3.202,56 TL

1/1/2023 ila 31/12/2023 tarihleri arasında günlük kazanç üst sınırına göre ödeyecekleri tutar

Ayda 10 gün sigortalı çalıştıran için 2.502,00 TL x 10 x % 32 = 8.006,40 TL
Ayda 30 gün sigortalı çalıştıran için 2.502,00 TL x 30 x % 32 = 24.019,20 TL

b) 10 günden az sigortalı çalıştıranlar ile sigortalılar yönünden yapılacak ödemeler

b.1- Ev hizmetlerinde ayda 10 günden az sigortalı çalıştıranların ödeyecekleri iş kazası ve meslek hastalığı primi,

1/1/2023 ila 31/12/2023 tarihleri arasında günlük kazanç alt sınırına göre ödeyecekleri tutar

Ayda 1 gün sigortalı çalıştıranlar için 333,60 TL x % 2 = 6,67 TL (*)
Ayda 9 gün sigortalı çalıştıranlar için 6,67 TL x 9 = 60,03 TL

b.2- Ev hizmetlerinde aynı işveren yanında ayda 10 günden az sigortalı çalışanların ödeyecekleri malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası ile genel sağlık sigortası primi,

1/1/2023 ila 31/12/2023 tarihleri arasında günlük kazanç alt sınırına göre ödeyecekleri tutar

333,60 TL x 30 x % 32,5 = 3.252,60 TL

2- 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında primlerini kendileri ödeyen sigortalıların prime esas aylık kazançlarının alt ve üst sınırları ile ödenecek prim tutarları

2.1- 5510 sayılı Kanunun ek 5 inci maddesine tabi sigortalılar;

5510 sayılı Kanunun ek 5 inci maddesine tabi olarak tarım veya orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz olarak çalışanlar,

1/1/2023-31/12/2023 tarihleri arasında;

Günlük kazanç alt sınırına göre :333,60 TL x 30 x % 34,5 = 3.452,76 TL,
Günlük kazanç üst sınırına göre :2.502,00 TL x 30 x % 34,5 = 25.895,70 TL,

ödeyeceklerdir.

2.2- 5510 sayılı Kanunun ek 6 ncı maddesine tabi sigortalılar;

5510 sayılı Kanunun ek 6 ncı maddesine tabi olarak ticari taksi, dolmuş ve benzeri nitelikteki şehir içi toplu taşıma araçlarında çalışanlar ile Kültür ve Turizm Bakanlığınca belirlenecek alanlarda kısmi süreli iş sözleşmesiyle bir veya birden fazla kişi tarafından çalıştırılanlar,

1/1/2023-31/12/2023 tarihleri arasında işsizlik sigortası primi ödemek istemeyenler;

Günlük kazanç alt sınırına göre : 333,60 TL x 30 x % 32,5 = 3.252,60 TL,
Günlük kazanç üst sınırına göre :2.502,00 TL x 30 x % 32,5 = 24.394,50 TL,

1/1/2023-31/12/2023 tarihleri arasında işsizlik sigortası primi dahil ödemek isteyenler;

Günlük kazanç alt sınırına göre : 333,60 TL x 30 x % 35,5 = 3.552,84 TL,
Günlük kazanç üst sınırına göre : 2.502,00 TL x 30 x % 35,5 = 26.646,30 TL,

ödeyeceklerdir.

2.3- 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında isteğe bağlı sigortalılar;

a) 5510 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendine göre sadece malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primi ödeyenler;

1/1/2023 ila 31/12/2023 tarihleri arasında ödenebilecek isteğe bağlı sigorta primi aylık alt sınırı,

333,60 TL x 30 x % 20 = 2.001,60 TL,

1/1/2023 ila 31/12/2023 tarihleri arasında ödenebilecek isteğe bağlı sigorta primi aylık üst sınırı,

2.502,00 TL x 30 x % 20 = 15.012,00 TL,

b) Ay içinde 30 günden az çalışan veya tam gün çalışmayanlardan kalan sürelerinde isteğe bağlı sigortaya prim ödeyenler;

İşsizlik sigortası primi ödemek istemeyenler;

1/1/2023-31/12/2023 tarihleri arasında,

Aylık kazanç alt sınırına göre: 333,60 TL x 30 x %32 = 3.202,56 TL(/30 x gün sayısı),
Aylık kazanç üst sınırına göre: 2.502,00 TL x 30 x %32 = 24.019,20 TL(/30 x gün sayısı),

İşsizlik sigortası primi dahil ödeyecekler;

1/1/2023-31/12/2023 tarihleri arasında,

Aylık kazanç alt sınırına göre: 333,60 TL x 30 x % 35 = 3.502,80 TL (/30 x gün sayısı),
Aylık kazanç üst sınırına göre: 2.502,00 TL x 30 x % 35 = 26.271,00 TL (/30 x gün sayısı),

ödeyeceklerdir.

2.4- 2925 sayılı Kanuna tabi sigortaların prime esas kazanç ve ödeyecekleri prim tutarı;

2925 sayılı Kanuna tabi sigortalıların prime esas günlük kazançları, 5510 sayılı Kanunun 82 nci maddesine göre belirlenen prime esas kazancın günlük alt sınırı, prim ödeme gün sayısı ise her ay için 15 gündür. Prim oranı %32,5 olup %12,5’i genel sağlık sigortası primi, % 20’si malullük yaşlılık ve ölüm sigortası primidir.

Buna göre, 2925 sayılı Kanuna tabi sigortalıların, prime esas kazanç tutarı ve ödeyecekleri prim tutarı:

1/1/2023 ila 31/12/2023 tarihleri arasında;

333,60 TL x 15 x % 32,5 = 1.626,30 TL

olacaktır.

3- 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine tabi sigortalıların prime esas günlük kazançlarının alt ve üst sınırlarına göre ödeyecekleri aylık prim tutarları

3.1- 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin;

– (1), (2) ve (3) numaralı alt bentlerine tabi sigortalıların, 1/1/2023 ila 31/12/2023 tarihleri arasında;

Günlük kazanç alt sınırına göre : 333,60 TL x 30 x % 34,5 = 3.452,76 TL,
Günlük kazanç üst sınırına göre : 2.502,00 TL x 30 x % 34,5 = 25.895,70 TL,

– (4) numaralı alt bendi kapsamındaki sigortalılar,

1/1/2023 ila 31/12/2023 tarihleri arasında;

Günlük kazanç alt sınırına göre : 333,60 TL x 30 x % 34,5 = 3.452,76 TL,
Günlük kazanç üst sınırına göre : 2.502,00 TL x 30 x % 34,5 = 25.895,70 TL,

prim ödeyeceklerdir.

3.2- 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında isteğe bağlı sigortalılardan;

a) Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası ile genel sağlık sigortası primi ödeyenler;

1/1/2023 ila 31/12/2023 tarihleri arasında ödenebilecek isteğe bağlı sigorta primi aylık alt sınırı,

333,60 TL x 30 x % 32 = 3.202,56 TL,

1/1/2023 ila 31/12/2023 tarihleri arasında ödenebilecek isteğe bağlı sigorta primi aylık üst sınırı,

2.502,00 TL x 30 x % 32 = 24.019,20 TL,

b) Kanunun geçici 16 ncı maddesine göre sigortalı olan isteğe bağlı kadın sigortalılar;

1/1/2023 ila 31/12/2023 tarihleri arasında;

333,60 TL x 30 x % 32 = 3.202,56 TL

prim ödeyeceklerdir.

4- 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı ve Ek 13 üncü maddesi kapsamındaki genel sağlık sigortalılarının ödeyecekleri prim tutarları;

4.1- 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi ve Ek 13 üncü maddesi kapsamında olanların ödeyecekleri genel sağlık sigortası primi;

1/1/2023 ila 31/12/2023 tarihleri arasında ödeyecekleri genel sağlık sigortası aylık prim tutarı;

10.008,00 TL x % 3 = 300,24 TL

olacaktır.

4.2- 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi kapsamında olanların ödeyecekleri genel sağlık sigortası primi;

1/1/2023 ila 31/12/2023 tarihleri arasında ödeyecekleri genel sağlık sigortası aylık prim tutarı;

10.008,00 TL x 2 = 20.016,00 TL x % 12 = 2.401,92 TL,

olacaktır.

4.3- 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin yedinci fıkrası kapsamındaki yabancı uyruklu öğrencilerin ödeyecekleri genel sağlık sigortası primi;

1/1/2023 ila 31/12/2023 tarihleri arasında ödeyecekleri genel sağlık sigortası aylık prim tutarı;

10.008,00 TL / 3 = 3.336,00 TL x % 12 = 400,32 TL,

olacaktır.

4.4- 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin sekizinci fıkrası kapsamında 19/3/1969 tarihli ve 1136 sayılı Avukatlık Kanunu uyarınca avukatlık stajı yapmakta olup bakmakla yükümlü olunan kişi durumunda olmayanlar için Türkiye Barolar Birliği tarafından ödenecek genel sağlık sigortası primi;

1/1/2023 ila 31/12/2023 tarihleri arasında ödeyecekleri genel sağlık sigortası aylık prim tutarı;

10.008,00 TL x % 6 = 600,48 TL,

olacaktır.

5- 5510 sayılı Kanunun 41 inci maddesine göre yapılacak hizmet borçlandırılması ile 3201 sayılı Kanuna göre yurt dışında geçen sürelerin borçlandırılmasına esas tutar

5510 sayılı Kanunun 41 inci maddesine göre yapılacak hizmet borçlanmalarında borçlanılacak günlük tutar başvuru tarihindeki 82 nci maddeye göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt ve üst sınırları arasında olmak üzere, kendilerince belirlenecek günlük kazancın % 32 ‘sidir.

3201 sayılı Kanuna göre yapılacak yurt dışı borçlanmalarında borçlanılacak günlük tutar ise başvuru tarihindeki 82 nci maddeye göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt ve üst sınırları arasında olmak üzere, başvuru sahiplerince belirlenecek günlük kazancın % 45 ‘idir.

Buna göre, 2023 yılı için belirlenen asgari ücret tutarları karşısında 41 inci maddede belirtilen hallere ilişkin sürelerin borçlanılmasında;

1/1/2023 ila 31/12/2023 tarihleri arasında,

– Borçlanılacak her bir gün için tahakkuk ettirilecek borç tutarının;

Alt sınırı : 333,60 TL x % 32= 106,75 TL (*)
Üst sınırı : 2.502,00 TL x % 32 = 800,64 TL

esas alınacaktır.

5510 sayılı Kanunun 41 inci maddesinin birinci fıkrasının (i) bendi kapsamında kısmi süreli çalıştıkları aylara ait eksik kalan sürelerinin borçlandırılmasında 1/1/2012 tarihinden itibaren kalan sürelerinde genel sağlık sigortalısı sayıldıklarından bu kişilerin genel sağlık sigortası prim borcu olması halinde % 32 oranı üzerinden, borç bulunmaması halinde % 20 oranı üzerinden hesaplama yapılacaktır.

1/1/2023 ila 31/12/2023 tarihleri arasında,

– Borçlanılacak her bir gün için tahakkuk ettirilecek borç tutarının;

Alt sınırı : 333,60 TL x % 20 = 66,72 TL,
Üst sınırı : 2.502,00 TL x % 20 = 500,40 TL,

esas alınacaktır.

2023 yılı için belirlenen asgari ücret tutarları karşısında yurt dışında geçen sürelerin borçlanılmasında ise;

1/1/2023 ila 31/12/2023 tarihleri arasında,

– Borçlanılacak her bir gün için tahakkuk ettirilecek borç tutarının;

Alt sınırı : 333,60 TL x % 45 = 150,12 TL
Üst sınırı : 2.502,00 TL x % 45 = 1.125,90 TL

esas alınacaktır.

6- Geçici iş göremezlik ödeneklerinin alt sınıra tamamlanması

5510 sayılı Kanunun 18 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca; iş kazaları ile meslek hastalıkları, hastalık ve analık sigortalarından, yeniden tespit edilen alt sınırların altında bir günlük kazanç üzerinden ödenek almakta bulunanların veya almaya hak kazanmış yahut kazanacak olanların bu ödeneklerinin, günlük kazancın alt sınırındaki değişikliklerin yürürlüğe girdiği tarihten başlanılarak, değiştirilmiş günlük kazançların alt sınırına göre ödenmesi gerekmektedir.

Buna göre, 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri ile 5 inci maddesinde sayılan sigortalıların geçici iş göremezlik ödeneklerinin değiştirilmiş günlük kazanç alt sınırı;

-1/1/2023 tarihinden önce geçici iş göremezliğe uğrayan ve geçici iş göremezlik durumları bu tarihten sonra da devam edenler ile bu tarihten sonra iş göremezliğe uğramakla birlikte geçici iş göremezlik ödeneği hesabına esas günlük kazançları 333,60 TL altında hesaplanmış olanların, 1/1/2023 tarihinden 31/12/2023 tarihine kadar istirahatli bulundukları günlere ait geçici iş göremezlik ödenekleri 333,60 TL asgari günlük kazanç üzerinden,

Çırak ve öğrencilerin geçici iş göremezlik ödeneklerinin değiştirilmiş günlük kazanç alt sınırı;

-1/1/2023 tarihinden önce geçici iş göremezliğe uğrayan ve geçici iş göremezlik durumları bu tarihten sonra da devam edenler ile bu tarihten sonra iş göremezliğe uğramakla birlikte geçici iş göremezlik ödeneği hesabına esas günlük kazançları 166,80 TL altında hesaplanmış olanların, 1/1/2023 tarihinden 31/12/2023 tarihine kadar istirahatli bulundukları günlere ait geçici iş göremezlik ödenekleri, 166,80 TL asgari günlük kazanç üzerinden,
hesaplanacaktır.

7- Emzirme ödeneği

5510 sayılı Kanunun 16 ıncı maddesinin üçüncü fıkrasında, analık sigortasından sigortalı kadına veya sigortalı olmayan karısının doğum yapması nedeniyle sigortalı erkeğe, bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamındaki sigortalılardan, kendi çalışmalarından dolayı gelir veya aylık alan kadına ya da gelir veya aylık alan erkeğin sigortalı olmayan eşine, her çocuk için yaşaması şartıyla doğum tarihinde geçerli olan ve Kurum Yönetim Kurulunca belirlenip, Bakan tarafından onaylanan tarife üzerinden emzirme ödeneği verileceği hükme bağlanmıştır.

Konu ile ilgili olarak Yönetim Kurulumuzca alınan 25/12/2009 tarihli ve 2009/407 sayılı karar ile 2010 yılından başlamak üzere bundan böyle her yıl bir önceki yıl için Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan Tüketici Fiyatları Endeksi (TÜFE) değişim oranında artırılmasına bu şekilde hesaplanarak bulunacak rakamlardaki kuruşların liraya iblağ edilmesine ve konunun Bakan onayına sunulmasına karar verilmiş ve 31/12/2009 tarihli ve 179679 sayılı Bakanlık Makamı Olur’u ile onanmıştır.

Bu durumda, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından 2022 yılı için TÜFE oranlarında ortaya çıkan değişim oranının %64,27 olduğu dikkate alındığında, 2022 yılında 316,00 TL olan emzirme ödeneği tutarı 2023 yılında 520,00 TL olacaktır.

8- Cenaze ödeneği

5510 sayılı Kanunun 37 nci maddesinin üçüncü fıkrasında, iş kazası veya meslek hastalığı sonucu veya sürekli iş göremezlik geliri, malûllük, vazife malûllüğü veya yaşlılık aylığı almakta iken veya kendisi için en az 360 gün malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortası primi bildirilmiş olup da ölen sigortalının hak sahiplerine, Kurum Yönetim Kurulunca belirlenip Bakan tarafından onaylanan tarife üzerinden cenaze ödeneği ödeneceği hükmüne yer verilmiştir.

Konu ile ilgili olarak Yönetim Kurulumuzca alınan 25/12/2009 tarihli ve 2009/407 sayılı karar ile 2010 yılından başlamak üzere bundan böyle her yıl bir önceki yıl için Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığı tarafından açıklanan Tüketici Fiyatları Endeksi (TÜFE) değişim oranında artırılmasına bu şekilde hesaplanarak bulunacak rakamlardaki kuruşların liraya iblağ edilmesine ve konunun Bakan onayına sunulmasına karar verilmiş ve 31/12/2009 tarihli ve 179679 sayılı Bakanlık Makamı Olur’u ile onanmıştır.

Bu durumda, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından 2022 yılı için TÜFE oranlarında ortaya çıkan değişim oranının %64,27 olarak açıklanması nedeniyle 2022 yılında 1.250,00 TL olan cenaze ödeneği tutarı 2023 yılı için 2.054,00 TL olarak belirlenmiştir.

9- İdari para cezaları

5510 sayılı Kanunda öngörülen yükümlülüklerini yerine getirmeyenlere, aynı Kanunun 102 nci maddesi gereğince, fiil tarihinde geçerli olan ve 16 yaşından büyük işçiler için tespit edilen aylık asgari ücret dikkate alınarak idari para cezası uygulanması gerekmektedir.

Buna göre, 1/1/2023 ila 31/12/2023 tarihleri arasında işlenen fiiller için 10.008,00 TL esas alınarak idari para cezası uygulanacaktır.

10- Türk Lirası cinsinden yapılan işlemlerin yuvarlaması (*)

5083 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Devletinin Para Birimi Hakkında Kanunun 2 nci maddesinin ikinci fıkrasında “Türk Lirası değerlerinin Türk Lirasına dönüşüm işlemlerinin ve Türk Lirası cinsinden yapılan işlemlerin sonuçlarında yarım Kuruş ve üzerindeki değerlerin bir Kuruşa tamamlanacağı ve yarım Kuruşun altındaki değerlerin dikkate alınmayacağı” hükme bağlanmıştır.

Bu itibarla Genelgede, yapılan hesaplamaların sonucunda bulunan rakamın virgülden sonra üç basamaklı çıkan ve üçüncü basamağındaki rakamı yarım kuruş ve üzerinde olan değerler bir kuruşa tamamlanmış, yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmamıştır.

Bilgilerinizi rica ederim.

Kürşad ARAT

Kurum Başkan V.

(06.01.2023)

Kaynak: http://www.muhasebetr.com/guncelmevzuat/mevzuat_oku.php?mevzuat_id=6132

Bordro Parametreleri 2023 (01.01.2023 – 30.06.2023)

2023 Yılı Bordro Parametreleri; asgari ücret, prime esas kazanç taban ve tavanları, vergilendirilebilir gelir dilimleri, SGK ve vergi istisnaları, engellilik indirimi, sakatlık indirimi ve çocuk parası gibi veriler yer almaktadır.

Bordro hazırlanırken dikkate alınacak olan yasal parametreleri gösteren 2023 Yılı Bordro Parametreleri Tablosu şöyledir.

2023 YILI 1. DÖNEM BORDRO PARAMETRELERİ (01.01.2023 – 30.06.2023)

ASGARİ ÜCRET 1. Dönem
(Ocak-Haziran)
ASGARİ ÜCRET (AYLIK BRÜT) 10.008.00 TL
ASGARİ ÜCRET (GÜNLÜK BRÜT) 333,60 TL
ASGARİ ÜCRET (AYLIK NET) 8.506,80 TL
ASGARİ ÜCRETİN İŞVERENE MALİYETİ 11.759,40
ÜCRETLİLER İÇİN GELİR VERGİSİ DİLİMLERİ VERGİ ORANI 
70.000 TL’ye kadar % 15
150.000 TL’nin 70.000 TL’si için 10.500 TL, fazlası % 20
550.000 TL’nin 150.000 TL’si için 26.500 TL, fazlası % 27
1.900.000 TL’nin 550.000 TL’si için 134.500 TL, fazlası % 35
1.900.000 TL’den fazlasının 1.900.000 TL’si için 607.000 TL, fazlası % 40
ENGELLİLİK İNDİRİMİ
1. Derece Engellilik İndirimi / GVK 4.400 TL
2. Derece Engellilik İndirimi / GVK 2.600 TL
3. Derece Engellilik İndirimi / GVK 1.100 TL
SGK TABAN VE TAVAN ÜCRETLERİ
SGK Taban (Günlük Prime Esas Kazanç) AYLIK 10.008,00 TL
SGK Tavan (Günlük Prime Esas Kazanç) AYLIK 75.060,00 TL
KIDEM TAZMİNATI TAVANI 17.904,62 TL
VERGİDEN MÜSTESNA YEMEK BEDELİ 110 TL
ÜCRETLİLERDE DAMGA VERGİSİ Binde 7,59
SİGORTA PRİMİNE ESAS KAZANÇ TUTARINDAN İSTİSNA OLAN
Yemek Parası – GÜNLÜK 78,90 TL
Çocuk Yardımı – AYLIK 200,16 TL
Aile Yardımı – AYLIK 1.000,80 TL

Kaynak: www.MuhasebeTR.com

Konaklama Vergisinin Perde Arkası

Dünyada ilk defa 1940 yılında Newyork-ABD de büyük eleştirilere rağmen hayata giren ve 1980’li yıllar itibariyle Avrupa (AB ülkelerinin çoğunda 2006/112/EC AB Konsey Direktifi ile), Amerika, BAE, Uzak Doğu Asya başta olmak üzere pek çok ülkede uygulanan konaklama vergisi 2023 yılı itibariyle ülkemizde de uygulanmaya başladı. Bu vergi, bazı ülkelerin bazı münferit şehirlerinde uygulanırken, İskandinav ve Baltık ülkelerinde ise genelde uygulanmamaktadır.

Uluslararası örneklerden yola çıkılarak turist vergisi (İspanya), turizm vergisi (Fransa), şehir vergisi (Belçika), turist konaklama vergisi (Hollanda), kültür vergisi-yatak vergisi (Almanya), otel oda vergisi veya ziyaretçi vergisi şeklinde dünyada alınan vergi, Konaklama Vergisi olarak ülkemizde 2019 yılında yasal hale getirilmiştir. İlk defa Büyükşehir ve İl Özel İdareleri’ne bir gelir kalemi olarak 2004 yılında, akabinde 2008 yılında kanun teklifi olarak verilse de, alt komisyondan geçemeyen teklifler bugüne dek ülkemizde uygulanamadı. 7338 sayılı Kanun ile verginin yürürlük tarihi 1/1/2023 tarihi olarak belirlenerek, uygulamaya girişi 1 yıl daha ertelenmişti. Yeni bir erteleme gelmemekle birlikte, 2023 yılı bütçe açıkları da göz önüne alındığında artık uygulanması kaçınılmaz bir vergi hale gelmiştir.

Bu vergi, dünyada maktu veya oransal olarak yabancı ve yerli turistlerden veya sadece yabancı turistlerden alınmaktadır. Ülkemizde ise yerli ve yabancı ayrımı bulunmaksızın geceleme hizmeti alan tüm kişilerden (uyruğuna, mukimlik durumuna bakılmaksızın) konaklama vergisi tahsil edilecektir.

Konaklama vergisi, dünyada turizmin yarattığı negatif dışşallıkların yani zararların bertaraf edilmesi için getirilmiş bir çevre dostu vergileme olan “Pigou Tipi Vergilendirmedir”. Yani, çevreye ve topluma zarar veren faaliyet ve eylemlerin vergilendirilmesini konu edinen bu tip vergilendirme, poşet vergisi olarak anılan GEKAP veya çevre temizlik vergileri gibi vergilerde somut olarak kendini göstermektedir.

Bu vergi ile turizmin arz yönlü zararları olan konaklama tesisinin yeni çeşitli altyapı ihtiyaçları, otel yapımı ve doğaya verdiği zararlar kaldırılmaya; talep yönlü zararlar olan trafik sıkışıklığı, güvenlik, temizlik, yerel halkın yaşam maliyetinin artması, yol sorunları, kültürel mirasın zarar görmesi veya aşınmasının ortadan kaldırılması, etkilerinin hafifletilmesi veya tazmin edilmesi, turizmin altyapısının güçlendirilmesi, daha da önemlisi “turizmin sürdürülebilir olması” amaçlanmaktadır. Temel mantığında turistlerin çevreye, doğaya ve topluma doğrudan veya dolaylı verdikleri zararların telafisi amaçlanmakta ve önemli ve seçkin turizm merkezi olan şehir veya ülkeler için önemli bir gelir kaynağı olmaktadır.

Fakat dünyada çoğunlukla bu hizmetleri veren yerel yönetimler bu geliri alırken, ülkemizde doğrudan merkezi hükümete genel bütçe geliri olarak konulduğu anlaşılmaktadır. Zaten, kanun gerekçesine bakıldığında, bu verginin herhangi bir sosyal misyonunun olmadığı, verginin mali misyonunu aşamadığı, tamamen mali amaçlarla ihdas edildiği anlaşılmaktadır.

Konaklama vergisi dolaylı bir vergi olup, bazı adaletsizlikleri de kendi bünyesinde taşımaktadır. Ülkemizde düşük bütçeli konaklama tesislerinde daha uzun süre kalan kişi daha az vergi ödeyebilmektedir. Halbuki, ülkemizde daha çok hizmet alanın daha çok vergi ödemesi daha adildir. Dünyada çoğunlukla maktu tutar varken, ülkemizde bedelin %2 si belirlenmiştir. Kanunda ödeme gücü olmayan çocukların da vergiye tabi olması adil olmayan bir durumdur. Dünyada geneli itibariyle 13 yaş altı çocuklardan alınmamaktadır. Keza, dünyada tesisin yıldız sayısı, yeri, sezonu, bölgesi, oda sayısı veya fiyatına göre farklı tutar veya oranlar varken ülkemizde tek sabit oran belirlenmiştir. Halbuki, vergi politikası olarak turizmin yaygınlaşması, eşit dağılması ve bölgesel gelişmişlik farkının ortadan kaldırılması için farklı oran veya tutarlar belirlenmesi gerekmekteydi. Örneğin, pozitif ayrımcılık yapılarak sosyal vergicilik yoluyla Trabzon, Mardin, Ş. Urfa, Pamukkale vb kentlerin gelişmesine nispeten olanak sağlanabilirdi. Ayrıca, turizmde fiyatların artmasına bağlı olarak rekabet dezavantajı yaratabilir.

Merkezi bütçe gelirleri açısından bakıldığında ise 2023, 2024 ve 20225 yıllarına sırasıyla 2.3 milyar TL; 2.9 milyar TL ve 3.4 milyar TL bütçe geliri konulduğu anlaşılmaktadır. Bu tutarları %2 ye bölüp, ortalama ABD Doları cari kuru 18.5 alındığında yılda 6.2 milyar ABD Doları, 7.85 milyar ABD Doları, 9.2 milyar ABD Doları geceleme ve buna bağlı yan hizmet gelirlerinin olacağı düşünülmektedir. TÜİK sitesinde 2022/9 aylık turizm geliri 35 milyar ABD Doları’dır. 2021 yılı yıllık gelir 30 milyar ABD Doları Doları’dır. Bakanlık ta yıllık 44 milyar ABD Doları (revize tutar) turizm geliri beklemektedir.

Bu nedenle, konaklama vergisinde (iç turizmin de dikkate alınacağı da düşünüldüğünde) bu bütçe gelirinin yapılan hesaplamalara göre biraz yüksek kalabileceği düşünülmektedir. Zira, turizm gelirinin tamamı geceleme ve buna bağlı hizmetlerden oluşmamaktadır.

Otel, motel, tatil köyü, pansiyon, apart otel, misafirhane, kamping, dağ evi, yayla evi gibi konaklama tesislerinde verilen geceleme hizmeti ile bu hizmetle birlikte satılmak suretiyle konaklama tesisi bünyesinde sunulan diğer tüm hizmetler (yeme, içme, aktivite, eğlence hizmetleri ve havuz, spor, termal ve benzeri alanların kullanımı gibi) konaklama vergisine tabidir. İlgili Genel Tebliğde, kiralamaya açık olan devre mülk ve devre tatil gibi tesisler için bir açıklama bulunmamaktadır. Pansiyonlar için de 103 ve 135 seri nolu GVK Genel Tebliğleri referans olacaktır diye düşünüyoruz. Zira, işletme belgesi veya ruhsatın olup olmamasının önem arz etmemesi mükellef grubunun çok daha geniş olacağı kanaatini uyandırmaktadır.

Vergiyi doğuran olay, geceleme ve buna bağlı konaklama tesisindeki hizmetlerin sunulması ile meydana gelir. Konaklama vergisi, konaklama tesislerince düzenlenen fatura ve benzeri belgelerde ayrıca gösterilir. Geceleme hizmeti olmadan konaklama vergisi doğmamaktadır. Rezervasyon gün sayısının aksine, müşterinin fiilen kaldığı gece sayısı önemlidir.

Matrah, doğrudan konaklama tesisinde geceleme ile birlikte sunulan her türlü yeme, içme, eğlence, havuz, termal vb. hizmetler için alınan bedellerden oluşmaktadır. Yani, geceleme hizmeti ile bu hizmetle birlikte satılmak suretiyle konaklama tesisi bünyesinde sunulan diğer tüm hizmetler verginin konusunu teşkil etmektedir. Bu hizmetler açıkça geceleme hizmetine dahil değil ise ve somut şekilde tespiti yapılabiliyorsa matraha dahil olmayacaktır. Konaklama Vergisi Oranı %2’dir. Konaklama vergisinde matrah, geceleme ve gecelemeye bağlı diğer tüm hizmetler için alınan veya borçlanılan her türlü değer toplamıdır. Tespit edilen bu matrah içinde KDV yoktur. Yani, vergiden vergi ödenmeyecektir. Bu vergi de, katma değer vergisi matrahına özel bir kanun hükmü gereğince dahil edilmeyecektir.

Fakat, “genel olarak” önceden yapılan acenta sözleşmelerinde oteller/tesisler “tüm vergiler dahil” olarak net bir bedele yer verilmektedir. Bu durumda, 2023 yılında devreye girecek konaklama vergisinin tespiti biraz güçleşmektedir. Bu tür durumda, bize göre eğer sözleşme “tüm vergileri içerecek şekilde” düzenlenmiş ise, konaklama vergisi ve KDV aynı matraha dayandığından iç yüzde ile toplam %10 oranındaki vergiler düşülerek matrah bulunup, bu matrahtan %2 konaklama vergisi, %8 KDV hesaplanmalıdır. Yani, tüm vergiler dahil 22 bin TL olan sözleşmede 22.000/1,10=20.000-TL matrah, %2 oranında 400 TL konaklama vergisi, %8 oranında 1.600-TL KDV hesaplanmalıdır. Bedele sadece KDV dahil ise, o zaman ilave olarak %2 konaklama vergisi hesaplanmalı ve “taraflarca ticari mutabakatla” çözülmelidir.

Eğer, acentalar hali hazırda sözleşmeleri yapılmış 2023 yılı için konaklama vergisinin tesis ile müşteri arasındaki bir olay olduğunu (ki bu verginin acenta ile ilgisi yoktur), acentaları bu vergi nedeniyle etkileyen bir durumun bulunmadığını ve müşteriye odayı/yatağı bu vergi olmaksızın sattıklarını iddia ederlerse, o zaman tesisler müşteriye sadece konaklama vergisi içeren bir fatura düzenleyeceklerdir. Bu durumda, bu vergiyi müşteriden tahsil edemezlerse tesisler işletme sermayesinden bu vergiyi ödemek zorunda kalacaklar ve zarar edeceklerdir.

Kanunda matrah açıkça belirtilmişken, bir Tebliğ göndermesi ile ikincil düzenleme ile VUK 267. maddeye, emsal bedele gidildiği anlaşılmaktadır. Kanunda, matraha mal ve diğer suretlerde sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaat, hizmet ve değerler toplamının da dahil olduğu belirtilirken bu değerlerin matrahın teşekkülünde hangi tutarla teşekkül edeceği, yani hangi emsal bedelle bu tespitin yapılacağı hüküm altına alınmamıştır. Bu durum önemli bir hukuk hatasıdır, çünkü idari tasarrufa bırakılamayacak bir kanun boşluğudur. Konaklama vergisi için atfedilmiş emsal bedel maddesi veya atıf yaptığı madde kanunda yer almamaktadır. Matrah, GVK ve KDVK hükümlerinde yer aldığı üzere Tebliğ ile belirlenmesi, tespit edilmesi mümkün olmayan bir vergilendirme unsurudur. Bu nedenle, bedelsiz kalınan ve muvazaa olmayan durumlarda vergilendirme işlemlerinin (eğer para ve para ile temsil edilen bir değer alınmaması durumunda) hukuka aykırı olabileceği iddia edilebilecektir.

(Kaynak: Ali Çakmakçı / Ekonomim.com | 06.01.2023)

Kaynak: http://www.muhasebetr.com/ulusalbasin/haber_oku.php?haber_id=32898

Ticari Defterlerin Açılış ve Kapanış Onaylarının Yaptırılmamasının Cezaları Arttı

Bilindiği üzere, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (TTK) 18’inci maddesine göre, her tacir, anılan Kanun hükümleri uyarınca gerekli ticari defterleri tutmakla ve defterlerinde ticari işletmesinin iktisadi ve mali durumunu, borç alacak ilişkilerini ve her hesap dönemi içinde elde edilen neticeleri açıkça görülebilir şekilde ortaya koymakla yükümlü bulunmaktadır.

TTK’nın md. 64/3’te yevmiye defteri, defter-i kebir ve envanter defteri ticari defterler olarak sayılmış ancak, aynı maddenin 4’üncü fıkrasında, işletmenin muhasebesiyle ilgili olan defterlerin yanı sıra pay defteri, yönetim kurulu karar defteri ve genel kurul toplantı ve müzakere defteri gibi işletmenin muhasebesiyle ilgili olmayan defterlerin de ticari defter olduğunu belirtmiştir.

Uygulamaya bakıldığında ise onaya tabi ticari defterler olarak yevmiye, kebir ve envanter defterinin temel alındığı ve diğer defterlerin çok da dikkate alınmadığı görülmektedir. Oysa kanunda düzenlenen bütün ticari defterler aynı önemi haiz olup Kanuna uygun tutulmaması halinde aynı idari para cezası uygulanmaktadır.

TTK’nın 64/3 maddesine göre, fiziki ortamda tutulan yevmiye defteri, defteri kebir ve envanter defteri ile anılan maddenin dördüncü fıkrasında sayılan defterlerin açılış onayları, kuruluş sırasında ve kullanılmaya başlanmadan önce noter tarafından yapılır. Bu defterlerin izleyen faaliyet dönemlerindeki açılış onayları, defterlerin kullanılacağı faaliyet döneminin ilk ayından önceki ayın sonuna kadar yine notere yaptırılır.

Tacirlerin tutmakla zorunlu olduğu aşağıdaki defterlerin hepsinin açılış onayları yapılmak zorundadır. Ancak yevmiye ve yönetim kurulu karar defteri dışındakilerin kapanış onay zorunluluğu bulunmamaktadır. TTK hükümlerine göre tutulması zorunlu olan defterlerin açılış ve kapanış onay zamanlarına aşağıdaki tabloda yer verilmiştir.

Yukarıda sayılan pay defteri ile genel kurul toplantı ve müzakere defteri yeterli yaprakları bulunmak kaydıyla izleyen hesap dönemlerinde de açılış onayı yaptırılmaksızın kullanılmaya devam edilebilecektir.

Onaya tabi defterlerin hesap dönemi içinde dolması dolayısıyla veya başka sebeplerle yıl içinde yeni defter kullanmaya mecbur olanlar bunları kullanmaya başlamadan önce açılış onayı yaptırmak zorundadırlar.

Pay defteri ve yönetim kurulu karar defterinin yenilenmesinin gerektiği durumlarda açılış onayı yapılacak yeni defter, kullanımına son verilecek defterle veya zayi edilmişse zayi belgesi ile birlikte notere ibraz edilir. Yeni defterin açılış onayının yapıldığı sırada noter, eski deftere veya zayi belgesine, yeni defterin açılış onayının yapıldığını tarih ve sayıyı belirterek şerh düşer. Eski defterde veya zayi belgesinde söz konusu şerhi gören noter tekrar bir açılış onayı yapamaz.

TTK’nın suç ve cezaları tanımlayan 562’nci maddesinde, belirtilen ticari defterlere ilişkin hükümlere uyulmaması halinde 4 bin TL idari para cezası verilecektir. Söz konusu para cezası, 2023 yılı için, %122,93 olarak belirlenen yeniden değerleme oranına göre, 31 bin 97 TL olarak uygulanacaktır. Yine aynı maddenin 14’üncü fıkrasında, “Bu Kanunda tanımlanan kabahatlerden birinin idari yaptırım kararı verilinceye kadar birden çok işlenmesi hâlinde, ilgili gerçek veya tüzel kişiye bir idari para cezası verilir ve ilgili hükme göre verilecek ceza iki kat artırılır(…)” hükmüne yer verilmiştir.

Dolayısıyla faaliyeti devam eden bir şirketin örneğin, yönetim kurulu karar defterinin,  kullanılacağı faaliyet döneminin ilk ayından önceki ayın (Aralık) sonuna kadar açılış onayının ve izleyen faaliyet döneminin altıncı ayının sonuna kadar da kapanış onay işleminin birisinin yapılmaması halinde yapılmayan onay için 31bin 97 TL idari para cezası uygulanacaktır. Açılış ve kapanış onayının her ikisinin de yapılmaması halinde kabahatlerden birinin idari yaptırım kararı verilinceye kadar birden çok işlenmiş sayılacağından, verilecek ceza iki kat artırılarak 2023 yılı için (31.097+31.097×2=) 93 bin 291 TL olarak uygulanacaktır. Öte yandan örneğin karar defteri yanında yevmiye defterinin açılış onayı (veya kapanış onayı) yapılmaması halinde de kabahat birden fazla işlenmiş olacağından ceza, yine iki kat arttırılarak uygulanacaktır.

Bunun yanında, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun, 20’nci maddesinde, 50 bin Türk Lirası’ndan az idari para cezasını gerektiren kabahatlerde soruşturma zaman aşımı süresinin üç yıl olduğu belirtildiğinden, bu sürenin dolması halinde kabahatten dolayı kişi hakkında idari para cezasına karar verilemeyecektir. Örneğin 2019 yılında yapılması gereken onayların yapılmamış olması halinde 3 yıllık zamanaşımı dolmuş olacağından bu eylemden dolayı tespit edilse bile 2023 yılında herhangi bir idari para cezası verilmesi mümkün olmayacaktır.

Son olarak 11.04.2013 tarihli “Ticari Defterlere İlişkin Suç ve Kabahatlerin Tespiti, Raporlanması ve Yetkili Mercilere İletilmesi Hakkında” Ticaret Bakanlığı Genelgesi’nin 16’ncı maddesinde, ticari defterlerle ilgili öngörülen idari para cezasının, tüzel kişilik hakkında uygulanacağının belirtildiğini, ancak tüzel kişiliğe kesilen para cezasının sorumluluğu ölçüsünde yönetim kurulu üyelerinden tahsili yönünde karar alınması için genel kurulda görüşme yapılabileceğini de belirtmek isteriz.

(Kaynak: Ümit Işık / Ekonomim.com | 07.01.2023)

Kaynak: http://www.muhasebetr.com/ulusalbasin/haber_oku.php?haber_id=32899